장음표시 사용
211쪽
quo facto hincs ingenti ste mitu& strepitu, & multorum exitio vehemenserexterriti,litus deserunt. At ex nostris quantum quis'; potest enititur, ut primus in terra desiliat . Alium enim auri praemium, alium impunitas propoli ta, multo plures expectatum decus ad periculum adeundum inuitabat. Primus tame, qui in terram egressiis est, Tristanus Menesius fuit, qui scapha Ioannis Roderici Sahe Meneiij vehebatur: quem Ioannes Rodericus, & Hemicus Menelaus securi sunt. Post illos Ioannes Homo scapha similiter inuectus in terra descen dit. Ex primarijs autem Ducibus, qui primus terram ait st, fuit Ioan Mascaregnas, equitum leuis armaturae Magister. Hic cum iam litus estet a Cliniuri
nis occupatum , hostes accurrunt, & in praelium ruunt, quod magna utrinque contentione comimissum suit. Multi occiderunt,plines tamen vulnerati
donec tande cessere. Nostri stationem, quae pRH aurat, oppugnarunt. Qui
ex arce fuerant egressi, strenuam operam i eo praelio nauarunt. Sex tormenta, quae erant in statione collocata, in arcem importata sunt, & ducenta militescutormentatio puluere, & telorum & armorim Vi, & comeatu , licisq; mi
nitionibus immissi. Hos Ioannes Mascaregnas Sebat. Hoc subsidio animi e minimi obsidione premebantur, mirifice confirmati s uni ad obsidione toto randam. Erant enim, cum casus ille praeter expectationem disse ab omni bus rebus imparati, quae sunt ad obsidionem serendam nece flariae. Et homines erant fame, siti, labore, peruigilio consecti, multique vulneiabus impedis
ri, usq; Ueo,ut vix esset quisquam, qui telum vibrare pollet. Dynasta Tentui. galensis in ipse litore fuit ictu glandis plumbeae grauiter admodum sauciatus,
ita, ut cogeretur Tingim, unde conscendera reuerti. In praelio cecidit Emma n uel C tignus,&Ioannes Pimenta,& alij praeterea viri sortes, quoru eo die irtus speet ta valde fuerat. Menesius Regem Emmanuelem per literas admonuerat, visabsidia summa celeritate compararet.In Baeticam praeterea nuncios mi , per quos auxilium postulant. Petrus Utem Nauarrus, qui tunc ma-onii in rebus bellicis nomen obtinebat, classem Regis Fernandi,cu ius ipse pra&scelus erat, ad Calpem in Guebaltarisensi portu collocarat. Ab eo etiam Monesius opem obnixe contenderat . Omnes certatim ad auxilium afferendum lec parabant. Arx interim summis viribus oppugnabatur, neque dabatur alta quod obsessis laxamentum. Qui primus e Baetica tulit auxilium, fuit nobilis quidam vir, cuius nome scriptum minime reperio, qui tunc in Xarisio ius nomine Regis administrabat. Is nauem militibus &armis,& commeatu, omnis busq ue rebus ad bellum necessarijs,incredibili celeritate comparatam adduxit. Et eum hostes excitaris aggeribus ita muniti essent, ut ex tormentis, quae erant arce constituta, nullum detrimentum acciperent, is oram maritimam praci terveectus, in eo loco consistebat, Unde castra hostium immunita conspiceres. Inde tormentis quamplurimos necabat , magnumque tumultum in regijs c, sitis faciebat, Acum illi tormenta in eum conuertebant antast inde celeritate
212쪽
proripiebat,ut omnes hostium conatus, qui nauem illius depfmere cupiebat,
inanes redderet. In illos rursus securos incitabatur,tantumq; damnum his artibus hostibus inuexit, ut cogeretur Rex castra mutare . Petrus autem Nauarrus, ut erat virin rebus gerendis acer,auxilium afferre minime distulit. Ducebat autem sub signis ter mille & quingentos milites. De belli autem gerendi ratione cum Menelio deliberat. Vttiq; visum est, Regis Fessensis castra quamprimum adoriri: quod in se uentem diem distulere. Rexubi conspexit auxilium obsessis aduenisse, non de obsidione diutius cogitandum existimaui t. Itaque oppidum incendere iussit. Erat in illius castris vir quidam valde nobilis, quem Menesius pugnando ceperat, dc captiuum humanitate singulari tractauerat: qui postquam redemptus suit, multa de Menesj virtute & benignitate comemorare