장음표시 사용
151쪽
dc rursus recuperare anima ab hoc corpore sese uIndicante Zoroastres πιευμα, hoc est, spiritum appellauit , quoniam
summam habet tenuitatem,& integerrimam puritatem. Plato animae currum in Phaedro nominauit, quod ferat animam in mundo aethereo uitam agentem,& astrorum circuitus certis, statutisque periodis consectantem. Ab hoc corpore auterum Academici excogitarunt a Dijs secundis ex aere componi,& animis aptari, idque aereum, uel spirituosum uocantes dixerunt no perpetub, ueri im ad tempus animis annecti,
quippe quet illud induant corpus mortale ex pluribus elematis concretum subitur ,exuant in aetheream regionem reuersiuae. Iam uerb animae hisce duobus uehiculis stipatae terr rum fiunt incolae,& tetrum hoc,mortaleque corpus assumui, quo tandem dissoluto alacres,& liberae in patriam reuertuntur, municipesque fiunt, & ciues Deorum. Corpus istud quidoque quali uehiculum animae, & quandoque vehiculum ostreaceum suit Platone nominatum. Placuit Plotino illud dicere animae sepulchrum, in quo anima conditur, sic ut sui oblita plerunque fato obruatur, & in ambiguitate posita, cutisque tolicita,&quasi enervata in intelligendo uehemente zhebescat, egeatque rationis discursu,quo uitam queat propagare,& ueritatem indagare. Etenim animae in mundo superiore, S antequam in hoc corpus descendant, quia sua natura simplices sunt, nec in se quicquam habent, in quo unum prius sit, alterum posterius, nec ab uno ad aliud progrediuntur; nesue ullo utuntur rationali discursu, sed hic tum pri-mdm illis contingit, cum corpus hoc ingrediuntur ex quOdam proprie ipsarum naturae detrimento. In hoc autem corpore breuis est animarum habitatio, ut citi is deposita sarcina ad diuina,& meliora proficiscantur.Nec est a ratione dissentaneum animas cum his corporibus copulari, tum quia diuina prouidentia decretum est, ut mundus hic latissime patens,&perfecte consormatus si compos intellectus ; cuius particeps esse minime potuit, nisi in ipso animus antecederet: tum etiam quia anima in huius mundi procellis agitata
152쪽
ta boni, malique notitia in deducitur, qvue ad superos re uersa iucundiori uoluptate assicitur, multoque beatior redditur. Enimuero si quispiam semper si corpore unus, quam ii sit facienda bona corporis ualetudo prorsus ignorabit ; ac si contingat, ut quandoque in morbum incidat, de aduersa utatur ualetudine, morbo profligato mira quaedam illi accedet delectatio in sanitate perfruenda. Praeterea descensus animi in corpus humanum cliuina prouidentia est institutus, ut
per hominem extremain medio vinciantur,id est,natura in corporea, Sc diuin 1 cum corporea, de caduca, quoad potest, ineat coitionem. Itaque nonnulli dixerunt hominem elle quodammodb omnia, α rerum csterarum regulam, quod omnium eorum, quae sunt, duas extremas differentias complectatur,per quas de caeteris facilὸ potest iudicium serti . His illud pleriqtie adiungunt, quδd u anima apud superos uitam sempiternam traduceret, vir opsius inferiores in habiaru perpetuo conquiςscerent, nec unquam in actam prodiarent,quocirca frui ira serent , Deo animae tributae, nec praeterea satis illi exploratae;ergo summa necessitate anima sese induit in hoc corpua, in quo omnes eiu* facultates sua opera, ct effectiones cernivitur explicare-quae, qualesve sint, re' ac modo in aechum proced ni declarare. Quod si quis Maeuues instriore suu in amara apud superos uiuem veluti somno consopitae,cur tritum est apud Platonicq. 4-lam rationalem primum opificem procreasse, ic proinde ii mortalem et se,celiquas uero Qeos minores produxit se,atque icci reo mortalitate chntin i t. Huic dubitationi ad hunς modum occurunt. Dii mino s uirium inferiorum autores ella dicuntur, quoniam suu .co TR is formatores, ex cuius cum anima copulatione Musum harum uitium essectiones; nam cum liuiti odi facultates certa organa desiderent in suis ossicijs exequendis, sine corporis ministerio nequeut
