장음표시 사용
211쪽
dinem doctrinae,adeo ut Theolo que ita ordo in libris seruari de-gia abs cognitione aliam scaea - het primo , deinde etiam in tratiarum, quae ei simulantur, per- ctatibus ipsius libri tertio S incipi nequeat: & haec de ordino quaestionibus tractatuu , ac tan-sti ea tiarum in communi . Ex dem in ipsa quaesti omis disposi- quibus colligitur, non dari or tione , de quibus non est opus dinem doctrinae inter scientias, alia in specie reserare . Nos quς omnino diuersum o*ectum haec in practica seruare conabi- habent,solumque inter ea S, ae mur, ut cuilibet legenti propaeum in subiecto quodaα modo tam fiet;& quantum ad ordinem
conueniant, una sane altera en labrorum, tractatuum, Squaestio ordinis natura, S per se perci Ri num iu is locis cuncta dispone- nequit; quod tamen fallit in ser- mus,quantum ad ordinem quae inmocinalibus , respectu realium stionu digerendarum hune ser ob aliam rationem, quia limi . tubi illus vRpriino titulum, sirum sunt modus sciendi, praecia Uptri sucth, explicemus, dein sunt modus scienci, praecia Upres sumi , exficemus, dein pue Dialectica , qua Omnes Doctorum sententias produc Scientiae necessario Vtu utarr. . anuviortio iundameta pro qum
dio stero ad scientias stogulas hionis, ac veritatis notitia ne 'in his potissimum lucet ordo namus, quarto assertiones po- doctrinae , ut in Philupira, Me Narmis, quinto obiectis occur. taphysica, dic. narri, cum Vnum ramus, ac demum totam quς- sit subiectum, unitatem quan- stionem ad summam redigaia
212쪽
de tela actu per MIM, &vt ad minie ulum , quia non potest iu telligi quid sit motus, quin simul sciatur quid actus: simi liter agitur de motu locali per se, de loco vero per accidetas, quia tanquam adminiculum Jocalis motus cognitioni deseruit: at vero in eadem Philosophia agitur de natura per se, de motu per se, de motu locali per se; in his ergo at . tenditur ordo .doctrinae, quia quid sit motus localis sciri non potest,quin prius,quid motus in Comunt,apprehendatur; ει quid motus in comm nni nescietur, si quid sit natura ignorabitur: ideo doctrinae ordo in Philolophia Postulat,ut de natura prius, deinde de motu ut sic,deniq; de inotu locali in specie agatur; et si sortasse motus sit cognitu facilior, quam natura, quippe qui sensibus magis subiicitur; unde &Aristoteles ex motu naturae quiddi. tate venatus est; ubi vides, mo tum ordine doctrinae e ste natura posteriorem, quia, ut dixi, in oris dine attenditur quod est intrin. secum, non autem quod extrinis secum aliquando tamen continis
git simul necti quod intrinsecu , di quod extrinsecum. His sup ,
politis .a Assero Primo, inter Scien tias reales, & sermocinales, in intrinsecum doctrinae ordine reperiri, itaut reales, abs cognitione sermocinalium disci nequeant, atque aleo ordine do ctrine seris
moci nates prius esse discendas rInter sermocinales itidem hunc ordinem reperiri , ut prior iit
Dialecticam discenda, Rhet Arica vero, ut dixi , non est huic ordin i este utialiter Connexa, aut subiecta, ac Pinde sine ea SDia. lectica, dialis reales, ut in multis experientia docet,disci possunt. 9 Alsero Secundo, inter Philosophiam, Sc Metaphysica nutatum dari ordinem intrinsecum. non enim tanta ei utriusq; conis nexio,vi una sine altera compa. rarI nequeat quo fit,ut nullia in etiam ordinemidoctrinae essen. tialem, S intrinsecu seruent: unde tam Philosophia,quam Metaphysica prius disci potest i ordiis
ne tamen extrinseco habent se, sicut excedens ad excessum nam Metaphysica, ut rite percipiatur, quaedam Plailosophiae admi. nicula necessario requirit, prae sertim motus notitiam, Ut ad aeterni Motoris notitiam pertinisgat; similiter, ut Philosophia inatelligatur, quaedam a Metaphysica adminicula mutuatur, in eo praesertim,quod ad materiale sui ibbiecti spectat, immo omnes scientia hoc modo se adiuuant, adeo ut nulla scientia perfecte
