장음표시 사용
501쪽
46a Diaba. Hari Pars IR De Amma. anima est omninb indivisibilis. Confirmatur quia anima est substantii immaterialis quae
non utitur organo corporeo: at quod est im-
materiale & abstractum & independens a m teria, est indivisibile. Haec propositio est seeundam doctrinam Platonis. Certum enim est in doctrina Platonis animam non esse mixtam corpori, & esse
in primo rediim intelligibili gradu. Plotinus
cmstituendas ' sie esim riuaxar babere pates.quod dicitur , per se existere , ataue agere . extri leua supra materiam, Psori sola fuerit, a car rea
vinndum elaea udisse, ostenderes Μm anima in ipse intesti uti premanentem.-d si ita estJequitue secundum doctrinam Platonis , animam esse indivisibilem r substatuta enim quae 'omninbimmaterialis est, de est in gradu intelligibili non est diuisibilis. Proesus in Elem. Prop. Is. Probat nullum diuisibile posse haberi vim ad se reueriendi, quia ad sereuerti est,eum ambo fiunt unum, di illud quod reuersum est, de illud ad quod reuersum est, quod fieri non potest in omnibus diuiduis. , Atqui constra animam habere 'im ad se leuetiendi ex eodem Proclo
502쪽
Capa I. De anima in uniuersum. 463
prop. 17. omne enim quod se ipsum mouet ad se ipsum reuertendi facultate praeditum esse asserit. Et certum est animam se mouere. Sequitur ergo quod habeat vim ad se reuertendi, ac proinde ex doctrina Platonis sequitur animam esse indivisibilem.' Neque obstat qu)d Plato in Timaeo dicat animam esse substantiam quae sit mixta ex substantia indiuidua & ea quae est diuidua eirea corpora. Hoc enim non significat animae substantiam consistere ex natura indiuidua & diuidua, sed quia licet sit simplex substantia spiritualis, habet tamen duplice in se virtutem . uuam quae nullum respectum dicit ad corpus, sed est pure intellectualis, ut virtus intelligendi de discurrendi & se mouendi; aliam quae respicit corpus , dans motum& vitam corpori. In eo enim quod intelligie de ratiocinatur, conuenit cum intellectu, Momnino indivisibilis est naturAE : in eo verbqubd h abet vim mouendi corpus & vivificandi. habet aliquam similitudinem cum iis quae cum Corporibus coniunguntur & diuiduntur ad diuisionem corporis, quamuis ipsa nullam in se diuisionem patiatur. Quod Plotinus explicat Enn. citavi anima dicatur diuidua, non quod sit diuisa eo modo quo calor aut aliqua species quae recipitur in corporibus. Nam illarum quaelibet diuiditur ad diuisionem corporum, anima vero ita virtut suam eommunicat corporibus . ut nullam in se diuisionem
503쪽
animam . sed ad corpus portineat. amcumque. anquit, hoc planius instieit magnitudinemque s po-ιestarem anima rite considerat . intelliget qstam diu
mvis quainve mirandus animae sit thesaurus in ordine naturarum super ibesauros existentium et quippe climmagnitudine vacans uniuersa magnitudini adsit , alicubi existens iterum non existat, non alio quodam
sed prorsus eodem, itavi s diuisa sit in partes , cir ite=um non diuisa , potius autem ipsa indiuisa sit. neque diuisa fiat. Planet enim steam ipsa tota, sidcirca corpora dieitur esse diuisa , quippe cum corpora nequeant diuisibilitate propria indivisibiliteν eam aecipere et quo es jcituν ut partitio non animae quidem passis fit, sed corporum. SECvNDA PRO Pos ITIO. Anima est
prim b & per se vruens. Probatur primo, quia id cuius participatione alia sunt viventia, est primo & per se vivens: illud enim habet primo per se tale esse, cuius participatione alia habent illud esse tale; sic Deus est primo & per se ens, quoniam eius participatione caetera sunt ςnti ,& ignis primo & per se est calidus, quoniam caetera sunt calida eius participatione: Atqui corpora sunt viventia per animae participationem , omne enim corpus vivens est animatum: sequitur ergo quod anima sit primo per se vivens. Secundo probatur, quia inter mouentia & mobilia , anima esi quae se ipsam per se mouet, ut probatum est supra: atqubd' se movet per se. est per se vivens; vivere enim est se mouere. Ergo anima est per se vivens.