sua munia obire a quocirca in anima putantur enasci, comprimum illa corroxi coniungi tur,& emori eadem corpus depone utri mortitaeique lipcdmitam Monicis nuncupam cis o T tur,
153쪽
tale genus animae po*e unt. Ex his manatiste perspicuui Platcin ent opinari stilam talionil in animae partem esse diuinaim; reliquas autem immis inlati repertes p uepraeterea exim viat hii Bain Libstinui multiplicitii, Minon substatis
temonia fuit cotis. tium an tria os iii haec corporadelabi,noci esse improbandam ad piopolitani dubitationem dici potest Platonem ,& Platonicos animam humanam in tres pine dui idere,in rationalem,la ascibile im& concupiscibi hem,atq; hoc Vnum velle optimatem ,α tationis. compotem muri i ta opin-
154쪽
ponini anuases ad inferiora delabi α terrem s corpo us cstniungi, a quibus aiunt ipsi, seὸarari, si contemplar
di desi cio inflammatae haec,quae sensious percipiuntur,is
οὐ m domesticis omnibus exturbati sunt, νertim etiam a regionei terna r urbanomibus,consuetuinibus et institutis e. est inis ita Iberunt imbuti, νι ad ea ropensi admodum simi. Qui admodum Uitur si quis inde domum redire νι des , nosi mod3 cir facere nude-μι. σωθudia mis a ureresar, daret operam quoque, ut desione rei quicod ab exserω accepi siet, eat sibi in memoriam reuoca-yci,sua cum antea haberet fuerat oblitus. me quibus admitti a das uicis vlla o Wsset. S Lmodo etiam nos debemus. si bis . e qua ve re nobirdomestica, ac propria sunt,reuersuri sumus. a omnia deponere .s mortali natura contraXimus, νna cumis' u PO N VP ur, ex quo eum esccta dissensis fuerat;
155쪽
ditationibus,vna,qua materiale omne Ac mortale abi clam 3.a mra, qua reditum faciamur, o ad illa contrarismodo ascendamus. quam ad haec descenderamur. Intelli Ituates enim substantiae re Mus, ct adhuc Itimus, pura ab omni benia . ireationis nar ra. Coni Iiιuπὸ cum senseu fuimus ex imbientia aeterna nostra consuetudinis cum intelligibii, re ex ea mkh:ir quam ad ea, qua hic finit, habebamus. Omnes eaim quae rum so a ct corpore spe
tantur, facultates in anima Gno in messi bilinon mandi e prs germinarunt, non secus alimerx metuita: rorae ac cidit, qui Iapecstra tritici semen admistriae lolium pro Acit. Ῥμω si ad priuinhis statum redire hel mus; primilin pro uiribus stituendum vobis est, ut a senseu, ct imaginatione,ct ab ex, quae ex bis constquitur, i rati nabiti qualitate, o ipsius resfestibus, quatenus generationis neces
tas patitur, recedamus. Deinde corrigenda ea sunt qua θα Iunt adi item metet, pace, ct quiete ipsi conciliata ex bello, quod turn i, νῶ,ionati natura habet. o non suam de m: Acmi, tutelligibili diamus,sed etiam quantum in nobis est, eius contemplatione sitiem ies, o in lucorpoream naturam redacti aeri cum illa, ct non fuis3 cum his, quae corporibus cognata sunt, uitam traducamur. Exuendi igitur muttis tunicis sumus, uisibili bac,oe earnali tum illi quibus hirrm ecus induti fuimus, quae tutaneis, ac pelliceisproxime su cedunt: ut ita expediti, ac nudi ingredi uarium ualeamus obmpia anima decertaturi. Et paucis interpositis sibilangit hare . 'm a
