장음표시 사용
101쪽
templa simplicia debent esse,puta, sine Gentilium luxu, & ambitioso aliquo ornatussic ut maiestatem prae se ferant magis,quam venustatem,vel luxuriam. qualia priscorum fuerunt: Non semel,& ubique diserte Lactantius talem profusionem ridet, ac reprehendit in Gentilibus,quod in nostra quaedam retorqueri possit. In alto simi posita loco, patula, dc aperta. Lux enim est figura Spiritus sancti nostris inhabitantis in templis. Ideo senestrarum multae sunt in eis apertiones. Ad Oriente versa . Veteres enim precari sic soliti sunt. apud eundem Tertullianu cap. 16. Apolog. quod
obseruat Ecclesia. Subdam breuiter ut concludam) quid apud Hieronymum legatur in Epistola, qua Paula de Eustochiu Ma
cellae suadent,ut commigret Bethlehem Ergone erit illa dies aiunt qua nobis liceat in speluncam Saluatoris intrare 3 In sepulchro domini flere cum sororeὶ fiere cum matre Crucis deinde lambere lignum iEt in Oliveti monte cum ascendente domiano, Voto & Animo subleuariὶ Samariam pergere,& Ioannis Baptistae Helisei quoque, & Abdiae paritet cineres adorare 3 Quibus in locis ait Hieronymus) Ecclesiae, quasi quaedam victoriarum Domini sunt erecta vexilla. De templorum antiquitate non plura persequar. Iam de veneratione dicamus.
Sicut Apostoli quum tempus aduenisset orationis, ascendebat De rei Potin templum, acris prccationibus vacaturi, Act.cap.3. sic etiam Discipuli,quos instituerant Apostoli,faciebant,orare Deum volentes: Et in suas Ecclesias,ut in locum, ubi Deus magis propitius de fauens soleat exaudire preces hominum,ueniebat. Deus enim
quum praecepit ab hominibus aedificari sibi specialem domum, qud suas oblationes,& vota Pij deferrent, eo certὸ loco praesentior&fauorabilior intelligitul adesse voluisse,quam caeteris sibi specialiter non dedicatis locis adsit.
AEdificato suo templo,sic Salomon precatur. Domine Deus Israel, exaudias deprecationem servi tui, & populi tui Israel, Praecedita de Quodcumque orauerint in loco isto. Et exaudies in loco habita α' culi tui in coelo.& quuili exaudieris, propicius eris. In dicto cap.
8. Reg.3.Statimque cap. q. Dominus Salomoni respondet - Ex-- audiui orationem tuam iac deprecationem tuam,quam depreca- e sarium, tus es coram me. Sanctilicaui domum hanc, quam aedis casti, ut so ponerem nomen meum ibi in sempiternum. Et erunt oculi mei, .& cor meum ibi cunctis diebus. Idem quoque de suis templis Ecclesia credit:& orat modo scut antea Salomon Hoc
102쪽
Exoratus, aduent, Et clementi bonitate
Precum Ῥοωβ cipe. Laetam benedicitionem, Hla infunde iugiter. Et Et alio rursus carmine dicit.
Hac domus rite titi Leiciua Nosicitur: in qua populus sic ratum corpus assumiri bibito beatum . sanguinis haustum. . .
