장음표시 사용
81쪽
rorum, de coelorum animas ex se multas fundere Θpportunurates in his rebus gubernandis, quae mundi amplexu conti nentur, tam certum est,ut qui ambiga omnium sit imperitis simus. Has apud Platonem in Timaeo Deus pater sic fuit alio
quutus: Sed adhuc quid subjciam cognoscite: Tria adhuc genera
mortalium nobis generanda reflant, absque horum vncratione coelum imperfectum erit: omnia enim animantrum genera no continebit contineat autem oportet,si est mundus omnino perfectus futurus. Naesi d me fiantsolo, itas donentur, Diis adaquabuntur. Quan pter accedite vos secundum naturam ad animantium generalis muta νι νει imitemini meam, qua in ortu Nesro sum πius. Atque
eius quidem animalis quod in i is tale futurum eR ,ri cum immo ratibus appellatione conueniat, diuinum, νοcetur, principatum s eneat, iustitiam simul ac vos ritia cola ego vobis semen.ct initium tradam: Vos catera exequi par est, ut immortali natura mora ratem attexentes 'ciatis, generatis , animalia, submin Brantes, alimenta augeatis, er conrumpis rursus reficialis. Haec igitur ubi coelestes animae i nte llexerunt,nihil fuit illis antiquius,qutin Dei patris mandata persequi diligenter. Itaque ab elementorum mole ignis,aeris,aquae,& terrae particulas ad usuram definiti temporis mutuatae in eande aliquando redituras, eas b inter se varajs, mirisque modis commiscentes triplex anim lium genus effinxerunt,volatile scilicet,aquatile, L pedestre; atque humana corpora figurantes illis hominum animas e trinsecus circundederunt, incolasque secerunt totius orbis terrarum. Neque soldm haec Opera sunt mollia ,Verum etiam horum omnium curationem susceperunt,& qtiaecunque putarunt sore illis ad cultum, & vitae diuturnitatem necessaria, liberaliter subministrarui.In hac autem curatione rentur Platonici stellas neque omnia facere; neque ubi efficiunt,omniis
no,& per se solas agere; de multa praeterea significare, in quia bus efficiendis ipsae nihil afferunt adiumenti. Multa significant ob admirabilem rerum connexione,quae tam apte, conqEruenterque sunt inter se colligatae, ut una commode possitsgnificare quid alteri sit euel in. Et suta si quis potest odi,
82쪽
De Pinuidenti et liber sinus 71
mdis mores,& naturam ex fronte,oculis, vultii, corpore que
pernoscere , quid erit absurdi stellas praestantissimas mundi partes plura ex his significare,quae mundi partibus inferiorinus Polliinteuenire non enim maior est partium animalis conlpiratio, quam mundi partium connexio. Itaque stellae, stellarumque motus,&aspectus sunt veluti suturorum literae, de significationes in coelo descriptae,quibus cognitis de futuris promptum est diuinare. Haec ver quae a stellis significatis tur multa quidem sunt,sed omnium maxime actiones hum hae, quae quoniam hominum consilio, proq; illorum arbitrio perficiuntur,interdum fit,ut signa ipsa filia sint, plenaque erroris. Has stellarum significationes non homines, quibus coelestis liber neutiquam patet legendus, sed Daemones quibus tota coeli literatura est perspecta, posIlint cognoscere, quod Origenes assernit,& Plato in Timeto his confirmniauit: Quid fiat, inquit, vel significetur ex coelestium habitudine, tentare vana est sine diligenti simulachrorum illarum instu Etione: Omnia ποῖ illa perspicere non nostrum , sed Daemonum esse nobis enim nec aetas, nec oculus,nec ingenium suppetit. Neque vero omnes Daemones rerum suturarum praedictioni possunt inseruire , quonia, qui vel in aere habitant coelum attingente, vel hunc infimum in Colunt terras complectetem, dedecet ex coelorum inspectione haec nostra sutura praesentire, illos quidem, quia diuinarurerum contemplatione fruentes turpe est mortalium diuinationes tractare: hos, quia cum haec nostra administrent, par est potius ex his, quae rerum caducarum sunt propria . quam ex coelestibus euentorum argumenta venari. Quapropter superest soldm Daemones, qui inter hos, & illos sunt interiecti, rerum c estium este lpectatores ,& ad hoc munias diuinaniadi peragendum accommodatos, atque ab his homines aliquando ut ait Origenes) rerum suturarum prς agitiones a cipere. Quicunque igitur putant ex celi inspectione libi posse comparare certam,& exploratam futurorum precognitionem, Lalsam habent opinionem. Eveniunt sane interdum,