solebat. Is a Menesio per nuncium postulauit,ut sibi faceret illum salutan di potestatem Ea impetrata,ad Menesium viginti equitibus stipatus recta contendit. Ibi cum multus sermo ultro citroq; habitus amanter esset, tande Maurus inquit.Magnum profecto cumulum tuis summis laudibus addidisti, cum tali tempore huic urbi contra Regem potentissimum auxilium attulisti. Maximo praeterea beneficio Argilam tibi devinxisti . nisi enim tu adsuisses, arx profecto a nostris iam pr sidijs teneretur.Sed tam praeclarum facinus nullo modo, nisi a praeclara ista virtute uae in te semper eluxit,cofici potuisset. Ad haec Menesius.Quod aliquid lucis huic urbi in rebus aduersis attulerim, pertenuis mea
laus rem bene considerantibus esse videbitur. Hoc enim non tam mihi,quam
Regi pr stantissimoi cuius in plina homines multo me meliores prodire so lent , ascribendum arbitror. Vester Rex est, qui gloriari merito debet,quod urbem Regis Emmanuelis non solum aggressus sit quod ipsum erat in laude non mediocri ponendum sed eam armis occuparit . Itaque quod muros disturbarit, quod urbem ceperit, quod arcem oppugnet,id laude sempiterna dignum censeo : quod vero faces in aedes priuatas iniecerit, & aedificia intra muros inflammare instituerit, id neque regium neq; decorum existimo . Bellum adhuc i ntegrum est. Si vietoriam sibi proponit,cur tam male rebus suis consulit , ut urbem,qua se breui potiturum confidit, flammis absumat s Si victoriam desperat, cur doloris sui poenas a tectis expetits Numideo tantum exercitum comparauit, ut bellum parietibus atque tignis inferret' Non, inquit Maurus, Regis nostri humilis atq; demissus animus est, sed excelsus atque planὸ regius. Nec ut domos euerteret, sed ut bellum contra Regem virtutis gloria praecellentem gereret, exercitum coegit. Si non fuerit assequutus quod optauat, nemo
poterit illum merito vituperare. Principis enim officium, qui ad regiam laudem aspirat, est,magna & ardua moliri.Victoria vero non in hominum virtute, sed in Dei consilio & moderatione consistit. Quod verb ad ignem attinet, confirmare tibi plane possum, eum imprudente Rege coniectum fuisse. Itaq; cumprimum illum conuenero, & ei rem aperuero,dabit operam, ut ignia con '
213쪽
festim extinguatur Maurus continuo discessit:& iussit Regis incendis suit ma xjma hostium industria restinctum.Multi suspicati sunt,in eo Mauri comitatu
ipsum Regem fuisse Menesium namq; videre maximo opere cupiebat.Nomenamq; illius apud Saracenos ipsos erat cum admiratione celebratum. Rex tamen cum cerneret arcem iam firmo satis praesidio munitam expugnari dissicillime posse, & auxilia undiq; illius tuendae gratia conuenire,&classem e Lusitania intra paucos dies adsuturam, & arcem, propter Hispaniae vicinitatem,eius conditionis esse,ut si primo impetu minime caperetur,esset valde periculosum multis diebus in illius obsidione comorari,noluit diutius in eo certaminetcmpus absit; ullo fructu consumere. Nocte igitur illa obsidionem soluit, & Alcas Larem Quibirium versus iter instituit. Sequenti die Menesus signis explicatis
cum omnibus copijs urbem ingressus est cui Coutignus & illius uxor,&omnesciues,qui erant in arce, illi obuiam cum ingenti laetitia prodiere, atq; tanquam parenti, qui omnibus vitam dederat, gratias egere. Emmanuel interim cu primum nuncium de aduentu Regis Fessensis accepit , erat Eborae. Quo audito,
nullam moram interponendam existimauit, quin ipse per se oppido subueni, ret. Itaque literas eadem die ad omnes Portiagaliae urbes,& ad viros Principes, Muniuersam denique nobilitatem dedit,& omnes literis euocauit,&quae potuitshbsidia, continuo in Algarbiense regnii misit, ut inde Quamprimum possent in Africam transmitterent. Post quatuor autem dies, ex literis alijs Menesj intellexit,ciuitatem esse taptam,& arcem obsessam,& in summas angustias adductam. Hoc cum accepisset, uti sibi pernicitate mira praeditum insterni precepit,tantaq; celeritate iter in Algarbium suscepit, ut septemtatum aut octo adfaminum comitibus circunseptus, in viam ingrederetur. Dies vero atquein chcs iter ita continuabat, ut vix ullum tempus reficiendi corporis gratia sibi si