possideri possis, nisi ab eo , qui
omnia possidet; sicut nulla viristus est perfecta, nisi ubi omnes unitς existunt. I o Assero tertio, inter Theo .logiam,di alias scientias dari oris dinem
213쪽
dinem doctrinae,adeo ut Theolo que ita ordo in libris seruari de- gia abs cognitione aliaru scien bet primos deinde etiam in traistiarum,quae ei famulantur, per- ctatibus ipsius libri, tertio don icipi nequeat: di haec de ordine , quaestionibus traAatuu , ac tanis latea tiarum in communi . Ex dem in ipsa quaestionis disposi- quibus colligitur, non dari O ticine, de quibus non est opus dinem doctrinae inter scientias, alia in specie reserare . Nos quς omnino diuersum o lectum haec in practica seruare conabi- habent, itimque inter eaS, quae mur, ut cuilibet Iegenti propacum in subiecto quodammodo tam fiet,& quantum ad ordinem conueniant, una sine altera ex librorum,tractatuum, Squaestio ordinis natura, S per se pererin num in is locis cuncta dispone- nequiri quod tamen sallit inser- mus,quantum ad ordinem quae mocinalibus , respectu realium stionu digerendarum hune senobaliam rationem, quia nimia. .bii 'usHRprimo titulum, sirum sunt modus sciendi, Waeci- opu suesti, exssicemus, dein puὸ Dialectica , qua omnes Doctorum sententias produc, scientiae necessario VIuumr. anu tertio sundameta pro 'Mamo vero ad seientias sibgulas'hionis, ac veritatis notitia ster in his potissimum lucet ordo namus, quarto assertiones po doctrinae , ve in Philoptra, hie quinto obiectis occur.
taphysica, &c. nam, cum Vnum ramus, ac demum totam quς- sit lubiectum, unitatem quan- stionem ad summam redigaiadam connexionis importat . at mus. .
214쪽
HIC LIBER TERTIUS DUOBUS TRACTATIBUS
In Primo agemus deriiser libis ineommuni. In Seeunti de ipsiae Uniure sibis in particulari; nempe de aere, veri Disserentia, Proprio, ct ccidenti . TRA M
215쪽
a aeuis, O quot visae sis Um- que locum Tractatum de unitiersis uersalibus deportauinius; quip- a Num his em rationis, anm- pe cum ouplex sit in disciplinastitu em reale procedendi methodus et altera a Lesum 'niue ale ex eo ni- scilicet naturae, in qua a priori- ιιone Singuiaris iis, oρρομ- bus ad posteriora, & a simpli-u 'bi melius explica γ cioribus ad composita progre..t i sinis Uale . I ditur et altera doctrinae, in qua ast In quo a .ranι hae tria facilioribus as dissiciliora pro. Commune, Vmiaer Ie , di ceditur; maluimus seruare ordi- Singulare . . nem doctrinae,quam methodum s D variis inliuiduo amnia naturaeiid enim tum utilius,rim ibi: uer. s. . facilius futurum existimavimusia De variss nominibus,quibus Certum est autem apud Omnes. ii . Singulare appetiatur. Vu uersalia in tota Dialectica et suomodo coIlgendtis sit nais esse dΘciliora. Nec multum . merus Umare Iium curamus, si apud aliquos igno
'. rantiae notam fortasse incurri.
Quid, &quutuplex sit Vni adummodo legentibus uti. uersale ,3 iit tem Myrere possimus. Ol.
i , , Cap. I. i , ' rio libro Vniuer alia enuclean. - - . . . . ' d susscpimus et Nec est, quod in , Ion e , cur Milo nobis huius libri subiecto inquirendo viciabatur,si ad hunc via immoremur, nec nou illius riuu magna Diotiirco by Gooste
216쪽
magna utilitate, tum necessita- repraesentando nil aliud est ,re; erraim enim est in hoe libro 'quam aliquod signum ab ho utractari de quin qne Vniversali- nibus assumptum ad plura b.
bus, siue praedicabilibus, sin O gnificanda, & repraesentanda , 'quorum Cognitic ne Ncte Vt,pes,reprisentare potest enim rere impossibile esse a itramar. tum Fedem hominis , tum ani- Omissis ergo iis , quae commu- malis, tum denique alterius rei.
