장음표시 사용
601쪽
Caput III. De anima partiri tis. '
rrus corpus est, sed quatenus cum aliqua sub- . stantia motrice eos iungitur qua gubernetur Deinde ibidem asserit opifieem committeret Diis coelestibus productionem omnium anumalium, praeter productionem antime humanae,mam dieit ab ipso vpifice immediat produci. 'COROL L Amu M. Ex his intelligitui quantdm doctrina Platonis praestet doctrinae Aristotelis ad fidei 3e Theologiae eonfirma, tionem.Nam Plato primo non existimat Deum esse motorem alicuius patrieularis sphael. hoc enim attribuit alicui substantiae particu lati . sed esse uniuersalem motorem totius mundi corporei. Secundδ existimat particulares illas substantias dependete 4 Deo ea
. quam: Mya inici motcne ι non tantiis quantum .
ad virtutem monendi δ sed.etiam quant- affine . quia secandum doctrinam platonis . in quoliben ordine gradu est unitas , quae est supra multitudinem eorim,quae in ordine eo
tinentur , & vocarat unitas ineonnumetata
estque musa & mn pium totiusnitatitudinis, quae illi subiicitur. Ea quo semiitur secundum doctrinam eius supta substantias paris lares motrices coelorum ι esse aliquatit substantiam, quae ite ptima & extra ordinem inarum. a qua omnes dependeant quantum ad esse , quantum ad virtutem mouendi , & eam solam Plato atrii ruit De, tamquam primo motori. Aristoteles vero ia. Metaph. ubi de Deo disputationem instituit, non agnoscidalium pri-
602쪽
nium motorem, quam substantiam illam, quae inquet primum coelum, &-primam intentri . gentiam vocat, quae numerum facit cum aliis intelligentiis, quae alios coelos mouentAEx quo sequitur primo quhd Aristoteles non agnoscit Deum niti intra ordinem suinantiarum motriacium, quael habent, seeund Platonem esse participatum, ut pote cum ex sententia Aristo- talis sit pAtticularis substantia moltis Sidete micata is unum particulare mobile . quae Proinde non solum non: est principium & causa aliarum intelligentiarum,s quantum ad ear nesse , veruin etiam test dependens ab Hia superiore intelligentia . ,: nam omne participatum dependet ab eo quod est pertae. . Secundo seis qui lux quddi Aristotelςa non agnoscit. Deum. supra ordinem eauam creaturarum quaedia pud
Theologos 4ngeli appellantur inam Theologi attribuunt Angelis virtut mouendi eouora; itavi hala ille praeside am supra coelos, aiuntque prim metiam sp rans ab Angelo moueri. D. Augustω-qu v. ' η vis, inquit, res
sibi prav. i/m. Immis D. Gregorius homo 3i. in Evangelia virtutem illam corporum motricem non jatu uit primiis Angelis , sed ais tantum qui sum in sicunda Hierarchia e dicit enim
quod d. ordinem vi Mutum ' pertinent omnes
Angeli , qui hont..praefidentiam super res
603쪽
Caput III. De aistisam participatu.
motrices coelorum sunt abstractae a materia incorporeae. Probatur omnis. substantia eorporea vel est corpus i. id est, e positum ex materia & forma, vel forma dependens a materia t& subsistens in materia is non per se Atqui substantiae motrices corporum neque
sunt a cor Eora 'composita ex materia de forma: nee sermae dependentes a. materia , quae in
materia subsistant de non per se. Q od non sim corpora patet primΛ quia nullum corpus' hahet natura sua virtutem. mouendi aliud corripus ex se : prod si mouet aliud corpus id h.hee quatenus iam est motum. Siaundo quia nullum ex se eoipus habet virtutem se mouendi sed esst mobile ab alio uc diximus, quia alioqui omne cohpus effet vivens : 'atqui sci,stantia quae hadbet virtutem ex se mouendi corpus habet viratutem se mouedi m probauimus; sequitur ergo quδd substantia quae habet virtutem mouendi corpora non sit corpus. QuM. autem non si forma . dependens '. mat exta subsistens unsublecto probatur primo , , quia quod habet virtutem mouendi corpus natura sua est pets subsistens , &. non dependez materiae quia forma quae est Mependentia materia: onoperatur per se, set totum compositum ope ratur, unum quodque enim operatur eo modo quo habet esse : quod igitur non habet esse per se, sed in materi, non operatar per se : At substantia quae natura sua habet virtutem is