fontes hic ad uinculum antina fluunt, ex quibus ipsa quasi letali potione repleta in propriarum contemplarionum obliuionem induciatur . uoluptas uidelicet, O dolor: quos quidem tum sensus, quaesesensu sis perceptio, tum qua sensιm consequuntur imaginationes,es opiniones. O memoriae praeparam: ex qribus excitati assectas, omnis A irrationalis vis crassior essem animam deorsum trahunt, o dproprio amore erIa id, quod est, morsus auertunt. b his igitur pro 'visibus recedendum en. Recessio autem lectibus, qui ex sensitatio irrationali ut exi lunt, exclusis procuranda est. Sensus autem ex iis fiunt, quae uel uidentur, uel audiuntur, vel qua Iumis, aut olfactu, aut tactu percipiuntur. Secus enim quasi menopoliti qumdam alienigena a dictau colonia in nobis existit.Ecce enim persi
156쪽
De Prouidentia liber unus. I s
tulis sensius in 'ice, quantum perturbationum fomentum in nos in. at : partim ex eertaminis equorum,o atbletarum, aut lascivam saltationum partim ex semina contemplatione, quae i eam irrationali facultati exhibentes eam uari s iniectu laqueis undequaque iuuadunt, ae liubiugant. Omnibus enim his ob rationis rapertem vim debacchans a 4ma facit, vi ex. liant, ut clament, urvociferentur homines, dum externa turbatio inst Mnmatur ab interha, quam secus incenderat. Quae uerὸ per auditum accidunt ex quibusdam clamoribus, o sonis turpiloquis, ct conuicῆ adeo tum lentae agitationes sunt, ut plerique quasi penitus d ratione excesserint frentes ferantur: a 4 contra es minari omnibus modis immutentur. Suffimentorum autem usus, aut odorati status,qui amores sui amatoribus uenditant, quantum serationalcm in anima uim
faginent, nemo est, qui nesicia'. Nam de turbationibus, qua uIt tu admittuntur, quid die re qui*iam posset praesertim cxm inde duplex uinculum innectatur, alterum, quod ex gustatione ab asscctibus impinguatur: alterum, quod ex alienorum corporum repletione graue, ac ualidum redditur. Venena enim, ut quidam medicus dixit, non sola ea sunt.quae a medicina conficiuntur : sed esculen a etiam, O potulenta, quae quotidie in alimentum rumi consueuerunt: ex quibus letifera vis magis in animam diffunditur, quam ex uenenis pcrhicies ad dissolutionem emporis instratur. Iam vero tactas animam fere corpoream reddentes saepe egiciunt, ut in inarticalatos sonos quas iam corpus euadat. Ex quibus quidem omnibus memoriae, vina mationes o opiniones collecta innumero perturbationum grege concitatos,norum,cupiditatum, irarum, amorum, illecebrarum, dolorum, aemulationum, solicitudinam, atque bui modi perturbitionum morbis animam replent. Atque iocirco ab his expu)gari
discite en, magnusi admodum labor est fusti endus, si abhorum
meditatione uolumus liberari, cum die, noctus necessaria nos sensuum csniunctio ubique comitetur. unde quanta in nobis facultas est, procul ab huiuscemodi locis en abeundum. m quibus etiam inuitus in multitudinem incidat, necesse G.cauendas inprimis pugna, qua ex horum experitntia exoritur,o si uis, etiam victoria: amplςJcndas inexercitatio, qua ab inexperientia exiIiit. Sic etenim
157쪽
aud ns ueterum famam ame uirorum, Duragoreorum,ospistum: quorum aths detersa maxιmι' ἰρέa sibi a babitandum delige bant: ali1 in urbibus quidem, Oi ιnumptis tamen, o fanis urtata traducebant, ad qua tu ba omnis aditus praet ludebatur.Plaeto uera habitare Ac ademiara Bestia qua praetercuam qu)d loco erat de chro. o procul ab ribe, parum etiam salubris, ut aiunt, babebatur. Quin nonnullas quoque fui Jeιonstat qui desiderio intexna contemps uionas me dii traheremur oculis sibi non pepercer m.Quodsi quissimul cum is nimbus uerianus, ac sensius suis asscctiona us t xplendo. se fumium esse impatiuilcm putat, is se ,σ alios , quibus. id Per uaων it, decipit; neque aduertit se eo ipso, quod a multitudine Galienatuν, maaime in Q ctuum potestatem cessisse. Haec omnia Porphyrius, ex quibus plane intelligitur corporis,ac seni uia voluptatem elle homini iras pestem maxime caprialem,qui P. pe cuius perniciola suauitate nos nimiu delinitiavertimur, rerum intelligibilium contemplatione , ob quam animus icorpore quodammodo disiungatur, atque ad coelestia, meltica i euei titur.Ex his omnibus illud non est difficile ani