niter rebent 7 sit indisiaue in ram , & varia Vniuersalium ge- praedicando est ilIud , quod donera inquirenda progrediamur. pluribus praedicari potest . & dex Vniuersale diuiditur pri- hoc praecipue agit Porphyrius, P.ου. mo, ut aliud sit complexum, a- nosque hic loqui intendimus ritu lincomplexum. Complexum Quod quidem ad quinaue capi est propositis quaedam uniuer- ri reducitur, qua ant ab ,sci. salis, siue affirmativa, siue nega- licet, clua, innua assumitur aliquod fi- η . in I ' i' ' . . it Ignum uniuersale ἔ vr, Omnis ho- Genus mo a B animaI. Nullus lapis eis Species unima ,-De quo Vniuerstili Differentia hi Asatis libro praecedenti ditestum i Proprium,& a test . incompte rum vero est ali- - Accidens. . Hquod nomen, di fignum repraeis N a' ,
sentans aliquid eommune plu- De quibus omnibus singilla. ribus ; ut hoc nomen Sub iam tim suo ordinriae loco diserem
ria, quod commune est plantis, dum erit . - . v.
animalibust , Sc. licet nulla fiat V mersale igitur ineo subiecti cum praedicato com- plexum , quod subiectum huius plexio . libri constituitur, hac communi Rursum Vnioersale in. s. nau. in .. dist. 9. par. a eomplexum aliud est in causam art. 1. quaest a. ad x. S aliorum do, aliud in repraesentando,aliud descriptione noeificari potest; in effendo, siue in praedicando. Univer ale,ut diximus,en illud, Vniuersale in causado est illud, quoiae pluribus praedirari apta γquod est eausa multorum effe- em Idest, Uniuersale est nomes emum specie disserentium,cuius di signum repraesentans,dc savi. modi sunt gloriosos Deus, cor- fi Lans aliquam naturam pluriaporaque Caelestia, quae ad om bus communem,esque communes effectus in his inserioribus nicabilem; Vnde sequitur tan. producendos sua uniuersali vir.. quam consequens , ut de illis tute concurrunt. Vniuersale in pluribus praedicaripossit; quam . i doquia
217쪽
ddiqnidem, ut supra diximus scum de multigena praedicatio. nun varietate ageremus , ali.
quia conti git de aliquo verὶ praedicari, quia vere partitipatria eorum illius praedicati; ut Animal est Vniuersale , quia in suo Conceptu importat, di repraesen. eat intellectui naturam pluribus communicabilem, quo fit, ut de pluribus praedicari possit, puta de Leone, de Boue, & de Homine , quia omnibus illis communicatur natura Animalis , ac in omnibus illis realiter repetitur.
. I Quod si quaeras,num Vniverssile sit tantum nomen. an potius etiam res - Respondetur utique Vniuerisio, de quo hic est sermo, di no men, de rem complecti; cum noniindi sint rebus imposita ad e rum naturam, di quidditatem significandam uta ut rei Singulari Singulare nomen imponi, Uniatessali vero, 6c communi vantiersale, di commune nomen remm ratione debeat assignari.
Num uniuersale sit ens --tionis , an potius eas revi ,3 ii cir
Vsri hic solet,utrum Vniis uersale sit Prima, an P.
tissis secunda Intentio I Cuichi.
bitationi breuiter octurrendum est, atque cum communi f.Bon. s. in I.d. 23.dub. .lit.&serinia delum .ae alioru sere omniu opinione asserendum Unium salaia, de quo Dialectieus, formalrteresse ens rationis, materialiter vero , di fundamentaliter ens ales quia Vniuersale formalia ter significat aliquam naturam communem pIuribus,quam non inveniri realiter, praeterquam
in Diuinis, luce meridiana vi lius est. Quod si absque ullo intelle'us interuentu verumsest, has propositiones, Homoeri animai, Leo eri animai, M. realiter praedicari, hoe ideo est, quia in singulis spetiebus, di in .
