장음표시 사용
411쪽
3 2 Dialia. Ptit. Pars III. De Mente.
indiuidua, ex quibus constitititur una multituis do , multitudo enim una est totum, nam , nitas facit ut ea, quibus constat multitudo . habeant rationem partium, & multitudo habeat rationem totius, respectu illarum partium, ut diximus in tractatu de multitudine: totum in partibus est quodlibet indiuiditum in quo natura
totius continetur. Hanc Platonis doctrinam Proclus explicat in Elem. propos. 67. Omnu, inquit, integritas seu totalitas vel est ante partes, vel ex partibus , vel in parte. Vel enim in ipsa causa cuiusque νei forma. eontemplamur, Cr totam illud
AEnte partes esse dieimin, quod in ipsa eassa subsistit vel in ipsis partibus illam partie'ant: γ boeyt bifariam ; vel enim in partibus amnibus simul eonis
sideratur, σ boe es totum ex partibus , coius quacumque pars absens minuit ipsium totum; vel in singu- ω partibus , itavi pars sit facta istum per tartici-mtionem . quod facit partem esse latum ρμιialiter. Q d igitur est ex partibus . es totum per existentiam. καθ' υπ-st, or quad est ante partes es totum fecundum eausam quia denique es in parie, est totum secundum partieipationem. COROLLA R I v M. Ex his respondetur ad
argumentum, quo Aristoteles in Metaph. lib. . cap. II. probat nullam speciem nullum uniuersale esse sebstantiam , quoniam nulla substantia est communis & in alio. At species est communis multis de in illis est : omne enim uniuersale est commune multis de est in illis,
M pi' inde nulla specites & nullum uniuersale
412쪽
Caput primum. De primo ente. 3 7
est substantia. Huic autem argumento facilest respondere ex ijs quae diximus de participatione uniuersalis & speciei. Certum enim est nullam substantiam esse communem multis, itavi formaliter per se , ae se ipsa immediate quamlibet rem in suo esse constituat ' at vero non repugnat substantiam aliquam esse com munem multis, it aut det illis esse mediante sui participatione diuersa, secundum diuersa in
diuidua de particularia quibus dicitur esse
Communis. Cum ergo secundum Platoni, doctrinam species & ideae non sint multis in diuiduis communes, itavi per se formaliter&se ipsis immediate constituant illa multa in suo esse, sed tantum mediante sui participane, ex eo qubd sunt communes multis indiuiduis, non sequitur qudd non sint substantiae. re formae per se subsistentes separatae ab ii i- uiduis. Et quaecumque contra Decies & vniuersalia ob ij et possunt per hanc distinctionem
se ideales & exemplates indiuiduorum. Probatur, quia causa ideatis & exemplaris est quae dat esse specificum rebus ideatis , non seipsa formaliter, sed per veram efficientiam, & est virtus, per quam causa efficiens;quae secundum se indeterminata est ad plures effcctus, determinatur ad talem specie effectum : in quo distinguitur & causa formali & ab eficiente.
Atqui species dant esse specificum indiuiduis,
413쪽
non pet se & seipsis formaliter, sed per veramesticientiam: Nam dant esse specificum per sui participationem , quod est a speciebus per veram essicientiam, cum nihil aliud sit quam esse participatum quod progreditur a specie-- bus. Sequi cur ergo quod species sint causaeide ales & exemplares indiuiduorum. Haec propositio est Platonis. Vbicumq; enim 'loquitur de speciebus eas, vocat ideas rerum quarum sunt species, praecipuὸ in Parmenide; ubi rationem reddens, quare si quis auserat species, etiam auferat intelligentiam & scientiam : Clim , inquit, mn permiseriι utiam
euiusique rerum existentium eandem semper existere.
Et in Phaedone dicit causam, quare aliquid fit. esse participationem essentiae , cuius unumquodque est particeps, it aut nulla sit alia causa cui duo fiant praeter dualitatis participatione, sed oporteat huius participia fore quaecumque sutura sunt duo , & similiter unitatis quodcumque futurum sit unum. Et Proclus lib. Theolog. cap. Is . , inquit, quia distincta
sunt eausae, exemplaria vocamur i8serum entium.
