장음표시 사용
131쪽
amori,parentique rerum omnium bonarum,sed cam multa, magnaque procrearet,aptissimaque pareret,ac utilissima,alia ouoq; simul agnata sunt incommoda ijs iplis, qyae hiciebat, cohaerentia; ea si non per natura,sed per conlecuriones qualdam necellarias generata. Sicut cum natura hominum corinpora Mimaret, ratio, dc utilitas operis postulauit, ut tenuilla inis; inutisque ossiculis caput compingeret,quam profecto utilitatem rei maioris alia quaedam incommoditas extrinie cus consequuta est, quia scilicet caput secit tenuiter muri Itu, ct ictibus, offensionibusque paruis facile obnoxium. Itaque dum per consilium naturae talus gignitur, aegritudines, ita do& mala per consecurione sunt generata. Hςc Chrysippus qui quoque in eisdem libris de prouidentia illos Drorius rudes, & ignaros appellat, qui magnam esse uim malorum arat mad- Uertentes e mundo e ijciunt prouidentiam: tram cum bonaria alis contraria sint,viraque nec ellai tu inest opposita inter sele,& quali mutuo, aduersoque sulta nixu consilitein, quod nullum contrarium queat in ratione rerum absque alJero cotrario cohaerere. Quo enim pacto iustitiae sensus esse posset, nisi essent iniuriae aut quid aliud iustitia est, quam iniustitiae priuatio 3 i item sortitudo intelligi posset,nm ex ignamqoppositione e qui continentia, nisi ex intemperantiar quo item modo esset prudentia, nisi foret co tra imprudentia Ergo cum bonum,&ma' i i. tum sic natura sint comparata, ut uerti' . icibus inter se contrariis sint delia , in gata, equidem qui malum iE mundo tulerit, bonum
132쪽
De Prouidentia liber unus. I 23
Deprouidentia, non es, ut quis conqueratur, si hominum plerique iniuste vitam agentes nihil mali reportent. Cap. XXIIII.
E e verδ aliquis de pronidentia conqueratur, si
hominum pleri miniuste vitam agentes habiat omnia secundissi ina nihil mali omnino repor. tan re S , nam cum genus humanum sui docet Plotinus lib. I. de prolud.ὶ inter Daemones, & bruta habeatu cinteriectum,ad ordinem pertinet uniuersi, ut horum, atque illorum participet coditiones, atque modo feruet medium, ct modo ad alterum extremorum propids accedat. Itaque hominum alit.Darmonibus, nonnulli brutis sinistiores eua dunt,& plurimi inter hos medium tenere spectantur. Qui ad brum proxime accedunt, multiaque vitilviunt inquinati, hi sunt miseri,atque infelices, tum quia longe, multumque absunt a Micitate,quae posita est in actione virtuti consentanea: tum etiam quoniam dignis supplicijs vel statim,vel toporis spatio plerunque assiciuntur. Neque tarditas cunctataoque numinis in poena malis irroganda fidem deroget
Irouidem it, quippe ut scribit Plutarchus lib. le ijs, qui ieroniani e puniuntur, multis de caussis De iis hominibus pravis interposita mora, ac tarde poenas infligit, prim dira ut hoc exemplo suo nos doceat saeuitiarri, atque vehementiam omnino esse vitandam in puniendis peccatis, siquidem nos in Deum intuentes,qui tametsi nullius rei metu, poenitentiaueducatur, tamen supplicium differt, & in futurum reijcit tempus,admonemur non in ira, aut cum maxime struet,& palpitat cor, sed adhibito temporis spatio caute, ac modum , de
Opportunitatem supplicij considerando poenam esse irrog
dam iis,qui iniuria nos accerunt. P merea Deus non om nibus malis eodem modo Poenas accelerat, ut quibusda det locum,dc opportunitatem poenitendi. Enimuero Deus omin
133쪽
nes homines vitio captos usto tuo iudicio aggrediens, e rumqtie motus, & animi mores perspiciens eos, qui prorsus insanabiles sunt, statim punit, quia omnino & allis nocent, ct sibi multo maxime in viti js vitam agentes; quicunque autem ignoratione boni potius,quam appetitione mali peccata ediderunt,ijs tempus vitia mutandi largitur,qubd si persistant in flagitiis edendis,de ipsis quoque lupplicia sumit, noenim metuendum est, ne non sint quandoque poenas daturi. Deinde poenae quorundam in bene longum tempus proseis runtur, ut iis tanquam carnificibus de alijs malis poenae sumantur,quod vel pr cipue verum eiIede plerisque tyrannia existimandum est: siquidem Deus nonnullis populis, & nistionibus morsu , & poena indigentibus inijciens tyranni aliis cuius quiliam implacabilem aut magistratus molestam asperitatem non ante id,quod excruciat, praecidit, vitaq; priuat. quam ij, qui viiijs aegrotant, Berint morbis liberati. Postremo cum vitiostas simul secum afferat id,quod animum mordet,atque percutit,dicendum est malos non subsequentem, sed praesentem poenam semper habere. Enimuero ut quis
improbe egit, statim conscientiam intus urgentem , plectet te inque haoet,& multae, variaeque curae illum sollicitant, angumque vehementer, nam semper abundat metu, dolore .
