장음표시 사용
231쪽
3 Primo modo definitur sic, plene, & perfecte cognosci . Per Decies en Cmurrsis, quod d4
quam responsionem arbitramur, pluribus numιro disterentibusi satis euacuari quidquid in conis pr. dieari poten in quid Quς detrarium posset opponi: Hoeer scriptio satis remanet explicatago dubio soluto, ad propositam ex i3s, quae capite praecedenti de rem reuertamur . simili Geo eris dei criptione di- ad Speciem igitur, ut a no- gessimus;cum nullum aliud intermine incipiamus, multifariam, has duas definitiones , Generis sumi, & usurpari posse testatur scilicet,& Speciei intercedat di- m. Porphyrius hic, docetque S.Bo- scrimen, nisi O Genus praedicari nauent. I. sent. dist. 3I. ar. a. q. potest de pluribus speciebus,spe 3. in corp. Primo enim Species cies vero immediate de pluribus
dicitur sorma, seu alicuius pul- indiuiduis , ut eaedictis liquido chritudo ; quo pacto Diuinus patet; tametsi 1 pecies de Hir inruates Christi pulchritudinem. serioribus pr*dicetur adς quatς,
mirifice commendans, Genus aute de tuis inadequatu.
inquit, forma praesi Ays hominum. 4 Secundo modo sumpta spe. Secundo Species dicitur fiorma, cies sic defiuitur,Species e Lquae seu tota persectio indiuidui; quo terio, Genere, edi de qua Genua π.-. sensu Seraphicus Doctor 3 . sen- ι o quod quιd est praealeatur. tent. dist. Σ. M. 2. quaest. 3 di- Scilicet species,cu iit quid instacit , Speciem esse totum quid rius Generi,sub ipso Genereio, indiuidui; alioq; nomine ab eo- mediate collocatur; non sicut dem Seraphico Doctore appel- pars sub toto, sed sicut in serius Iatur ibidem sorma totius ad dis iub superiori: Quo fit, ut de ea ferentiam sormae partis,quae non Genus pr dicari posιt plicati est totum esse rei, cuius eu pars. ne recta; haec definitio copetie ertio sumitur Species pro omni speciei ta infimae, qua sub ,
i quadam natura pluribus nume- alternae. Nam omnis species ilia rodifferentibus. communicabru ratione speciei emub suo Geneti i estque secundum Una uersa- re immediato; cum Genus perte , de quo hic Porphyrius ex disseretias specificas immediate prosesso pertractat; potest queo cotrahatur ad species. Dixi,subdupliciter desinari, secundum, ratione speciei, quia species sub quod dupliciter habet compa, alterna poteti esse Genus; di tuerari; ad ea scilicet,de quibus prε- non respicit Genus, nec ponitur
dicatur in quid; S ad ea, quibus sub eo, sed magis species sesipsa sub ijcitur, quaeq; de ea prae- subiectas, di interiores indigiduantur.
