장음표시 사용
191쪽
Fc tam in Aristotelis contextu, DA in Alexieri commitariis libri Elanctorum
. Proporat ea de quibus tractatum est. cap. a.
, De vllcntior e libri tactu horum agit atque ina Ieriptione. cap. 3. De ordine libri elcnciarum. . cap. 4. Quod e illatorius elenchias σ litigiosius apparensique de ebus iaci mi. cap. s. Proponit que altero post De eapite tractaturus est. ca.6. ca. PDe principiis artis cauctatoric cap. 3. De apparenti σ caucratino elencho cap. in De ratiocinatione σ elancho quid uterque est. cap. lo. Qiabus te causisticeptis fiat eaur latoria cap. x Da earu atomi apientia qualis ea fit σ ct opere ipso rum agitur cap. IMDesipuntis opere agit cap. a 3. Proponit ea de quibus tractat rus est cap. 34. Ratiocinationum genera et earum recensit da frentias ut de qua acturus est lecim capiat cap. x s. Detis quae caviatores cotu cium agit cap. x ε. De paralogis norum modis dicere proponit cap. a T. Qd nec pluresnes pauciores ex indictoemodassat evi x s. De M oexione agit, primum exemplam ponais cap. I9. De altero M litiscationis exemplo cap. a De duobus reliquis cquivocationis exemplis cap. a1. De amphibologia cap. 1 1. Quot modis aequoratio et amphibologia costituatur. ca. xv De modo compositionis agis cap. 24.
De figurae dictionismodo pertractat cap. a P
Re Iet oes escissationia modos qui extra diction uni. ca. a s. De accidentis modo agit cap. a s.
Demo qui de eo quiscem quid σsimpli iter inscribit . eq.3o.
De elenchi uoratia, qui est tertius extra dicti nemodus.ca. r. De princita petitae, quiest quartus extra Act: ne modus. . r. De consequentis elencho qui est extra ilictione modus qntus. c. I. De non eos ut e se qui Visiextus extra dictione modus. O. 34. De cauillarione ex duabus mani eonstituente interrogationem qui altimus est extra ictionem modus . cap. s. Qisod oesis elenchi inficitiam rorantur cauillauones. ca. 36.
De quiuocationis σ amphibolagisnee non dictionis figurae reductumeiu Henebi ii scitiam agit cap. 3z. De reductisue eductarionis accidentis in elenchi insititiam agu, cap. 33. De canitatione eius quod sicundia quid σ simplicere dicitur quomodo in elencla bstitiam refratur pertractau. cap. 3'. De rei luctione in elenchi inscitiam e villariolum quae principis petitio π non causa ut ea a dicuntur cap. 4 o. M paralogismi qui consequentis reductione in elenchi ignos rantium cap. 43. De relatione in elenchi inscitiam caussiationis ex pluribus unamem Eramus interrogationem cap. 4 t. Omnium tredecim modorura ad elenchi infidim relationem fisse ostendit cap. 4 I. Nostram inlicitiari e sam esse evr a e tatoribus factamur decusit Cap. 44. Quo in paralogi mis extra dictione nos deripiamur diserit. e. s. Quot mois faeu caussiariones apparenus tot cr catallatorias feri ostendit cap. 4 6. Ratione ab audientibus accepta nostri erroris institiam nostr in causam se probat cV. 4r osteniit quod auditores paucis exceptis pariter ut Aspae res et ipsi si interrogati essent deciperentur curiae Ita vialectrcas
Quot modis apparentes o sophisticae fani rationes tot σμ πι1M feri ostendit cap. 4s. Ostendit amphibologiam π modum, Piscandam quis σιμ
pliciter se circa ueraeratiocinationis particulas. cap. s C. Principis petieionem circa uerae ratiocinationis particuom σquod mirus modis alijs praeter dictas constituatur paralogo mus concludit cap. s . atii latorium cle rum non absolute,sed propter reston locem apparere elenciam declarat cap. sv.
nodos Fbas redargutio' uera infinitos esse declarat, O n. Redargutiones 'has infinitas est declarat cap. s
Falsarum ommurn ratiocinationum uruuersites prodere clanctas non praeficium considerarimu el σ loca omnum uerorum elenchorum ab arte liberenti petenda declarat cap. sm ullos reprehendu qui ad orationes quam π ad nomen σ ad Duesiectu, is olusiophismata referebarit cap. so. talpum esse a lenta o aes cauillationcs reduci ad norum σ inis tessectum cap. sv Al quia cauillationes neque ad nomen neque ad intellectum imitus que non esse ad nomeri declarat cap. s s. Alia ratione damnat qui ad nomen σ intellectum e Hattines omnes refrebant. cap. s s.
Ostendit ad nomen σ circa intellectum se idem cap. co. Item circa intellectum σ ad m, i es declarat. cap. sti Declarat quod est s interrogatio p diuisione costituatur no esse
rocinationes oesse fas ad nome σ circa intellectum. cap.6s. InterrogationEp dirus Ueri damnat σ reprehenda. ca. 6 3. Deelaria sterrogatione Gp diuisone fieri sua multiplicibus.c.64.