memoriaque tristi, in praesenti statu sibi dissidit, de suturo stinistre suspicatur, &cum nihil habeat in se amabile, nec sibi, nec alijs est amicus. Quapropter si fas est dicere vitiosi noque Deo, neque homine indigent, qui in hac vita ipsos poena assciat, nam ad hoc sufficit ipsa eorum vita, tota a praui tale corrupta,atque conturbata. Quδd si quis ita suerit viiijs imbutus,& in eisdem confirmatus,ut nullam habeat delictorum conscientiam,neque ex peccatis perpetratis vllis ango. ribus, ilicitudinibusque conficiatur,non est tamen periculum,ne manibus Dei omnia maleficia accerrime vindicantis
elabatur, quoniam flagitia, quae in hac vita nullo supplicio
constringuntur, in alia a diuina proludentia acerbius castigantur. Siquidem homines ubi e vita celle Iut, atque in eum locum
134쪽
De Prouidentia liber unus. I a T
locum peruenerunt , quo Daemon post obitum unum quemque perducit,illic omnes de qui honeste,sancteque,& qui aliter vitam traduxerunt,ex aequo, bonoque iudicantur. Quare quicunque in vita quodammodo tenuisse medium quoddam comperiuntur,aa Acherontem prosecti vehiculis, quae adsunt unicuique in paludem perueniunt Acherusiam, ibiq; habitantes purgantur , poenasque luunt iniuriarum, & curn purificati sunt,absoluuntur, rursusque pro merito singuli benefactorum praemia reportant. Qui autem videntur insan biles esse ob mas nitudinem delictorum , ut qui sacrilegia multa, de graui quique caedes praeter aequum, ac iustum frequenter aἀmiserunt ,&quae sunt alia generis eiusdem, hos omnes aequa,& conueniens sors in Tartarum demittit,unde nunquam sunt emersuri. Qui verδ expiabiliter quidem, sed tamen grauiter videntur peccasse, quale est, si qui iracundia parciti violenter in parentes aliquid fecerint,sed tamen p*nitentia adducti eos in reliquo spatio vitae coluerint: aut si qui hominem occiderint, vel tale quippiam perpetrarint, hos sane ipsos nihilo secius oportet in Tartaru dei jci, cdmq; annum ibi totum peregerint ab undis eiectantur,homicidae quidem ad Cocytum, qui vero in parentes peccasunt, ad Pyriphlegethonte: Postquam vero ab his fluminibus delati ad paludem Acherusiam peruenerunt, illic clamantes,vocitantesque eos, quos vel necaueiunt, vel iniurijs assecerunt, suppliciter deprecantur, ut ipsos permittant per paludem progredi, ibique absolui; illis annuentibus illuc penetrant, finemque malorum accipiunt, renuentibus verό iterum in Tartarum deuoluuntur eadem, quae prius, adhuc supplicia subituri. Qui autem vivendi sanctitate caeteros excelluisse
videntur, hi sunt, qui ab hisce terrenis locis tanquam , vi culis soluti, prorsusque liberati ad superiorem illam puram habitationem perueniunt, atque ibi in regione optima coulocantur. Qui vero homines per philosophiam satis purgati suerint, ij & reliquum omne tempus absque ullis penitus laboribus vivunt, & pulchriores, quam hae sint, habitationes
135쪽
nanciscuntur. Atque haec est Platonis sententia in Phςdone cui consentiunt ea,quae narrantur in Gorgia,quo in loco scribitur a Platone eum qui vitam iuste, & sancte transegerit, morte obita in beatorum insulas deferri,easque incolantem frui omni se licitate, & exortem esse om nium malori , quive rh iniuste, atque impie uixerit, in iudicij, ac iustitiae carce rem detrudi,quemTartarum uocant.Nec uero aliquis optet, confida tue se adeo selicem sere, ut iudicium hoc effugiatanain qui hoc sanxerunt, firmius quam caetera omnia stabilierunt, ut nullo pacto queat praecaueri. Quapropter qui uis, semper hoc iudicium subibit, & post mortem conuenientia supplicia dabit. In eandem sententiam multa scribuntur lib. Io. de Re p. ubi Plato Herum Armenium genere Pamphi uresurrexisse confingens de inseris illum multa. mirandaque explicantem iudacit, quae nunc minime afferremus, ne longiorem aequo sermonem protrahamus. Plutarchus in lib. de ijs, qui serias a Deo puniuntur, quendam ex Thespesio Soles haec, & alia de inseris narrantem inducit; AdraIlIam Iouis,
