장음표시 사용
81쪽
logico notas ponit remotas hodie non solum ab usu uulgari, sed
a notitia etiam plurimoru. De quibus lib. t. cap. 2o. praeterea quamdam scripturam notae apud celeberrimos authores fuerunt, quaa
antiqui ad distinctionem scripturaru carminibus ex historiis p. posuerunt. Quemadmodum Epiphanius episcopus notas osterudit ab Origine obseruatas in sacrorum librorum distin 'ionibus. Quas posteritas neglexit. Sed haee demutatione Ebraicae, Graecae Latinae scripturae suffecerint,quae sortasse nonnullis nimia uideri possint. De ali j literaturis,quae barbarae dici solet, strictim
Quum enim Ebratorum tam II sint Isterae, a quibus ueluti parentibus omnium populorum literae publicae progeneratae sunt. aliquae gentes plures, aliquae pauciores sibi usurparunt, figuris interim abludentibus magis aut minus Literarum quo momine censentur,quae syllabae magis sunt Φliterae, perinde ati notas er' Rr, pro et, con,tur,rum, ec similes pueri numerant inter literas. Itam Poeni dicuntur habere literas ct elementa, X VIII qtIum habeant duntaxat, ut figuras literarum, quae appositis apicia hus sonum di potestatem uariant, ut etiam ad X X X. 8c plures evadant Lam eliph autem inter literas ponitur,qtis est nota, uls uulgo loquuntur, breuiatura. Aethiopes ordinem Ebraicarum literarum perturbarunt m a. xime, habento numero XXVI. iteras, primo aspeetii ualde ab Ebraicis discrepantes Uerum attentus aestimator non difficulter ad originem suam reducet. Dalmataru literae, X XII perhibentur. At si quis animaduertat, aliquas esse notas syllabaru, reuocabit eas ad X XIIII eleme. ta Graecorum, aut X XIl Ebraeorum, aut etiam ad pauciora, quihus commode possint consignari quaelibet uoces Sclauonicae
Diodorus Siculus in tertio libro antiquarum narrationum meminit insulae positae in oceano australi ultra Arabiam, in quilio mines diuisam linguam habeant, loquelam uariantes, ut etiam auium diuersaru cantus imitentur. Quodq; magis admirandum est,eodem tempore cum duobus hominibus loquuntur perfecte simul respondendo B disputando: ut una parte linguae uni, ali ra loqtiantur alteri. E cn tradit uti literis, X uir significandi
potestate: quum septem lint characteres, quarum quaelibet expli
82쪽
eatur modis quatuor. Qui etiam non scribunt perdatus ut nos, sed a superiori parte recita linea ad inseriorem. Quod me admc net moris, quem Oetauius Augustus tenuit in scribendo, cuius meminit Traquillus hisce uerbis: Notaui ZY in chirographo eius illa praecipue,non diuidere uerba, nec ab extrema parte uersuum abundantes literas in alterum transferre, sed ibidem statim sub. hcit circunducitu. Eam ueterum consuetudine fuisse arguit no. men uersus a uertendo factum.
