장음표시 사용
481쪽
etit. Pars In De Anima.emm est si sint ea quae ab astero mouentur esse σ ilud quod Uὶ : mobile . G inter ista illud q-ud est per se
mobile. Si enim omne ab altero motam . monetur cum ab altero mouetur , vel in orbem ipsae motiones reant
v l in injnitum. Sed nee in orbem nec m infuitnm, siquid m ipse principio amni entia termrnantur,. quia mouet praestantiin est es quod mouetur. Erigigitur aliqoid malile primam mouens. Sed si Me. necesse etiam est illud ebsequod a sie monetur. Erenim stent omnia , quodnam erit id qu)d primo mouetuν entque enim ipsum immobile , baud enim natae ra comparatum est ; neque id quod ab altero mouetur, abalis enim monetur. Vinquitur erga ut illud quod per se mouetur, fit id quod primo monetaν. Quoniam etiam Me es illud quad eum immobili eoniungit ea quae ab aliero mouentur . quia quodam modo inediamo dum simuι σ mouet o mouetur; illorum enim aia
tum. Omne igitur ens vel immobile est, vel ρον sie an bile vel ab aliero motum. Ex bu igitu ta illud ma .nifestum est quὸd illarum quidem quae manentor mum est quod ρον be mouetur, illorum vero qua in
est corpus, sed est natura eorpore superior. Probatur , quia eorpus natura sua non est na uens, sed ab altero mobile, & si mouet est mouens quatenus ab altero motum est. At anima est natura sua mouens. Nam primo habemus ex principiis communibus quod anima est mo- uens corpora. Secundo habemus ex superiori
482쪽
propositione quδd anima se mouet, ac proince ex se non tantum habet qu)d sit mobilis, sed quod sit mouens. Quae cum ita sint, sequitur
qubd natura animae distinguitur . natura oox-poris. Natura enim cui per se & ex se conuea. nrt vi sit mouens, distinguitur ab ea natura cui per se conuenit tantum ut sit mobilis. Se cundb probatur, quia quod dat vitam corpori non est corpus. Nam omnia corpora sunt eiusadem naturae r Ergo non est maior ratio cur unum corpus det alteri vitam, quam recipiat vitam ab alio. Atqui habemus ex communibus principiis animam esse quae dat vitam corpori. Confirmatur authoritate antiquorum Philosophorum , ut patet ex Aristotele primo de anima, cap. 2. Dicit enim quod multi ex antiquis Philosophis. quamuis existimarint animam esse aliquid eorum quae sunt naturae corporeae, ideo tamen agnouerunt in illis naturam animae,quia in illis videbant esse aliquam rationem imm
terialitatis. Quibusdam, inquit loquens de ani.
Idem ait de Herae' ito qui propterea dicit animalia esse exhalationem, quia est maxime inco.
porea. Sed G Heraelitvi ait animam esse principium,siqi idem ait εδε exbalationem ex qua reliqua confiituit, esse enim rem maximὸ incorpoream. Et in votiuersum asserit omnes agnoui ille aliquam rati nem immaterialitatis in anima. Iam verὸ, inquit , omnes animam tribus peηὸ dixerim d fui.M
483쪽
teles suam opinionem explieans secundo libro de anima capite primo probat animam non esse corpus, quia anima dicitur de subiecto, nam dicitur corpus animatum & eorpus non dicitur de subiecto. Naturaliam, inquit, corporum alia
visam babent. alia non babor, vitam aurem dirimus tritionem, auctionem . diminuitovem Pa per se, ipsam sit. Quapropter omne corpus naι νati vata paris riceps eriι substamia , . ita babstantia τι campo ra. Quoniam autem es tarpus tale, vitam exim labet, certὶ γηρω mon potest esse anima, quia carpuo non est με eorum numera qua de subiecto dicunt ν, sed patius ut subjectum m materiae. Quo loco supponit animam dici de corpore tamquam de subiecto. Haec propositio est seeundum doctrinam Platonis. Plot. Enn. . lib. . cui titulus est de animae immortalitate hanc propositionem multis argumentis confirmat quorum primum &η praecipuum est, eap. L. Hoc ipsium, inquit, quia
nomine anima nuncupamus, quam potissimnm natu
nino est νεμlubile ; omne namque eo in compositum est δε autem non est corpus , sed natura diuersa, oportet baue q-que vasaram vel eodem modo vel alia perscrutari. Principia quaerendum est in quodnam corpuν remuere coνρω Me . quod vacant animam, debeamus. Nempe eam ubique anima infit necessaνὼ
484쪽
Caput I. De anima in uniuersum. 443
vel euncta simul, aut etiam quomodolibet singulaιim itam insitam possideνε,aut Me quidem babere vitam, illud vero nequaquam aut neutriun bane bilere. Si igitur uni tantum infit, vita meum boc erit anima. Sed quodnam eorρm boc est quod vitam passidet emsei . t fane ignis, aer, aqua, terra suapte natura e νent anima, s euieumque baram aino anima, Me Nisa utitur peregrina aliaver. praeter bae nasio μαι corpora. Inm vero quiesmque introduxerunt alia corpora elementa istorum, ea tamen esse animas neci dixerunt, neqae vitam eis attriiserunt. Si quis autem dixerit nullo reram babente vitam , ea regum tamen cunctorum vitam eonstituisse , abburda laquetur. Item si unum quodque vitam babet, unum iam svicit. Omnita vero imposiibile es confluestiam eorporum vitam facere, G qua intellectu carent faeere intellectum. Colligitur autem ex principiis doctrinae Platonicae. Nam primo constat ex Elementis Procli prop. 3 . quod 1 se mouetur esse prius eo quod ab alio mouetur: Ex pro Pos. vero vigesima constat non habere corpus ex se quod se moueat, sed habere ab animartertio constat propos. 3. corpus non habere vllam vim eruiendi. Ex quo sequitur corpus non esse animam,quam constat habete vim es.finticem, clim virtutem habeat mouendi eo
