장음표시 사용
471쪽
43a Diaba. Plat. Pars III. De Mente. quae in inserioribus recipiuntur, esse a primo tamquam a principio & causa efficiente. Nam absurdum est dicere quod illud primum quod est in gradu superiori nihil conferat ad perfectionem eoru quae sunt in gradu inferiori, quia gradus superior se habet ad inferiorem, ut eius bonum & perfectio, ac proindeid quod est primum in gradu superiori debet maxime conferre ad persectionem gradus inferioris. Atqui non potest conserre, ni si sit cansa & principium eorum quae participantur ab interioribus , quia vel perficit formaliter , vel efficienter is non forma Iber, quia quod formaliter perficit, est in unoquoque diuisum ; quodlibet enim habet suam formam distinctam a forma alterius. Non.
est autem illud primu diuisum in iis quae sunt in
inferiori ordine. Sequitur ergo quM concurrat essicienter ad perfectionem eorum quae sunt in gradu inferiori. Qiod si ita est, necesse est ut fateamur esse causani & principium eorum quae participantur : nam illud est eausa essiciens perlabionis alicuius rei quod est causa effciens eius a quo sormaliter perficitur.
472쪽
s Eeundum principia doctrinae Platonicae, Dialecticam diuisimus in quatuor partes quarum prima est, De ente secundum se essecunda, De bono oe uno i tertia, Demente e quarta, Deamima: cuius distributionis rationem reddidimus in praefatione huius disciplinae. Absolutis igitur tribus partibus, superest ut postremo loco agamus de anima. Et quia duobus modis anima considerari potest , secundum se , quomodo ad Dialecticam pertinet, & quatenus eum corpore naturali coniungitur, quomodo pertinet ad Physieam , nunc tantum agendum est de anima primo modo. De anima autem secunddm se disputatio distribuitus in tria ca
pita : Primum est, De anima in uniuersiam et secundum, De prima anima: tertium, Deurisiu animabau.
473쪽
IN hoc e pite quatuor explieanda sunt totidem sectionibus de anima uniuersum. Primum est, Quod fit anima in rerum natura: Secundum , QMd sit: Tertium. sta iis fit Quartum, uoluplex sit. Sed in primis ponendae sunt communes notiones,quibus tota diiputatio de anti
Tria sunt in quibus omnes Philosophi conueniunt de anima in uniuersum. Pximum
a d anima habeat virintem mouendi corpus rSecundum, anima babeat vistatem viaik. eandi corpus e Tertium , Quia amma habeat virtutem .Pdonandi corpus.
P Rimb, eonueniunt omnes Philosephi qm
anima habeat virtutem mouerui corpus. Aristot. lib.1. de anima,cap.2. asserit antiquos existimasse animam esse id quod movet corpus;
ac primo quidem dicit eam fuisse opinionem Demeriti & Leucippi . qui ide. dixerunt
474쪽
Caput I. De anima in uniuersum. 4eaurem: elim enim insinita sint figura m atomi, eas quae sunt rotunda, ignem Graniniam esse diis, eviabre odi sunt in aere qua vocantur ramenta. Similiter. Leueibarum eas quae maximὸ sunt rotundae esse animam , quoniam eiusmodi figurae maxime passum pre uniuersum peν meare o reliqua mouere, clim s ipsae moueantur existimantes animam Use qaia ''aebet animalibus moram. Secundb dieit eam
fuisse Pythagoraeorum sententiam et Videtur, inquie, er quod a Dibagarais dieituν eandem habere
siententiam i quidam enim earum ditabam animam
esse ramenta illa quae sunt in aere; alii ven iὸ quod
hae manet, ae de bis dictam est, quia videntur eontianenter moueri , etiamfi sis fiamma tranquillitas. E dem etiam feruntur,quicumque dieant animam age id quod stipsum mouet; nam omnes bi videntur exis m isse motum maximὸ proprium est anima, oe eate pydem omnia per animam moneri, ipsam verὸ a μ- metipsa , quia nihil videbant misere quod non etiam ipsum moueretur. Tertib in eadem fuisse sententia Thaletem Diogenem & alios asserit: ULλι- , inquit, eriam Thales, ex iis qua memora ιην έ existimare animam esse quiddam ad mouendum vium , si quidem dixit lapidem ilium babere animam qui ferrum mouet. Diogenes autem , vim alii nanis nulli, eensiuit esse aerem, eum putaret hane es ominnium bubtilissimum, ideόque animam cognoscere crmauere , quatenus es prinium ex hoe reliqua eun iscere, quatenus autem bubtilissimis panib- emstat , esse ad mouendum aptum.