Postulare uidetur haec literarum traetatio, ut dicatur nonnihil
de notis, BE arcano genere scribendi,quod Aul. Gellius furti. uum uocat. Vbi nihil occurrit aptius, quod praefationis loco, nam quam uerba diui Augustini posita in ipsius libro secudo de Christiana doetrina. Sic enim praecipit de hominum institutis suugiendis aut amplectendis Adumbrata quaedam ex naturalibus utcunq; similia hominum instituta sunt: quorum ea, quae ad societatem, ut dic tum est, daemonum pertinent, penitus repudianda sunt θά detestanda. Ea uero quae homines tu hominibus habent, assumenda, in quantum no sunt luxuriosa atq; superflua,&is xime literarum figurae,sine quibus legere non possiimus, linguarum P uarietas,quantum satis est Ex eo genere sunt etiam note quas qui didicerunt, proprie iam notari j appellantur. Utilia sunt ista, nec discuntur illicite, nec supe stitiole implicant, nec
luxu eneruant,si tantum occupent, ut maioribus rebus, ad quas adipiscendas seruire debent, non sint impedimento De notari js Suidas scribit, is risum ηαμματεα πιοκρητης καλzo cum αἱ μαρωμ ι, hoc est, scribam, qui notat res, quas non licet propalare,
secretis uocant, que dignitas est apud Romanos: εκ reliqua. De notis,quibus nomina propria, ex numeri signatur, passim
explicant grammatici, quibus etiam notatur res ZY uocabula uis protrita. Sic aute . Terent. Scaurus scribit: Literis principibus dietionii singula nota aut uerba coprehendimus: utcu scribimus
Rp. ex rem p. 8WH a se cu hac lege&hac die, significam ex horalertiam, haeredestre Valerius Probus, siue alius est author libri de literis antiquis, uideo enim eruditos aliquos dubitare, ita prata
83쪽
i satur. Est etiam elaea praescribendas uel paucioribus literis notandas uoces studium necessarium, quod partim pro uoluntate citatusque sit, partim usu publico ct obseruatione communi. Nam apud ueteres eum usus notarum nullus emet,scribessi facultatem maxime in senatu, qui aderant, in scribendo ut celeriter comprehenderent, quaedam uerba ait nomina excommuni consensu primis literis notabant,ec singulae literae quid significabant, in Promptu erat. Quod nominibus, pronominibus, legibus publiscis, pontificumcymonumetis, iuris P ciuilis libris etiam nune manet. Ad quas notationes publicas accedit etiam studioru uolun istas, ut unusquis Tamiliares sibi notas pro uoluntate signarenquas comprehendere infinitum est. Publicae sane tenendae sunt, quae in monimentis plurimis, cx historiarum libris, sacrisin publicis reperiuntur. Confecit Ualerius iste Probus iustu opulculum ex notis collectis. Sed multo plures notae colligi ex scriptoribus omnis generis poterunt. Vt quod Isidorus docet, uerso capite pupillam ut inuersum notare mulierem in iure ciuili Sunt in limhris consultorum plurimae notae,quas paratilla uocant A. A. A. F. quid significent in ueterum numis Petrus Crinitus his uero his docet lib., .de honesta disciplina: In his literis, nisi sorte declapior, id significatur, Aere,argento, auro, flando serudo. Quod in quorundam commentariis etiam deprehenditur, in quibus de potestate ac uiribus notarum agitur. Quem ego librum haud equiadem Probo Valerio adscribendum existimo, qui de notis Caesa rianis praeter alia multa commetarium feeit: quod a Gellio in Atticis noctibus re se tur Libuit hanc rem ob eam praecipue ratio nem adnotare, quoniam istiusmodi inscriptio aliter sere a multis exponitur. D. E. .LC. signiri care,de ea re ita censuerunt, docet Gellius in quarto libro noctia Atticaru Exsecundo libro Iuld Frontini de aqueductibus discimus, istas notas, D. E.R. F. P. D. E. R. V. I. C. Lignificare, Quid de ea re fieri placeret, de ea re uniuersi ita censuerui. Porro in iudicη si absoluedi damnandi,quod Graeci dicunt καταδεκαμν, L. hoc est, Non liquet,ampliandi notae fuersi quae calculis inscriptae, Z in urnas aut cistas coniectae sententias iudicum exprimebant Eusebius in chronicis testatur Tyronem M. Tulli j libertum fuisse umorem notarum. Quanquam Tritemius etiam ipsum Ciceronem librum notarum
scripsitse doceLCuius uerbio sit pluscula sunt, tamen quia contiu
84쪽