uendi corpora,opetauhr per se. Ergo substantia
604쪽
566 Diale . Plat. Pars IV. De Anima.
quae habet virtutem mouendi corpora non est forma in materia. Secundd. quia nulla forma aut virtus materialis & a materia dependens
reflectit se septa se , vi patet in sensibus: non enim oculus se ipsum videt, & nullus sensus sentit se sentire: Ae substantia quae habet virtutem ex se mouendi corpora reflectit, se supra se, quia est substantia se movens. Sequitur ergς quod substantia quae habeti virtutem
mouendi corpora, non si forma aut virtus de- peia lens a materia. Qtiare eum substantiae quae sum motrices corporum neque sint coris pora , neque sormae materiales a materia dependentes, sequitur quhd natura sua sint foramae per se subsistentes & independentes a ma teria , ac proinde sint substantiae omninb aba 'fractae a materia & incorporeae. Confirmatur aut horitate Aristotelis:existimat enim substan.
tias motrices coelorum natura sua esse substantias separatas, corpora veth non mouere nisi quatenus ab alio mota sunt ; nam existimae Melos moueri ab intelligentiis separatis, coelos vero mouere haec in seriora quatenus sunt mota ab intelligentiis, it aut omnis motus in his inferioribus cessaret, si coet i non mouerentur. Secundo confirmatur aut horitate saerae Seriiseturae. Nam Angeli quos Theologi substantias
inreporum molesces esse dicunt, spitatus apsellantur in seriptura, quo raciumne non dubium quin intelligantur substantiae immate- aiat de independenter k materia, Mavd SH
605쪽
cati reprehendantux tamquam haeretici nullas substantias spirituales creatas agnosce-:rent. Tertio confirmatur authoritate Patrum& doctorum Ecclesiasticorimi , nam non est credibile post tam claram Scripturae authori tatem, quia voluerit aliquis defendese haeresim condemnatam. . Nevie obstat quod aliqui ex Patribus & authoribus Ecclesiasticis Angeialos dixerint esse corporeos, nam primδ vocanti corporeos comparativi. quia omnis creatura per comparationem ad Deum vocari potest corporea. Secundo. qui. existimauerunt siλ. stantias ill quatiuiis independentes, materia habete sibi annexa corporas quibus postea agendum est, ideoque non esse substantias om
Haec, propositio est secundilm Platonem. Nam certum est apud Platonem .sissistantia particulares & participatas mortices corporum ei intellectuales. Quod quidem probae decimo de legibus, quia motus coelorum, qui- quidem est primus motus , quem Imprimunt corporibus e testibus .est inussio & participa- tici motus intellectualisl nian intellectus secundum Pl avonem mouetur circa bonum,quod in ptimum principium omnis motus inteli ctualis, motus mitin intellectualis ει spiritu lis est per appetitum, omnia autem bonum apis petunt : At intellectus nona metui adbonum, ted eirea bonum: unde quia finmotaeircularimet status , cum motus Letingat eluis
606쪽
668 Dialea. res. . Pars IV. Dedem ordinem ad centrum, liuelleictus. apud Pla- itonem dicitur ens immobile, ut diximus supra. : Cum igitur motus coelorum iit circularis est imago motus intellectualis Ex quo conesu- dit Plato substan tias , illas motrices esse lectualis. Atqui substantia intellectualis est abstracta a materia & in suo esse independensa corpore: certum igitur est indoctrina Platonis substantias motrices coelorum esse abstracta; , materia. ecundo, certum est in doctrina Plae. ιd quod movet se ipsum esse abstractum , materi R. .ut patet ex Proclo in Elem. nam prop. erit illud omne quod ad se reuertitur, esse . incorporeum : , inquit, quod adfereari famitate .rclinium. est . essemitam habet ab