illa serosancti Iitices veteri sDiluunt culpas,perimuntque noxas. Et alia quae sequuntur in hymno. Certὸ, per iudicia, per ceremonias, per uniuersam denique sitam legem quondam Iudaei magis appropinquantem sibi Deus quo summo bono iustisiimὰ gloriantur. Deute. cap. . in non habuerunt in tabernaculo suo, quam postea suis in templis, & Ecclesius habuerint & habeant Christiani:dum causa congregantur illius,qui dixit Matth. cap. 18.Vbi sunt duo,vel tres congregati in nomine meo,ibi sum in medio eorum. Propter unum Christum templa nostra frequentamus:inter nos igitur est ibidem medius. Iudas Maccabaeus,quum Hierosolymitanum templum,quod impiae sub Antiocho gentes contaminauerant, per electos sacerdotes repurgasset, altareque nouum nouis: e lapidibus instauraD set, eius Hiariis is cum gaudio,&laetitia magna celebrauit,&ὶ posteris annuatim suo die celebrari mandauit. l. Maccab. cap. . Quod aeuo Christi, hoc est , Anno post Maccabaeum centefimo sexagesimo tertio,Iudaei multa cum religione seruabant. IO. cap. Io.facta sunt Encaenia Hierosolymis,& hyems erat. Cui celebri festo deesse noluit Iesus: ut neque Paschae, neque Scenopegiorum festis abfuit : arcana fidei nostrae mysteria, nunquam quidem docere cessans, sed his sestis maxim4 diebus, populu doces. Obiter hic dicam, NEque non ex m. i intes, graecum verbum,quod in Bibliis est stequentissimum,vetus interpres Bibliorum duobus vertit modis. In verbum, Dedico. a. Paralip. cap. 2.2,Dωci .ex μν 2κον ῆ εiῆ ὀ his xi . Dedicauit domum Dei Rex. M
103쪽
tione,absoluta die tertio mensis Adar. i.Esdrae cap. c. mensis est in duodecimus Iudaeorum. qui respondet parcim Februario. nostro,partim Martio. seu Maccabaeum,quum templum contaminatum purgauit, & dedicauit die. vigcsimo quinto mensis Casseu. d. cap. . hoc est circa. finem nostri Nouembris-Hos sin-ru m) sequuta priscae fidei patres Ecclesia praecepit Solennitates edicationum Templorum per singulos annos a populo celebrari. can. Solennitates. d. Dist.I. de consecr.
Deus autem consecratas sibi domos,& dedicatas aedes,quam gratas de acceptas haberet, signis admirabilibus ostendit. Quum Moses tabernaculum testimonij persecisset, Nubes operuit, &gloria Domini repleuit illud: ita ut ne Moses quidem posset in
Iogredi, nube omnia cooperiente, dc maiestate Domini coruscante . Exodi cap. vlt. Absolutum Salomonis templum mox gratia Domini repleuit: sic ut Sacerdotes stare non possent,&ministrare,propter nebulam, quae domum Domini replerat.d. cap.8. Arstumenta sunt haec euidentissima Dei sibi res ab hominibus oblatas,de domos, extructas mirifice comprobantis,& sese talibus oblectantis. Quarum prophanatores, & impios violatores poenis formidabilibus corripuit. Philisteos in secretiori parte natium percussos serE dedidi muribus deuorandos. quod Arcam Domini violassent. i. Reg. cap . Nabuchodonosor rex Babylonis,domum Domini succendit.& omnia vasa sustulit. 4 Reg. cap. 2s. Ideo regnum eius transtulit Dominus: & ab hominibus ipsum deiecit. in bestiam mutatum, comedentem foenum. Daniel. cap. . De Antiocho Epiphane dicemus in cano. 2o. Prophana praeterimus,quorum pleni sunt authorum propha
norum libri, De neglecta religione. Neque de solo primo Salomonis templo putet aliquis intelligi superiora. Quicqu id in una summi Dei laude atque fide, u lis erat Salomonis,extructum est, id mihi Salomonis templum est. Auditor Christiane, Accipe quod dicere uolo. Zorobabel esk,-4A uersum primum illud templum restituit, . uod nullius pensi fuit tempta , non ad Salomonicum. 3. Esdrae. s. Hoc item secundum Maccabaeus αὐ scate reparauit. Post Zorobabelem post Maccabaeum, Antipatri filius Herodes Hierosolymis illud ipsum lan duobus illis magnifi- est ia Ah. centius a fundamentis instaurauis, dedicandumque curauit ut a nomini Iosepho describitur capite ultimo lib. is.antiq. Id ipsum templumi M. est,in quo legimus angelum apparuisse Zachariae. Lucae cap. i.
104쪽
Templum illud est, in quod ipse Iesus tam frequenter conuenit,
ubi quotidie concionatus est,unde vendentes & ementes eiecit, quod orationis & propitiationis domum nominauit. Lu. cap. I'. Euangelia, Porticum Salomonis in eo locanc: in quo de lapidibus Salomonis ne vel unus extabat. At unus omnium finis erat, Honor,iatis gloria maximi Dei nostri. Nemo igitur struat his calumniam. Nemo tanquam vana&superflua templa contemnat.