nent luemdam simul 5 utilem narra nem, ad institumhoepertinentem, non pigebit me transti there ex ultimo ipsius Trite. mst libro de polygraphia, nec fastidiosum erit lectoribus ea cognoscere. Marcus I icero facundus Romanorum orator libru seripsit non paruae quantitatis notarum. Quem sancstus Cyprianus Carthaginensium presule martyr multis Θ notis 5 dictionibus ampliauit, ad inciens uocabula Christianorum usibus necessaria, ut opus ipsum fieret non solum utile paganis, sed multo magis eistiam fidelibus. arus est codex, cua me semel duntaxat repertus, uilis pretio emptus. Nam cum anno dominicae natiuitatis M. ccccx cv I hibliothecas plures libroru amore perlustrarem,
reperi memoratum codicem in quodam ordinis nostri monaste. rio nimia uetustate neglectum, proiectum sub puluere at coria temptum. Interrogaui abbatem doctorem iuris, quanti illum aestimaret. Respondit: Saneti Anshelmi parua opuscula nuper irria pressi illi preferrem Ad bibliothecas ahin, quoniam in ciuitate res contigit metropolitana. Postulata Anshelmi opuscula pro sexta florent parte comparavi: abbatie monachis gaudens tradidi, reiam prope interitum ac tum codicem liberaul. Decreuerunt enim
Pergameni amore illico radendum. Biennio serme posthaec eques Argentinam in causis ordinis mei ascendi, admissusc per Ioanis nem Keffers rgium insignem loci eius concionatorem in bibliothecam maioris ecclesiae, psalterium reperi totum ijsdem Tullii re Cypriani notis exaratu aureis c capitellis decentissime scriptum. Superscriptio autem ab ignaro mysterr talis fuerat extrinsecus posita, psalterium in Armenica lingua. Doctorem adhibus, falsitatem ostendi,ita rescribendum admonui, psaltetium notis Cicero. nianis descriptum. Quod secerit nec ne,incertu habeo, quoniam ad eam bibliothecam postea non sum reuersus. Et post aliquot notas enumeratas subqcit Memoriam postulat iste modus scribedi magnam, celaborem legendi penitus ingentem ubi quilibet character aut dic tionem significat integram aut syllabam ultimam,siue partem orationis aliquam ad compositionem totius idoneam. Haec abbas Tritem. Hoc genere scribendi Ebrati plurimu utuntur, ut ponant unam aut alteram literam principalem pro totius uerbi literis Quam ob causam etiam uocant rasthei theboth hoe est initia dictionum Germani etiam usurpant,quanqua parcius:
ut quaestribunt N. pro nam: quando ignorat nomen proprium,
85쪽
aut non tutum est illud proferre, aut certe non occurritriae. Signatur autem notis propria nomina, nec non numeri,pondera,mensurs numi: quae non parum sunt uariatae. In libris leguleiorum singularem diligentiam postulat abbreviata lectio. Uriade quidam modum legendi libris etiam editis tradiderunt. De notis ponderum 8 mensura tim,di eiusmodi,quibus medici Greci utuntur, extat etiam libellus Galeno adscriptus. In quo scriptio per notas dicitur ολλα κτ ων σημανειν διορῶ tauro ' altera
Aliud genus notarum est mathematicis peculiare,qtIo numeros signati ut quae iphrs uocatur ab Indis mutuo acceptae. adi reliquae 5 quo astra, ct astrorum positionemec esse 'tu noistat, ut O solem I lunam, ariete notet Atu id genus plurima. Eas notas continet Graecus libellus de prognosticis ex matheinatica doc trina, pertinentia ad iudicandum de morbis etiam 8 meis dicina: qui etiam Galeno adscribitur. Qus multa habent anfinitatem cum Aegyptioru hieroglyphicis literis, in quibus singulae notae integrum nomen aic adeo rem totam signarunt, nec non perfectam sententiam, ueluti Q figura crucis portendit inuram salatem. De symbolis autem Θ notis Aegyptiacae theologis olim scripsit Chaeremon,&Petrus Crinitus scribit se totam propemodum eam doctrinam literis consignasse Passim etiam in scriptoribus
de illis quaedam aspersa sunt, eccircunfertur libellus Graecus de hiergolyphicis literis. Cum quibtis habent cognationem charaeteres, quibus magitum in carminibus tum in amuletis maximam uim attribuunt attrahendi, repellendi, alligandi. luendi sistendi amores okodia conciliandi di tollendi. Eos si quis requirat, legere potest in libris Agrippae de occulta philosophia. Compendia quoc scribendi huc pertinere uidetur, quae mire solent variarn apud Ebraeos alioqui ct Graecos oc Latinos,ec Latinae literaturae consortes multum frequentata. Vt quum ultima litera uel duae in scribendo praetermittuntur pice apposito, qui eius rei admoneat Mediae quo diterae hoc modo excludi solent, ueluti cum Graeci scribunt κυ pro κυριν, χρ pro χιτος, ω pro κἀρ-γ. Et Latini, procon, C pro et, Dias pro dominus. Quas quidem abbreviationes di breuiaturas uocant.