quae Astrologi suere vaticinati, sed tam mulpo sint plura,quae
83쪽
ab illis praedicta non eueniunt, concludendum est eos temere ac sertuitb incidisse in veritatem. Istud complures homines clari, de Astrologicis institutionibus exculti pro compe
to habuerunt, nam Eudoxus Platonis auditor vir inter Altro
logos eruditione, Jc doctrina prassians scripsit Astrologis in
praedictione, & notatione cuiusque uitae ex natali die non esi
se credendum. Archelaum, de Cassandrum praestantilai mos stae aetatis Astrologos praedictionis genere nuquam vios suisi se legimus. Scylax Halicarnalleus excellens in Altiologya totum genus piaedicendi reiecit, quod quoque Panetius illius familiaris repudiauit. Ei uidem opituo nas fuit Phavorinus philosophus , cuius docta, de egregia diilartario extat apud Aulum Gellium lib. I s. nocti alticaru cap. I. in quaedamnantur,ek irridentur illi,qui sese Chaldaeos,leu Genethliacos ap-ἱellant,atque ex motibus, positionibus stellarum dicere posie,quae futura sunt, profitentur. Atque sane tantum abest , ut explicata futurorum praesentio certa sit :hominibus,ut multis Deorum,& Demonum affirmat Porphyrius in lib. M orac lisl prorsus incerta sit,plurinusque ambaLibus reserta. Porro stellae, de thellarum animae faciunt quaecunque corporis sun propria, atque ea conditione, quae est communis, & gener iis,quaeque ab his, quae nobis sunt propinqua, potest impediri; non enim per se solae quidquam pol Iunt emcere, in mundo sublunari sed expostulant caussarum secundarum , & priamarum ministerium, quod multis. varijsque mutationibu Aexpositum potest interrumpi; ac saepenumero utuntur inmonuin famulatu,qui non tollim Deo summo rerum Ommu opifici famulantur,veram etia pedillequi sunt Deorum, qui sterulis praesunt & orbibus uniuersi,quorum mandati v satisfacientes his omnibus prospiciunt, quae a mundo complectuntur. Sic igitur in seriora coelestium Deorum vires per medios D mones nancise intur,& in se recipiunt. Nec animalia modo. sed etiam stirpes & plantae ita generantur,ut hae quide huius, illae vero illius imagine figurentur. Immo multiplices viri tes pro Deorum,Uaemonum, stellarii que varietate ad lapia
84쪽
De Prouidentia libe r unus. 77
des,3e metalla Plotino Proclo, &alijs placuit derivare .& in iis occultae facultatis , per quam supra Mementa res materiae qualitates agere dicuntur,caussam esse positam existriore,ut quδd laspis sanguinem cohibeat; quod Poeonia collo suspensa caput corroboret; & quod Ebenus suo contactu quicquid est maleficij procul auertar, ad varias Deorum facultates per varios Daemones his rebus consignatas est reuocandum. Flete vero munera, quae a coelestibus proueniunt, haud quaquam talia,qualia in ipsis reperiuntur,in his mortalibus pollunt suscipi, sed teste Plotino lib.utrum stellet aliquid agant,multomdegenerant,& a propria natura dimoue nrur,quod vel exemplo huiusce nostri ignis potest declarari, qui licet a coelesti sit Procreatus, at tamen magnam habet cum eo dissimilitudine; etenim aethereo nihil est constantius, nostro nihil inconstantius; ille nullius rei indigens alimento semper vitales nobis