Qui talia spernit,His inhabitantem nobiscum Deum spernit. E go templa Deo,tam Natura,quam Necessitate sunt instituta & recta, Suntque singulari veneratione prosequenda.
Obstare tamen nihil potuit execrabili perditissimorum quo Dbτὸ A arundam furori. qui .diuino timore posito, sacrum quid inter ho- αὐ- .mines baberi speciale non sustinent. O facram vere execrandorucanum rabiem3 De qua nobis est tertio loco dicendum . . Virus hoc ab Ethnicorum nonnullorum Aisti uoxis manavit in peruerses quosdam se mendaciter Christi nomine iactantes. Superstitiosa nimque gentilium templa suis non caruere spretoribus,& euersoribus: qui quidem suorum Daemonu Lucos ac Delubra,ncc in agris,nec in urbibus esse volebant. Ista Persicorum fuit opinio Magorum. quibus authoribus, Xerxes inflammasse templa Graeciae dicitur: Eo quod , parietibus includerent Deos, oui Daemom ruibus omnia debent csse libera,atque patentia.quorsimque inu tus suis te us hic totus, domus est ac templum. Ita Cicero lib. de legi b. a. puQuum Xerxes Graeciam vastabat, Zeno tunc Athenis manebat.
circiter Olymp. o & 8o. Eiecti Roma tum Reges fuerant, Consules coepti creari Zenonis hoc unum dogma fuisse seiunuὸuis se,. Sacra,sive Templa Deorum non esse aedificanda. quod a Persis omnia tunc obtinentibus hominem Cyprium didicisse puto. Similiter,Qui Deos,dc Deorum prouidentiam negabant, , .ὶ propterea nuncupati, Diagoras qui temporibus etiam Xerxis docebat in Graecia) Theodorus, Epicurus in eadem sententia cum serant. Nec iis templa ponebant, quos
esse non credebant. Quatra, Socrates,Plato, parsque melior Philosophorum sentiebant. ipsius Platonis dialogum decimum de legibus adi.
Zenonem tamen dixiste verum scio , tametsi non ea fuerit ipsius mens, Recteque sensisse Diis suis extrui templa non opo tere. Nec enim Dii sunt. In commutabile namque Oei nomen
105쪽
lienis lapidibus , vllive creaturae non est imponendum Sap. - 0 Sed hunc honorem Deo vero, Divisique nostris coram Deo
Dominoque vero malignὸ denegare, non cit aliud, mea quidem sententia, quam Deum ipsum cum Diagora negare: cuius memoria, non in animis hominum tantum,verlim etiam in
oculis,quatenus fieri potet Ossidue versari debet. ρ ρ ρ Diuis autem, Sanctisque Dei Martyribus terila dixi con-τ strui Sed coram Domino duntaxat, id est , Ad benedictionem, & claritatem , & gratiarum actionem praestandam domino Deo nostro, pro suorum sanctorum glorific Iton ς Non λu' a Eesctem vi hi Latria colantur. sicuti pbst admonebimu . Ex ista enim ib. th; Latria sequeretur mox Idololatria, & Anthropolama. Vnde itu, scribens Augustinus contra Maximum Arianorum Episcopum. cap.ri. lib. i. dixit Nonne si templum alicui sancto Angelo - ,'. cellentissimo de lignis,dc lapidibus faceremus, Anathema essemus ά vetitate Christi,& ab Ecclesia Dei Huoniam creaturae
exhiberemus eam seruitutem , quae uni tantum debetur Deo.