504쪽
Caput I. De anima in uniuersim. 463 Haec propositio est Platonis. In Phaedone pro- ibat animae ita eomaenire vita, ut ternario coue rate imparis ratio, & igni calor. Si me interro'es. anquit Cebes , 3 Socrates , quodnam in eorpore si sit, calescit earpus non tutam re*onsionem illam νη- .demque tibi dabo. videli ei si caliditas, sed exqο tiorem ex praesentibus veνῖis , ut si insit ignis: similiter si me interrues quid si in corpore sit , rotabit '' non re=ondebo si aegrotatio, sed si febris : rursus si percenieris quid si infit numera , fuerit impar t non dicam si imparitas, immo si unitas, atque in cateris eodem pacto. Sed vide an dum quod velim planὸ et gnoueris , planisi λ. Relande igitur quidnam si in corpore si eris uiuum anima, nonne id semper ita se babet , semper e anima igitur quidquid Occupathemper ad illud vitam fert assert proculdubio. Ex verbis igitur Platonis constat perso conuenire vitam animae, sicut numero ternario imparitas, ct igni caliditas, & febri a grotatio. Proclus 'in Elem. propos. I67. dicit vitam ita animae conuenire ut non solum vivat, sed sit ipsa vitardi propos. sequenti dicit animam esse per se viventem. Colligitur autem necessarid ex propositione 38. m qua probat, in uniuersum id
quod dat esse alteri, illud ipsum ptimo hahere in se. Omne , inquit , qnad ipsum esse sνppedito aliis lAd Ut primj qvid impartis iis quibus boe suppeditatur ; si enim ipsum esse dat o da bua essentia
faeit illam communieationem , quod Pidem dat, est
inferius ipsius essentia r quod νενὸ es , maius es e perfectius, siquidem omne quod aliquid consitaendi
505쪽
facultatem habet , p=aestantiu es illi o non id in cum ilia , est enim pri γέ boc vero secundo. Neces e enim υὶ vel utrumque esse idem , s unam esse rati
nem amborum ; vel nihil esse eommune o' idem in . tre Ine; vel unum esse ρ i . alterum secundo e sed si quidem est eadem ratis di utroque non amplisia alis rerum erit causa efficiens , alterum secim , neque alterum erit per se , alterum vero peν participationem neque alterum faciens , alterum vero id qώοd sit: si vero nihil babet idem, nequaquam eo quodsi alterum
constituetur id quod est reliqsum, quod praeteν ipsa esse nou habet quad ipsi cum illo sit eommune.&stat igitur ut illud quidem primῖ fit quod das, i lud vero hecunia eui datar,in quibara ipsum esse alteri
ab altero suppeditatur. TERTIAiPROPOSITIO. Anima est interitus & corruptionis expers. Probatur primo, quia id cui per se conuenit vita est omni- nd expers interitns. Nam id cui per se unum
contrariorum conuenit, est Omninb expers alterius contrarii e verbi gratia, quia calor pet se conuenit igni , ipse igni suest omnino expers frigoris quod est calori contrarium, de quia imparitas per se ternario conuenit, non potest in ternarium cadere paritag : atqui interitus est contrarius vitae; ergo id cui per se
conuenit vita est .Omnino expers interitus. H.ibemus autem ex superiori propositione vitam per se conuenire animae , seqvitur ergouuod in animam non possit cadere interitus.