,, mendii existimaret. Cernebat enim,momento temporis maximas in alterutra
H partem inclinationes fieri,& ideo periculosum nimis esse in rebus bellicis,occa is sonem ullam rei benegerendae pretetermittere Elapsam namque temporis DP- , , portunitatem reuocari non posse. Timidi & ignaui hominis esse, praeterita facultatem frustra lamentari tortis autem &industrij, nihil, quo res in tempore
, fieri commode posset,elabi permittere Praeterea summu esse Regis flagitiu, in rebus afflictis suos ope sua praesenti destituere, eos praesertim, qui Regis ipsius gratia erant in extremum discrimen salutis inducti. His cogitationibus stimu- satus,tantam in via celeritatem suscepit, ut in montibus , qui Algarbium a reliqua Lusi tanta distinguunt equus in quo insidebat, ex nimio labore cocideret, α repente moreretur. Ibi vero suit illi nuncii allatus de auxiliis, q uae Argilam conuenerant,& de praesidijs atq; munitionibus, quae in arcem hostibus senstra repugnantibus induetie suerant . Ipse tamen nihil de alacritate suscepta remisit.
Verebatur enim,ne cuniculis crebris qui in arcem, Ut audicrat, agebantur , arx
ipsa corrueret usi suisset mature subuciatum Peruenit tandem Balsam,si ea est
214쪽
ciuitas, quae hodie ab incolis Taulo nominatur. Hoc aute Regis studiu rei ge rendae flagrantissim ii, & haec incredibilis alacritas & diligentia lato studio Porῶ iugaleles inflamauit,ut undiq; certatim equites de pedites cocurrerent.Sic faeta est,post qua Baliam peruenit,ut intra dies quinq; , supra viginti millia militu in
eam ciuitate conflueret. Imporata praeterea sunt Olysippone inmeta&comis meatus & munitiones,& naues quaplurimar,ut ille iusserat,adductae,quae vicelerrime rebus omitibus instrueretur,summa vigilatia contendebat. Cum auia conicendere vellet,literae sunt allatae,quibus cotinebatur, obsidione esse soluta
x Regem desperatione fractu,exercitum dimisisse.Iple nihilominus transmitatere statuebat Sed consilio eors,qui nomine prudentiae insignes esse videban-- uit ab ea lententia deductus. Si obsidione,inquiunt, soluere vis, ea iam . lata est si Africam subijcere paras, nondum hie eas copias habes, quibus id ag is gredi possis. Non decet tantum Regem d luscipere, quod vel minime necesia H rium est, vel exequi cum dignitate non possit . Transmissio in Africam luc lau dabilis erit & praedicanda,cum id,cuius causa transieris, efficere cum gloria in gna potueri; . Aliter enim non decus, sed ignominiam tibi comparabis. Nurae vero hoc tuorum decus ,quo Rex Asricae potentissimus illis cessit, est ad tuum
nomera atque decus merito reserendum. Quanta namque opinio excitanda
iureta tua virtute sit,ex eo coniici potest, quod per tuos Rex Fessensis pulsus cuignominia est, de obselsi magna cum tua gloria liberati. Hoc igitur nomen tibi opera tuorum partum deformabis, si aliquid, in quo hominum opinioni nompondeas, gesseris. Hoc autem te non expectari debet, si in Asricam signa
intuleris,ut cum Mauris lignis collatis uno aut altero praelio confligas, sed ut v- aeterlam Mauritaniam sub ditionem de imperium lubiungas.Si igitur homi uum. expectationi minime satisfeceris, gloriam tuam nonnulla labe dedecoris inquinabis. At nunc eas copias non habes,quibus tantum facinus aggrediar Postquam redieris , de opes omnes, quae ad eam rem gerendam necellariae sue ritu ,.paraueris, tum demum licebit tibi in Africam cum dignitate tran sire. Aliter enim consilium temerariu existimabitur,& ostensio, si aliquid secus quam oportet aceiderit, haud mediocre nomini tuo maculam dedecoris inuret. Ei
