장음표시 사용
421쪽
Summa objectionum leuiorum es prima depulsi/
de lege Iibertata adisers . PLVRA, quam hac Appendice instauret , argumenta
V Vendrochius,obiecerat sua Epistola censoria Doctoe Parisiensis quem alium a se videtur innuere V Vendrochius di ego unum & eumdem puto , nisi quod forte plures in commune, huiusinodi lucubrationibus, quae singulis diebus elegantissimae prodeunt, tacito authorum nomine incumbant, atque ita partitus inter multos labor, locum dat innoxie familiaribus aequivocationibus istis, quas tamen innato odio, & summo simplicitatis Christianae amore insectantur. Sed vix ipsi sitas censuras em
gerent , & aliquam falsi notam S suspicionem , nisi possent communia opera, saluo candore sine veritatis noxa
cum aliqua etiam mo)estiae laude negare sua esse, id est ab se uno qui tum loquitur, suisse lucubrata. In Laelio mirata est antiquitas hoc amicitiae , & modestiae exemplum , ut quas domi, & in bello gesserat siuiama prudentia, & sortitudine, res praeclarissimas, in amicum Scipionem referri vellet, ulla aut modica in ipsum consiliorum authorem,& laboris socium derivata gloria r & quas ute que domi scripserant,comoedia: Terentii Vernae primum, deinde Libertini nomine ederentur. Non diffunilem nostro saeculo cum suis familiaribus inicit V Vendrochius, consiliorum & operum in scribendo cietatem. Forte cum Terentiani styli puritatem aemulentur, & scateanc
salibus , puduisset se modestia vinci ab ethnicis, in quibus
nulliam agnoscunt veram virtutem, ab omni vitio intactam. Sed tum maximae eruditionis, &leloquentiae, consequuntur gloriam, dum videntur effugere: nam sicut insehoro singulorum, inquit Seneca , latent & omnium ap- patent voces, ita in hoc concentu litterario, communis industriae & laboris laus,in singulos redundat: nobis vero huiusinodi adiutorio destitutis conuenit, quod de redactis ad inopiam scribit idem Seneca , omnes misi rentur,
nemo succurriri Diuitigod by Corale
422쪽
DEpΕNs Io MERO ORI. Sed ad rem accedamus. Quisquis ille fuerit Parisiensis Doctor stylo simillimus V Vendrochio,multa,quae in Meria
Coro reprehenderat, hac a. exercitatione Ommisit. Acerri me disputatum fuerat de mente D.Thomae Quod libeto g. Art. I 3. an eo loci, his verbis qua sunt contra legem Dei non excusantur a peccato, qmamu s non sunt contra conia scientiam , excluderet D. Thomas omnem iuris naturalis ignorantiam , quae a peccato excuset. Ita esse contendebat Doctor ille argumentis prima parte pag. 3o I .relatis &solutis ex Mercoro, ad quae ne verbum quidem V Uen drochius. Putarem id factum breuitatis studio , & quod
vi praefatur Art. 7. non tiberet cater AE Mercoriana responsionis minutiin persequi , ne scrupulosior illa Hligentia ,
molestior esset lectorib- , quam grat3or , prasert m,in Cyait, cum tae libelrus vix Alpes transierit,'propter ipsius ma terια μυι ν , nee eis Alpes credat valde teri. Aut forte quas insertas Epistolae censoriar, vocabat demonstrativas argumentationes Art. 3. Lectores esse conuicturas , non dubitabat.
