장음표시 사용
241쪽
differunt. Alterum,ut aeque sin. principiis, desine quo non po-gulis quibusque indiuiduis con- test intelligi rem habere suum es ueniat, vel speciebus . Quocir- sepe fectum. Tertio, id, sine,ca Proprium est saltem natura quo non potest intelligi rem ha- posterius subiecto ; sicut poste- bere suum esse;vt esse unum,dic. rius est, id, quod, & a quo. Pro- Neque enim potest percipi,quo prium igitur quarto modo sum- modo res sitn non sit una. Hac plum potest sic cogrue deliniri. supposita veritate . 1 Froprium en, quod de pluribus L Respondetur Primo, Pro - , --4 in quais,o acc dentali sar, me . prium non esse essentiale quid serio tamε predicari potest. Dixi, rei constitutiuum i Enimuero necessarid, dii inctionem acci- sola principia/intrinseca sunt dentis,quod praedicatur inqua- de rei quidditate. Proprium ζ' A te, non tamen necessario,sed co- vero non est aliquod princit tingenter. Dixi, in qua is, ctacei Pium intrinsecum rei constitu. dentaliter, ad distinctionem Ulia tivum.' serentiae,quae praedicatur in qua. Respondetur ergo Secundo, ' te substantialiter. Proprium esse essentiale secun do modo , quatenus scilice im-
Respondetur ergo Secundo, Proprium esse essentiale secun do modo ἰ quatenus scilice immediate fluit a sui subiecti essentia: quo sensu passim cum Philosophi, tum Theologi proprie-t3tes, ac passiones rei essentiam
vocant, praecipue quod noris raro contingit in cum ipsa rei riduitas occulta est, & abis
QVarnnt hic communiter quiduitas occulta est , & abis Dialectici, num Propriu struis.Tertio autem modo non de e sientia rei, cuius est Pro- est essentialei quia bene intel-prium;sitque ab ea aliqua poten ligitur rem esse absque proprie xia separabile tat ... Cui dubitationi ut satisfacia- 3 Quh vero ad seeundam
D. M. mus, obseruandum est ex D.Bo partem propostae dubitationis , nauent. in I. dist. I. par. Σ.ar. I. an scilicet propriu possit aliqua
quaest. 3. ad R. quantum lassicit potentia a suo subiecto seiungi ;in praesentia, pripliciter aliquid magna est inter Dialecticos dis. dici essentiale . Primo, quod in- sensio . Quidam enim existi-trinsece constituit re in esse; ut mant, Pioprium nulla potentia corpus,ta anima,quae constitu ut esse a subiecto separabile; quia . hominem. Secundo, quod fluit licet Proprium non sit de quid- immediate ab intrinsecis rei ditatiua constitutione sui subie-
242쪽
Ri abessentialib. in principiis an fluit,& necessario illa indissolubiliter comitat: sinimo cu ipsa esse tiare aliter id et i ficatur, si pro funda. mento capiatur. Ut aut huius se tentiae sui S a periat, simul ac aditus ad veritate scipienda recludat, scire covenit,ippitu sub gemina cadere usurpa- S. Bon, tione Iut ex S. Bo. alijsq. coiter colligere licet. Na interdit nominat actu sm, puta ridere; interdit actii pila, seu forma ut aptitudine ad ridendii . Porro aptitudo illa adhuc bifaria ab aliquib.distinguit: ut aliqn p facilitate capiat; ut lacilitas ad ridendui aliqn vero P aptitudi one,sm qua aliquid absolute posse set; Schac credere noni si quaad maiore,vel minore Psectioe ab a mitudine,lut dicit facilitat esse distincta .Rursu aptitudo dupliciter pol cosiderari, vel sormali ter, vel sudamentaster: suda metaliter est ipsu subiectu ex natura sua ap- tu natu. v. g ridere formaliter est ipsametapetitudo in ordine ad actu,&ad subiectu, seu sin ad subie citi, ealxiine disponit: ad actu. qao is aptitudo di potetia est py a - 25. Ex hac doctrina colligunt duplex, siue triplex genus 'prii: ut aisliud dicat Pprili large, aliud stricte,aliud strictissime. Large denominat actu: stricte denominat aptitudine sormaliter strictissime sit damen ru Pximu cu Ipsa aptitudine immediatu fluete illudamEto,atq. cu ipso re.ipsa id utificata. r. m 5 die ut distingui de ficto; 2.m 5, & 3. nulla foe, et ab stiluta Dei potetias filii vero,& loge melius, reor, dicunt .no repugnare Opriu a subiecto seiungi;cu sit posterius ipso
subiecto,& oino inter accidentiaco numeret terii situ ad rei veritate attinet, arbitror, ipsa ex Pae-cta,ac verat prii usurpaoe pedere 6. Admittamus itaqitanoua verit doct. a priorib. prim sentie. Diat. exarata qua tradit Scot.relat.Saccept. ab Utin .vhi et vario& D.Tll. V iis. nec no & S. Bon. locos adducit, ut Tract. hos DD. verbis, di sensu in hac se te tia cohaerere ostendat. Ceterum quoad D. Bon. illud obseruaduino loco no de passione, ac,pptaetate, Trino.