C o R o L L A RIv M. Ex his duo colligunturae primo quidem colligitur species esse substantias immutabiles & aeternas, tum quia sunt iii primo ente quod est aeternum, alioqui mut ictus ipsum primum ens ex illarum mutatione, tum quia sunt obiectum scientiae verae .: at obiectum scientiae est aeternum & incorruptiis
bile, & alitet se habere non potest, tum quia
414쪽
sunt causae exemplares : nam exemplaria sunt formae seu rationes rerum incommutabiles , ut
ait D. Augustinus . lib. 83. quaest. Secundb colliguur species esse ubique , quia cum sint causae ideales omnium indiuiduorum earum virtus se extendit ad omnia indiuidua,& ubicumque indiuidua producuntur ibi adsunt: quantuis enim non dent indiuiduis esse specificum se ipsis, tamen illis adsunt propter earum essicientiam. Plotinus Ennead. 6. lib. s. cap. 8. Si ignis ipse ideMis in omnibvi prorsus inllicitur imaginem sui praebem , sic praebet q/D si bos sejunctus qualis est illumbratio oculisi alioqui iam esset alicubi uniuersus hie ignis eoram sensu, si modo, toti muliae fit partes. certe quasdam sui praebet imagines, dum i ua idea consistit non eircumscripto loco, sed ipse loca generat ex seipso. Alioquin vorteret ipsum , si modo multiplex beeundum partes esset factin , a be dissuere, ut ita foret multium sapim particeps eiusdem fieret. Iam vero idea ipsa eum secari non possit, nibit sui-i ira materiae
praebuit , neque tamen quamius Unum sit , extitie impotens ad illud quod non es in ipsius unitate formandum e neque etiam compulsa es adesse se uniuer-μ, ut alia bui parte partem banc uniuersi, aliaverὸ partem illam formaret, sed potius sie tota quodlibet atque totum. Mdiculem namque seret multas ideireo
ideas innis inferre . ut unusiquisq; ignis a sua quadam idea, bie quidem ab illia, ille vero formetur ab alia , se enim ideae innumerabiles essent.
415쪽
3 6 Dialia. Piat. Pars III. De Menu. CAPUT SECUNDUM.
DE INTELBECTRPost disputationem de iis quae pertinent
ad unum & bonum, quo nomine intelligitur primum entis principium, agendum fuit in hac tertia parte Dialecticae de mente , quae primum locum tenet in entibus : Et quia in ratione mentis duo continentur, nimirum intellectus & intelligibile ι nam in lingua Graeca mens & intellectus eodem nomine appella . tur, quod est ita ut unum pro alio ponatur.' & per mentem intellectus significetur & per intellectum mens, intelligibile vero & intelicetus sunt relata,nec unum sine altero perfectὰ
concipi potest ε, ideo hanc disputationem demente divisimus in duo capita. & in primo quidem agendum fuit de intelligibili. quod nihil aliud est nisi ens , non enim potest intelligi, nisi id quod est & non potest esse intelligentia& scientia , neque de eo quod est supra ens. neque de eo quod est infra ens. Quate de primo bono, ut dicit Plato in Parmenide in prima suppositione, Non est nomen, non sermo, non scien-tra , ηεn sensus , non opinio, quapropter, nec nominatur, nec dicitur, nec opinione cogitatur, nee cognoscitur. Et materia quae infra ens est, ut ait
Plato in Timaeo, adulterina quadam ratione vix opinabilis est, & ad eam cum animo respi-
416쪽
Caput fecundum. De Intellectu. a V
eimus,somniamus. Nunc verb in secundo capite agendum est de Intellectu, quo nomine significatur primum intelligendi principium, siue dicatur Intellectus, sue mens. De quoquatuor explicanda sunt quatuor sectionibus: In prima, Quod sit primau Intellectis: in secunda,
uuid sit in tertia, Balis sita in quarta, plex sit. sECTIO PRIMA. .
PRIMA PRO PosITIO. Est Intellectus seu mens in rerum natura. Probatur primb, ex consensu omnium Philosophorum: atque in hominibus quidem esse principium intellige di, praeter expetientiam , habemus testim nium totius philosophiae peripatetieae. Esse uero intelligentias motrices emtoriun testatur Aristoteles 3 . Metaph. MMagoras agnouit mentem inter prima rerum principia, ut docet Aristoteles primo de Anima et & Plot. Enn. s. lib.I. cap. 9. Chaldaei inter enumerationes suas constituunt in primo ordine intellectum & s pientiam. Λecedit testimonium sacrae script
417쪽
3 8 . Dialia Plat. Pars III. De Mente.
rae, in qua fit mentio substantiarum spiritualium& intellectualium, quae Angelarum nomine apia pellantur. Secundό.probatur ex uniuersi huius contemplatione : nam certum est res naturales in suis operationibus dirigi ab intelligentia, itavi sit tritum apud Philosophos, opus
naturae esse Ορω intelliistentia : quod argumentum
sὸ explicat Cicero lib. 2. de natura Deorum:& confirmatur aut horitate scripturae sacrae.. Prouerbiorum enim capite quinto & octavo,
attribuitur menti & sapientiae non solum uniuersi productio . sed etiam eius gubernatio. Nomine enim sapientiae mens seu intellectus significatur in his locis.
