Pro tremenda et veneranda Trinitate, adversus quendam apostatam Francken

191쪽

sanctis demonstrata, Dei patris nomen omnium aures circumsonabat.

Fatebantur semper Iudaei, se Deum patrem in coelis habere, ad quem cQ-fligerent, multa de filio Prophetae imiculi:Filius meus es tu,inquit DEV Udos. 3ορ. pater per Os Prophetae Dauid , ego hodie genui te. No refero infinita testimonia, quae tu rides, quae arrogan- 'anc es te ter rei jcis,& ad Philo sophorum sapi-stim' Ἀμ- entiam insipi entem, quorum tamente non omnino familiarem esse suspicor: Non est enim uno in loco,diutius consistere refugis , omniaque ex regula illorum ad tensum tuum

euersum reuocas, Trinitatem momstrum horrendum vocas , atque e

principia, quae huius disputationis propria sunt tollis. noua fundamenta, nouos intellectus religionis ponis. Quod quale sit, posterius dicam Nunc hoc dico,& profiteor. nos dogma Trinitatis non ab ijs qui idololatriae dediti erant, pluresque deos co- Trinistisd lebant, accepisse, sed ex ipsa sacra scrigma D. plura,& oraculis Prophetarum, qui

192쪽

inspirati spiritu sancto, locuti sunt,

primum: deinde ab ipso magistro nostro, redemptore nostro Christo Iesu. vero & unico filio Dei accepisse. Christus en i m ea omnia, qtis Prophetae rectius locuti sunt, aperte nobis exposuit, & omnia arcana scripturarum nobis aperuit, ac nos in ipsa luce collocauit, hie Deu unum in sub-

statia esse docet, q substantia eiuslire personas & subsistentias complectatur Patris Filii, & Spiritus sancti, de propterea baptizari nos iubet, in nomine Patris, Fili j, & Spiritus sancti. Loquitur de Patre ad quem vadit , promittit spiritum sanctum semissurum a Patre: Vt quemadmodum s.

ille a patre missus, Ecclesiam condidisset. ita eo ad patrem reuerso, spiritus sanctus cius custos esset, & ita ires esse qui salutem nostram operantur. Patrem, Filium. ει Spiritum sanctum. qui tres unus,&idem D'EVS est Trinitatis igitur ratio, non inde hausta est, unde tu vis, sed ex oraculis &Christi verbis, cui Trinitatis

arca

193쪽

m IACOBI GORsCII arcana reuelanda soli asseruabantur. Igitur tu, qui non vereris, dum audis plurimis diuinis suffragiis diuinarum scripturarum Trinitatem personarum comprobari, egregie mentiris,cu hoc dogma ab ijs, qui Iouem, I uuaonem,& alios vanos, tibique per similes Deos coluerint. Nemo hoc praeter te unquam Christiano nomini obiecit . Nemo ad istam ineptam causam confugit. Vnde erant quaeso Apostoli,qui personarum diuinaria. triplicem rationem scriptis suis esse testati suntὶNon coluit Paulus Ioue, non Neptunum, non Iunones, Di nas, pro uno Deo semper ita certauit, ut fratres etiam suos, ad supplicia eo nomine, quod Christum Deum esse confiterentur,raperet: atqui huius φnius Dei affertoris,quis est,qui ita imnebris ignorantiae circumfusus inueniatur, praeter te unum, qui non videat, eum tres personas diuinitatis clarissime demonstrare, ut si opus fuerit , in tuis nugatorijs argumentis r fellendis docebimus. Nunc uno verbo tibi Trinitatis dogma ad idololatras

194쪽

tras releganti respondeo , te mentiri, impudens est haec tua oratio, quae scinnumeros sanctos , & Trinitatem personarum diuinarum, quasi maiores Deos ab idololatris inductam es.se afferat, impudenter oracula diuina, quibus dogma venerandae Trini- tatis comprobatur, repudias, ac fun.