o Necesitatis filiam omnibus flagitῆs vindicem supi emo loco collocatam esse'. neque malorum quenquam ita uel magnum,ucipat Aa unquam fuisse,nt aut latendo aut uim faciendo pαλuebe jubduce epotuerit. Portia alios aliter puniri, ct ipsam tria Iunii. iorum g nera rueri, atque exequi. Θι dam enim statim in coipore, o per corpora plectendos poena velox arripit miti quadam ratione, a multa omittat expiationis indigentia. Quorum uerὸ malitia operi si rem flagitat medicinam, eos Damon post mortem tradit 1 AHIliae. Prorsus autem insanabiles Iuniura repeliente tertia, O saeuis et .adrastiae ministrarum Erinos binc inde uagantes, atque fugienter cursu ad equens miserabit ter, arq, immani. eι uniucisos abolet, in locum , demergit, qui neque cerni oculis, neque MD adui potest.. Et paucis interiectis. Quινγδ hinc saeua evitata , o in vi tus e3 peruenit, hunc excipiens Iustiara conspicuum, atque nudum, aequi ρν auitat m fκam nulli μι ι Mergere, inlio uelare mυdo possit, sed undequaque ab omnibus talis, qualis in coni clatvr, prima
parenubur, ac maioribus suis erebis siquidem tales sint demou-
136쪽
Istrae indignum Usis, atque eon ouendum. Sin mali fuerunt ,poenas eorum videns inis vici sim cernentibus plectitur perlongum satis tempus, singula vitia sjs luens doloribus, ac cruciatifus, qui magnitudine, vebementia tantὸ superant corporis dolores, quantis res Hra e, quam somnium efficacior. cicatrices autem, vibices r nant a Fingulis viiijs, maiores aliis,ali1s minores. Socrates apud Xenocratem in Axiocho a Mago quodam Gobria se accepisse ait Opim, Jc Hecaergum tabulas aeneas ex Hyperboreis
attulisse, in quibus continerentur animam ab hoc corpore iuram in ocentium locum sub terram migrare,in quo Plutonis sit regia nihilo minor quam aula Iovis, atque ad λέinoem,& Rhadamantum duci in eam regionem,quae veritatis campus cognominetur . In hac iudices sedere recognoscentes eorum,qui aduenerint, uniuscuiusque vitam, & qua quisque ratione corpus inhabitans vitam peregerit. Nec mentiendi illic ullam esse facultatem. Quibuscunque autem in vita melior aspirauerat Daemon, eos incolere sedes beatas,
senasque gaudi ,δc iucunditatis. At illos,quibus per sceleravita sedi peracta, rapi ad locum impiorum, ubi indesinen ter lampadibus adusti, de omnium poenarum inlicti cruciatu tormentis laniantur immensis. Mercurius sic serme scribit; is uima ab hoc corpore discedens transiit in siummi Daemonis pete. fatem,qui si delictorum maculis foedatam, vi*sq, oblitam riderit, illam desuper ad ima deturbans procellis , turbinibus' aeris,
ignes,ct aquae sepe disicordantibus tradet.quae inter corium, o reseram mundanis factibus in diuersa sempe aeternis poenis agitata raptabitu ut in hoc obsit animae aeternitas. qu)d sit immortali sententia aeterno supplicio subiugata. Haec ex Platone, de alijs excerpta collibust hic potissimum subnect xe r quod pleraque insint: a vetitate euaugelica minime dis
137쪽
I e illud suoqucvidou opportu re dicendum. 'od a Plotino explicatui in I. ic dubitatione' dissis luenda; Scribit hic vir lib. I. de prout l. ad
Pythagoreorum opinionem rerum o trium es.1c via in udinem de quorum delicta in una vita dιmittuntur impunita, eis in alia poenas stris dignas sceleribus persolui rQuc clica quicunque dui itiis abutuntur , Vitam aliam age tes .inciunt m pauperes; qiliolirn necauerunt parentes in posteruin a filijs extinguentur; & qui iniuste alicui mortem attulerunt,iniuste similiter morte mulctabrintur. Hanc puniendi rationem Cabalistae Hebraeorum doctores comprobarunt, prodideriis tque hominis animam saepius in hanc raram reuertere,'atque hoc modo tua improbitatis poenas sustinere . illud vero inter hos, & Plotinum intere si,quoniam