Sed aliud mihi suadet disputationis series. Sentit u Ven-drochius duo demonstrata a Mercoro, primum eo Art. I 3. D. Thomam agere generatim de ignorantia legis, positiva non exclusa, quam nostra intersit scire , de cuius sensu vix defint dubitationes iniectae animo, vel ex dissidio Doctorum cum est positiva vel si sit naturalis , ex sola synderes & conscientia, quae non patitur nos dubitare, minime aliis facienda, quae nobis fieri nolimus : atque inde consequi tegulam de utraque lege communem : & cum ipse V Vendrochius legis positiuae ignorantiam admittat quae aliquando excuset, sentit vir acutissimus hac legitima interpretatione Mercori, confractas esIe suarum demonstrationum machinas , & pro ingenito candore noluit contra Mcrcori solutiones viti litigare. Atque hunc meum sensum confirmat aliud apertius argumentum: Responderat Mercorus , se admisisIe ignorantiam iuris naturalis de fornicatione mala ex hypothesi a D. Thoma constituta I. 2. quaest. I'. art. s. & ex illa disputasse: Id potuit loci citati lectione explorare V Vendrochius: & cum suis oculis non credere minime valeret, nec quam prae se praefers, probitas & ingenuitas pateretur, de re adeo aperta disce-Ptare, tacere omnino statuit, atque hoc silentio agnouit
423쪽
D. Thomam in eadem naui cum Mercoro versari, ac proinde suas de illius mente demonstrationes omni concidisse : aut quo ex Mercoriano libro grauius se fiensum , grauiusque Lectores ostendi posse ait , subinde a S. Doch. mauult pro etiam scandalum , & ideo ad illius
authoritatem qua se tutum putabat Mercorus, nil dignatus est respondere , eoque silentio qualibet tuba altius dc vocalius inclamauit in D. Thomam cadere , haec quae in
Mercorum scripsit. Ego vero , inquit, nescio utrum magis mirer bane tam andignam ors AEno sententiam ; quo eum in se tandem modo proba, iam rei mos πιυ videra po iaruisse Nullum puto fore Lectorem adeo obtus e naris, quin sentiat tam atroci censura in Mercorum, ex hypothesi D. Thomae disputantem ipsummet S. Doctorem notari icum nullo verbo Magistrum a discipulo seiungat. Neque silentium de D. Thomae loco laudato, excusari potest eadem , quam praetexit de Mercori libello obiter tantum perstricto causa, qώod ob incistrum horridis inscribend.
onmi ta materiasaleb π ά nee mitra , nec cis montes cred emaide teri s quamuis eius notarum editiones quatuor
aequet. J Licet enim D Thomae libri prae V vendrocliij
scriptorum elegantia siorde stant , pollunt tamen paria cum illis facere, seu crebris editionibus, seu nocturna &diurna lectione, qua cis & trans montes; & Vbique gentium teruntur, & reuoluuntur. Sed obmissis verborum aculeis, quorum vix iustior isto locus occurrat, ex dictis
aut potius ex V Uendrochij silentio duplici, de interpretatione Articuli 13. &hypothesia D. Thorna deprompta,
semouendam a nostra dii putatione eius Epistolae partem Praecipuam, qua adeo accurat ἡ & apodietice Mercorum eius articuli interpretationem a D. Thomae legitimo sensu, recessisse contendebat: dum enim tacet ad responsiones Mercori a nobis relatas,agnoscit se S. Doctoris mentem assecutum non fuisse: aut quid senserit nihil morari, Cum eadem qua Mercorum censura inuoluat , a qua utrumque pro virili conabor vindicare, ubi leuiores o
jectiones omnino duas, de Attritione , &de lege noiffvndequaque bona libertati naturali, depulero. Atque ut ab hac postrema incipiam , V Vendrochius secundo suae censuae nodo, testatus fuerat se aegre ferre, a
424쪽
Metcoro scriptum 3. Partis Art. I. legem libertati hum nae quodammodo aduersari, nec undequaque secundunt se bonam, nisi supposita pronitate hominis ad malum qua legibus hominem, sicuti lariosum funibus ligari conueaniat. Ac proinde legis utilitatem, non esih pensendam, pen Es bonum libertatis, sed in ordine ad bonum uniuer sale : neque satisfacit solutio Mercori se id scripsisse de iecige humana positiva, quae sit immediata regula actionum humanarum , non de lege ae terna. Sed instat V Vendroachius se Mercoro mentem suam interpretanti credere, nec tamen sibi hac responsione satisfieri , quod lex illa immediate directiva actionum humanarum , non aliter adiuina diuersa sit, quam quomodo res obiective cognita a formali cognitione; imo nihil aliud sit, quam cognitio