diuiduis reperitur tota natura animalis, non autem implurificata, sicut in Diuinis; ubi propter simplicitatem Diumae naturae tota in qualibet persona implurificata reperitur. I x. Huiusce rellistud liere adducere argumentum quod in plurificatione propositionuis plurificatur animal, non sic autem ad plurificationem propq-sitionum in Diuinis plurificatur Deus. Quod ustro materialiterVniuersiae sit ens reale, ex eo Patet ; quia rubiectum , d quo praedicatur Uuiuersale sor- maliter, multiplex est, & varium. Cum ergo impossibilo sit, unixam naturam reali er
218쪽
ri; ex opposito autem non repugnet, plura esse subiecta realiter distincta. in quibus singulis totast natura illa, liquido apparet. niuersale sermaliter esse ens rationis, materialiter vero e stoens reale. Sed de his, sicut de de tota hae materia clarius me videro in Metaphysica, ubi ea Heraclio , ut dicitur, lapide rimanda relinquo.
nitione Uniuersalis comprehen. di tum secundam, tum Primam intentionem, praecipue vero secundam, ex quibus tanquam ex materi , di forma conficitur.Uniuersale, quod iure appella-.tur ens rationis; quia eius sor-
male,a quo nquam a principadi facienda est denominatio, aut . nihil est, aut posterius est ἔ idest, aut nihil in re est, aut, si aliquid est , per actum, di post actum . intellectus est si quatenus intellectus imaginatur aliquam una
naturam communem extra fingulariaec si illa vere, di realiter
ne singularis illius oppositi. Cap. m. VT plenior, & exactior doVniuersali habeatur cognitio, o prerae pretium erit.
Singularis naturam inuestigarer quippe , cum oppositorum ea- de n sit disciplina,cognita natu. ra singularis. sacillimu suerit e . tiam Uniuersalis essentiam con ij cere . Singulare igitur est id, quod de uno tantum praedica tur S. Bonavent. in I. dist. Isi s. .
Par. 2. ar. l. quaest. 3. arg. Σ,
cum alijs. Idest, Singulare, seu Indiuiduum non enim hic capitur fingulare, aut individuum rigoro se, sed potius largE, & vein idem recidunt P est nomem unicam lairium naturam significans prorsus incommunicabilem: Quo fit, ut de uno tantum
praedicari polsit, ut , Petrus; Si. quidem hoc nomen significae
naturam d terminatam, S ita Petro communicatam, ut alteri communicari nequeat . Et licet hoc nomen, Petrus, possit prae
dicari de omnibus ijs, qui hoc nomine Petri appellantur I ut allic homo est herrus. Ille est Petrus, Sc. in omni tamen prςdiacatione variatur praedicatum ,
quia variatur & naturar Alia enim est natura hominis huius, qui vocatur Petrus ; S alia alterius, qui similiter nomine Petri appellatur : unde nulla at Ia est communitas, quam neminis,
a Ex his reuertamur ad naturam V niuersalium, circa quae potissimum versamur e quae vectarius Innotescat, recolenda sunt. Diuitiaco by Corale
219쪽
sunt,&breuiter recensenda ea, - plurificarI, nee prudItata. Itaq; quae de nomine communi e--csi dic .Pater est Deusa ilius estruis commemorauimum, triplice et Deus, Sc. non plures Deos, aut nempe esse communitatem a . plura praedicata suppono, sed . Aliam realem, qualis et,quae re i unum Deum, di unum cIDDIn
petitur in Diuinis . ubi propter praedicatu tribus Personi S prop-
. omnimodam naturae ldentita- :pter eande,qua participant,natutem tribus Perlonis commune *ra realiter Communem. Secunda
nomen assignatura Aliam itidem communitas compatitur plurali realem, quando scilicet plura tatem suppositoru,quibus Itali communicant m inliquo hono, ter potest per partes distribui. supra quod ius habere dicuntur, Tertia comunitas admittat rea di dominium .. Tertium denique lε distinctionem inter plura supini rationis, quatenus plura specie, posita; non admittit tam in rea: vel sola numero distincta conue lem identitatem naturae, in quaniunt in aliqua natura, quam ex ridentificantur 1 Quo fit, ut ad aequo. tota lingula indiuidua par pluralitatem suppolitorum ne eicipare possunt. Vbi liquido pa cessario plurificentur naturaetet, duo ad communitate requi- realiter , plura licentur etiam ri. Primum est id, in quo plura praedicata r unde cum dico, Pe- et identificantur. decundum, res,. trus eri homo, Paulus a I honust ,1 quae in illo identificantur; ita viditieut duo sunt distincta subiecta,