impertit utilitates,hic valde noxius quocunq; pervadit, omnia deuastar,& nisi alatur,permanere non potest. Et ut paucium ulta complectantur,omnia,quae inlunt cadesti,naturam habent diuinam, nullaque labe contaminatam , quae Vero nostrati sunt concesta,naturam sibi alciscunt mortalem, de mulintis viiijs deprauatam . Caussae istius degenerationis sex a Iamblicho, a Platonicis commemorantur Prima,quonia quod manata caussa superiori eo ipso quod fluit, iacturam facit propriae persectionis,quandoquidem recedit ex eo loco, qui illius salutem optime conseruat. Secunda, quia res in stibi cho viliori susceptae viliores, deterioresque redduntur. Altera,quoniam quicquid recipitur,pro rei accipientis conditi ne i uscipitur, quare cum haec mortalia sint a rebus coelestibus multum differentia, necessarib quicquid ipsis tribuitur ab aethereis corporibus, modo diuerso ius cipitur, atque a sui ipsius natura maximὸ dissidens efficitur. Quai ta, quoci haec
caduca accipiant multa inter se repugnantia,& coelo minime congruentia, ex quo euenit, ut munera coelestia ipsis tributa
inficiantur, & alterius rei admistione in deterius labantur. Quinta, quoniam subiecto perpetiente vires coelestium lusci
85쪽
piutur. Postrema,qubd ex omnibus a subiecto comprehensis aliud quiddam maxime diuersum resultat. His omnibus fit,
ut ea, quae apud se eros bona sunt, in nobis sepe mala evadant,atque prauas subeant coditiones. Verum enim uero stelsae fix ,δ errantes tametsi multam faciant ad mundi salutem, 3c curationem,non omnia tamen ab illis efficiuntur,ut multi
Astrologi peruerse sunt opinati,qui Chaldaeorii, Aegyptiora, que nugis irretiti tradiderunt stellas viribus quibusdam ocoultis, & suis motibus facere non s olum inopias, dc diuitias;
prosperamque valetudinem, de aduersam; verum etiam turpia,& pulchra vitia,& virtutes;& omnia insuper, quae his caducis cernuntur euenire; siquidem stellae pro locorum mutatione,& aspectivim varietate multas,& contrarias naturas induentes modo beneuolae nobis essiciuntur bona tribuentes,
dc modo malevolae malis onerantes. Principio Astrologi falsa opinione,& errore duci ex eo vel in primis ostenditur,quod ipsi existimantes se polle defendete summam coeli dignitate, si illud sentem, & principium constituant, ex quo omnia de fluant in haec caduca,& mortalia tantum abest,ut istud confiis elant , ut conita coelum omni turritudine scedent: Ratio est in promptu, quoniam quicquid sceleris editur a nobis uitio prauar voluntatis, & quicquid monstrosi in natura accidit inordinatione flexibilis,commutabilisque materis,id totum sideribus conantur attribuere; ergo quomodb quis poterit tueri coelorum dignitatem , si omnia flagitiosa, & monstro laquaeq; ad ipsos referuntur e Et si omnia celitus immittuntur,ec ne cellarib eueniunt cur homines s penumero deliberare, de consultare de officio solent 3 Et si mores,ac virtutes a stellis
habemus,quid est,ut eas consuetudine,educatione, atq; exercitatione adipiscamur 3 Iusti namque, temperantes,sortesq; efficimur,cum ea exercemus,quae iusta,quae temperata, quinque sortia existunt. Amplius quis risum teneat audiens itellas facere bella, seditiones, urbium euersiones ,& regnorum Commutationes 3 quippe horum in caussa sint odia,ir ,regia
di cupiditas, de amor ipse iustitiae. Sed Plotinum audiamus
86쪽
liii Ioeo supra citato contra huius vanitatis assertores incertamen descendit illos interrogans nunquid stellae sint animatae , an potius anima careant: Si hoc dixerint , vseque ad corporum nostiorum naturas tantlim actiones sitas& munera propagabunt, in ijs autem , quae propria sunt animae,nullum imperium habebunt, quoniam quicquid agiti in anima, per animam agat est necessarium; quomodo igitur, poterunt essicere alios sapiente salios ignorantes, S alios di , viiijs ais uentes, alios in paupertate degentes, re caetera quaei nullo modo ex ipsa corpo tu mistione caussam,per quam fiatis habere possunt, ve luti qubd talem habeas fratrem, talem fi-.lium,& uxorem, atque quod aliquando res tibi prospere sucri cedant, Sc aliquando bona eripiantur non enim quae ratiorine, consilioque geruntur, qualia sunt nostra, decet dispo per corpora in animata. His addo, quod si stellae sunt anim carentes, impulsu naturae suas profundent eflectiones, ergo;
non magis quae ratione Utuntur, quam quae vivunt, aut se lsus habent, vi corporum coelestium agitarentur, nec stellae.