legis aeternae in mente coruscantis. Ut ab hoc nodo exoluerern Mercorum, responderam
primae Partis pagina ro . dictum illud a Paulo depromptum, ac proinὸς verum esse, aut falsum quod Aposto- Ius multis Epistolis urget de lege Mosaica, qui perinde ac Mercorus instantia n oua impetatur. Nihil vero prosundius , aut eruditius est illa obseruatione. Nam cum debili aut aegrae libertati hominis, imponitur legis maxime positivae onus , quod non sit ferendo, certum est illius imis utilitatem , non esse metiendam ex solo bono libertatis . cui videtur noxia , cum sit occasio multiplicis lapsius: seἀinde multiplex bonum exurgit, illud potissimum quod paulus notat ex frequenti casu in peccatum , hominem experiri seam infirmitatem, sibi dissidere, se deiicere, curari stiperbiam, & aegrum hominem cogi, ut ad medicum& fidem redemptoris confugiat. Adde nec Mercorum, nec Apostolum , agere de lege iuuante, sed de iubente
tantum. Quo uno verbo excluditur noua obiectio de I se aeterna; quae Ut docet D. Thomas I. I. quaest. 93. art. Coc praestat humanis & positivis, quod istae iubendi vim
tantum habeant: & ideo ad hominem rationis compo tem dirigantur, cui praeluceant significatione & cognitione boni agendi aut vitandi mali, quam unam gratia moralem Pelagius agnoscebat, eamque ad legem reuocabat, Vt neque aliua praeter lenis auxilium a Pelagio admitti , multis contendit Augustinus, quamuis liberalissimus esset cogitationum bonarum : quod alienum est non
425쪽
solum a gratia, sed etiam a lege aeterna, quia ut obserim S. Doctor eiusdem quaestionis art. 6. lex aeterna duplex munus obit, causae Pnysicae, & Moralis, primum genusessicientiae exerit in res omnes creatas , etiam vitae & rationis expertes,quo imperij genere Christus ventis & mari dominatus est Matthaei 3. Ex quo loco Hieronymus Commentatio in illum ait : Nos 3ntesistere, quod omnes
creatura senuant Creatorem, non errore Hareticorum , qui
omnia putant animantia, sea m 1e te Conditoru , qua
apud nos infensibilia, illi sensibilia sunt.
Sed praeter hoc causae essicientis munus in omnes cre tutas exercitum, aliud obit lex aeterna, in rationales, prae cipiendo quae implenda sint. aut fugienda. Vtrumque modum addit S. Doctor eodem Articulo in malis imperfectum esse& quodammodo corruptum ; quia inclinatio naturalis ad virtutem vi legis aeternae omnibus hominibus inserta, prauis affectibus imminuta, & lumen rationis obscuratum est: in bonis autem inquit uterque modus perfectior est, quia cognitioni naturali ad bonum,ad ditur fidei Sc sapientiae lumen, & inclinatio ad virtutem gratiae donis roboratur. Atque ita boni quoad virumque munus , subduntur legi aeternae, ab illa hauriunt cognitionis lumen , quo Vitam instituunt, & res peragunt suas rex eodem fonte excipiunt virtutum omnium semina, &dona gratiae. Sed addit quidquid harum malis desit, non propterea subduci a lese aeterna, nam quidquid agendo ab illa deficiat, patiendo suppletur :& poenas dant praeuaricationis a lege aeterna. Hinc Augustinus libro I. de Libero Arbitrio ait : Iustos sub aterna lege agere existimo Et libro de Catechisendis rudibus dicit : Dess ex is
miserra animarum se deserennum conuen=entissimu lus-ώωs inferiores partes creatura nouit ord/nare. Hoc ipsum fissius&elegantissime prosequitur Bernardus Epistola Ir. d Carthustanos i me quippe ad aternam inflamg- Daem Dee perisnuit , me qua a Deo uoluit suaviter rem , por -
426쪽
sua gloria remansit. Itaque malus qui noluit agentium ordine stare, ad ordinem patientium delabitur , nec legis aeternae fines exit, quia cum uniuersalissima sit, & essicacissima, utrumque ordinem statuit & complectitur. . Si V Vendrochius velit obtinere, quam Vrget, compa- Tationem legis aeternae cum quacumque creata & positiva, Necesse est utramque volit , aeque patere & valere , iubere imul & iuuare, seu lucem dare , & vires essicacissimas. Si ero ista munera sejungat i quod omnino necessariun est j boni consitIat a Mercoro dictum , sine noxa legis aeternae, interdum legem tibertati agra unde Maque bonam iram esse, quod praeceptorum onus imponat, nec illi ferendo vires suppeditet , utrumque praeitat lex aeterna, primo tantum onere defungitur lex positiva, atque hine responsum est toti Articulo 3. ut nihil opus sit minutatini singula expendere.