232쪽
Quid sit Speetes suprema, in Q ma , & subalterna , &quomodo Species sit tota ratio,&quidditas
Doctorem 3. sent. loco suprae i tato, S comuniter apud omnes reperitur Species. Alia scilieet specialissima, infima, S toma . Alia vero subaloerna . Haec est illa, quae in ordine ad inseriora Genus est; in ordino vero ad superiora Species est ;um AmmaI: si enim comparetur Animal ad ea, de quibus praeci catur in quid immediate,scilicet ad hominem, & leonem, Genus est i at si comparetur ad superiora, ct ad ea, quae immediate de ipso predicantur, Species est; quia inferior . ci posterior, ut Animal si comparetur ad viues. quod est superius , non amplius naturam Generis, sed speciei in
1 Illa scilicet infima,& ato ma est, quae immediate respicit indiuidua i quo fit, ut in alias pecies diuidi nequeat. Ratio huius diuersitatis sumitur ex va. xij a disserentijs speciem contra hem ibus: Nam species subal
terna, Clita contrahatur per otia serentiam adhuc genericam. Πυconstituit ea, quae contrahit in
ultima actualitate ; sed adhuc possunt per aliam differentiam
contrahi: Species vero atoma scum sit prima, di petsectissima, non est per aliam differentiam contrahibilis. Nam individuum,qnod immediate subest speciei. non contrahit iplam speciem per aliquam disterentiam ; sed tota natura specifica se ipsa imis mediate per actualem exisse tiam indiuiduatur;licet indigeat supposito, in quo suppositet squod patet: Etenim vel illa dis- ferentia contrahens speciem adesse indiuiduale esset quid Iu
stantiale, vel accidentale: Λ cidentale esse non potest; quia de ratione disserentiae est conssistitere, di distinguere,quod nullo modo accidenti competere potest. Vel substantiate; de hoc non Nuia tota quidditas di su stantia sola natura circumscribsetur; ut paret ; quia natura Petri verbi gratia est totum esse Petri; ergo ultima ditarentia conir hens est ditarentia specifica,tria qua est statua; S hac ratione, ut dixi, ultima actualitas. Nequo tamen per hoc asserere volumus, naturam specificam posita. existere extra suppositum;sed ac serimus , solam naturamia exist entem importare tota quiduitatem, ac propterea nunquam
233쪽
esse speciem sine indiuiduo, ud li alij Uniuersali a specie eonis
Dam ait Sanctus Bonaventura in se. ueniati. Etenim neque Dif-cundu dist. ar. l. quaest. larentia, neque Genus est to-
ad x. Species enim non potest ea quidditas rei, quia species se abstrahi ab indiuiduis ι sicut addit super Genus aliquid essenia possunt Genera a speciebus I tialiter; individuum vero nihil etsi potest considerari natur a addit essentiale supra Speciem et specifica, non consideratis indi- Vnde species specialissima re- uiduis, ri l Aristiςiul id , quod perfecti ias Ex quibus omnibus col- simum in re , di nobilissimum ;I igitur , quanam ratione sp includit quidquid pefectio-cies , seu natura specifica dica- nis essentialis est in indiuiduo rtur tota quidditas indiuidui bia usi adeo praedicatione adae- quia scilicet individuum homi- quata , S. totali de indiuiduis
nis, verbi gratia, habet toti a Praedicatur. esse hominis per naturam hu- His duabus speci bus adis manam specificam, quae , licet iungere possumus teri uini eam- non possit existere actu nisi inta, que supremam appellare; quia iupposito, non tamen contra. immediate subest summo G hitur per aliquam disserentiam neri , quod non potest ess submiuialem; cum species non Species, cum non habe t supeis habeat.ad individuum sicut rius, cui subsiti Sicque in tois perfecitabile ad perficiens; nqς ta latitudine triplex constitutis individuum ad speciem sicut tur Species, Suprema, Media,&completivum ad completibile. Infima. Mediam autem voco Quocirca species non immerito omnes illas , quae sunt supra appellatur sorma totius , cum Infimam, S infra supremam. ἔ. ι. ι sit tota essentia Complectens .quae omnia supposita linea indi-Genus, & Differentiam ἔ quod cabit. ita proprium est Speciti, ut nul.