sed de naturali potetia sermonem here t Nec puto eade esse ronem de Oprio, ac naturali potetia: ad 'l' uberiore in declaratione nunqua ε. 3, det a memoria aboleri, Ppriu,de
quo hic Porph. S gi Praedicabile
quartu costituit, Vni,soli,& se perco uenire. Quare potentia genera
di,q cois est plurib. ecie diuersis adbpprii classe redigi no posse opinor, si Spriu Pprie usurpet. Deinde ,ppriu ad albu accidentiu Winere, ac inter accidetia conum erari tu a Porph. tu ab aliis adeo c5perta puro,ut indignsi sit, O in cotrseu ruavocci;eppe cu nimis elara, iussi recepta sit diuisio illa accid cris incoe,&Priti. His addo,p priu qdem a principiis esseti dimanare; ita in ut in aliud traseat. Vn Ppriu cii subiecto id e re nullaten' e pol Phol verri ab aliquihus asserit, ipsum no ex principiis indiuidui, sed specὶ ei originari; nisi ad bona seugc trahat oino averitate aborrere ex eo dignosci tur, si vel principia speciei si sumant in actu, eade sui cu pcipiis indiuidui: vel si abstracte capian
243쪽
tur, cum in re nihil sint, nihil ab eis potest proficisci
Cum ergo vera ratio proprij in naturam traseat accidentis, S nullum accidens ran tam dicat ad subiectum ordinationem, ut sine eo cogi tari non possit; certo statuendum est, proprium Diuina potisa subiecto potestate seiungi ἐώ eum, Ut optime obseruat multoties S. Bona u. plus possit Deus prς stare, quam humana mens rationabiliter cogitare: Non nego tamen, Proprium, si profundamento capiatur, cum idem sit realiter cum subiecto, est e ab ipso inseparabile. Caeterv si eo modo usurpatur, utique Proprij ratio. nem sibi minime vendicat, qua- diu idem cum substantia ali rui -- tur. Et de his hactenus.
Accidetibus doctrina pluramis suoru scriptorum locis tr P.M..' ςraph. Bonau. praesertim vero q. lent. d. 0.M. I .Per tres
raestiones, a quo exhaurire , t hic ordinate digerere pro virili nostra conati sumus ea, quae in praesentiaru de Accidentibus obueniunt tractanda. Atenim ut aliquo ordine procedamus, Primo varias huius vocis, ac nominis usurpationes propone mus. Deinde Accidentis definitiones traditas a Porphyris eis, examinandas adducemus. I anώ dem Accidentis proprietates
Ee ad primum quod attinet, Accidens quadrupliciter accipi
potest Primo, ut opponitur per se; quo sensu animali, & homi ἀni accidit esse album . Secundo, prout opponitur necessario; in qua significatione non incongrue admittat Theologi aliquid Deo accidere, ut quod sit Crea ἀtor,&c.Tertio, prout opponitur essentiae, ut id sit accidens aliuquod non est de eius essentia,
tuo pacto etiam substantiae posisunt esse accidens, ut manus homini est accidens. Quarto, prout opponitur substantia, & sie accidens est proprietas ali; tanis quam subiecto in helens. a Quo ad secundum,definitur Primo , Accidens esse id. quod aueri, O abes praeteris biecti eorruptionem: Idest, Accides eum sit quid extinsecu subiecto potest, ει adesse, Sabesse sine a. eiusdem subiecti corruptione. uus definitio propter graueS emergetes inde difficultates, multu ipsorum hominu sublimium ingenia torsit,cum pateat ad sensum multa accidentia non pota se abesse a subiecto, quin subiectum destritatur; quin, Vt omnis Philosophia testatur, quaelibet subiecti corruptio inducitur
244쪽
ex absentia accidentium. Primo maliter non inductive, aut di nanque interuenit actio corru- spositive ; non enim corrumpi-ptiua inter accidentia, quorum tur subiectum formaliter pro-' altero paulatim a suo contrario pter absentiam , vel praesentiam destructo, ipsum subiectum in in , accidentis , sed propter ab senis stanti corrumpi necesse est. tiam, vel praesentiam sormae sub 3 Ad haec respondent ali- stantialis, cuius praesentia sicut qui, definitionem intelligendam constituit rem in esse formaliter, esse logice, non autem physice . ita eius absentia sormaliter cor-
ut idem sit dicere: accidens po- rumpit. Quod si quantitas contest abesse, & adesse, ac, accides stituat in esse sormale corpus est praedicatum, quod siue affir- physicum, non id se sola praestat, metur, siue negetur de subiecto, sed materiae,& sormae supposita; ipsum subiectum non destrue - ut latius in Physicis, vel Metatur . Quae doctrina est quidem a physicis demonstrabimus .