Neque Petro igitur, ncque Paulo, ii sanctis a ui u statuuntur , Auditores Christiani: sed uni Christo, qui laudabilis & gloriosus est in Sanctis suis. de quibus ipsemet protestatus est. Qui vos spernit, Me spernit. Nulla vis tamen , ncc ambo et Qui b,.tas remorati valuit effrenes illos & impudentes Persarum Ma-s. . os, quin discipulos messiis in adytis Christianorum poli tot lapsos annos inuenirent: qui Basilicas martvrum declinarent.&in sepulchris latitantes habitare gauderent.quod a divo Hieronymo proditur in caput Esaiae.6S. Eustathius an primus, nescio inter Christianos renouauit hanc impietatem , Per superbiam contemnens , Et Eccle
Id est, Euocationes & congregationes ad ipsiis. Hoc illitaniam non fecerunt, qui, despectis ..his fratribus , solos se sanctos esse crediderunt. ELstathius iste cognomina atur . ut superius audistis.Quales proflatili sun. omnes huius inscelicis aeui Gnostici. Hugo Ferrariensis, aetate sua, circiter annum Do. Do . non multd post Gratianum nominat hic Haereticos nescio quo Patarenos: qui, quod in sequente cano. In. 2o. quoque, simili et& in isto vetatur, impie factitabant.Istos oportet ex Valdenta
107쪽
ctiosas, neq; tamen punitas, pia scelus utrumques seatrum Pra- tensium cantilenas audivistis: poenam nullam vidistis. suos quoque Ryschas habent & isti. quos,non Haereticos tan-
, tum, sed Haeresiarchas etiam,quia defendant errores aliorum,Ca Can. qui non vocat. Non ita pridem, nescio quos famelicos Duces, Mar- aliorum milite ne- chiones, Comites, & alios nefandos excursores, Ecclesiarum ex--φ3 μηδε pMo pilatores,& inuolatores: qualis in Can. De nefando. t 2.q. 2. Bru-x qm gandus quidam barbatissimus homo describitur a Nicolao pri-F gia 'io Tum regnibat in Gallia Carolus Caluus,circiter annos DO.8εo. Tales,inquam, Brugandos scutus enim sunt emulatores im- DBrurandis pietatis, deinceps eius nomen gerantὶ audacia sola, crudelitate,
in is u furtis,impudentia,libidine, rapinis, sacrilegiis, indicibilibus fla-- in L se Vi itiis tantum nobiles, ac famosos,nullis no affecta probris Eccle- g lli, non iniuriis oppressa tulit, etiamnum suffert,& adhuc
u in tapud patitur . Hi sunt Gnosticorum Ryschae: qui nihil, quam theolo- Δηωνsigantur,de in Regiis passim baubantur insemi,& plus quὶm Ce υ ,ret R betei canes, Corpora quidem sua Principi se deuouisse : Non inlim Q-hune debere de cuiusquam religione vel anima sollicitum saetis . quasi velint & volunt) esse liberum, Credere, vel non cre- Applico dere. Principi suo dicant igitur nec enim dissimile quid est.) Oter auctam Rex, ne si tibi curae,Si quis adulteretur, Si quis furetur,Si quis in Ἀρο -- proximum grassetur, Si quis deniq; Scelus quodcumque machi- ' netur & aemediatui. Isthaec tua nihil intersunt, modo corpori-ecitarim bus,& bonis imperes. Eadem dicant opera Ne sis Christianus. O
miserabiliter coecos,quicumque rerum potivnrur, si non videant,
quicquid liac dicitur,quicquid coitur,quicquid cantillatur. in fusi caput, & dici, & coiri, & cantillari. Impetum quidem primum fecerunt in Ecclesiam,iuxta Domini mandatum, propter nostra Sacerdotum non amplius serenda flagitia,praecipientis Viris illi , , p. qui vas interfectionis habent in manibus suis, A sanctuario meo cis r incipite. Erech. cap.3. Gnostici sat sciu 'c Ecclesiam non aliam, rure linis modestiae simplicitatis,& scientiae,ν istaeram gestare,qua si- bui. O.