Responsio ad alteram obiectionem de Attritione. v ENDROcHrvs tertii nodi obiectione 1 . & totiu w Epistolae postrema , dixerat : Vidisse quibusdam
vehementer disp6 1sse , quod uodam loco nuperam da Attritione doctrinam, quam suo tempore use Suares , nec multum communem , nee malia antiquαm sessui es , sic ιnualuisse praedicet , me ram aliam improbabilem habeat, quod 3nde eammis m ait quod probab litatem opinionum,
nimis ex authontate recentium Caseusarum existimet Mer eo s. Ad quae respondet ipse: Attritionis obiter memi-
, cs permisisse ex lege Asputantium, idoneam esse Aa
pecciatorum vensam, adiuncta absolutione Sacerdotis r ita
ut responsionis a se datae sensus sit, vel per te Calaista opinio de Attritione sussicienti, ad remissionem peccato rum, communis eth, & iani inualuit post Tridentinum Concilium;&si ita sit, sumus extra Thesim : vel adhuc sis est su biudice, &tum nego cum sola Attritione posIς
quemquam accedere ad Sacramentum Poenitentiae. Hinc VVendrochius ait et Mercorum non obscure indicare re-iantiorum se hae in parte placitis adbarere. Sed mirum
427쪽
eademque a Iesiuitis mωθωm vexata , tam ambuue loquι0si libuerit,'rure interrogari potuerit et noster est an aduersariorum s Cum eo apertius contra decerer hiae doctrina testimonium praebere , quod aduersariorum factione magis in dies obscurarur. Sed malὸ omnino suspicarur VVendrochius Mercorum de Attritione, non ausum prae ignauia proferre quid sentiret. Eius nomine respondeo et nec ab illius mente credo me recessurum. si Attritionem quamque etiani naturalem , edi stlo metu mali temporalis, neget satis idoneam esse ad veniam peccatorum, etiam adiunctam absolutioni Sacerdotis; illi omnino assentior: & probo quaecumque priorum editionum Nota 1. ad Epistolam s. Et posteriore editione Notasad Epistolam Io . congerit in hunc errorem, qui verὰ haeresim apiat. Si vero assabsolutionem validam, necessariam putet contritionem, ex amore Dei super omnia dilecti, nec conferri posse Sacramentum , veniamque peccatorum, contendat Attritione seu dolore peccatorum, ex virtute Spei Theolo ira aut infusa Iustitia & Religione, vel quacumque alia virtute Christiana, a Charitare distincta , aperte dissentio eam que sententiam non credo negaturum Mercorum , sertam esse & tutam, ut breui hic & valid ἡ, aduersius v Vendrochii suspiciones, aut censuras, probandum suscipio. Disputationis de Religione exordio videbar alteram iniecisse non necessariam, de duplici genere virtutum moralium & stipernaturalium , & utriusque illarum generis triplici ordine. Sed eo praeuideram nos deducendos, ut oin praemissa