Iurant Cabalistae animas in hanc vitam sub humana tantum
gura reuolui,& ter tantum huc reverti; quod hsu tussiciunt ad purgationem animarum: Plotinus autem, S Pythagorici tradunt etiam in brutorum corpora Posia migrare, hoc est, in suis moribus simillimas figuras pecudum: seraru transferri. 5 multotiens fieri huiusmodi conuersiones. Empedocles Puthagoram fuit sequutus,ut ipse his testatur versibus. . Olim v que fui cupes, ,puerq, , puellas, E luolucris coeli, atque alti maris incola pistis.
Mutatos fiobolis mactat pater impius artus , 221 Dis epulum libans saeua prece territa mente. Hostia luctifica funestatur iam mensa . Natus item vipecudes caedit matrem f. patrem , sentit charos mandens sub dentibus artus. Item alio loco.
comprimite δ gentes homicidia: nonne videtis
138쪽
urndeee vos proprios artus, ac vestera vestra
Haec opinio fluxit ab AEgyptijs, quibus pei suasum fuit animam eandem clim hominem, tum vero bonem, & canem,Scauem, Ne piscem induere, atque mod5 ceu brutum animal humi herbas depascere, modo in piscem conuertain in mari
vivere: riirsus in natri ram auis traductam in aere. volitare,
deniq; in aliud atq; aliud animantiu genus versa t.inde Pela gratis omnibus ebrursus unde erat digressa,reuertere . Me eurius has quoque transfigurationes refert in beluarum animas, quin uis quod spectat ad hominum animos consentiat cum Cabalistis eos neutiquam posse induere retarum corpota; Animarum, Inquit in Pimandro permulta punι mutationes partim in inlius, felιcius, , partim in comoruι u; Mamreptilium anima in aquatilia tran mutantur ; aquatilium migrant in terrestria; terrenorum in Nolatilia transferuntur; aereoru in tu homines conuertuntuare horum ποδ animae proba tu Damunes transtuue,cr aέ extremum in Deorum chorum filiciter reuuantes I INJma beatissim i gloria perfruuntur: ammae aulcm 1 iaputquamper mortem a corporis carcere sudisolutae . in natura pi o-pria remaneu ac seipsas cruciant. corpus quarum, quod Iu edιanetur,terrenum, oe 6 aisum: Aliud quiρρο corpus quam sumanuamina etm non e ipit humanam. neque fas est In corpus ara ae ratione carentis auimam rarionalem corruerer lex enim diuinagenerationem tam nefariam ρrobibet. Dis aliquo pacto altentriintur illi, qui Plutarcho lib. te orac. te s. rcferente Omnem rei jcientes belluarum mutationem stariiuunt quatuor genera animarurationem habentiam, primum Deos, tum Daemones, mox Meroes, postremo homine s,scribuntque ut corporum,Ha harum animaraim mutuam esse intitationem; sicut enitia ex terra aqua,ex hac aer, ex aei e ignis fieri cernitur, eodem modo
animas meliores ex humanis iti Heroicas, ex Heroibus in D mones mutati,ex D onicis autem quasdam paucas longo tempore virentis ope prorsus purgatas diiunae naturae participes reddi et aliis usu uenai e,ut propter imbecillitatem sei edemittentes in humana corpora ingrediantur ivisamq; Ob-- R a scuram,
139쪽