86쪽
Postremo non silentio praetereundum est genus scribendi ar. canum, quod nonnulli furtivum appellant scriptum, eg adulterinum CustIs principium non ineptum ponit, ut equidem uidicare possum de rebus arcanis, Tritemius. Qui prefatione libri ter id de polygraphia sic scribit Lingua instrumetum est earum conaceptionum soras proseredi, quas apud semetipsum animus in in . terioribus cogitauit. Huius ministern secretoru animi ad sensum plures sunt modi,quorum proprietatesecus uariantur oc arte. Vsus ad placitum introducitus comunis est multis, ars uero Pauacis. Et in fine: Iter paucis ostedimus ad maxima, ec finitis modum dedimus ad infinita. Ex datis B acceptis facile maiora parantur amicis Ac rursum in praefatione libri sexti: Quum unitas linguae consula esset, char aeterum etiam simplicitas fuit multipliciter uariata Hinc Letum est,quod usus literarum tantam sibi licentiam successu temporis usurpauit, ut no solum gentes singule, uerum 8 homines quic suo arbitrio nouos pro literis charaeteres eiusmgentes, suis latibula mysterin parauerunt. Omnis tamen inusita. ii charaeteris scriptura eorum,qui uiderint eam, suspicione no carebit. Quo non obstante reges, tyrant,ec principes olim ueteres
multi segregatum a communi, familiarem sibi modum adinvenerunt scribendi, suspicionem aliorum parum curantes, modo non Perciperetur,quod uolebat manere secretum. Quorum imitatio
ne permotus,cec cupiens hoc opus polygraphiae, quantu fieri poatest, ad finem destinare persec'um in hoc libro sexto, quid ulti mus est, quosda charaeteres ueterum, qui ab usu mortalium iam olim desierunt, ne penitus intereant, ab inseris statim reuocare. Ponit autem , ut ipse pollicetur, X X HII alphabeta recondite scripturae. Pre terea iterarum transpositionem multiplicem una tabala seu diagrammate comprehendit libro quinto. Et in praefatio ne totius operis nec no in claue polygraphiae principes uiros enumerat, philosophos, cx reges, ueluti Augustu, Archimedem, Uuara mundum, Claudium Crinitum, Carolum magnum, Matthiam Pannoniae regem: Populos etiam, ut Norimannos,enumerat,
usuml abstrusioris scripturae ostendit non contemnendu Eius. dem argumenti etiam Herutheto libri steganographiae eiusdem Tritemn. Cuius operis meminit hisce uerbis: Amore breuitatis silentio plures praeterimus, qui naturam arte iuuantes arcanis pru
87쪽
τε dentiam adhiFuerunt: ecquod ni entibus muIus uidebatur impossibile,sagaci studio nutum facilem produxeruti Culta mens grandia potest,c qui adhaeret deo, intelligentia fit mundo altior. Multa sunt mysteria regum,ec curis plena consilia,in quibus confidentia requiriture fides: quae rara nocet credenti, oc dubium etiam cum adest, saepius admittit. Operaepretium idcirco fuerit principes omnes philosophos esse, atq; singulari praeditos sapienutia,iustos, mansuetos, henevolos,& munificentia insignes iit nee
alios ipsi uelint decipere, nec ab alijs facile queant supplatari Sola prudentiae comes iustitia principem efficit gloriosum. Adistam orati principis ec domini electoris Philippi comitis Palatini Bauariae in ducis instantiam ego Ioannes Ditemius nunc abbas monasterri S. Iacobi apud uirciburg, tune uero diui Martini praeastilis in Spanhelm, Moguntinae dioecesis , octo mysterioru libros in steganographia scribere coepi. Vocat autem nouum cYmirandum opus Aic in claue polygraphiae ita loquit de steganograuphia: Est cx aliud genus dactyletron, non serihendi tamen, sed notis,quibus subtilissimis modis alteri alter mentis suae potest intimare conceptum. Quod di ipsum tot uariatur differenties, ut nemo sit in mundo,qui species tanti queat mysteri Domnes dinumerare. Modo principali simille alῆs multis ex eo descendentibus artificialiter in mensa sedens, uel in quolibet alio loco, quicquid uolueris,artem scienti poteris intimare secure, tutissime, o sine cuius. quam suspicione.Denici ut sine literis arcanu mentis tuae denuncies absenti, etiam ipso nesciente, qui officium gerit nunciantis, inuentis steganographiae