Vera, non.tamen, ut patet ex Secunda definitio. Accidens
verbis Porphyrit,a smodu cosor en, quod contingit eidem inesse, mis, & arridens ipsi definitioni. 9 non iness. Quae definitio
Propterea respondent alii,deis congruit Accidenti, Prout op finitionem vel intelligendam es. ponitur necessario,sic, Accidens se secundo intentionaliter, ut est Deo esse Creatorem, quia scilicet possit intellectus conci- non necessario Deus est Crea-pere sibi ectum, non conceptis tor. eius aecidentibus: Vel logice,ut x Τertia definitio. Accidens scilicet possit adesse , , abesse , an, quod neque eLI Genus,neque quia non repugnat naturae sub- Species,neque Disserentia,neque lecti tali carere accidenti. Ve- Proprium inemper autem eis inru Π non plene haec satis iaciunt subiecto exi iens: In qua defi- dubitationi. Primo quidem , nitione comprehenditur acci-8oia Porphyrius loquitur de , dens commune , prout OPPO ρετου vera, S reali absentia, siue prae nitur substantiae, quae nulli ta sentia. Deinde, quia quantitas quam subiecto inhaeret , sed est accidens tradita definitio no sicut actus actuans, di essentiat L
comprehensum ἔ neque tamen . ter perficiens.
Potest corpus physicum aut sine Quaeri hic solet, an sit ens Mantitate concipi, aut quanti . sentiale Accidenti alteri in hetas ab eo corpore separari,quin rere Cui dubitationi non Ulum corrumpatur. parum difficultatis adjungita Respondetur ergo, defi- quotidiana accidentium in bais nitionem intelli endam esse sor. crosancto Eucharistiae Sacra -
245쪽
mento sine subiecto existen ε specie, ac numero differentibustia . Praedicentur in quid ; ut color Respondetur ex Diuo Bois de albedine . nigredine; albedonaventum 4. sententiarum a s autem de hac , &,de illa al- distinctione ra. quaestione I. & bedine , irrationabilirer vide- communitex ex omnibus , id tur Porphyrius dixisse , Atei. esse essentiale accidenti , su- dens nec esse Genus , nec Spe. mendo inhaerentiam aptitudiis eiem . Q liter, non actualiter . Ita- , Respondetur ex Diuo Bona-l U.2εα
que accidens etiam extra a uentura . sententiarum dii insubiectum dicit semper essen- cti ne 2. articulo . quaestio- tialem habitudinem ad subie- ne I. Accidens bifariam posse ctum i idque mihi persuadeo considerari. Primo in commu Primo ι quia oppositorui ni, ut accidens est, cuius quidis eadem est ratio o Ergo sicut ditas cum sit alteri inhrrere,, essentiale est substantiae per se contingit ei esse Genus, aut existere, non alteri inhaerereia ἰ Speciem. Seeundo in particua ita ab opposito essentiale est lari.&secundum speciales diffe- accidenti non per se existere, rentias, nempε, ut color, ut alis
sed alteri inhaerere ; in hoc. bedo,&c. ω ita Genus, aut Spein quippe opponuntur directe Λc- cies, dic. cidens, ει Substantia. Secuna Secundo respondetur ι &do , quia si nulla esset pom est fere idem, Accidens posse bilis substantia , nullum esset comparari vel ad subiectum tria possibile accidens ὲ non ta quo,verbi gratia albedo ad pa. men e ccntrar ergo Accidens rietem ἔ S sic nec Genus est. . dicit essentialem dependentiams nee Species t vel ad superius. ει ordinationem ad substan- ad quod, ut albedo ad coloω
o Quarta definitio . Aeri & ita Species est , ct Genus; dens eis, , quod de plastibus in quia de pluribus predicari po-quiae eonιingenter maricari astis test .mm eis. Quae definitio satis rein 7 Quo ad tertium; quatuor manet explicata aea tys, uuae su- proprietates Accidentis colli- perius in similibusaliorum uni. guntur ex Diuo Bonaventur ν s. 3-. uertalium definitionatius dicta is tres in I. sententiarum distinis