Secundo conueniunt omnes Philosophi
475쪽
436. Diate I. Ptit. Pars IV. De Anima.
animam habere virtutem vivificandi corpus Aristoteles secundo de anima, cap. Vt anima definitionem tradat, supponit tmquam principium quod nemo in dubium reuocat, nimirum animatum ab inanimato distingui petvitam: Dicaniau, inquit, principio considerationuaccepto, animatum ab inanimato distingui , eo
vivit. Plato in Phaedone in disputatione de
animae immortalitate assumit tamquam com
mune principium i animam est e id quod habee
virtutem corpus vivificandi: Fbβοηδε, inquit, quidnam H in eorpore , si eνit vinum e Si anima. Nonne id μωρὸν ita sie babet 8 Semper. Animator quidquid oee par simρεν ad illud vitam asseritia fert proeuldubio. Eodem modo Proclus in Elementis pro p. 2O. ut probet animam esse supxa corpus, assumit tamquam indubitatum' principium & per se notum , nimirum quod
anima dat vitam corpori: Omne eονρον, inquit. est ab altero mobile, se ipsum νδ mouere narraraluerno potes, sed ob animae eammanionem mouetur a b , Ur propter animam vivit. Et praebente quidem anima per be quidem mobile es ,- abbente vero ab altero mo- rum, itavi anima per se hane naturam babeat naturam per se mobilem sit sortita et ad quod enim a Moerit bule impertit ipsam per se motionem. Et eodem principio utitur prop. 88. ut probet ani mam esse uiuentem po se. Quin etiam , inquie, . rima sci' vita est oe vivens cir ipsius essentia sper vitalem facultatem , etenim quibus adfueris via
476쪽
Caput I. . De anima in uniuersum. 4 37
Tertii, conueniunt Philosophi animam habere virtutem gubernandi corpus. mod prin- . cipium non est ita commune ut duo illa priora, sed non est minus certum. Et primδ quidem, colligitur ex superioribus: nam euius est mouere eius etiam est gubernare; gubernire enim nihil aliud est nisi mouere ad finem , notat
D. Thomas I. pari. P. IO3. art. I. in corpore
arti. Atqui iam habemus ad animam pertinere mouere corpus, ac proinde mouere ad finem; nam non mouet, frustra. Sequitur ergo quδd etiam ad animam pertinet gubernare. Corpus.
Deinde habemus consensum Platonis & Aristotelis hae in parte: Plato quidem multis in locis satis elare suam sententiam explicat. sed praecipuὸ decimo de legibus. supponit enim.
t. quam principium, animam gubernare uniuersa quae in hoc mundo cernuntur : Universa, inquit, caelo sunt, qua in mari, buis motibus anima dueit. Quantiam ad Aristotelem non potest es. dubium quin coelestium motuum gubetnationem substatiis spiritualibus attribuat. Illas vero ex sententia Arishotelis habere in se Tationem animae non informantis, sed assiste ria, colligi potest ex eo quod dicit secundo de anima, cap. I. posse substantias quasdam separabilas a materia habere rationem animae: Incertum est, finquit, ian anima ita sit actuo eovisis ut muta nauis. Deinde Aristoteles asserit anu .mam rationalem in homine habere impetium in appetitum irrationalem I. Eth. cap. vltimo,
477쪽
438 Pars IV. De Aninm& i. polit. eap. dicit quM ratio praeest iras- .cibili & eoneupistibili principatu politico de
regali, qui est ad liberos. verum praeter eonis . sensum Philosophorum habemus Theologo. tum authotitatem. Cassiodorus enim definieanimam substantiam incarpoream regendo cavari Meamn aram, quae deseritio resertur ab Alexan- .ero Alensi primxpatre. Et D. Augustinus te tio de Trinitate cap. q. dicit quod omnia eo poeta reguntur per spiritum vitae rationalem . quo nomine non dubium est quin virinum intelligati
P RiMA PRO Pos retro. Anima est in
rerum natura. Probatur pri , quia certum est eise in rerum natura id quod eorpus mouet, nam quod non est, non potest mouere aliquid , operari enim seDitur esse. Atqui certum est ex communi consensu Philosophorum animam esse id quod movet corpus , verat et ex iis quae superius diximus t Sequitur ergo quod anima sit in rerum natura. Secundbprobatur, quia certuna est inter corpora esse aliqua viventia, ae proinde eertum est id quod dat vitam corporibM. illis, quae viuentia sunt
478쪽
ωροι I. De amma in uniuerso . 6 3 ρ