bi rebelles cotundat. Illi viderunt,Nos erdotes,moribus, d ctrina,virtutibus exemplis,omnibus moc is inermes . Exarmatos
inuadunt, intrepidi nobiscum pugnant,& c rediuntur,& vincere videntur. A domo Dei quum s 'ceperit iudicium, Q 9saliorum, quaeso, finis est futurus 3 qualem propheta praedixit eis, qui secedunt & aberrant ab Ecclesia, nec oppugnatam propugnant: Eorum viam super caput eoru reddet Dominus. Archiam quidem regibus Gnostici loquuntur: Anarchiam meditantur.s
108쪽
Ciuiles in ore semper habent Magistratus,potestates,Principum maiestates: quos tantum non Deos in terra faciunt: quibus ob dire,tributa solvere,quos honorare debeant,& libenter velint,visimulant. Hypocritica,& coacta est haec obedientia,quam gladis metus extorquet.Nec enim dum,se Machaerophoris este pares latis intelligunt. At in suis coitionibus nocturnis altum clamant Npraedicant, Si seruus es,Si ditioni subiectus es alterius, magis tibi curae sis,ut liber fias. Libertas omnium maximὰ decet Clicillianu Prosei ld. Si iamiam se Principes no arment cautius aduertus illa false libertatis cornua quam dura sint & inflexilia breui lentient. Apostolus istos Aruales,Nemorales, Pratenses,Triclinianos Intelligo fratres modo Gnosticos)-appillat. 2.Timoth. cap. 3. Suiduntaxat amantes, Affectu carentus,omnis foederis contemptores. Reges ab istius generis Alazonibus non expectent ullos sibi sore cum Dei timore ac tremore, in cordis simplicitate fideles. Ad oculum seruiunt,ia, ρ-ρε i. Nec aliud.quam,Bona pars eorum nonnulli, Maxima pars Ἀ-Mis circumspiciunt. A domo Dei coepit hoc iudiciu, deiectis Episcopis, atq; Presbyteris sibi praefectis. quorum ne denominationes quidem, quasi pFbro fas,& costumeliosas, ferre queunt Alios omneis humanarum quarumcumq; po-littiarum primores & gubernatores, quantumlibet armatos, Meladiis fultos,indubitanter hoc idem iudiciu manci: Vt nec ana plisis audire Principis,aut Domini sui nomen illi sustineant. Falasus sim vates, Si non ibi regnant,quo profugiunt exulatum,& ubi decepto populo praedicant Euangelium suum. Malὰ me diuinare dicas si non ipsorum dux primus ad has seditiones, Regi tum nocontemnendo,sibi contradicenti rescribere sit ausus,inter infinita conuiciorum plaustra, quae nemo alius possit excogitare, Vos mentimini per guttur vestrum, Domine Rex Thomistice. Vbi quem simulant) hic Regibus debitus honor 3 Hoc non est or re pro Regibus & omnibus,qui sunt in Dignitate etiam si sint infideles. Execrandus est iii nobis sacerdotibus, is, per quem Scandalum tantum venit it Ecclesiam. fateor. Abominandi quoque, propter quos incoepit Sc etiamnum durat. Sed & Vae, sceleratissimis illis homicidis, agrorum ciuitatum,templorum deprςdat tibiis vastatoris us,& i icendiariis Brugandis Ner quos exercetur. Equidem crediderim nunquam summum Sabaoth Deum dete
dis re Atheis istis exercituum ductoribus adesse velle. Nilis quod solet quando se de inimicis suis vindicat per inimicos suos de consolatur super hostibus suis. Esaiae cap. i. Quando stu-
109쪽
IIIta Philistaeos, Ismaelitas. Agarenos,NabuchodonoZores, Antiochos, modoque Turcas,& Rysichas,in suum quidem speciali v
catione, sed iam propter enormia peccata non amplius suum populum mouet, excitat, & vincere facit.
SEd istorum nefariorum Brugandorum, seu Ryscharum discutiamus arietes, plane ficulneos, quibus tamen audent nostra conquassare templa. Ioan . cap. . Christus ita respondet Sa- ean .pen. maritanae Mulier, crede mihi. Venit hora, quando, nec in f An
monte hoc, nec in Hierosolymis adorabitis Patrem . Venit ho uix pQ ra, & nunc est , quando veri adoratores adorabunt Patrem in m Q pN Spiritu & Veritate. Nam 3c Pater tales quaerit, qui adorenteum . Spiritus est Deus : Et eos, qui adorant eum, in Spiritu,& Veritate oportet adorare.