Circa tertiam definitionenias vero ex distinctione a I. arriculo oritur magna dubitatio; qmp. g. qtuessione 2. eiusdem libri. Pe cum accidentia .de pluribus Pruna proprietas et Accidens di-
246쪽
cit aptitudinalem inhaerentiam in alior; atque id quidem
non modo est proprium, verum etiam essentiale Accidenti. Secunda : Accidens exit ab alio. Tertia r Accidens rece die ab alio ; enim uero Accidens inest subiecto , oritur a. 1 subiecto, & transit in aliud a subiector Intellige in aliud essentialiter , non subiective;quia subiective superstes est in eo subiecto , a quo exit, aut a quo
educitur. Prima conditio iam satis est explicata e Secunda vero sic intelligitur, quod Acincidens trahit ortum a subiecto vel per emanationem sui ea, quae fluunt a principiis; vi lumen a Soler Vel per eductionem, ut ea, quae educuntur de potentia materiae; sicut calor ab aqua : Vel per consecutIonem , ut ea, quae ad rem productam consequuntur ἰ ut ordo, status, Salia huiujmo di. His additur quarta conditio desumpta ab Aristotele, Aria. & est , Accidens definiri peradditamentum; quod quomodo fiat. supra cum de definitione ageretur, declaratum
est . 8 Porro duplex solet con . - stitui Accidens . Aliud separabile , inseparabile aliud. Sepa sabile hic vocamus illud, quod realiter a subiecto remoueri potest , vel totaliter , vel salistem quo ad aliquos gradus et Huiusmodi autem sunt praeci piae primae qualitates ; in tetquas cum Interueniat actio , &passio , realiter ab agente da turali inducuntur in subiecto,&ab eo expellunt up . In leparabile vero hic appellamus illud, quod semper cum subiecto comitatur, nec Potest rea liter per aliquam virtutem na
turalem a subiecto seiungi. Dicitur autem Accidens separari, non quia separatum realiter actu extare contIngat,
sicut separatur, verbi gratia, manus a corpore ; sed pro eo dicitur separari, quia expellιtur
Per corruptionem: Primo enim modo separatum existere naturaliter impossibile est. 9 Sed enim oritur dubium aduersus primam proprietate . Accidens est quid absolutua
ergo non dicit essentialem or. dinem ad subiectum . Hanc Obiectionem desumpsi ex Scotos s-is
quem refert Vtinensis tract. 3. quaest. II. art. I. de Deo Trino,& Vno; cuique ipsemet occurrit , dicens, Accidens esse quid absolutum , ac proinde nullo modo importare actualem, aut aptitudinalem inligrentiam ad subiectum: nam illa aptitudina. lis inhaerentia est quεdam relatio ; implicat autem aliquid simul esse 'absolutum, &relati uum, Ea propter noste decet , iuxta Scoti, & Asseclarum eius doctrinam , duo in accidenti
247쪽
posse attendi, id scilicet quod uent. S ali; clarius sic. In Acci. per se primo signifieat. ει quod dehii duo oecuritannae id ,quod peI se denominat, Hrin gratia, commune est, ut ac idenὲ est tiin calore, quod per se primo Id, quod peculiare est, ut tale ac. significatur, est esse accidens chiens eis: Primum est relati-S hoc dicit essentialem aptitae uuin i secundum vero, licet sit dinem , S relationem ad subie- absolutum, habet tamen an nectum: inos pedi se primo de- mam relationem ex impersectio nominatur, est esie tala iaci- ne: quia non ad se , sed ad aliud dens, verbi gratia , esse calore; dicitur unde entia entis magis, de hoc est ablolutum.Haec Sco. qua mentia reputantur. tus nimis obscure, quae S. Bonavi v
248쪽
HIC LIBER ARTUS CONTINEBIT TRES
Primas erit de Ante adicamentis. Secundus de Praedicamento.