modi consilijs hominum non valde laudis militaris studio flagrantium, ab ea mente destitit : in qua si tunc perstitisset, maximum sibi decus coparasset. Erae enim tunc mirifica facultas oblata. Nam in Mauris neque fidei religio, nec in Reges vlla pietas, nec pudor ullus vigebat, qui eos valde a dedecore & flagitio
deterseret. Armis autem parseoru maxima carebat. Erant praeterea reguli per
multi acerbointer se odio dissidentes. Qui plus armis poterant, humiliores in uariis quamplurimis opprimebant iniuria vexati, insidias in potentiores comparabant. Ad haec accedebat, quod gens nouitatis appetens,quam primum oceasionem sibi dari inconstantiae suae atque perfidiae demonstrande conspiceret, non erat dubium ,quin eam confestim arriperet, minimo'; pretio corrupta,
215쪽
facillime Principes & patriam proderet. Regio vero ad alendum exercitum, o mnem commeatum abunde suppeditaret. Est enim valde fertilis, S homines pecuniae cupidi,libenter undique cum annona dc vario ciborum genere conue nirent, quantiis regionem vas ari & exuri cernerent. Si vero clementer Sc moderate nostros uti victoria conspexissent,dubium certe non erat,quin illa benignitatis species eos facillime ad illidium Emmanuelis alliceret. Itaque omnia, quod ad hostes attinet, erant in eo statu, quem Emmanuel optare debuisset. Contra vero in Portugalensibus summa fides,insignis in Regem caritas,acerrimum bellandi studium,dc incredibilis bellicis in rebus audacia. Adde quod tuetemporis erant tanto animorum ardore atq; impetu concitati,utomnes ferme
viri nobiles suis sumptibus vellent pro parte sua operam de industriam in tam praeclara contentione consumere. Quod si Regis Omnibus carissimi festinatio, qua tanto studio de alacritate in extremam Lusitaniae partem se contulit suis opem afferret, tanto studio Portusaliam uniuersam concitauit,ut intra paucos dies tot hominum millia ad eum se tanta alacritate conferrent: quid futurum fuisset, si is tunc in Asticam cum eo exercitu traiecisset y Deinde facilis & expedita ex Hispania Baetica in Asticam transmissio, dubium non est, quin maximam ex ea regione multitudinem ad auxilium serendum concitaret.Clim ve-rdin bello administrando omnia rerum opportunitas&Occasio gubernet,nullaque praestantior occasio dari possit ea, quae militum ardore dc hostium metu continetur, iudicari merito potest, omnia tunc Emmanueli seliciter euentura fuisse,si tanto suorum ardore cotra hostes infelici euentu perterritos uti volui se set. Postrenab, quod caput et ,optimi Regis pietas at'; religio, tuae illum stimulabat, ut longinqua etiam bella religionis gratia sulci pcret, et ecisse t, ut omnia illi ex animi sententia succederent. Quanuis tame haec ita sint, Regis animum, qui ad tantam gloriam aspirabat, laudandu consilium eorum, qui eum a tanto studio dignitatis abstraxerunt, reprehede dii arbitror. Sed ut ad intermictam Orationem redeamus, quan uis Rex a sententia sua,qua transmittere statuebat, suorum consilio deductus suisset, reliqua, quae gerenda videbantur, summo studio persecit. Arzitam namq; militum praesidia, dc maximum commeatum misit,&fabros pr terea quamplurimos,qui aedes dirutas,dc moenia collapsa reficerent, dc arcem multo sortius munirent. Habebatur enim tunc oppidum illud, propter campestris regionis opportunitatem dc senili tate, de propter illius situm, firmissimum orae illius maritimae , quae Lusitanorum praesidiis tenebatur,propugnaculum. Petro autem Nauarro lex millia nummorum aureorum
dono misit: quod munus ille accipere nullo modo voluit. Se nam dixit Regis Fernandi causa , cuius stipendi js alebatii gessisse quae gesserat,ab illoque tantulaboris de industriae sua: sibi praemium polliceri, cuius erat alumnus. Idem fecit Praetor Xarisiensis. Ambo tamen postea multis ab Emmanuele benefici js a secti fuerunt. At Menesius, postquam naues cum praesidi js de munitionibus Arailam
216쪽