234쪽
Dissoluitur dubitatio elaevi senatura persecta, non perficia ' Genus, & Speciem ruressentialiter ab indiuiduis
Quo fit, ut tota perfecte existatis ) : Lo - i in unico indiuiduo, & in eo seiso νι cii , i V . . eundum omnimodam sum tDeo sectionem conseruetur; Ita vi-
Genus ,& Speciem, vertam sei, nus , cum sit natura imperfecta, licet possit genus in unica spe- &incomplatas respiciatque mcie , Species vero in unico In- aequo diuersas differentias, per diuiduo conseruari Cui dubi- quas contrahitur , & undequ i tationi aliqui ex Recentioribus que completur, non potest in occurrentes, aliter sentiendum unica Specie totum reperiri, esse de Genere, ac de Specio nec in ea persecte saluari. Cui hac ratione sibi persuadent ἔ opinioni suffragantur tumea squia aliter se habent Species quae capite praecedenti comme- ad Genera, quam Indiuidua ad morauimus , quando diximus, Speciem: quippe cum species Speciem infimam non esse consit tota quiaditas indiuidui,&in trahibilem per aliam differen-- et I tiam,
235쪽
etiam, cim ipsa si e tota natura ,
di quidditas indiuidui , ad quo rum multiplicationem rion per ficitur 3, quin εb perfectior est, quo appropinquae unitatii tum ea , quae icripsit Aristoteles , quando dixit, in Genere laxeroa
aequi uocationes, non)autem in
Specie, ct alibi, quando Genus assimilauit materiae , cuius po lientia plures formas speciodistinctas respiciens ν per V- nam non potest adaequale compleri r ergo a proportione, cum Genus plures respiciat disserenistias specie distinctas,ut Animal, rationale & irrationale, necessario sequitur, per plures disserentias, easque specie distinctas,non per unicam perfici polle,&com pleri. Σ Ηaee doctrina vera est,
maximaque animaduersione digna; non videtur tamen Omnino
satisfacere dubitationi: Quandoquidem aliud est quaerere , an natura generis in unica specie, di natura speciei in uno possit indiuiduo conseruari; S aliud est quaerere, an Uniuersale, siue sit Genus, siue Species in unico possit sibi inseriori saluari. Quoeirca aduertendum est, quandoque sumi Genus, & Speciem pro ipsa natura etiam indiuiduatata seu natura communi esse estis ML ter ἱ quo sensu scrip fit Moyses. praecepisse Deum creaturis . vi
species,/N Genas suum; quod nihil aliud signineat,quam quod ianimal generet animal, & homo hominem proaucae t Quae do-nctrina non latuit Aristotelet ovi ex:verbis ipsius liquido pa vitet, dum alet, Generare e sie iliabit simile in specie, id est , iris
natura producere . Si ergo quae Istio sit de Specie Gener primo modo; existimo, non minium Speciem, sed etiam Genus posse in unico suo inferiori perfecte seruari. Et ad hunc sensum redigenda puto verba 'M Bona uent. superius allati. nSic etiam intelligenda sunt alia eiusde Oaon. Sancti Doctoris verba; custu scilicet. ait in dist. ad . dubita prima sup. lit. totam naturam stotius V niuersalis saluari iα. qualbet parte subiectiua . Vt tota ratio animalis in homi.
. i 3 Nee officiunt ea, quae de Generis imperfectione iam iam obiciebantur ι quia absque ullo dubio, sicut tota natura species est in uno indiuiduo, ita tota n tura Generis est in unica specie; nec minus, aut impersectius est animal solus homo , quam sit leo , ω homo simul. Ratio huius est, quia essentia animalis consistit in sensibilitate , per quam animal eonstituituri i este animalis Disserentiae vero , per quas contrahi bile est Genus, non ipsum Genus persiciunt,cum Genus ut se fit prius
naturas disserentiis ι sed potissis
236쪽