amni corpore separatam: si erum esset inseparabiti. a. corpore , mn haberet aliquam uictionem a cεπονεβ paratam , . sic enim ipsa, simo praestantior esset i a. esknira, si quidem baa in eius esset corpMum , uia. .es sua sorte emtenta, cr non indigens Pyρον sua. Siq.iὸ igitur propter essentiam es inseparabile, etiam propter . fionem pariter, vel etiam malio magis est inbe arabile, si ier. boc, non reuertitur ad se; quia enim 44 se reuertitur , clim aliud ι a corpore , habes 'uctionem a carpare separatam, neque per corρ- neque . cuin corpore eoniunctam, si quidem ipsa actio G id ad qMd ipsa refersa corpore non indigerit. Quod igitur ad se reuertitur , Hors .asorporibu/ est sep ratηm. PrOPOL. verbi II. asserit illud habere
facultatem reuerteodi ad se ipsum, quod se. ' . issum mouet; Omηe , inquit, quod se ipsum mρηt ad
607쪽
Caput III. De animabin participatis. 369
od se ipsium reuertendi facultate praeduum est. Si enim monet seipsam G illa motrix isau actio apud ipsum es ,σ τηνm simul est quod movet s illud quod
insuetur vel enim parte quidem mouet , parte verὸ
mouetur, vel totum mouet oe mouetur , vel contra.
, Sed si pars quidem alia est quae mouet, pars Nero alia quae mouetur, non erit illua quod a be mouetur, cum
subsistat ex iis qua non sunt a se mobilia ; viribitur quidem a se mobile, μὰ non erit tale secandum ebben -
1iam. Si verὸ totam mouet , pars vero mouet r 'aut
contra, erit aliqua pars in viroque quae in uno simul mouet es' mouetur , G hoc est illud primo per se mο- bile; si verὸ unum er idem mouet π mouemr, ipsam 'maaendi actionem apad se babebit qαia sui ipsius mauendi facultatem habet, in quod vero agit ad illud reuertitur. Omne igitur quod se ipsum primo mouet, ad se ipsum reuertendi facultate praeditam est Ex his duabus propositionibus infertur necessario qubd substantiae coelorum motrices sunt incorporeae . & omnino abstractae a materiar nam ex illis duabus 'propositionibus constat
quδd habet uirtutem se mouendi esse abstractum a materia ; quia quod reuertendi ad se ipsum facultatem habet, est abstractum ,
materia , ut patet ex I6. propos. At quod habet virtutem se mouendi, habet etiam ad seipsum reuertendi facultatem, ut patet ex propos. I7. Sequitur ergo quod se mouet esse in- corporeum & omnino abstractum a materia , ac proinde cum sitbstantiae creatae corporum 'motrices habeant facultatem se mouendi, se-- DDdd
608쪽
uero Diale LI. piat. Pars IV. De Anima. quitur quod illae subitantiae creatae Corporum motrices ex sententia Platonis sint abstractae a
QVARTA PR. o post T Io. Substantiae corporum motrices sunt in gradu animae. Probatur primo. quia substantiae illae sunt in gradu.animae, quibus conuenit ex natura sua id quod est maximὶ proprium animae et at subitantiis cruatis motricibus corporum conuenit ex natura sua quod est maxime proprium animae restenim maxime propritim animae mouere corpora, ex consensu omnium Philosophorum , vepatet ex iis quae diximus in principio primi capitis huius disputationis de anima, & ex prima propositione huius sectionis:nam conuenit mouere corpora natura sua illi substantiae . cui conuenit se mouere ex natura sua: at conuenien tura sua animae ut se moueat; sequitur ergo quod conuenit maxime proprie animae mouere corpora, ac proinde cum substantiis motricibus corporum conueniat id quod est maximὰ proprium animae, consequens est ut substantiae illae quae sunt motrices corporino, sint in gradu animae. Secundb probatur, quia omnis substantia spiritualis & abstracta a materia non potest est e nisi vel in gradu intellectus vel in gradu animae r cum ergo constet ex tertia pro-msitione qubd substantiae motrices corporum hine spirituales & abstractae a materia, neceiseest quod sint in gradu intellectus vel in gradu animae: nam non illi duo gradus rerum