Aretilam peruenere,in Lusitaniam reuersus, suit ab Emmanuele cum laudibus suae virtuti debitis honorifice&amanter exceptus .Hoc eodem anno cum esset inter Emmanuelem de Ioannam, Fernandi de Ila lae filiam, orta disceptatio de regionum limite , qui fuerata Ioanne Rege Porti aliae de Castellae Regibus designatus, intra quas cuilibet ex Regibus liceret,absq; alterius iniuria, Saracenos expellere, dc regiones etiam incognitas occupare, fuit ea contentio sum ma uitate partis utriusque decita: & Emmanuel maxima Mauritaniae parte cesse sit,quae videbatur ad illius terminos pertinere,& Regibus Castellae armis occupandam permisit. Ioanna vicissim de iure , quod existimabat in AEthiopia retinere,decessit , cum eam regionem Portugaliae Regibus assignatam esse cognouillet. Sub eiusdem anni finem misit Emmanuel in AEthiopiam ad Conquiregnum multos viros religionis i clanctimoniae fama pr stantes,qui CHRisa sdisciplinam multo diligentius gentibus illis traderent,& regiones illas clariore lumine persunderem. Et haec quidem sunt, quae in Astica de Lusitania hoc eodem tempore gesta sunt. Quae Tristanus Cugna, chira in Indiam nauigaret, incursu gesterit,quas urbes aut expugnarit,aut armis adortus fuerit,&quomodo tandem ad Tacoloram naues appulerit, & arcem a Caxemensi Rege aedificata ceperit, & in ea Norognam presectum reliquerit,deinde in Indiam cursum tenuerit , dc quomodo in Lusitaniam redierit, expos uimus. Quid autem post illius ab Alsonto Albuquercio diggressum, Alsonsus ipse designarit,&quas res gesserit,explicare nondum licuit. Is igitur fuit a Tristano Cugna relictus,ut cum ea classe, cuius praesectus erat, illud mare, quod ad Arabiam felicem pertinet, peragraret,& naues hostiles omnibus quibuscunq; posset incomodis afficeret. Sed cum esset animo maximo, se indignum putauit, instar piratae praedas spectare, Sc non multo maiora de altiora moliri. Itaq; Armuriense regnum Oppugnare constituit. Armugium aute est insula intra ostiti sinus Persici,no ita lato mari a Carmania disiuncta. Nomen autem duxisse videtur ab ArmuZa,an liqua Carmaniae ciuitate, cuius hodie nome obliteratu cum memoria antiqui splendoris euanuit. Et fortasse haec insula suit Armugae antique Colonia,& idcirco inde nomen obtinuit. Ambitus illius decem & sex passivum mil libus co-tinetur. Est autem ostio sinus propinqua, i Carmania vero duodecim millibus palsuu distat: ab Arabia autem ea parte,qua Carmaniam respicit, quadraginta millibus. Insula est nimis arida&sterilis, de solii adeo macru, ut nihil omnino, quod ad usum vitae valeat,vel natura vel hominum cultu proserat.Perennibus uis omnino caret. tres tantum putei in insula procul a ciuitate sunt. hominescisternis utuntur: &cu reliqua omnia ex vicinis insulis, de ex Carmania dc Arabia ad victum idonea importentur, aqua etiam ex ijs de locis in eam afferri solet. In ea modicus collisai surgit,qui sulphuris magnam vim in uno latere,in altero aute salis multitudinem in lapides densatam gremio continet. Duos portus habet tutissimos: unus ad occidentem Solem, alter ad orientem pertinet. O ; Hi
217쪽
Hi duo portus lingula,quae in mare longius excurrit, diuiduntur.Horum por tuum comoditate secuti mercatores ex India, Perside,& Arabia,& e quamplurimis alijs regionibus,eam insulam frequentare coeperunt.Ea tande frequentia dc celebritate factum est , ut ciuitas aedificaretur in planicie si ta, quae progressit temporis ad summam amplitudinem peruenit.Viae sunt latae&directae, aedes magnificς,& ccenaculis sublate,& tectorijs pulcherrime factis excult .Regia est 145 modo ad habitanduamplilsima,versim &ad vim hostili propulsanda munitissima. Solis ardores sunt vehementissimi: in quibus propulsandis omnis lautorii industria multiplici modo & ratione cosumitur. Incolae sunt maxima ex parte Arabes atq; Persae,Mahumetisq; superstitione conflictati .Ardent libidine,amoribus indulgent,obtrectatione laborant: mulieres ne ab alienis viris consipici queant, facie velare copelluntur. Homines ut plurimu specie liberali praediti sunt. Musicen immo studio colun vestibus elegantissimis excolutur Arma frequenter exercen literis libenter incubuni,historijs mirifice delectaniatur.Homines doctrina praestates in summo honore habent: illisq; assidue ope ra dant,&illoru disciplinis erudiri summu decus existimat. Respublica est co modis legibus astricta. Omnia,quae v neunt, podere V neunt.Summu flagitiuest apud illos,fallacibus uti poderibus. Eum enim,qui per libram atq; lance fato