esse in rerum natura: nam quod non est neque potest dare vitam , neque esse principium vitae in corporibus: atqui habemus ex superi ribus animam esse id quod dat vitam compori- 'bus . & illis esse principaem vitae. Sequitur. ergo quod sit anima in rerum natura. . Haec propositio est Platonis in decimo de legibus, ubi demonstratae me animam in rerum natura a qua omnia, quae in hoc mundo conti- , nentur. habent sui motus principium. Cuius demonstratio duabus propositionibus continetur . quarum prima est , Quω datur natura quaedam mea se mobilis esti secunda, Quod natura quae per se & a se mobilis est, est anima. Primam propositionem probat, quia debet esse primus motus aliquis: at non est primus motus, niti eius quod a te mouetur. Nam non est eius quod est immobile omninb. ut patet: neque item eius quod ab alio tantum mouetur et nam
id quod ab altero mouetur, indiget alio quod a se moueatur. Sequitur ergo quδd primus motus si eius quod a a mouetur. Secundam propositionem probat. quia id quod dat aliis facultatem, ut a se moueantur,est id eui prim b& per se conuenit ut a se moueatur. At id quod
dat aliis facultate ut a se moueantur,est mina. Ergo anima est natura cui primo & per se comuenit ut 1 semoueatur. Ex his duabus propositionibus, sequitur quod detur anima in rerum. natura. Nam eum necesse sit . esse aliquid eui conuenit primo dc per se ut a se moueatur, de '
479쪽
44o Dialea. Har. Parx IV. De Anima
anima sit natura cui conuenit per se ut a se in .ueatur, sequitur ut detur anima in rem natura. Hanc demonstrationem explicat Proclus r. lib. doct. Hat .cap.ra. 8 rima quidem propositionem huius demonstrationis sic exponier ulud. inquit, Mia quidem msset, ab aliis mouetur, necesse est ad naturam per be mobilem referri
ex ea pendere: neque vero bae solum, sed etiam omnem ab alieνomatam , 'rema odum iIle Attiis niensis bοθes demonstrat. Si enim, inquit, omnia quae movemur flent, nullum erit primum qηod moueatur,
nisi illa quae ρεν be mouentur in inis entibin subsistant. Nam illud quidem quod est immobile, nullomodam ueri potest, ac proinde ne quidem primo moueri parsis ησά vero ab altera mouetur,indigebit altera faeuis te qua moueatur. Solum vero illud est , quod ρεν s. mouetur, quia a stipso amou initium ducit Or μ- ipsem π alia seeundo motu movebit. Secundam verδ propositionem . nimirum quod anima sit natura cui primδ & per se eouenit ut a se m ueatur. sic exponitu E igitur, inquit, alia qua
dam natura ex eorporibus exempta, er in coelo G in' illis multam mutationem patientibuν elementis , a ' εμa nisueνi primo eorporibus eontingit: si igitur vo
reat ruein eoentrum inuestigare , quasam sit . rectὸ Socratem sequentes, o let antei quisinam fit stoli ἐρ- solum entiam, qui eo quod adyt illis qua ab abera
480쪽
mearemem er euentem pati solent. igitur νι
animista talem 'im manifestam bal eor, . sint ρ- eundὸ per se motitia et anima γπὸ in 'fis exsens primo se ipsam nimieat, ear pruter secubatem a se ipsa , ut vitae, se etiam motis simulacisa praebeae corpori . Videniais etiam Proeliis in Elem. proposit. Tq. ubi explicat primam proposi- . tionem huius demonstrationis. Nam praeter rationem Platonis affert aliam, qua probae debere dari naturam aliquam quae se moueat, nimirum quia debet dari aliquod medium intexmouens immobile, & mobile ab altero, ut aliquis motus: nam omnis motus debet referri
ad diquod movens immobile, & debet terminari ad aliquid quod ab altero mouetur. Λe non potest immobile mouere id quod est ab altero mobile, nisi sit aliquod medium t non enim possunt extrema inter se uniti, nisi fiealiquod medium et sunt autem extrema , imis mobile &mod est ab altero mobile. Sequitur ergo quM noeesse sit esse aliquod medium inter illa ut sit motus. Medium autem est id quod est per se mobile ; nam qua parte mobile est distinguitur ab immobili, qua parte vero est mobile pet se, dissinguitur ab eo, quod natura sua est tantilm mobile. Sequitur viro quod debet dari aliqua natuta per se misitis. Omne res, inquit, veι immobile es πει-bile, vel a seipso ves ab alio, i a fle, ψ -- ηλυν, F ab alis, Omne igit. ens vel immobile' est πιι per se mirae , γρι - astero nisumn. Necesse