TERTIA PRO pos ITIO. Anima secum
diim se & formaliter non est intellactus. Pro batus, quia anima secundum se formaliter ha
bet .vinissem yiuth di corpus , ut diximus
485쪽
supta ex communi sensu Philosophorum. Aeintellectus secundam se sormaliter non habee virtutem vivificandi corpus ut patet, quia cui ex eo qubd anima habet sormaliter secundam se virtutem vivificandi corpus, sequitu equod omne corpus vivens est animatum; ita si intellectas habet et secundum se & formaliter virtutem vivificandi corpus, sequeretur omne corpus uiuens posse dici intellectuale & mentem habete. At hoc aperte falsum est. Sequitur ergo qubd anima non est intellectus foris malit et & secundam se..Confirmatur aut hortis taleiScholastieorum , praesertim illorum qui
citatur a Seoto lib.2. sententiarum. distinctione prima: nimirum Henrici. de Alexandri de Haies . sancti Thomae, sancti Bonaventurae, cum quibus ipse conuenit in eo quod dicunt animam specie distingui ab Angelo, sed diisen-' se tantum ab illis in assignanda prima ratione huius distinctionis. Atqui eertum est Scholasticorum opinionem esse quod Angeli sint sub-βantiae purὸ intellectuales cum Magistro senistentiarum. Sequitur ergo ex opinione scholasticorum substantias pure intellectuales distingui specie ab anima. Haec propositio est secunddm doctrinam Platonis. Nam Plato in Timaeo assierit intellectum non posse eommunieari eorpori. nisi me- . diante anima. Plotinus Enn.hmultis in locis
lib. I., cap. Io. Iam verὸ, inquit. δε- ratum
486쪽
Caput L De anima is uniuersm. 447
ratio demonstrare, quantum Fecundum de νebmbin demonstrari possit 3 esse aut ρ.si 'sum unum, em atque intellectum ; tertio denique loco nataram animae. Et lib. s. cap. 2. &4 probat Inimam esse: cap. ver δή. dicit intellelium esse supra animam. ceterum, inquit, postquam ad animam usque perueneru , non potes νη ea tamquam in ρνειοeonquiebcere, sed ulteritis procedere ceteru , quoniam mens or aliud quiddam eis . melius anima, quod vero melisu es natura prisu exsit. Proclus
verδ in Elem. propos. 2o. id ex prolata explicat. Anime essentia. inquit, est sura corpora, . intellectualis natura supra omnes animas, m ipsemimum supra omnεs b Hiasis intellectuales. Rati nem vero reddit . quia corpus est ab altero mobile. anima seipsi mobilis. intellectus verbimmobilis. Sed tamen non est unum , quia omnia uno participat,at non participant te.
eo*rrea er de genere avrasyaxum a materia era natura seua rationalis : Diionalitas non inreludit ullam imperfectio m.
ΡRiua P Ropos I TIO. Anima est ensper se subsistens, seu perfecta substantia. Probatur, quia quidquid per se operatur, subsistit per se de est persecta substantia: operati
487쪽
4 8 Diale I. Piat. Pars IR De Anima.
enim sequitur esse: ergo quod per se operatur. per se est : unde ortum est illud quod communiter duritur, actiones sunt suppostovum. Λtqui animae per se conuenit operari a animae enim per se conuenit mouer corpus & seipsam mouere, ut probauimus supta. Sequitur
ergo qubd anima sit ens per se subsistens &perfecta substantia. Confirmatur aut horitate D. Thom. I. Pati. 73. are. 2. ubi simili argumento probat animam hominis esse aliquid subsistens, quoniam per se operatur & habet operationem per se cui non communicat cor pus , cdm sit intellectuale principium :inquit, intellecit an principium, quod dicitur mens vel intellictus . habet operationem per si cui non eon unicat corpus. Nihil autem patest per be verari,
nisi quod per sie subsistit,non enim est operari, nisientis in actu. Vnde eo modo aliquid operatur quo est e propter quod non dicimus quois eator ealefaeit, sed calidum. Relinquitur igitur animam humanam, qua diei ur intellictus vel mens, esse aliquid incorporeum
G s-bsistens. Hae e propositio est Platonis in Alcibiade 'primo de natura hominis. Ibi enim dicit ho minem esse animam, quia homo est qui corpore utitur & corpori dominatur. At quod corpore utitur & quod eorpori dominatur est anima e ves enim anima corpori dominatur, vel corpus, vel utrumque simul: non corpus, nam corpus est instrumentum quo homo utitur de cui homo dominatur et non utrumque simul.