lit,omne generis humani locietate euertere censent, & ut ciuilis iuris hoste teia terrimu execrantur. Insula vero cum nihil omnino proserat, quo vel homines
ali,vel ornari possint,tantis tame fructibus & siugibus,& cibis,atque deliciis as fluit, ut vix ulla regio sit magis omnibus rebus, quae ad victu & elegantia vitae pertine abundans.Nullae namq; sunt vitae delicie vel in Arabia,vel in Perside, vel in India,vel in quamq; alia regione,e qua naues in insulς portus inuehatur,
quae no omnes terrae opes in ea inserant.Ita fit,ut m nihil ex se ipsa gignat,multis tamen regionibus opimis reru omniu abundatia praeseratur. Reges e portorijs ingentes sibi opes pepereru impertu deinde late propagarunt,ita,ut multis itisulis,& urbibus cita non paucis in Carmania & Arabia sitis imperarent. Exerincitus satis magni illoru sumptibus alebantur. Sed tande cum eoru ministri adsiimmas opes peruenirent, & tyrannide vehementer affectarent, & ipsit Reges otio atq; luxu diffluerent,factum est, ut regium tantu nomo penes Reges elle taministri porro regni opibus ad suum scelus atque flagitiu abuterentur. Hic erat regni illius status eo tempore,quo Albuquercius illud sub Emmanuelis imperium subiungere cogitauit.Itaq;.xx.die Augusti, anno a C H R I S To nato.M. D.
vij.eracolora prosectus in Arabiae promontortu,quod Rogalgatem appellant antiqui regionum explicatores, Corodamum nominabat aduectus cst. Duces quos secum ducebat, erant sex homines in rebus bellicis i pectati & cogniti , quorum lim nomina suere,Franciscus Tauora , Emmanuel d ellius, Alfon i us Lupius Costa,Nonius Vastius Albicastrensis.Exercitus erat quadringentorum
septuaginta militum. Cum hac tam exigua classe ad regnu illud opulentissimu
218쪽
aequinandum signa in eas oras inserre costituici Arabiae igitur oras praeterue nus cum ad primum oppidum,quod ad ArmuZij regnum pertinebat Calaia-.tes appellatur restautem id intra sinus introitum, naue apysteret, pacaeni m- is obtillit, ea conditione, ut classi commeatum praebereno. Inde in oppidualiud aduectus,quod appellant Curiatem,cum milites cibum iumere vellent, de delusos aspicium. Nam in vasa, in quae Calaiatensea commeatum intulimssimulauerant;sordes i ngesserant,& in summo v ria ciboru genera collocaram, e nostris ill atra specie comeatus illuderent: cuius quidem fraudis postea de
istas poen sexoluerunt. At Curiatenses.non dolis sed armiscum nostris agere
maluerunt . Erat enim ibi quidam Regis Armuriensis praesectus, vir impiger,
qui portum fossa & vallo munierat,& ea praesidia collocarat,quibus se connaehat multo maiores copias facillime repuls urum. Ea confidelia cum Albuquer-cius ei pacem obtulisset, illam repudiauit. Albuquercius igitur re prius in Dii sibus alijs communicata, & copijs eo ordine,qui conuenire videbatur,instru'. stis,in terram egressus est. Hostes qui illum litoris aditu prohibere nitebantur, erant ad tria millia Fuit atrox praeliu comisIum: nostri tamen hostes pellunt, c.Vallum deinde expugnant,&m oppidu tandem irrumpunt. klq; iam praesidio uaudatu impune diripiunt, & subiectis ignibus inflamant Naues praeterea tali fuat iri anchoris erant,quam quae in litustilbduct e fuerat, incendunti Inde iii aliud oppidum eius de regni multo maius &opulentius inuecti sunt. Id Mai te nominatur. Abest aute a Curiate quadraginta passitum millia. Est autem in planicie si1tuni, & duobus montibus, qui illud utrinque muniunt, inclusitati.