manet adscriptum. Enimuero cum reagibus B principibus occlirrant. negotia multa, quorum suis inurerdum uicarhs proclii absentibiis non satis tuto scientiam perliteras usitatas dare considunt,operae pretium fuerit, quemlibet eorum modos scribendi nunciandic nonnullos habere speciales, quibus secreta sua tutissime possint notificare amicis, his praeseratim temporibus, in quibus praeitalente licentia peccadi, nusquam tuta reperitur fides in orbe Capiutur passim nunc4 principum, a latronibus saeuis spoliant tir, uerberatur, Sc plerunc interimuntur,sed nec pisolis regum annulis consignatis ecclausis parcutim pist raptores. Ad steganographia nimiru pertinet dactylologia B arthrologia, quam Beda primus omnium literis commcdauit, teste Tritemio: ut per gesticulationes digitorue artuum, quibus olim
88쪽
olim notabantur numeri, tanquam per scripturarrpaliquid signis,
cetur. Edidit etiam Fridrichus Pheretrius libellum de surtiuis literis, in quo multa eorum genera summo ingenio complexus est. Perotto teste. Beda etiam in libro de inuentis antiquorum multos ecuarios occulte scribedi notandit modos recensuit,quibus aris cana sua tuto nunciabant amicis, ac sine uoce loquebantur praeis sentibus. Ante annos etiam paucos in Italia editi sunt libelli, do. centes rationem scribendi per occultiores notas,quas uocant Ziphras. Totum autem illud genus scribendi fortassie planius percipieti ii si ad quaedam genera conseratur.
Prima ratio literas ec scripta occultandi est posita in transpoliistione aut permutatione elemetorum, ut quum prima liter a pro
usurpatur, proc, aut prima pro ultima, secunda pro penultiama,it c aliae literae permutantur ad hunc modum. Quod multis fit modis, si uicinae, si tertio gradu, aut quarto, aut quinto, aut sexto, denic uicesimo aut uicesimoquarto gradu disiunctae inuicem peri tentur. Quo pertinet quod nonnulli scribunt plane in uersis uerbis. Cuius etiam Isidorus meminit Aut quae notadis numeris seruiunt, pro iis mutuo accipiuntur literis, quae numearum eunde significant. Veluti apud Ebraeos' scribitur pro mquod est nomen dei. Nam utrac literarum colligatio notat quindecim. Esic id genus scribendi non incelebre apud Ebratos, quitatuntur meta thesi ster ars, quam uocant athbasch - , quum ti delicet aleph loco thau ponitur, echeth loco schin, items aliae literae transmutantur eodem pacsto Eius autem occultioris seriapturae Iudaeorum mentionem etiam facit Hieronymus. Qui censet prophetam Hieremiam Iu scripsisse pro, darcana ratio.
ne, ne rex irritaretur in captiuos Israelitas. Sunt autem haec Hieis
ronymi uerba in commet. Hierem. 23. cap. Quomodo Babylon, quae Hebraice Babel dicitur, intelligatur, non magnopere laborahit, qui Hebraeae linguae paruam saltem habuerit scientiam. Sicut apud nos Graecum alphabetum, sic ad nouissimam literam per Crdinem legitur, hoc est α 5, cccelerariss ad rursumi propter memoriam paruuloru solemus te ilionis ordinem uertere, ex priomis extrema miscere,ut dicatur eat, eu: sic ecapud Hebraeos primum estis, secundum , tertium , usPaduigesimam secundam
ec extrema literamn cui penultima est V. Legimus tacdimnλCumu uenerimus ad medium, diluere ocurritet. Et ut si recte te
89쪽
τ gatur,legimus Babel, ita ordine commutato,legimus se in Vocales autem literae inter hethaec belli, inter lamedeciam, iuxta idioma linguae Hebraeae in hoc nomine non ponuntur. Hoc genus literaturae,quod notariaconec gaeometricum uocant,praecia
pue exercent cabalae magistri. Nec desunt exempla etiam in Latina lingua. Suetonius enim de Iulio Caelare ita scribit,de ipsius epistolis: Extant Nad Ciceronem, item ad familiares domesticis de rebus. In quibus si qua occultius proserenda erant, per notas scripsit, id est, sic strueto literaru ordine, ut nullum uerbum effici posset. ae siquis inuestigareec persequi uellet, quarta elementorum litera,id est diro .ctv perinde reliquas commutet. Idem Suetonius de Octauio Augusto: uoties per notas scribit,' proa, ac deinceps eadem ratione sequetes literas ponit prox autem duplexa a. Aul. Gellius lib. i . de clandestinis literis ita scribit: Libri sunt epistolarum C. Cesaris ad C. Oppium 8g Balbum Cornelium, qui res eius absentis curabant. In his epistolis quibusdam in