Sccundd probatur, ut aliquid interire possit,
506쪽
Caput I. De animam uniuersum. 467 illud necessatib oritur ex uno ex duobus capitibus, vel quia est compositum, vel quia est in aliquo subjecto : nam quod est compositum fidissoluatur , non remanet amplias et at quod est compositum diis, lai potest: sequitur ergo quod illud quod est compositum porest interire. Q aod verὀ est in subiecto, cdm dependeat ab eo in suo esse, non potest remanere a subiecto separatum ac proinde, si leparetur sub secto. peribit: it quod est in subiecto potest a subiecto separati; ergo quod est in iubiecto non est interitus expers. Quod si ita est, sequitur si quid sit quod neque sit in subiecto, neque sit compositum. illud esse omnino expers interitus. Atqui iam habemus animam neque esse Compositam, neque esse in subiecto, cum sieimmateri xlis omninb & substantiae per se sub-- sistens. sequitur ergo quod anima sit interitus& corruptionis expers. . NHaec propositio est Platoni . In Phaedone probat animam e sse immortalem quia illi per se conuenit vita , ac proinde non potest illi
conuenire interitus. Supponit ergo primδ non soldm unum contrariorum non recipere alterum. sed id etiam quod unum contrariorum per se recipit, numquam recipere alterum. ergo Mutendum assum feram , qualia videlirat Da, et, alleui non sint eantraria , ipsum tamen contrinium non admittant, perinde se habet mi irinia rota eam pari non fit e traria, nibiis tamen magis ipsum accipis, prapterea quod risu semper e trariam
507쪽
habet ad frigidam , aeraque qη in plurima. Hoc posito probat animae conuenire ut vitam det omni ei cur coniuncta est , sicut ignis dat esse calidum omni corpori cum quo coniungitur,& ternarius constituit impar illud cui accedit.& tandem ex his concludit quδd sicut ignis non recipit frigus nec ternarius paritatem, sic anima non recipit interitum, cum interritus sit contrarius vitae, sicut calori frigus & impari paritas. I sistonde igitur quidnam fit in eorpore gerit vivum ρ anima, nonne id semper ita se habet/ βω- ρ r, anima igitur quidquid acevae semper ad illud vitam assert assert praeuldubio. Anes aliquid vitis contrarium neene M utique. Quid istud ' Mars , Anima vero contrarium eius quod ipsa semper adda-cit , subibit numquam , quemadmodum ex superior bus est eoueessum sic es omniso. Plotinus Enn. q. lib. 7. cap. ΙΣ. rationem reddit immortalitatis animae, tum quia est motionis principium de ex seipsa vivit, denique quia non est composita. iaceedit, inquit, ad bae quod omne solubile,cῖim ex eompositione subceperit esse , hac eonditione natuνali εν dissolui potest qua est oe compostum.
Anima vero unus est cir simplex actus oe natura invisendo consistens, non igitur hac ratione poteriι interire. Proclus in Elem prop. 189. probat esse immortalem . quia nec est composita, nee in
subjecto , sed substantia simplex per se subsistens. Omne, inquit, quod quomodocumq; dissolui perire potest, vel est corpεreum g compositum νel
508쪽
1δod dissuattur ut ex multis ex em , ererum ιαν; illud πινε quod in altero esse natuνaliter silet, eum a subiecta separatur deletam abit in id quod non otio erum anima oe incorporea est oe extra omne ba iectam in seipso existens oe ad seipsam se conuertensi est igitur interisus in corruptionis expers. Qv A RTA PRO Pos ITIO. Anima ex se habet innatas species omnium rerum. Prob tur, quia cum anima sit substantia natura sua petistia, ex se habet omnia quaecumque sine necessaria ad suam operationem. Cum ergo