damentum religionis Christi tollis. Neque tibi nunc respondebo de inuocandis sanctis, nihil de sensum ubtiplici, a patribus instituto, intcrpretandarum sacrarum litterarum. Nihil de purgatorio dicam, relinquam etiam caetera, quae tu ut canis fugiens h tuo nilo hausta inspergis: scholasticos reprehendis ; sua volumina haec postulant, di a multis, &grauissimis viris defensa. Non uno sensu,o brutu αλιν

animal, Christus verba sua accipi dO- γηο sensioercuit. parabolas suas interpretatus, o. b - pes spinas esse iudicat, templum corpus suum vocat, non solam histori am in ve bis sacrae scripturae specta. mus, altiora perscrutamur, ut Chri stus praecepit, dum Iudaeos moneret, ut scripturas quae de se loquerentur, perscru-

195쪽

DO IACOBI GOR SCII perscrutarentur diligentius , & subiitera, ut cortice, nucleum & arcanum sensium perquirent, interpretatus Paulus, ae montem Syon, & Agar.&Ismaelem , &quid illa praeter Historia in intus complecterentur, monuit Galathas. Quare tu ut caetera tua impudentia inuasisti, ita & sensus plures, quibus Ecclesia Catholica sacris literis explicandis utatur, Guertere conaris, ipse sensu recto destitutus. Cum enim probare constitueris Trinitatem diuinarum personarum confictam esse ab ijs, qui idololatriae addicti essent, multo sique Deos colere consuessent, quales potissi mum Romanos vis esse , quorum urbs omnium falsorum deorum, sedes fuerit. illo argumento uteris quali quisque ingenio sit, quibusque mori b. moratus, tale religionem eu fingere, quod Aristotelis testimonio, de summo bono diserte demostras; ille enim ait, qualis quisque sit, tale eum summum bonum statuere & iudicare: inde vero infers, Romanos,

quod vel natura,vel moribus, vel co

196쪽

, APOLOGETICUS. 11' suetudine ad plures Deos colendos Iu ra mempropensiores essent, recepta fideChrio ον molliana,ex uno Deo, tres feciss addito 'patri. filio,&spiritu sancto.Co firmas id alijs exemplis, ut scholasticorum, qui quod ingenio abundarent, dissertationibus infinitis se dederunt, ac omnia in controuersiam Vocarunt, φeius generis studio delectarentur, octanquam in suinmo bono acquiescerent, addis & Germanos propterea repudiasse bona opera, quod nimi- ium libertatis studiosi essent, totamque religionem suam , in sola fide, quae libertatis est nostrae fons ample xos esse: multa &alia nugaris, sensum triplicem interpretandae scripturae ri des, & hanc technam a Doctoribus inuentam, cuius velint religionis αconfingendς,&in animis hominum stabiliendae. Et propterea ais, si uno sensu doctrina illa commendari nequeat , alio sensu cam commendari,&quasi nouo colore faciem eiusde- . .

pingi.ac ita homines decipi, ut idola,

ab eis fabricata colant . quam religionem ne hominea contemnat, ala

197쪽

na IACOBI GOR SCII .a earluna. nos ad illa Pauli verba confugere, Mnimalis homo non persint, quq sunt j spiritus Dei, stultitia est illi, nec po- testintelligere, quia spiritualiter dijudicantur, quae quidem verba trabalem clauum, quo religio fabricata a nimis hominum affigatur , Vocas,

quo clauo humanae rationis naturale lumen , diuinis in rebus effulgens. plane extingui ais . o hominem per uersum&sceleratum, non satis illi est quiequid in buccam venerit. emitire,&in rebus serijs nugari, nisi eti-- am palam scripturae' verbis Apo-bis navim stoli insultet mmodamnet, &Pau- M. Ium vas electu m Christi, sceleris accuset quod ille suis illis verbis, S disciplina sua, lumen natiuum rationis nostrae, quod in rebus diuinis luceat; hoc vero es sine quo, ut luce res diuinae capi, & intelligi nequeant, e tinguat, credereque illis, quae capere homo nequeat. cogat,in quo Celeratus homo bis peccat, & quod Pauliis verba sugillet, & quod lumini rationis naturali , mysteria dc arcana rerudiuinarum subjjciat, sensuq; suo om