249쪽
xi Ant radicamen. nexio denique ea est, ut omnia . . tum t ad discursum ordinentur, scuth Du--Amnoulis de S caetera, quae in aliis Dialecti- Ans ad memetu esu. cae libris traduntur. Inscribitur
. ,. DL autem liber iste de decem pri-6 8 b . tri .I. i, Loc : ait Lma inis Generibus , seu Praedica is
Quid sit Antepeaedicamenta in iis,quia in Vnoquoqἰ repeia, it l rit u quaedam coordi natio sene..... tum . URp. I. rum, specierum, & individuorii, - - . quq s ordinatio P dicamentu. TUn immoror in praeservia di Cathegoria appellatur. Iam se in inquirendo subiecto, vero haec Praedieamenta decem utilitate, necessitate, di conne- communitet a Doctoribus nu-xione huius libri cum aliisόquis meranturpe quia haec omnia iam supp- Substanti . . inuntur . Nam subiectum viti- Quantitas. matum horum librorum non Relatio. aliud erit, quam discursus, ad Qualitas. quem tota Logica ordinatur . Actio . . . NVtilitas vero, ae necessitas i e Passio. 1 . 1 . , nobis facile declarabieur quod b V . in hoc libro continetur omula, o Quando quae D. O. M. sua infinita po- - Situs, &tentia de nihilo compegit.Lom Habitus.
250쪽
De quibus fingillatim suo lo- cet ex vocibus assumptis nihil
co pertractabimus assirmatur,aut negatur,'ut, homor. Vtergo ab ante pradica assus . animes rationus; in his mentis , unde prima huius libri enim nulla est veritas, aut falsiis disputatio incipit , sumamus tast ceu cum expressione veri exordium: An 'epraedicamenta, talis, sicut sunt propositiones sicut ex nominis etymologi 2 i m de secundo, quam de tertio liquido patet, sunt quaedam,qui adiacente,vi, Deus em Deus en
praemittuntur tanquam necess. e orinipotens quae omnia satis iaria ad Praescimcnti naturaras 'manifesta sunt ex his, quae supra
percipiendam . De quibus An- diximus, cum de nomine,verbo, lepraedicamentis hoc unum tu ista enunciatione disseruimus . pererit explicandum, quanam ct 6 Aduertendum est, complestilicet ratione res sint,& dicandi xa quoqyo modo, yx talia sunt, tur; id enim maxime consenta- non pertinere ad Praedicamenis neum est huic, quam aggredi- tum, nili quatenus ex incomplemur de Praedicamentis, di sputa- xis constanti quandoquidem iationi. Missis ergo ijs , quae hic Praedicamento nihil nisi incom- de uni uocis, S aequi uocis, & plexum , & simplex reponitur analogis tradi consueuere nam Dixi ad praedicamentum, non is alibi haec declarauimus imme- ad Praedicamenta, quia, ut hen Ediate accedimus ad quaerendum notauit S. Bonavent. in a. d. g. α modum, quo res in se , di in or- q: vlt. complexa ratione d uer-dine ad alia sunt,& dicuntur. I sarum n3turarum ad plura Praeis 3 Ea igitur omnia, quae di- dicamerita possunt pertinero. cuntur , alia secundum comple- Ea igitur, quae existunt ad alte-xionem, alia sine complexione . rum ex quatuor capitibus reduri dicuntur; idest, omnia nomina, cuntur. Alia enim de aliquo& vesta aut sunt simplicia , aut subiecto dicuntur, sed non ine composita. Simplicia sunt,quae in subiecto, idest alia sunt, quae non componuntur ex partibus de alijs praedicantur essentiali per se significata uis , de quibus ter, S nulli tanquam subiecto in Primo Libro, cum de Nomi- inhaerent; & haec omnia sunt ne, & Verbo sermo haberetur, Vm uersales substantis,quae prae- ex professo disputauimus. Com- dicantur in quid de sitis singula- posita vero sunt, quorum partes ribus, nec illis insunt, sicut acci- sunt per se significatiuae ; quod dens inest subiecto. Alia vero utique bifariam contingere po- sunt, quae non praedicantur eiatest i Aut sine expressione veri- sentialiter de subiecto, sunt ta-iatis, S ialsitatis; quando scili- men in subiecto, ut accidentia ,