Haec propositio est secundum doctrinam
Platonis. Plotinus Enn. s. lib. 9. cap. Consuderare , inquit , debemus de ipsa mentis natura. quam ratio esse significat, ens ipsum vervm , veramque essentiam in primis asseuerantes, licet alia proceden-- res via, oportere talem quandam esse essentiam atque mentem. Sed forte ridieulum videri potest , v'rum imtellectus in rerum oratne sit, indagare. Probat autem esse mentem , quia quaesiumque fiunt siue arte, siue natura, eorum omnium principium est intellectus : nam quodlibet eorum est ex mat via & forma: forma autem est ab intellectur Cernimus Ginquit,ηmnia, qua esse dicuntur,esse compa . sita , nihilq; eorum esse simplex, tum fingula quae arte fiunt, tum etiam qua natura constituuntur: s quidem arti tela aes habent, lignumq; , o lapidem, neque dam amen ex bis perfecta prouentust, antequam ars na
418쪽
' Caput siecundum. De Intellerita 37ρ
quaeque baec quidem statuam, ilia verὸ lecticam, illa denique domum ;-, inquam , suam mate=iae θρciem adbibendis. Quiἡetiam qua sunt naturaliter
constituta , praecipue quae ex multu composita sunt.. contesta, e mixtaque dicuntur , resoluere licerin θ ciem eancyra compositis inditam, velut hominem in animam σ corpra , . cor pus , in quatuor humores γ' elementa. Clim vero horum quodlibet inu
nivi esse compstrum ex materia simul atqse firmas materia enim elementorum ex seipso est informis in quaeres unde materiae steries adsit, quaeres quoque de anima virum ipsa sit iam simplex, an potius fit alia quid cir in ea partim quidem seu materia, partim vero velut se ina; intellet tu scilicti qui sit in ea , allex quidem sicut in aere forma , alter autem velut qu;
formam fecit in aere : Eadem quoque qui=iam ιν ansferens ad uniuersum , in ea similiteλ perueniet ad in tellec um, cognoscens eum effectorem reuera, totiusque artificem. SECvNDA PRO Pos ITIO. Datur primus Intellectus in rerum natura. Probatur
iisdem rationibus , quibus probauimus dari primum ens : Et primhquidem, quia in qu
cumque genere est multitudo , in eodem gen re est aliquod primum ; nam omnis multitudo supponit unitatem a qua dependet, cum multitudo oriatur ab uno , & unum sit principium dualitatis & numeri, ut patet ex eo quod Omnis multitudo & amnis numerus .est unus; non potest autem habete unitatem ex se , sed ab
aliqua unitate a qua dependeat. Λtqui certum
419쪽
38o Rura IIL De Mente. est esse multitudinem intellectuum : nam in hominibus est principium intelligendi , & in ipsis Angelis. Sequitur ergo esse aliquem prima intellectum, a quo dependeant intellectus qui reperiuntur in hominibus & in Angelis. Secundb probatur, quia ubicumque est ordo persectionis , itavi aliqua sint perfectiora de aliqua minis; periscta , ibi necessarib est ali quod primum. Nihil enim est magis vel minus persectum in aliquo genere, nisi quatenus magis vel miniis aecedit ad id quod est primum in ' eo genere. Atqui est ordo perfectionis in genere intellectuum: magis enim perfecte reperitur in Angelis qu)m in hominibus, ex comsensu omnium Philosophorum. Sequit Ir ergo quδd detur aliquis primus intellectus & aliqua
Haec propositio est secundum doctrinam Platonis. Proetus in Elementis , Prop. 2I. Est, λnquie , una ante ipsam multitudinem in
unoclaisque ordine visam rationem . eannexionem
rebin in ipsi. einoeatu praebens, or νnter se, o eam ipso tota r nam aheri aba eausa es sub eadem seris. eod autem totiis striet eausa est , n rege es esse ante omnia ab illo habere omnia, quod sim bam gema , mn quatrem unumquodque es quid particu- .iare , sed quatenus est butis ordiris. Ex his igituν ρ' θicuum s , quod cir in ipsa natura inest oe ipsum
420쪽
Capulsecundum. De Intellectu. 38 I
animarum ordine eantingi it cir ab una prima animadueat iniιium , . in animarum multitudinem .succedat ipsam multitudinem ad unam reducat. Hoc etiam eontinuit n ονδne essentia intellet ualis , vehabeat vhitatem intellei Halem oe mentin m mnititudo ab una mente pror ediens in illam νeuerta ur. Et
Propos. i56. asserit et se mentem imparticipabilem, quae praesit toti multitudini mentium romni . inquit , mentium multitudini mens imparo siciνabilis praeest rimam babens egentiam. COROLLARI v M. Ex hoc colligitur primam mentem non dici primam , quia sit prima inter mentes quae in multitudine continentur,itavi sit una ex his quae numerum constituunt 3 sed quia antecedit miltitudinem mentium , &sit causa totius multitudini . Primum enim, quod est in multitudine, vocatur unum connumeratum , de hoc non est causa multitudinis; primum vero, quod est ante multitudinem dc toti multitudini praeest, vocatur unum seu primum inconnumeratum & est causa totius multitudinis. .
TERTIA PRO pos ITIO. Prima mens
seu primus intellectus est post primum unum& bonum. Probatur , nam qubd sit post primum unum patet, quia omnis multitudo secumda est ab uno primo: primum enim unum abis strahit a multitudine, multitudo vem non abis strahit ab uno, quia omnis multitudo est una.
Atqui primus istellectus in sua ratione includit multitudinem ; non enim est eximus. inteu