mo complecti quod . Porphyrio proditum in com. Odi cui ore omnium sere Platonicorum uersatur,animas scilicst pesCanctum descendere in generationςm, ad saperiura pegCapricorniam ascendere. Enimuer' istud,quod muliis sius . nobis in praesentia expositum, perspici e signis*tur,quAqOruidem Cancer creditur Lunae domicilium generationi praetdentis, de in Capricorno sedes Saturni collocatur,ad quem re itinet contemplatio, cuius beneficio anima,ut dictum saea corpore ieiungitur, dcc testibus sessibus aliquo modo re
turtur. Haec quoque Zoroastiem arbitror lignificule. . cum animam elue alatam so inininiicermir,&confractis alis laba in corpus praecipitem,& rursus plii mescente in,denuoque in uolu- cIcm conuersam superna repetere.
158쪽
De Prouidentia liber unus. I I
Providimini minime prohibet, quin sint da suas
perficiam operia. ones. Gq. XXVIII.
E his quidem hactentas dictum sit. Regrediendum uero est iam uinde digressi sumus de pro ui dentia dissetentes. Illud cauendum est, ne qui
in mundo ita statuat prouidentiam, ut a rebus actiones propriae auferantur . Iam diu enim ex hominumhnimis extirpata est illorum opinatio, qui lices prouidentiae omnia rectὸ tribuant, falsi tamen sunt nihil no fato fieri quoque opinantes,& peculiares rerum singula imm emctiones destruentas. Isti eam esse naturam fati protulerunt, ut ipsi. Hissis omnia necessario obtemperent, quandoquidem sit caulsa potentissima per quam ineuitabili necessitate fiunt ea,quae mini eo modo,quo fiunt. vertim ex hac opinione pluit in errata scaturiunt e Primili a nulla esset dignitas mundi, si ex partibus sua ui nihil omnino agentibus, sed solummodo patientibus tanto im coaceruaretur. Deinde nee Deus recte primum agens diceretur,si nullae post ipsum essent caustae e Gfeientes. Ad haec rerum contingentis euerrerentur, Omnes
laudes, vituperationes, & quae his proxima sunt tollerentu skis liberae uoluntatis in ossiciis. indelictis, in actionibus moralibus, Fe politicis destrueretui;& denique electio in umjs,& ulmitibus diuino munere nobis data labefici aretur. Sed haec pluribus non sunt a nobis vituperanda, quod advelius ea disputat Plotinus lib. de Fato,&ab Alexandro Aphrodissens multa doct8S erudite, ut assolet, lib. de Fato dissonam tur , quae omnia, ab Oenomao . & Diogeniano Philosophis clarissimis contra Chrysippum disputantibus suere confirmata. Sane res. Omnes, qNod agant, habent a Mente, quae cum seminus,& primus opifex sit, nihil in lucem prodire , nitul ne paullatim quidem moueri potest, nisi & ipsa suam adhibeat efficientiara .Quin Immo quaecunque una carent,& quil. Q uitam
159쪽
vitam vivunt rationis expertem,in suis sunmonibus peragadis ab huius primi agentis uictute,achio neque dueunt urmecsne illius adminiculo in fines sibi consentaneos possunt proficisci ; ite iam non necessitate ad agendum,compelluntur, sed proprijs praedita naturis sibi diuina prouidentia concessis pro illarum conditione sitas ex se fundunt effectiones qEx his intelligitur prouidentiam in agendo minimὸ prohibere, quin caetera suis muneribus fungantur,& praesertim quael ratione utuntur, quae sic in mundo sunt constituta, ut media ordinem obtineanr,sortemque