ipsum genus eoarctant ad hanc mas specie differentes actuarii' magis . quam ad i llam speciem e pollet, si ab ea , cui est subiecta, nee di Drentia perficit genus, .ut virtute agetis separareturi quoa tgenus est, cum immo suam a se,c non est de specie . Na si res it fipso, de propria entitate peris 3 plura indiuidua, hoc est per ac rictionem habeat ; sicut materia cidens, non per se e sicut ta ia ratione materiae:non perfici- men tota rati ,materiae salua titur a. larma, traque autem per treperitur sub unica forma, ita , :ficiuntur in ordine ad totum . tota ratio generis sub unica dis cuius partes sunt i Si vero Gm ferentia uta quod dixit Philo - .nus, de species sumantur, prout i phus, in genere latere a uiuo hic considerantur a Dialecticos cationes, intelligendum est dotici definiuntur a Porphyrio , nec genere non absolute , ve genus.. Genus in unica specie, nec spe est,uerum potiua ννt dicit Orchincies in unicci potest indiuiduo nem ad disterentias oppositas, saluarii adeo ut, Stiloret im Natqui uocas; ideo non asseruiupossibile quacunque poten- genus esse aequivocum, seo late tia plurificare specie sis. aut in La in eo aequivocationes. quod idiuidua, nullum daretur V niuer non euenit in specie respectu inia sale aut Generis, aut Speciei 9 diuiduorum, quia indiuidua non quia uniuersale sequitur actum sunt aequi uoca. intellectus eoaside tautis ipsuma . si ut aptum est pluribus commul . vicari, & de pluribus praedic3ri. ori ' Pate dergo quomodo V itum sit, Genus, oc Speciem serviri in unico indiuiduo. Patet se zeleciam, qua ratione non p*ssint π Iiserentiam vocamus eam seruari , quatenus se illae v K ni per quam una res ab alia uersalia sunt, di ex se api Ny- diisert: cum autem triplici eraxibus communicari. Verus o Vnum ab alιo differre contristi tamen est, Genus in unica Spe- tripla constituitur genus difflacie non totaliter, ec omni, qua rentiae. Prima est, in qua distret potest, ratione communicariὲ pant aliqua per aliquod accidesaeum distinctis speciebus exso sepaxabile; ut homo fidelis in aptum sit communicari. sis ulta i deli per fidem. Necunda eu materia sub voica serma licet sit Per quam differunt aliqua : p
persecte actuata', non est totali- aliquod accidens inseparabile ter, di omni sibi modo possibili Ut Corvus per nigre Uinem a Ci actuata, quia etiam per alias lata gno; pikxamen velimus diceres
237쪽
& melius, hane secundam diffetae ollam sumi penes accidens proprium ἔ xt risibilitas , per quam differt Homo θ Leone, &alijs. Vltima est differentia esia sentialis , per quam essentialiter unum ab alio discrepat; ut homo per rationalitatem ab omnie , quod honio non est Hine non inepte Iibet primam differentiam appellare Communem, propriam secundam, tertiam vero proprijssimam; cum haretantummodo veram Differenti grationem complectatur, constituatque tertium Vniuersale ab
alijsquatuor distinctum. Quo. circa in progressu sermonis de hac potissimum tractabimus , Per quam proprie res est una in re, &ab alia differt: quandoqui dem sola differentia substantialis facit aIiud, reliquae vero alte. rum: proindeque sequitur, eun dem hominem posse esse alterum a se ipso . quando scilicet recipit nouas differentias acci dentales; numquam tamen posse esse aliud, aut alium a se, quia non potest suam amittere, & aliam recipere essentiam. 2 Pro ijssima igitur Differentia duplex constitui potest, Generica scilicet, di Specifica . tertiam enim, quam aliqui ad
supradictis liquido patet, inter veras differentias collocare non licet Genericam eam esse definimuS , per quam unum. Genus constitu & distinguitur ab omni alio Genere; ut Vegetabiste; per hanc quippe Differentiam, Vivens distinguitur ab omni eo, quod est expers vitae.Spe cificam vect eam esse asserimus. per quam una species abi aliis differt; ut Rationale, per quam homo differt ab omnibus ijs , quae ratione carent. 3'Et aduertendum,has Disa serentias considerandas esse ut abstractas, de communicabiles a 'Nam eum actu sunt communi deatae seu speciebus, seu indiui duis, iam non gener:cae, aut spe tificae nuncupari possunt; qui aeravi sic nec sunt uniuersales, nec pluribus communicabiles, nec
denique aptae de pluribus prae
tiae munus assignare. Pri mum est contrahere, Medium constituere, Postremum distina guere: Quae tria munera Cum unica exequatur Differentia '
quodlibet ipsorum'est de quidis ditate ipsius; sicque ordinate se
habent, ut anterioritate nature primum sit contrahere; deinde contrahendo constituere;ac de uique constituendo distinguere.