magis in hunc, quam in illum suam vim exercerent. Quoius concedant, ut vel inuiti concedere coguntur, quid est , ut doctissimὸ dicebat D. Augustinus lib. I. de Civit. Dei cap. 7. cur tritici grana eodem tempore sata non simul radices agant, & 1 terra pariantur & quaecunque eodem rempore germinant, non simul pubescant, & flauescant λQuid est praeterea,cur uno , eodemque temporis punino nati. dissim ites & naturas, & casus habeant f Proclum, & Euristhcqaiem Lacedaemoniorum reges geminos fratres suisse, atque hos nec totidem annos vix ille, canno enim Procli uita brenior fuit in & alterum alteri rerum gestarum gloria praestitisse ex historijs didicimus. Sin autem sint animatae, agantque consito, quod Albumasar, Taeles, & Hali Astrologi non obscura nominis confirmant, dicant amabo quidnam iniuriae a nobi et acceperint, ut nobis sponte quotidie noceant λ praesertim cuin sede diuina positae sint &ipsae diuinae, neque omnino e
humana sue prospurit4te,siue aduersitate boni quicquam,uet
87쪽
mali illis aceedat. Dicent fortasse stellas non sponte taliacere. sed loci'. figurisque coactas. Verum quo modis loci,&ouibus nidia agendi facultas est concela, stellis queut T asse re 3 Ad haec si stellae compulsae talia efficerent, Oporis teret ori nes, dum in eisdem locis, figurisque consistunt, e dim suppeditare, quod ab illis minime conceditur. Rur sridiculum est sidera secundum quamlibet cetii portiunculam,
quam percurrunt, alterius fieri, amu e alterius naturae, alia3rurius T alia exhibere,quasi Cameleontis instar nihil habeat constantis, stabilisque naturae. Amplius quis audeat assarm re stellas uagantes aliam habere naturam cum exoriuntur,at que sunt in angulis, & aliam clim occidunt, dc ab angulis deis clinant eodem namque tempore idem planeta nobis est in angulis, & gentibus loginquis declinat , atque contra; uarias igitur eodem tempore naturas sibi uendicabit. Demum si v re diceretur stellas habere ex locorum mutatione,quod nunc bona, nunc mala exhibeant, ipsa siderum conditio inter omnia corpora esset infimae fortunae, & nullius se remigilitatis . Hoc inde intelligitur, quoniam ex progressione a te ipsis diuella cilicerentur,quod in animalibus caducis,quae Omnium maxime sunt mutationibus exposita, minime cernitur; S praeterea effectiones,quas perficiunt, non ex intima iplorum liclerum substantia emanarent, sed exul extrinsecus ingluente; atque stellas hasce effectiones explicare cogente; atqui natura corporea tantδ est praestantior, quanto e siluens ab illa ope
ratio magis ex intima substantia ducitur. Chalcidius quoque in Timaei commentarijs monstrat fieri non posse, ut mala ex stellis influant in hunc mundum, nam si mala ab his prouenserent, utrun ne ipsis uolentibus,an inuiti se Si uolentibus,ste, lae erunt maleficae: Sed maleficas esse in illo sancto, & pleno bonitaris loco quatenus conuenite Cumque sidera omnia plena sint cielestis sapientiae, Sc malitia nascatur ex a lentia, quid peruersius dici, aut excogitari potest, quim stellas esse maleficas Qubd si aliquis contendat easdem interdum esse bonas, interdum malignas, Proptereaque promiscue bene,
88쪽
De prouidentia liber unus. 8 r
cia, maleficia praebere, id, quod fas non est, assirmabit,quoniam absurdum est putare caelestem lubstantiam una,eadem- 'ue natura praeditam non in omnibus stellis eandem esse,sed plerasque a propria natura desciscere. His adiungo, quod si nic ad id uoluerit se recipere, ut asseveret non assici aliter, atque aliter iiderum naturam, sed pro uario ad terram exposito sileris situ dissimiles fieri radiorum iaculationes, atque inde diuersas concitari radiorum, siderumque effectiones,non mimus salsam habebit opinionem, quoniam qualitas effectus ex radio egredientis pro radu qualitate, de pro natura Corporis radium emittentis, non pro dissimili radiorum coniectione
distinguitur. Istud quilibet potest in radio Solis agnoscere, qui quocunque modo, quacunq; habitudine in terram conij