natura sua sit substet sitia cognoscitiua, habet ex se ea quae ipsi necessaria sunt ad cognitionem. Atqui speetes sene ipsi necessariae ad cognitionem, unumquodq; enim cognoscitur in quanta cognitum est in cognoscente. Sequitur ergo quod anima habet in se ex natura sua speetes rerum innatas. Cpnfirmatur, quia si indigere. accipere eas a rebus sensibilibus, primδ indi. geret sensibus ad cognostendum: nihil enim de nouo esset in anima quod non esset prius in se sur secudb anima aeciperet suam persectiondes a sensibilibus, speetes enim perfieiunt substan- 'tiam, quia eam constituunt in actu primb per respectum ad cognitionemr absurdum autem est dieere anim1m perfici a rebus sensibilibus. superiora enim non perficiuntur ab inferio
Haee propositio est seeundum doctrinam Platonis. In ea enim sundatut reministraria
509쪽
4 tit. Pars IV. De Anima. , nam si titima habet omnium rerum scientias innatas necessarib debet habere etiam innatas speeies. Proclus in Elem. prop., Quaevis anima, inquit, baber firmas qua3 ipse meus ρνimὸ
babet, quaa eum mens sit fundarνix anima , dabis omnes anima subsistenti rerum omnium in i a prebensarum rati nes egentiales r amne enim quod
per suum esse facit illud quia es primo , hoe ei quod
F seeunia impretis. Anima igit. intellectualiam Itimarum feeanὰo babet ipsaι empba es. ν iNTA PRO PosITIO. Species quae sunt in anima sunt minas uniuersales quam quae sunt in mente. Probgtur , quae propius accedunt ad primum unum retinent maiorem unitatem, & quae longias recedunt magis multiplicantur. Atqui anima longius recedit ab uno quam mens. Ergo in mente maior est unitas quam in anima; & in anima reperitur maior
multiplicatio. Ex hoc sequitur quδd speetes quae sunt in mente sunt magis uniuersales Mininus diuisae. quae vera sunt in anima, magis particulares & magis diuisae. Secundb , quia persectior est cognitio quae est per speciem' magis uniuersalem & magis unam , quim quae est pet speciem minas uniuersalem & miniis unam, quia species est ratio cognoscendi obiectum. At persectior est cognitio in qua pexunam rationem cognoscendi plura eognoscuntur, quam ea in qua per plures rationes eadem eognoscuntur. At persectior est cognitio mentis quam animae: nam intellectus cognostit rem
510쪽
CVM I. De anima in uniuersum. 67I
per simplicem intuitumianima verδ per discursum, ut probauimus antea. Sequitur ergo qubdspecies quae sue in anima sat minus uniuersales di minus unae quam species quae sunt in mente. Confirmatur authoritate D. Dionysii cap. ra.
Angelieae Hierarchiae ubi dicit superiores
Angelos participare scientiam mVis in uniuersali quam superiores. Et D. Thom. I. pari. qu. s. art. rationem reddit, quia cognoscere per uniuersaliores species propius aecedit ad perfectionem cognitionis diuinae. Vbi notanda sunt verba D. Thomae in responsione ad secundum: cognoscere, inquit, aliquid in Miseris
fati dieitur duplieitrer una modo , ex parte rei coiny ita. ut stiliceι cognoscatur solum natara variares
ιu rei , σψe eunostera aliquid in uniuersili εν imperfectius ; imperfectὸ enim eagnoscerer hominem qui Ox Reger de ea butim quod es animal r alio modo ex parte medii cu beendi . . se perfecti Mest cuna cere aliqaid in uniuersabo persectiον enimes intellectin qui peronum uniuersale medium potest segniaria aria evnoscere quam qui non potest. 'Haec propositio est ieeunddm doctrinam Platonis. Nam eettum est in doctrina Platonis animam esse mentis verbum, sicut mens est verbum boni. ut patet ex Plotino multis inlaeis. Plotinus Enn. s. lib. I. cap. citus ann in , inquis, fit res tam veneranda, tamque diuina. eonfisata iam sali veblauti ad Deum te aeressurum. hoe usis iam ad illum abeende. Neque.enim es longius