scuram,ac fulgoris expertem nanciscantur . verumenimueis ro non suna nescius esse in hac re pugnantes Platonicorum sententias, quas si placet summatim dispiciamus. Etsi Acadedemici una mente assirment quamlibet animam non esse cuilibet corpori coniungendam, quippe .ut inquit Plato in Phaedro, non possit anima in hominem venit e, quae sit propria bruti forma,quo nunquam diuina perspexerit squa qui dem in re dissident ab AEgyptiis & Mercurioi atque etiam contentiant animam humanam ab hoc coipore concreto separatam posse vicissim in alios homines transformari , eo tamen dillentiunt, quia cum Plato scribit in Phaedone hominis animam in bestias demitti , Olympiodorus sic exponit, ut velit Platonem innuere animas impiorum post obit si inter illa bruta diuersari,quae mores habent tales,quales ipsi homines scelerati vitam agentes exercuerunt, ut qui Ventri dediti per inertiam,atque lasciuiam mium traduxerunt,nec quicqua pensi, pudorisq; habuerunt, cum asinis, similibusq; bestijs post mortem versantur. Adiungit hoc Platoni esse mxime consentaneum, quippe qui in Phaedone censuerit animas purissimas in Deorum consuetudinem sese insinuare,&animas prauorum circa monumenta, sepulchraque versari,
quarum umbris homines aliquando solent per terreri . . Alij illius sunt sententiae, ut putent Platonem sensisse imagina tiones hominum flagitiosoru sic laedi, ut arbitrentur se in bestias elle conuersos. Sic Calabist ubi Daniel propheta im luit Babylomae regem ob grauissima scelera inter boues fuisse diuinitus transtatum, donec purgatus resipisceret, exinponunt illius regis imaginatricem facultatem diuinitus sui se labefactatam,ut imaginaretur se bouem esse factum, S: ob
id graui dolore assiceretur. Plotinus , Origenes, Harpocration,Boethus,atque Numenitis interpretantur Platonem voluisse animam hominis re uera fieri aliquando animam belluae. Idem tradit Eusebius lib. I 3. de praeparatiaeua gel. sentit Theodoretus lib. II. de curat. graec. assech. Te
valianus affirmat lib. de animas & mihi sit facile creditu
140쪽
De prouidentia liber unus. I 33
Ammonium Saccum in eandem opinionem tuisse,siquidem video a Plotino, & Origene celebei rimis illius audi mribus eam suisse comprobatam: Sic enim scribit Plotinus initio lia ride proprio cuiusque Daemone; Troinde quod dicitur a Platone, amma omnis totius inanimati curam habet,in hac anima potissimum habet locum, aliae uer3 se aliter habent. Per totum itaque
elum reuoluitur alias in alios speciebus. siue in sensuali ιpecie,siue
rationali siue etiam vegetati Pars enim eius dominans consent neum sbiperagit Munus taeterauerὸ torpent,extra namque relicta
videntur. In rumine otiti m non 'pirant, qua deteriora sunt , sed simul existunt. neque rasen quod rectius eH. βuperat semper, nam haec quoque locum in eo salimbabini.Quamobrem ct tanquam sensuales uiuunt, ad unt enim o instrumenta sensius. Multa quoque ab hominibus fiunt quasi plantis, corpus sequidem ceu planta .ab inni eco augetur, o gignitur.Quapropter omnia in agendo comm nicant, secundum uerd id, quod melius es, tota lyeιies homo censtrum, Anima tandcm e corpore migrans iu φ sum, quo abundauit ,
euadit. Itaque ad superiora confugiendum cst, ne in sensual spe. ciem delabamur, simulachris uidelicet siensibιlibus obsequuti. iue inrigetalem uitam praecipitemur mancipati libidine generandi. O irretiti siuauitate sapo iumJed ad intellectuale. ad intellectum, ad Deum totis viribus assurgendum. cuicunque igitur proprietatem
servaverunt humanam, homines itertim renascuntur: Quicunque
mer3 Dibus sunt sensu, bruta animalia redeunt, ita tamen. ut qui sensu praecipue una cum ira, animalia fera exoriantur, atque in his disserentia disserentiam quoque talium asserat. Qui ueia sensu per concupi centiam, uola ratem si sunt, salacia, o ingluuiosa animalia reuertantur. versem si non tam sessu una cum his, quam sensus degeneratione uixerint, una cum ipsi planta repulJulant ,S lum namque uel maxim8 in his viguit u getate , cmnis i illis cura fuit, utri plantas commutinentur. Proinde qui musicis modulis nemium deliniti uixerunt in caeteris non deprauati animalia musica renascuntur. Et qui sine ratione regnaerunt, fiunt aquila , nisi pra