198쪽

, APOLOGETICUS. Hνnia,ut bellua metiatur, cum non sensu neque ratione arcana ea apprehendantur, sed fide quam Christus, ut

certissimum modum cognoscendorum mysteriorum DE Idmonstrauit,ac sensui&rationi nostrae, Ut lu- me clarissimum adhiberi suasit: qua lucernam qui non proserer, in arcana illa ingredi, tenebris ignoratiς oppressus non potest: Philosophorum lumen est, sensus & ratio , nobis qui

Christi sumus, tenebra lux Vera, quae illuminat homines. est Christus Ilie-sus, in cuius obsequium capti uandus est intellectus nemo ad hoc lumen

sine lucerna fidei venire potest, fidei

lumine extincto, nox atra incubat sensibus& rationi nostrae. Vere igitur animalis homo est,qui sensium si quitur,vianisa alia bruta, quae ad sola ea mouentur, quae sensu apprehen 'ocUMMdunx, in quo genere hominum no' 'η --

ster hic doctor Francke, vel princeps est. nihil hic reuelationi spiritus sancti tribuit stultitia sunt illi. reconditi scri plurae sensus, quos Christus ipse Iudaeos in scripturis, quas legerent,

199쪽

13. IACOBI GORICII . δε-.S, perscrutari sedulo iubet. Non placet

isti bruto Pauli dictum de animali homine, non probat reuelationem spiritus, sensui res diuinas subijcit Quam suam stultitiam Christi parabolis ornat quem ait ianuam ad id Iolatriam Pauli, de homine animali, verbis ad idololatriam apertam,clausisse prorsus, arcana illa sua, quae no-' bis e sinu patris attulisset,sensui subiecisse, cum parabolis rebusque naturalibus iudicari vellet de rebus spirit -M--ε alibus,quod eius mendacium,quam νη- impudens fuerit, quis ita brutus est

qui non videat non subijcit Christus arcana sacra, quς ineffabilia sunt, bruto sensui, sed hominem cum sua ratione humi iacentem, per ea quae etiam sensus cernit, erigit,& e rebus nOc istin. tis ad res reconditas, & a sensu remotas ducit, ut ex similitudine eorum, quae videantur, inuisibilia illa , quae nobis nunciantur, Vera esse credamtur, e rebus sensatis ad ea quae excedant sensus & rationem, peruenitur,

CX rebus creatis, rerum conditorem

l i Deum philosophos cognouisse Pa lus

200쪽

APOLOGETICUS: lus testatur, a qua quidem cognitio e -Rρm . Dexciderunt, propterea quod sensibus&intellectui suo eu subij cere voluerint. Hoc.n. Paulus significat, cu diciti cognouerunt Deu, sed non glorificarui ut Deia,cuius maiestatem cu venerari supplices, ac tremebudi, gratiasq;. agere, quod in agnitione eius deducti cis misia ct admissi essent, deberent, temere dc exodia arroganter ea ad suas rationes voca ri rirunt, sensibus suis & rationi sit ut iudicibus eam examinanda subiecerui, volentes amplius etiam quid da inuenire, non contenti quos inuenerant cognitionis diuinae terminis, quod dum conantur,omnia ratiocinationibus suis subuerterunt, gloriam in

corruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis , dc volucrum δε quadrupedum, dc serpotium mutauerui, ikipsi in cogitationibus iuratiocinationi bauis evanue 'runt, corq; eoru insipiens obscuratuest, i ita tenebris immersu, Vt nune deinceps, ad luce veritatis emergere

queant: quemadmodu enim inquitos aureum Ioannes Chrysost. Si quis '