Primam vides insultum Rysicharum i quem leui brachio retundas Aut horti fietus auxilio sanctorum. Specialiter hic Iudaici templi praedicite uersionem Christus: Ab eodem non semel praedictam. Matth. r . Mar. I 3. Luc. ai. Non relinquetur hic lapis supra lapidem, qui non destruatur. Quemadmodum plangens, oblidionem, destructionemque totius Hierosolymitanae ciuitatis futuram praenunciat. Lucae cap. 13. 19.23. Quod post illud Christi vaticinium, hoc est, post eius passionem , circiter annos duos de
madraginta spost natiuitatem vero, Septuaginta duobus euenitub Vespasiano, & Tito. sub quibus, expugnata Vrbe, templum sitit incendio consiumptum. prout a Iosepho plenius describitur excidium. cap. 9. & .io. libri septimi De bello Iuda. Inter caetera dicit ibi, Iamdudum, Dei sententia,templum illud igne damnatum fuisse. Ni fallor, ad Esaiae prophetiam. cap. 2'. respiciens, ubi est A Domino exercituum visitabitur Ariel id est, Leo Dei,
Templum,videlicet,& Altare,quod erat in Hierusalem. sicut interpretatur Hierony. in tonitruo, dc commotione terrae,& voce magna turbinis.& flaminae ignis deuora i s. hoc exponens ait idem Hieronymus. Templum comburet tum significat. Itaque, Venit & instat hora, ouu non adorabitis I ierosolymis- Tem-lo, videlicet, in fauillas & cineres dissoluto. quo in loco, nec a- iubi, Iudaeis adorare, de sacrificare p I egem tantum licebat. d. cap. Deut .ir. Sed iam lege Christi certu, ., ullus adorandi praescribitur locus, ita ut aliubi sit nesis adorare. Sensus iste verus esse mihi videtur Euangelistae. Quem Paulus quoque praetendi r. I. ad Timoth. cap. 2. Volo viros orare, similiter&mulieres, in omni .
110쪽
loco. Non propterea Synaxes contemnens, vel ad templa vetans accedere, sicut hic asserit Zonaras. Quapropter, magna cavillan di rabie laborant i perpetuo Gnosticorum morbo in inde colligentes, euerti nostra Christianorum templa debere.
Sed aiunt in in Spiritu & Veritate oportet adorare. Argut E. Nim ' hi
quasi no possimus in templo sic adorare: sed oporteat nos in pratum Clericoria,vel in suburbanos lucos,& hortos exire,vel in ali- adorari potist quod nuptiale triclinium conuenire, si velimus in Spiritu & Veritate Patrem adorare. Nunquid isto Spiritali modo Prisci patres Abel,Seth, Enos,& alij nominati superius in principio Canonis, ad altaria sua conuenientes adorarunt,& coluerunt Deum Z Non equidem puto Christum de talibus hic negare voluisse, quin Spiritu & Veritate fidentes adorarint. Deus enim Spirituales ador tores & a Iudaeis olim, & nunc a suis etia Christianis exegit,quaesiuit, & quaerit ubique. Nam, qui Spiritaliter,& in Veritate non orat, sue id in templo, siue in agro faciat, is nec orat,nec adorat. Deus igitur ubivis coli vult in Spiritu & Veritate. Hoc est, Animo no ficto, non hypocrita, sed in Fide, Spe,& Charitate. in corde contrito & humiliato quod tum demum fit quum pias & puras manus attollimus in coelum, nulli male volentes, absque ira & disceptatione. Semige cilis quidam Sapien hoc nos dudum docuit, alloquens filium suum.
si Deus est animus, nobis Ῥt carmina dicunt. . . αHie tibi praecipue sit pura mente colendus. Spiritalibus enim factificiis Deo tantum litatur. Huic interno& spiritali cultui. quado colentis dc adoratis animus nullis auaritiae ibidinis, ambitionis sordibus est maculatus loca nostra sacra non obstant, imb contra, iuuant & incitant affectum precantis. Ergo sacrilegus & impius est, quisquis ea contemnit. & violat . Idolorum fana Gregorius euerti noluit: sed in Ecclesias dedicanda mandauit. Epist. i. libri noni: Et impie tu Misenae non formidas sacrata Deo, a anu verbisque temeraret Sed, quid non det lingua dolosa dii ere Et manus impia facere G. S tephanum deinde,& Paulum conesonantes auxilio sibi v eant: illum Iudxis, Hunc Atheniensibus. Act. A post. cap. &.i7.
Utriusq; siimma concionis est. -- Deus excelsus, qui fecit mundum, de omnia, quae in eo sunt. De quo Propheta dicit, Coelum mihi sedes est, & Terra scabellum pedum meorum. Quum sit hic. cxvli tetraeque Dominus,non in templis manu factis, inhabi-