Montes in litus oppidi procurrentes, portus aditum perangustum efficiunt. Incolae fossam latam a monte in montem perduxerant, dc aggeribus & dupli 4 allo munierant. Valli atque fosse aditus,quos ad viui ciuium maritimos in ea natione secerant, erant duo, ij que nimis angusti. Albuquercius tamen in Portum ingressus cum oppidi praefecto pacisciturivi exercitui comeatum no mine tributi subministret. Parabatur autem commeatu ,esim subito dux Rc-sisArm ieris cum praesidio aduenit, praesectumque, quod commeatu pro mi ierat,male accepit, tota' i se ciuitas ad resistendum comparauit. Erant in a 'mis ad quatir millia virorum. Albuquerchus , ubi quod hostibus consiliu es
det animaduertit , Vrbem per totam noctem tormentis acerrime verberare minata concutere praecepit, Vt non solum moenium ruinas ederet, verum 3c
hostes se midine perterritos peruigilio fatigaret. Die sequenti aciem triplicem
sta valli partem extremam , quae ad unur ex montibus pertinebat,oppugna 'aet zSimiliter vi hi aliam partemmunitionis eiusdem rus alterum mose sp .eta em Iomi des Nonius Ahionius Cam pe'sis cum acie siccund irrumpommi;imperauit. Ipsed ellium sibi secium astauit, ut cum acie tertiae munitio- mmmediam gredereturi Primus Tauom cum socijs in terram Uress , d Clua r O ' partem
219쪽
D6 . .c. LIBER partem sbi asii fiatam contendit: 5e quanuis pilae de sagittae innumerabiles in
nostros acciderent , illi tamen hostes repulerunt; oc faces in vallum conieceriit, uibus excitato protinus incendio, hostes eam partem deserere coacti sunt.1 Albuquercius iam vallum mediu nimis acriter oppugnabat. hostes vi summa. resistebant. Nequesegnitis qui alteram valli partem suerant agSressi, rem g rebant. Nostri tandem vallum transgressi, hostes sundia ut, dc fugientcsthse . quuntur: oppidum capiunt, diripiunt, & incendunt. Octo tamen e nostris in praelio ceciderunt. Inde, aliquot primum diebus ad corporae labore nimio re
ficienda datis, Albi uercius ibi uit,& in aliud oppidum regni eiusde, quod Soa
. appellabatur, inuectias est. in eo arx erat munita. Illius tamen praeseruis , in
fama de vastitate, quae suerat repugnantibus illata, regiones illas pervasisset,serepente dedidit. Ex eo oppido proiectus Albu quocius, in aliud se contulit, O - saramum nomine, muris Se tormentis munitum, in quo dux erat sane sortis, de multum bellicis in rebus exercitatus: qui tamen ullo modo ciues continere . potuit, quin ubi primum anchoras demitti cernerent, de suga cogitarent. Igi- . turea nocte, quae post classis aduentum sequuta est, cum omnibus bonis, quae diade asportare potuerunt,praecipitisuga sese in montes proximos proripueriit. Postridie urbs spoliata, dc incenta sitit. Hoc erat ultimum Arabiae oppidum ad Septentriones spectans, quod Armi ij imperio in illa ora continebatur. Inde autem cursum in ipsam insulam conuertit . Erant in portu naues permultae Saracenorum , rebus omnibus, ii pugnandum esset, instructae . Albuquercius duces in praetoriam nauem, cui ipse praterat,arcessivit, ut de besti gerendira rione consultaret . Cum variae lententiae fuissent, tande id fuit communi consilio decretum, ciuitate oppugnari iminimciposse,ante quam naues aut captae, aut depressae fuissent. Armurium namq; cornu nem Saracenorum Omniu patriam existimari : proinde fieri non pose, ut si viderent urbem illam incommodis vexari, id negligerent. Urbis illius propugnaculum non moenibus, sed classe contineri. Itaque esase deuicta, facilius ianuito fore bellum, quod erat contra Arniurium gerendum. Hocconsilio comprobato, anchoras iaciunt . Albia quercius per nuncium Regi continuo significauit, se non ut malum ali quod m icti inaretur, sed ut pacem cum illo iaceret,eo naues illas appulisse. Pace xcronon alia ratione constitui posse, quam Regis Emmanuelisialutari imporio in illis oris egregie confirmato: Eam namq; virtutem&benisestatem Em- nuelis esse, ut multo pr stantius esset ad vit securitatem illii imperio sub- , di qui multis gentibus imperare. Imperium namq; sine disciplilia salutari, , Miosum oci nullum esse,multisq; periculis Mortunae procellis obnoxium. At Regis optimi do in ictissimi dissiplina & patrociniovi te atq; salutis firmamentum contineri. Si vellet in Regis Emmanuelis fidem de clientelam recipi , fore,