in omni communitate necessa-vita duo sunt diuersa entia,eus adirio requiratur unitas, di pluraliis uersae naturae,ac deniq; duo rea . tas: Unitas respectu rei, seu na- liter distincta praedicatar ratio turae identicae: Pluralitas ratione autem horum omnium inde Ω-ia subieciOm,quq in Illo uno Iden - menda est, quod prior e mutuistificantur. Vide Seraphicum ea nitas non respicit ea,quibus coad disp. p. a. ar. .q. 1. corp di d. . mznicatur sub ratione partium dub. 2. lit.&d. 2 I. duti. 3. quoquo modo I media vero re 3 Prima communitas proia spicit sub ratione partium inte-pter suam excellentiam admittit grantium ἔ po rema sub ratio. pluralitatem suppositorum rea- ne pallium s l. bieci ualum , ad liter distinctorum; nullo autem quarum numerationem nume- modo compatitur diuirsitatem ratur totum. Nic, ut multiplica is
naturae; sed una Seadeon niro to superiori multiplicetur inse- natura distinctis illis suppositis rius, ct contra tota comunicatur . Vnde sequi 4 Vt igitur ad nostri se mtur unu maxime notandu, ad plu nis Orbitam reuertamur, flatua ἀ. ralitate sus positorum nec entia mus cu beraphico citatis locis 1.2εα
220쪽
non quam nque communita- lectus confiderantis cohueniet tem constituere Unii triste I tiam lubiectorum in natura non
gicum; nec quidquid de pluribus realiter , sed essentialiter'; quod
praedicatur, aut in pluribus re omnia verbi gratia participant peritur , esse illud Vniuersalo, eandem naturam essentialiter, . quod inuestigamus quando- licet numero distincta mi Ter. quide vere in Diuinis est comia tio denique abstrata entis a sin. znitas no tantum vocis , sed et Ia gulis naturam illam, &aeo i- naturae , est ulteritis realis di- Dpientis, prout est lingulis C-stinctioi suppostorum , quibus i municabilis . Quo fit, v puniis
. communicatur natura Illa com- . uersale in nostra sententia non
munis, per quam fit, ut hoc no- dicat naturam communem finiamen , Deus, de pluribus praedi . gularibus communicatam. ladcetur. Quae omnia quamuis ita. eandem naturam ut abstractam, sint, neutIquam tamen, testanti. 'o pluribus , aptamque pluribus thus sacris T seologis aliquod in χ com muni eari a L Verbi i gratia is Diuinis nomen uniti sale repsis Amrmia est praedicatum Vmueris ritur. vi mradi ut o chro x sale, quatenus secundum se ab -
, t His adij ciamus, Vniuersalo strahit, S praescindit ab esse rais non posse esse cns reale; si enim tionali, & irrationali; di quate-
. realis distinctio suppositorum .iantis contrairabile est per variasti omnimoda identitas naturae t differentias adesse rationalet eis communicata sufficeret ad irracionale; cum autem dupliciis. Constituendum Vniuersale, nulla iter considerari possit hoc prae uidetur posse ratione Pitari quin dicatum, praescindere
in Diuinis propriissime admit-5 ab esse rationali, & irrationali:
. tatur ratio , di nMura Vniuer- Aut realiter, ut scilicet sit quid .distis diu' tori atql ri non δὲ uti reteal abstractum, S seiunctum
tuu l ci id ergo requiritur ad . νa materia, prout ramen est aphr Q Nniuersale Logicum constituenis ribus participabile; sicut posuitia dum λ Ego quidem cum Theo- Plato ideas illas , quae essent Ve- p .eIogis conueniens in reiicienda luti species rerum sensibili uno: l a Uiuinis ratione Vnivcrsalis, Aut per intellectum abstrahen-
argumentia iam iam allato, mihi tem a quocunque singularia N a. . persuadeo,requiri Primo praeter quacunque materia naturam pluralitatem subiectorum plu- Animalis, constituentem quoralitatem etiam naturarum illam sua operatione in tali esse, praedicator uni; quod innuit S. viaeque plura respiciat cimia et Doctor ad I. quae st. citatae dii iuribus Runa ero, ac realiter inter alat e I9. Secundo requiri acium intel se distinetis sit communicabilis . . I Cumque