488쪽
nam altero non dominante, nulla conjectura
est ut simul virumque dominetur. Relino uitur ergo quod anima utatur corpore; ex quo sequitur quod anima hominis est per se subsistens. Plotinus Enn. q. lib. 7. cap. 9. asserit animam esse vel E ens & habere se ipsa : Omnium. inquit, necesse est alteram quandam esse raturam. praeter eavara, esse habeat ex se ipsa Gr tale omnino quad νενὶ sit. Vbi loquitur de anima. Et Enn. s. lib. I. titulus libri sci ostendit animam eme per se subsistentem. Nam promittit se acturum de tribus principalibus substantiis , de uno,
mente, anima r ac proinde certum est Ploti-
mim collocare animam inter ea quae per se subsistunt. Et haec propositio eolligitur ex principiis doctrinae Platonicae.Nam Proclus in Elem.
Prop. εῖ. asserit quod illud, quod ad se ipsum
reuertendi facultate praeditum est , est per se subsistens. Atqui certum est ex doctrina eiusdem Platonis animam habere virtutem reueris tendi ad se ipsam, cum vit tutem habeat se mouendi. Habet enim actionem supra seipsam. SECvNDA Pnopos ITIO. Anima est immaterialis & de genere abstractorum a materia. Haec protositio colligitur ex superioribus. Nam si anima sit materialis, vel constat, ex materia & forma, vel est forma a materia dependens: non potest autem dici quod con-- stet ex materia & forma . quia esset corpus,
489쪽
so Dialea. Ptit. Pars IV. De Amma.
formae a materia dependentes non sunt entia per se subsistetitia, non enim formae a materia dependentes per se esse dicuntur, sed ea quae constituuntur ex illis formis & materia. Atqui iam habemus ex superiori sectione , animam esse per se subsistentem : sequitur ergo quδd anima sit ex se & natura sua immaterialis. Et confirmatut authoritate Theologorum Scholasticorum, ut patet ex D.Thoma prima parte, quaest. 7s. art. α ' definitione animae tradita a Cassiodoto & approbata ab Alexandro Alensi, ut supra retulimus in principio huius capitis. Haec propositio . est secundum doctrinam Platonis. Plotinus Enn. s. lib. I. cui titulus est. de tribus principatiba abstantiis . cap. IO. Animam enumerat inter ea quae abstrahunt a m teria. Iam verὸ, inquit demonstratam est vortere super ens esse unum , quale desiderabat ratio demonias re, quantum scilicet de rebus ιalibuε dem fra-ri psit , ese autem post ipsum unum , ens atque inmtellectum , tertio . denique Deo naturam anima.
Quemadmodum vero in ipsa natura tria bac suor quae diximu/, ις quoque erisimandum nobis inesse. Dies autem non in rebus quae sensibus offersntyr , separata
enim bae si ι de qsibus in praesentia loquimur ; sed
de rebus quae sensuum vires excedunt, extraque eor. sunt , eademque modo exιra , seat in illa in uniuerso ordine natura omnino bunt extra eoelum. Sic itaqne tria quaedam sunt in bomine, in bomine inquam. quem Flato interioram nominat iaminem. Et colligitur
490쪽
Capst I. De anima in uniuersum. 43I ex prop. c& I7. Elem. Procli. Nam pro p. 16
Probat omne quod ad se reuertendi facultate praeditum est, essentiam habere ab omni corpore separatam: propos.vero I7. probat omne quod se ipsum primo mouet, ad se ipsum retier- tendi facultate praeditum eue. Ex iis vero necessarib sequitur animam esse incorpoream. Nam certum est in doctrii, a Platonis animam primo se mouere, ac proinde habere facultatem ad se reuertendi. Si ergo quod ad se reuertendi facultate praeditum est. est incorporeum, sequitur necessarid animam esse incorpoream. TERTIA PRO Pos II Io. Anima est substantia rationalis. Probatur , quia anima natura sua habet virtutem cognoscendi propriam distininam a sensu & intellectu. Nam
quod habeat virtutem cognoscendi probatur, quia virtus cognoscendi sequitur in aliqua natura abstractionem a materia, ut supra probauimus : at iam habemus ex superiori propositione animam esse natura sua abstratiam a materia. Sequitur ergo qudd habeat natura sua virtutem cognoscendi'. Quod autem hae e
. virtus sit stistincta 1 virtute cognoscendi quae est in intellectu & sensu probatur: Et quidem qu bd distinguatur ab ea virtute cognoscendi
quae est in sensu patet, quia virtus cognoscendi sequitur abstractionem a materia alium vero modum abstractionis a materia anima habet quam sensus: nam sensus utitur Organo corporeo, anima vero non utitur. Quod