Vnde iam versum est in ada giums
238쪽
gium, primunt constitutivum , essαetiam primum distin tiuum. -exi ve autem modus , quo Differentiae sua munera in natu ra exequuntur,facilius percipias. B tur, obseruandum est ex S. Bon. in 1. dist. Ig. ar. D quaest. 3. in omni creatura persecta, in qua vera est compositio, multiplicem esse Differentiam, quarum una est ad alteram ordinata s. sicut multiplex est Genus . Nam
sicut dicit Philosophus, Homo prius est planta, deinde animal,
ac denique homo: In homine aenim si maxime consideretur per abstractionem intellectus, in qua consideratione praesertim versatur hic noster Tractatus,
qui est de Uniuersalibus γ priua
concipitur Corpus,deinde Corpus contrahitur ad Vivens per differeptiam vegetabilem: ruristus Vivens contrahitur ad Ani- . mal per Differentia a Sensibile ; Animal vero ad Homine per Rationalem;quq cum sit ultima, constituit, & distinsuit homine, ab olbus ijs, quae no sunt homines; ct sic in homine reperi utur tres istae Differetiς Vegetabile, Se sibile,Rationale distinctς salteformaliter,licet unica sit forma, scilicet Anima Rationalis: Nulla quippe ratione percipi pot; quomodo per unicam differen . tiam specificam homo unum, &idem esse habeat cum plantis, Nanimalibus, ac per eandem ab iis ipsis deserat. I
Rigena nobis tradidie, pota P ρηρ phyrius essentialis Di urentiae . definitionem i quarurru, sngulas breuiter proponam , taenucleate aperiam. Estautem prima definitio, Disseremur eo qua abundat Species a Genere,
idest Disserentia est illa,per qua aliquid habet species, quod non habet Genus: siquidem Disse.
rentia addit aliquid supra Genus, verbi gratia, Rationale,qui est differentia hominis, facit, ut homo habeat aliquid, quo caret animali Nam animal, ut Gemas est, praescindit ab esse rationiai, di irrationali. - a Solet hic quaeri, an haec definitio conueniat Differentiae Genericae, ει SpecIncae, dis Respondetur iuxta proposita Porphyrii verba, solam Disserentiam Specificam sub hac definitione comprehendi. Verum tamen etiam est , cuicunqueto Differentiae posse non incongrue adaptari ; quia quaelibet Differentia, siue Generica sit, siue specifica, addit supra id, cuius estDifferentia;ita Vegeta. bile addit aliquid supra cor pus, ει sensibila supra vivens,
239쪽
-C Seeunda definitio , Dee. renus diti id it ea, Θε IubGemro sto ta Iunt: dies. Diise rentia distinguit inrer se species, quae sub uno Genere continentur ;ve Rationale distinguit hominem a leone, &viijs animaliabus hoc facit Dii reIta contra bhendo Gentis ad aliquam deteraminatam Specieman qua consti tur. Sed enim haec duplex Definitio non explicat naturam Dinserentiae , ut est uniuersale; ideo adiungitve ' . Tertia,qους est huiusmodi, Disserentia en . qua de psiribus missis narimero ID. Deeie dif frontibus in eo quia quale ea radicari pote H : Cuius definitionis explieatio colligenda est ex declaratione definitionu Generis αι eciei superius pr6m-fitarunt, quibus cu in omnibus conuenit,prs terquatri in uno, sciri det quod non in quid simpliciter, sed in qualequid predicari dicituri, quia ad modum accidentis . e se habet, ut docet cum alijs S. D Bois. Bon. in . dist. 3. par. I. ar. Σ. quaest. i. .s Dubitabis, an unica Diia ferentia distinguat plura ad inui. cem Ratio dubitandi est, quia in definitione dicitur, differentia diuidere ea, &c. Respondetur, dupliciter Di ferentiam diuidere posse, posiriue, di negative. Positive rucit differre solium id. cuius est: negati uὰ vero etiam alia. Vel metuis ; Differentiam diuidero
ro; &quasi consequenter etiam alia ἔ quia eo ipso quod constituit rem unam in se, consequenter ab alijs omnibus distinguite Tatque sic etiam intelligenda sputo illam Porphyrii an hac ea- de definitione palliculam, qua ob eodem Genere p sita Iunt ;quia differentia pe se distinguit ea, quae sunt Unius generis , coniequenter vero etiam ali a
merandis quinque Un - uersalibus Accides Pro prio praetulerimus, tanqua quid uniuersalius , & prius, a quo non valet inserendi con- . t sequentia; hic tamen praeponi mus Proprium Accidenti tanquam id,quod immediate. S in trinsece consequitur ad Differentiam .