ciatur, emper calorem parit,&lumine collustrat.Potest quidem ad diuersum radij coniectum consequi maioris,& minoris effectus diuersitatem, quia radius uel de proximiore loco, uel recta descendens maius lumen ex te sundit, & magis calefacit, quὶm si ueniret oblique,aut e loco remotiore sed non alia in effectu potest nasci uarietas. Iam uero si stellar in uitae hoc patiuntur, quaenam erit illa tanta necessitas, quae inuitas cogat delinquere & haec ipsa utrum diuina erit anima,an maligna Iure igitur,& merito Plato in Epino m. non solum aD seuerat, si quid mali in his accidit, diuinam naturam non euia culpandam, sed humanam, quae iniusse uitam suam distribuit, uerum etiam asseueranter dicit astrorum naturam uisu pulcherrimam, atque progrestu, & chorea Optima, omniumque chorearum magnificentissma utentem cunctis mortaliabus commoda praebere.Consimilem sententiam habet Plotinus lib.contra Gnosticos,ubi hos admonet, ut tragicos terrore , quos ex caelorum globis nonnulli incutiunt mortalibus, contemnamus, quandoquidem corpora caelestia hominibus asserunt Omnia salutaria, nihilque in se continent,quod quispiam debeat extimescere. Et qtramuis ignea sint, nihil tamen inserunt molestiae, nullamque tyrran idem exercent, quippe
quae speciosa magnitudine ,& eximia pulchritudine donatat L ad
89쪽
ad omnium, quae natura fiunt, generationem, S cὀnseruatio nem magnas ex se s indunt opportunitates.Quae omnia a lamblico confirmantur attestante cuncta caelestia esse bene fica,&υirtutes, quae inde ad nos delabuntur, elle bonas Oualde salutares, quamuis rei suscipientis peruersa conditio peruerse suscipiat,&euisdem infima natura non facile possit superi runi esticaciam sustinere. Neque ab his dissentiunt Proclug& Maximus Tyrius, 'quorum hic ferm. 1 F. putat mala non esse caelitus, quod extra chorum caelestem sedes habet inuidial: Ille in comine niarijs in Alcib. scribit superos, harmonica r tione omnia. mundana continere, perficere, atque inter se,de ad mundum accommodare. Huius demum opinionis est at tot diuinae secundum Aepyptios philosophiae, qui lib. 6. cap. - r. idcirco non probat stellas eorum malorum caussas esse,qui in inseriore mundi parte contingunr, quod eatum actiones a voluntate non proficiscantur, chim ill .ae uoluntate superiores
sint, idq; solum boni,& mali principium este possit, quod a t
ex uoluntate, quod uero uoluntate ipsa superius est , in id solum, quod bonum est, feratur. Et prosecto com caeli machiana ex multis corporibus sit coagmentata inter se magna amoris conspirari ne consentientibus,adeo concinnam, suisque numeris absolutam ex se promit harmoniam, ut sicut in ipsa Omnia consentiunt, ita ratio postulet per eam nihil unquam
dissonare in his partibus mundi inferioris; Qubd si quid incocinni discordisq; in his percipitur,id ad caelum,& sidera non
est reserendum,sed ad quatuor elementa, quae caelesti effectus ni ad numerum illa semper, concordiamque mouenti minis me respondent ob fluxibilis materiae indefinitionem. Ex his datur intelligi neque mala stellis defluere, neque omnia essici, tametsi magna habeatur ab ipsis harum rerum proc
90쪽
De proindentia liber unus. 8 3e, Oeruntur argumenta, quibus Damones se in rerum natura persuadetur.
V N e erit sermo de Daemonibus,quibus a Platonicis prouidelia particularis fuit demandata. monis nomen tametsi in nostra religione soleat in partem deteriorem usurpari, pro ea natura , quae cum in prima nanndi origine a Deo perfectissimam i tionem,atque intelligentiam accepi iIet, suo peccato de di. gnitate deiecta est, coeloque de pulla; veteribus tamen,atque Platonicis non ita est odiosum, ac infestum, quippe qui hac appellatione Deos quandoque complexi sunt. Ab his enim Daemonum alij sua natura dicuntur Daemones, quidam habitu,& nonnulli similitudine. Qui sua vi, & proprie vocantur Daemones, sunt animae inter Deos, & homines interieste, proprijsque viribus,3c ossicijs ab his, S illis disserentes, quibus peculiariter tributum est Deorum esse ministras, Sc rebus muti lanis proxime prospicere. Daemones similitudine sunt illi qui proxime provide ut alicui,siue sint Dei, aut Daemonet inferiores. ubique enim, quod proxime praeest, veteres D monem appellare consueuerunt propter hanc, quae illi cuin Daemone proprie dacto intercedit, similitudinem; Atque hac significatione luppiter apud Orpheum D motus nomine Sat uinum appellauit; & Plato in Timaeo Deos, qui generationem e propinquo dilpouunt, Daemones nominauit; ubi ait: De aliis Daemonibus tractare , eorum generationem in lucem ed
re maius est opus, quam farre humanum possit ingenium. Habi tu
Daemones vocantur animi,qui adeo mirabiles ea se promunt operationes,ut superent humana conditionem, & ab ijs, quae propriae sunt Daemonum vix, aut ne vix quidem videantur absimiles, totamque vitam suam ex D mone suspendunt.Hac ratione Proclus censet Socratem in Re r. vocabulo Daemon tun animos nuncupalle qui vitam sancic, honesteque tradu' L 2 xerunt.