suisset, haec de virtutum distinctione dis, latio, hic non liceret omnino praetermittere. Nihil enim Poslamus promouere, nec nosse, de Attritione, de lege aeterna, de iure naturali, & de peccatis ex illius ignorantia dissertaturi, nisi praeiret se narum virtutum notione,& distinctione aperta expi alio : his vero constitutis, maxima lux accedet nostris ad V Vendrochii nouas obiectiones responsionibus. Id vero non esse Commentum aliquodScholasticorum , dari virtutes infuias, supra morales studio nostro
orabiles, quae sint veluti gratiar supellex , ab illa seu a
428쪽
DEFENs Io MERCOR F. Charitate distinctae , praeter apertum Apostoli testim nium Fidem , & Spem, a Charitate seiungentis, & Ttiaiadem cum illa virtutum constituentis, Traditionem esse Fcclesiae ab ipsis Pelagianis exceptam , luculenter probat Ian senius primi Tomi Lib. s. per multa capita, ab effectis huiusmodi donorum lupernaturalium posuiuis negativis,
Hinc distinctioni virtutum tum a Charitate squae Ian- senio est gratia sanctificans j tum ab inferioris naturae o dinis habitibus bonis, duo alia fundamenta adiungo per inde cetia: primum quamque virtutem cuiuscumque sit
generis, aliud nihil esse, quam boni quod inspicit , unde
speciem haurit, assectum efficacem: unde non solum d sderium ipsius boni absentis, vel de praesente gaudium . sed etiam mali cum hoc bono pugnantis, Misaus odii uniuersim & dolor existat, cum nos illo vitiari contingitiinde consequitur Λttritio ad quaestionem praemittenda. Commune enim omnibus virtutibus est odium peccati sibi aduersi , unde dolor & retractatio nascitur, cum admissum fuerit, sed origine , nobilitate, & motivo differea Contritione, eadem plane ratione, qua caeteras Virtutes
a Charitate distinximus. Nam Contritio est operaepretium Charitatis, seu odium & dolor peccati, ex Deo super omnia ratione sui dilecto, cui id mali genus aduersatur. Attritio est dolor peccati a quacumque virtute,quatenus bonum a se inspectum laedit. Vnde constat, Attriistionem uniuersim in omne genus virtutum referri posse, quatenus dolet de bono laeso, sicut de eodem adepto gaudete solet. His praemissis concedo primum V Uendrochio quamcumque Attritionem seu restaurationem violatae legis diuinae nostris peccatis, ae virtutibus natura & studio nostro. comparatis elicitam , imparem. eise, etiam adiuncto Sacramento Poenitentiae ad remissionem peccatorum, de quibus ex huiusmodi principiis atterimur & dolemus: quia Sacramenta a Cnristo instituta, nihil iuuant, nec quicquam conserunt, nisi accedamus cum apparatu virtutum hominis Christiani, quae fide regantur, non solo.