Porro S. Bon. multis in loci , o ebis prςcipue vero in Primo,occasio. ne accepta a Notionibus,& proprietatibus Diuinis, multa doProprio luculeter edidit, e qbus laconice desumpsimus ea , quae hic breuiter proponere,& Ptra o ctare
240쪽
ctare decernimus . Primo autem Proprium illud asserimus, quod commune non est quod. n. commune est, sub illa ratione proprium esse non potest. Quocirca ad naturam Proprii, quod hic inquirimu S, percipiendam,
a. sentent. dist. 3 par I arti c. M.quaest. 2. Proprium posse bifariam sumi. Primo pro Proprio indiuidui; dico autem Proprium .ndiuidui ipsas indiuidua. les proprietates, ta coditiones, quarum ratione individuum est alteri incommunicabile;quo Pacto indiuiduli differt a Genere, ει Specie;quia illud singulare est S incommunicabile; haec vero Vniuersalia sunt,& pluribus comunicabilia; & hoc Proprium nulla ratione potest quartu Prae. dicabile collituere. Secundo pro quadam qualitate accidentali ab intrinsecis rei princi plIS ma
1 Rursus Proprium ex eo dem D. Bon. 1. lent. dist. I 6. aris' I. quaest. 3. aliud est absolutum, aliud est respectivum . Prois pr um absolutum, tu simpliciter couenit omni,& soli, dc semper; ut ridere homini. Propriu n vero respectivum conuenit alicui respectu aliquorum tantum; minime vero respectu aliorum .
Vt hominis proprium est intelligere, respectu animalium, .non autem respectu Aogelo
3 Ex his, & aliis , quae alibi
potest quadripartita fieri Proprij acceptio, sicut quadriparti . tam conflituit hic Porphyrius: Vt Primo illud dicatur Pro Prium , quod conuenit soli alicui Speciei, vel Generi, non tamen conuenit cuilibet Spe
ciet illius Genetis, vel singulis indiuiduis illius Speciei; vieta se Religiosum,& virtute praeditum, conuenit soli homini,
non tamen cuilibet ,' cum maior
pars hominum proh dolor res quidem lacrymanda viiij spotius se dedant, quam virtutibus , & Religioni iucumbant . Secundo dicitur Proprium a squod conuenit omni . sed nomsoli; ut habere imaginem Dei. competit omni homini, sed non soli, quia etiam Angelis. Tertio dicitur Proprium,quod Om ni, & soli competit, ted non semper. ut acta ridere; nam homo non semper ridet. Quarto dicitur Proprium, quod com petit omni, & soli, & semper; ut homini esse risibilem ; quia semper homo est risibilis. S. Bonavent. in I. dist 3. quaest. I. ad ulti m. 4 Adverte autem duo requiri ad hoc Proprium constituendum. Alterum, ut egrediatur a principiis intrinsecis,& egrediendo in aliud transeat; namq; principia sunt ea,e quibus ema nant proprietates, quae ab ipsis diffe- ει ρε