609쪽
Caput III. De animabud participatis. 371
spiritualium & abstractarum a uiateria: atqui substantiae creatae motrices corporum non sunt in gradu intellectus ; primo, quia substantiae creatae quae est motrix corporum conuςnit primus motus ut probauimus supra: at motus non conuenit intellectui, nam intellectui conuenie 'status, unde dicitur mens immota ; substantia igitur creata motrix corporum non est intellaetus : secundb , quia iam probauimus cap. I. huius disputationis sectione quarta , nullam esse substantiam creatam in gradu intellectua li: sequitur ergo quod illae substantiae creatae motrices corporum non sunt in gradu intellectus, ac proinde quod sunt in gradu animae. Confirmatur authoritate Patrum Ecclesiae. Nam D. August. 3. de Trinitate, cap. q. dicit quod substantiae illae motrices corporum sunt spiritus vitae rationales, Quo dino um, inquk, corpora c. inferiora per subιiliora π ρο-
ιentiora craodam ordine reguntur , ita ot iuia corpora, per stiriιum vita rationalem. Atqui spiritus vitae rationalis est in gradu animae , nam anima est substantia spiritualis rationalis. Haec propositio est Platonis decimo de legibus. Nam primδ probat primum motum esse illum quo aliquid se ipsum mouet, eumque esse
initium omnium motuum. Si quouis modo omnia uniuersa simul fleterint ut plurimi taliam audent dicere , quem motum potissimum ex omnibus primum io . Omnibus feri asseremus t eum profecto quo quis se ipsum moneι : matus enim dependens ab alia non
610쪽
s a Dialea. plat. Pars IV. De Anima.
prius incidet, quam alia quaedam ἐν eiderit permucratia: quapropter initium omnium motionum primumque 'motum qui cr in stantibus factus sit re tu bis qua mouentur modo insit , illum sereri necesse est quo quid se Vbum mouet. Secundb assumit tamquam certum, illud viuere quod ipsum mouet. Si
primum matum, inquit, in terrena vel aquatico vel lenes corpore siue simpliei siue mixto viderimm , quam
idipsum vivere eerte. Tertio prosat animam esse quae se ipsam mouet, quia unumquodq; vivere dicimus clina animam habet. Quid verὸ, inquit. eum animam esse in aliquo viderimus, num ob aliadvivere ipsum quam ob iae putabimus t ob hoc ipsum. Ex quo inlati animae rationem in eo consisterequbd se ipsam moueat. llai, inquit, illius euἐnomen ea animis quanam ratio est num babemustaliam rationem praeιer eam quam modo diximus, quὸd ipsa psit sie ipsam mouere ' a se ipse moveri abstruesse ration in illius siuvantia , quam nomine omnes animam appellamus t assero equidem. Ex iis omnibus propositionibus constat omnia corpora quae sunt in uniuerso moueri ab anima: quod autem non tantum ab una quae sit totius motrix sed a pluribus particularibus animabus moueantur, patet ex illius verbis, nam non loquitur de anima in singulari, sed de multis animabus in plurali. Sed hoc clarius explicat in Timaeo , cuius verba attulimus supra propos. 2.- C O R. o L I. Λ R I v M. Ex his colligitur