Concedo hominem pluribus diuersi generis, luxuriae , sin niae, detractiorus reum, Dinra ad Sacrament P
429쪽
nitentiae accedere. attritum vi unius virtutis V. gr. Cassitatis, quae doleat membrum Christi, peccato luxuriae fa ctum membrum meretricis: quia dolor ex illa turpitudine conceptus , soli Christiair, castitati aduersatur, nec ad Odium peccati simoniae, aut detractionis pertinet ; quorum tamen ad veniam attritio necessaria est, ex duplici regula certissima , iniuriam fieri Deo expectatione veniae dimidiatae. & omnium lethalium, aut nullius conferri remissionem. His adde nullum condonari , cuius non praecesserit detestatio vere Christiana r neque enim peccata ulla condonat Deus , nisi nobis displiceant, non quomodocumque, sed ex motivo supernaturali: nec cum
Deo gratiam possumus inire, nisi omnibus peccatis lethalibus deletis, quorum si vel minimum supersit, impedimento est amicitiae seu reconciliationi cum Deo: Ergo retractatione & displicentia opus est quae ad omne genus
Peccatorum pertineat. Et cum attritio ex castitate unum
Iuxuriae ρpeccatum detestetur, nec sese ad alia, quae turpitudine huic vitio singulari carent extendat, non est idonea& sussiciens ad remissionem peccatorum, etiam adjuncto Sacramento. Ex iisdem principiis Deduco & addo tertium assertum , quo a V Uendrochio dissentio , Mercorum tamen assensiarum non dubito,hanc retractationem seu displicentiam intra fines attritionis a contritione diuersam , elici posse dono Timoris , virtute spei Theologicae, & Iustitiae, ac Poenitentiae, quae ad juncta absolutione satis idonea sit, ad peccatorum remissionem & reconciliationem cum Deo. Primam asserti partem, ex principiis de distinctione virtutum demonstro. Spes ex Apostolo distincta est a Goritate virtus, multoque id euidentius est de: Poenitentia, quam secunda virtutum classe reposuimus, Spe multo a Charitate remotiorem. Harum vero virluxum, quaelibet detestatur peccatum , ut a tuo bono dissentiens: Poenitentia quidem l quae fenus est Iustitiae, aut verius ex mea opinione est illius upplementum peccatum odit, ut violat iura Dei, aut si laedantur, qua potest saltem dQlendo resarcit. Spes ve-- id mali culpae cidit, & ad summum bonum, cuius fruendi desiderio tenemqr, ius nobis aufert, & aeternae miseriae d dicit. Illa attritionum genera iusta esse, nemo nisi hae- ςxincus negare potest, cum a nobilissimis virtutibus insu-
430쪽
DERENsio MERCORI. fis prodeant. Nec minus apertum est , ad contritionis a Charitate elicitae praestantiam , & essicaciam non accedere , ac subinde ab illa distingui, quod nostrae assertimus prima parte probandum sulceperam,& iam confectum
Dices sorte Charitatem comparari ad alias virtutes in- Ras , sicut prudentiam ad morales, quadrum sit forma essentialis ,& ea submota, nullae sint virtutes & Vitiis accedant : ita si absit Charitas, quae Spei aliarumque virtutum actus reserat in Deum, degenerant in vitia, sicut de Ethnicorum virtutibus supra diximus ex Augustino, vitia esse , quod in illis relatio ad Deum & vltimum finem desideretur. Iis puto principiis V Uendrochium. niti: sed re vera nihil habent solidi', & veri, & si locus pateretur,possem mul tis refellere. Id ilum attingo : ea responsione, oeconomiam virtutum ab Apostolo constitutam euerti, & suis locis omnes moueri. Falsum enim est, perinde a Chariarate virtutes omnes insuas, & a prudentia morales pendere : quia haec est forma essentialis moralium, Charitas infusis persectionem agdit acciden rariam. Quid enim. mali habet, si unaquaque virrutum attendat bonum nobis conueniens, qua homines semus, aut qua Christiani Quae conuenientia honestas dicitur, & ut se pra probauimus est ratio praecepti, a Deo nobis impositi:ivlmon causetur Iansenius, illud honesti genus esse quoddam honoris idolum, nec posse citra vitium quaeri, nisi actu in Deum relatum. Non negabo in Deum referri , sed addam non esse unum in Deum. relationis gradum: neque enim ut rationem virtutis habeat Temperantia, Iustitia,&c. euehenda est ad gradum Charitatis : suo quaeque gradu stat, a Deo etiam constituto; & dum Castitas,& Tem
perantia amat modum temperandi Voluptatem , ut conuenientem homini, qua praestat caeteris animantibus, Vel 'Christiano qua Filius Dei est, & ut bonum honestum Dei praecepto firmatum ; licet non feratur in Deum seper omnia dilectum , non est censenda virtus inflata, neque vitimum finem in ea honestate ponere. Satis est aa rationem virtutis, si ad illud boni genus seratur per se se ut finem proximum, & sinat se ad Deum ut finem ultimum. rvi: atque ita castitas,aliaeque virtutes morales & infusae