potiorem habeant inter omnia, quae terra sustinet,animalia. Neque a prouidentia nostiae voluntatis libertas tollitur, aut aliquo modo impeditur, ii , mo quod Plato lib. Io. de Rep. planissime asseuerauit J p nitus custoditur, & confirmatur, siquidem diuina provide tias ad nos accedens non aufert, sed seruat proprias, quas noebis natura dedit, operationes: Non enim prouidentiae est naeturam peruertere, ut ait Dionysius lib. de divin. nom. immo qu prouidentia est,uniuscuiusque naturae est conservatrix. Itaque Dei his, quae per se mouentur, tanquam libero motu mobilibus prouident, totisque, & sngulis, quemadmodum his, atque illis proprie conuenit,& quatenus eorum natura, quibus prouidetur, capere potest, totius benefica prouiden tiς munera prouident ei pro modo suo unicuiq; distribuunt. Hinc Barda sanes Syrus, qui haldaeorum astronomii sui p
scit, csmedit, bib t, dormit denescit, moritur , qua omnia sibi cum
eate, is animalibus communia sunt.verkm bruta quid mcum ania malia snt coniu).ctione procreata, naima impulsu feruntur omnino, soli autem bιmines fὴm natura ducamur, mente etιami, atque ratione ualent, quappraecipuo quodam minae.qus non omnino na tura reguntur, ac proinde fit, ut uaria pro uoluntate seu hominum vitae conditio. Potio nunquid homo in suis muneribus obeundis liberam habeat potestatem,quoniam res est maximi momenti,& a multis in dubium reuocata, non erit sorsran in
ille , de hac re quid sci ipserint Platonici, dc Plato ipse sense
160쪽
De providentia liber mis. IS I
lli, latius persequi. Iamblichus dum respondet Porphyrio
AEgyptios assirmanti omnia & ipsam nostram uoluntatem stellarum conuersionibus subiecille , inquit diras in homine
animas reperiri, ut Mercuri j monumenta testantur, unam a
primo intelligibili prouenientem , iq; ereatoris uirtutem Participante; altera a coelestium reuolutionibus impartita,&ad usum corporeorum instrumentorum accomodatae Hanc
esse anima sensualem,quq coelo data coelestium circuitus,&momenta sequitum,illa esse anima intellectuale, quae ab intelligibili proficiscens. omnisque naturae excellens appellationem inest intelligibiliter,illiusque beneficio I fato soluimur.& ad intelligibiles Deos ascenaimus. Non situr putandum est uinculo necessitatis inexplicabili,quod satum appellant, Omnia constringi, siquidem anima proprio quodam principio est exornata, quo ad intelligibile sese conseri, & ab his,
quae oriuntur,& occidunt, discedens cum eo,quod est summe ens, summeque diuinum coniungitur. Et paulι, post se iungit non omnia in natura sati elle posita , sed unum principium esse datum anim , quod naturam excellit,& omnem hominis intelligentiam superat,per quod & Dijs possi
mus copulari,& ordinem, dispositionemque mundi sit per re, & uitam aeternam , Deorumque supercaelestium gratiam nobis conciliare. Hoc eodem principio possumus nos 1 f to liberare, quandoquidem pars , quae in nobis est praestabistior, cum suas edit functiones, anima nostra ad praestantiora reuocatur, de ab ijs uinculis, quibus erat in generatione allia gata, luitur omnino, soluta uerb hinc libera ad statum honestiorem proficiscitur, uitamque multo absolutiorem pro hac impersectiori commutat, & selix ad alterum cultum priamo derelicto traducitur. Haec, Sc alia dicit Iamblichus, quia bus docet nostram uoluntatem nullo constringi uinculo necessitatis,nec omnia salo esse subij cienda. Et sane si fatum in corporeis principijs ponitur, atque ea conditione fiunt omnia, atque se habent lingula ex his constituta,qua principia illa coeunti faciuntq; , ac patiuntur, ut Democrito, Leucippo.