ut contra uinnes Eostium insidias tutus de incolumis permaneret. Secus autem
opus esse sibi armis experiri, quod consilio obtinere minime posset. Rexiama
220쪽
'rerum , quas Albuquercius in illo cursu gesserat, exterritus,se paris cupidum simulauit, ad illum unum esse is domesticis cum literis atque muneribus misit. Is literas cum accepisset, munera repudiauit.Nulla enim rati0ne munus se accepturum dixit, antequam pax firmaretur. Rex ad pacem se propen sum alia rebat. Id tamen de die in diem diiserebat, usque eo, tum classis, quam ille expectabat,in portum introiret. Interim Lusitani quidam, fide illius freti, -in urbe vagabantur. Sed ubi clasiis cum magna militum multitudine portum subluit, Rex Lusitanos omnes, qui erant in urbe,comprehendi continuo prae cepit. Naues interim maximas secundum litus collocari, minores autem in al--tum deduci iussit, eo consilio,ut si Lusitani in naues impetum darent, rates ex alto in nostras naues inuere eas circunuenirent, ut nullum eis undique vehementer oppugnaris perfugiu relinqueretur. Insequenti die cum Albuquercius ordine cerneret,quo classiis hostili erat i ta stria eta, percepi e eos ad pugnandia paratos esse. Pugnani verb minime detrectauit. Itaque solutis anchoris,in naues intortu collocatas impetum iacit. Id conspicatus Coieatarus hoc enim nomen erat prae se , qui ratibus praeerat in in altum euectus, mutatu veliscatione cur
sum in nostras, ut eas a tergo circunueniret, inflexit. A nostris acre iam certamen erataim nauibus, luet urbis aditum tutabantur, institutum, d sumiden sa nebula undique tormentorum flammis excitata, aspectum cunctis ademerat. Coleatarus opportunitate caliginis utens , propius accessit. Itaque non solum pilis eminus emissis,uerum Sesagittis & iaculis res ab hostibus admodum frenue gerebatur. Tanta autem utrinque contentione dimicatum est, ut terra dehiscere ,&coelum tenebris obduci videretur. Rex e turri praecelsa certame animo valde curis anxio i pectabat.Multae mulieres grauidae horrendo torme--torum strepitu perturbatae, abortione conflictate sunt. Tandem cum multae
naues dissipatae tulissent, reliquae te fugae mandarunt. Nostri igi turillo pericu 'lo, quod ex alto impendebat, liberati, multo liberius contra naues, quae in adi- tu portus consistebant,depugnabant. Hostes tamen, qui in illis erant acerrime rem gerebant. Nihilominus ta ine nauis, qua princeps regni Cambaiensis hae res qui Armuzium proximis illis diebus aduectus fuerat, de ex ea periculium Hacri animo propulsabat, demersa est. Altera deinde Melichiisti nauis si militer Hepressa fuit. Reliquae naues eratiam multis in locis dissipatae,ita,ut hosti, peri multi des eratione salutis inducti, in mare desilirent , ut nando caedem effugerent. Albuqueret iis militibus i nil caphas sest inanter impositis imperauit, ver omnibus, qui natabant,caedem aikrrent. Naues quae segere potuenit, summai - celeri tata in fugam conueris si,nt. Vna tame constitit,cuius nauarchus erat vir
singulari animo praedi tus. Nostri in illam ingrini,hemine n epetiunt. Hostes enim se se in sentinam abdiderant. Nostri cum sui sicaretitur omnes excesidia', paucis in naue relietis, naues reliquas fugientes insequuti sunt. At hi qui se occuliaran repente ex infinia naui sparte prosiliunt,&m.lti paucos circunsis in