locis inueniuntur literat singulariae sine coagmentis iteraru,quas tu putes esse positas incondite. Nam uerba ex his literis confici nulla possunt Erat autem conuentum inter eos clandestinum de commutando situ literarum, ut inscriptio quidem alia alie locum teneret, sed in legendo locus cuic suus 8 potestas restitueretur. Quae nam uero litera pro qua subderetur, anterjs, sicut dixi, mplacebat, qui hanc scribendi latebram parabant. Est adeo Probi
grammatici commentarius satis curiose fac tus de occulta literaαrum significatione epistolarum C. Caesaris scriptaru Huc etiam pertinet scytale, qua Lacones sunt usi, quam Gellius 8 Suidas describunt in Mem propemodum uerbis. Ut Gelli fuerba satissa. ciant in hoc argumento, quae sic habenti Lacedςmonrj ueteres cadissimulare ZY occuliare literas publice ad imperatores suos misesas uolebant, ne si ab hostibus exceptae forent, consilia sua nostearentur,epistolas id genus factas mittebant. Surculi duo erant te retes,oblonguli, pari crassamento,eiusdemi longitudinis, derastatq; ornasi consimiliter. Vnus imperatori in bellum proficiscenti dabatur Alterum domi magistratus cum iure ais cum signo hauhebant. uando usus uenerat literarum secretiorum, circli eum surculum lorum modicae tenuitatis, longum autem quantum rei satis erat,complicabant uolumine rotundod simplici ita ut orae
adiunctae undis 5 cohaerentes lori,quod plicabatur, coirent tateras
90쪽
teras deinde in eo loro pertrasversas iuncturaru oras', uersibus Issummo ad imu proficiscetibus inscribebat Id lorum literis ita perscriptis reuolutum ex surculo, imperatori commenti illius conis scio mittebant. Resolutio autem lori literas truncas alc mutilas reddebat, membrat earue apices in parteis diuersissimas sparistabat. Propterea si id lorum in manus hostia inciderit nihil qui quam coniectari ex eo loro quibant. Sed ubi ille, ad quem erat missumiacceperat,surculo compari,quem habebat, capto,ad se,nem perinde ut debere fieri sciebat, circumplicabat, aren ita litere per ambitum eundem surculi coalescentes rursum coibant, integramq3ec incorruptam epist olam di facilem legi praestabat. Hoegenus epistolae Lacedaemonῆ σκυ-λta appellant. Haec Gellius. Archimedem quoc mathematicum legimus usum bacillo tum
quadrato tum rotudo in celandis arcanis literarum Plutarchus
author est Pharnabazu suppositia scytale decepitae Lysandrum.
Alterum genus arcanarum literarum est, quum literae supero uacaneae subinde inferciuntur, aut necessariae subtrahutur ex paeto, quod scribentes inter se inierunt. Quod hodie celebraturinister Europaeos, ut quod maxime,quum notae commentitie pallim inseruntur, qua Tiphras uocant. Tertium genus est, quum noui characteres excogitantur, aut multarum gentium literae commiscentur. Quomodo scripssse aliquando orlmannos, antea monuimus. Cuius generis est, Φpro uocalibus notae numerorum ponuntur, aut literae p. adi jciuntur lineolae, quae in quinc uocales eam distribuant. Nec non illa ratio scribendi Iudeis quot usurpata, ut quadrato aequilatero descripto lineae ab omni parte extendatur, di nouem superficiebus alpha in cuiuscunc populi accommodentur. Quartum genus fuerit,quo scriptura tota occultatur Inuisibilium tria genera inter mortales hodie magis usitata enumerat Tritemius Dermaticum, quo fit in doris nunciorum scriptura quaeadam artificialis, per loturam cuiusdam humoris duntaxat uisibialis Qtiam penetrare nemo sufficit, qui artis nescierit arcanum. Hyphalmicum,quo rebus certis in panno scribitur,quod exicca tum uideri potest minime, donec madefactum in aqua frigida cernatur. Alleoticum, quod est multiplex o uarium tam in forma quam in materia:habeis modos occulte scribendi pene innumerabiles. Eius scriptura tit in charta uel sine charta rebus diuersis.