Quod periculum de altero fumentis oscia σtetari et dialecti eae intersit differctia nee no a litigioso contores. cap. 6 ς. De orationibus quae uti se σ quae non agit cap. 6 s. Dedilbercteta litigio σe illatoris cap. 6 DDe differentia litigiosi σμ graphi spe cap. . s. cur in disciplinis lauioso lacus σ de differentia theologi π lia tigiosi dialectici cap. 6 λArti rem disserendi non demonstrare declarat cap. et . ostendit ques teneatui qua dialecticesbabit buxit. eirti Aliquem non cognoscentem tentatiuurn esse probat cap. et r. Tentciua non esse cuiusdam determinarisubicctia bat.cap. m. Litigiosum circa eois uersari σnon esse ut furaraphus quic ius generis determinati est, probat. cap. et Facultatis dialectices eredargue est Mari eaveratoris. et s.
Ostendu quibus My π rationibus quis secum disserentem adfati sum o inopinabili ducereuoia cap. N. Principitio elatatu ad PFini inopinabiles Deedi tradit.e.τυ De deductiones inopinabile agit cap. et S. inii inus ad inopaeabiae cecitari s i, Glarat . D.
192쪽
Iuiu alium tradit malum quo quis ad inopinabile ducitur. ea s C. Declarat quomodo committitur tinguis cap. st. Pla rufacit in quibus orati oesquc impaticia eo stitvla ImLe.sa Desolaret mo doctrinam aggretitur tribusq; modis feri ostensit. ' cap. 5 3.
Qua ex causasola mi in ' ostendit cap. 34. Doctruta traditur pio caueris orci mus pote,' cap. ss. De similitudote quam soloeci mu ad cauillationes Durae dictio.
ius habet, ostendit cap. 56. Longitudinem comberre ad rZarpi indum declara cap. set. De princires irae π prolixitatis agit cap. s s. Qua ad redargutionem utilia sunt,osti dis cap. sq. Qvando urinaequis a pereuntiante intereopantum non per interia rogationε afferenta in metium,sid per muriatione cap. v C. Quae redargutionis imaginationem eliciunt liendit cap. or. ostendit rhetorum eo aratione emtatores responderam contraria suae positioni dicere nisi cap. o Restonientes redargutos concla onem duplise ostendae.ea. 9 3. Quando as oratione discedaere interrogans debet cap. 0 4-Quando orationes non de proposita connilucresia ad alia tra ducere oportet cap. 9s-Quando contingit re hordentes petere ab interrogantibus ut causam eis se interrogant e modo alita dicant cap. 06Declarat normidus propositiones non interrogandas duriueon: Uses fumentis esse. cap. 92 Proponi quid acturus sit σ ad quae talis tractatio utilis,
narrat cap. 's Planum esse dicit quomodo orationibus eua lurori s occurreri dama respondente cap. 's. Vtiata: quam affert exercitatio Iclarat cap. ico. Inexercitatum esse damnat cap. Ior. Inter probasilis π n:agis quam uerosoluenlim cap. xor. Neresessi respmdmr ι dicato,eduere debet e quae amoliuntur ueram redarguti E docet Er quomodo ri quum is uera redargutio consilia potest. cap. Ioue. Quod uero cauillatores Platonis tempore quaerebatur σ minus
Si cauidam es c auocari e π ills fraudibus uere redargueiat. exi linitiatur ias etiam scimus falli contingeret cap. Ios. Rethmision iridam rei ut i a non scrvaru in concrcisione quod in propositionibur telie econtra cap. a o F. r cum epimem est interrogatum resis oderes diuidere e sciscitari in qua signi carione accipit interrogans docet. . levoriginem aequivocationis cr amplabologiae docet cap. ios.
Declarat aequivocorum tis una debere esse resto fi c. cap. i . Idem esse ostendis pluribus interrogationibus unam relem ionem dare G riuoris σ quando responsiones apparentes in agis Pam veras dure oportere cap. 1 Io.
Ostentu quo solamiu princi in petiti ECr quo petitur Cr cum falsium aerat in lactilem propo trionibus eji cap. xii. vomodo non id quod proponimus sed aliud ut quod uolumur pillat concludamus cap. Da.
Qitando simpliciter cr ne diuisone,er quando eum diuisone
respondendum cap. II. Particulare mari dandum ex cur particulare ex pluribus quam unisaeis e constet magis cae.. x 4.
Si genus teneri contrarium Cr speciei speciem esse contrariam
Om ambigua proponaditur nos non concedentes no fallimur,s iace tura multis e non admittentur,m es cap. r Garando cr cuius gratia nomina transfrre oporta.cap. t 1 T.
Oraticinem bifariam contingere esses,am cr osten cras δυ talis solutionem esse dicit cap. a is. Quando conclusaeiram propostiones uel propemones olam rimcndae σscsolatio bifariam fit cap. iis.. Erroris inirentioncm csseeIoliationem facilini σ dificilem et quia
esse declarat cap. 1ar. ι contria cito non fumatur in pro fomitus non feri redargytion demonstrat, cap. 11 Quartilo in intereogartotribus D ex non negantu cap. Irς O stedit quo riliada, cum in nae aut i postione e duplex, c. ia 4
Ex jeat solutioncs d Alfionis π compositionu cap. 3 a PDt na exempla ponti coria positionis G duasonis. cap. Alterum composivionis excmplum polyt cap. 1 a PDe solutione cauillat torus acccntus cap. Ias
Deredargutionibus π dictionis Durum ortis agri CL s a q-δliam circa d ctionis figurum cavillaticium poniti ca- I C. Abas cauillatioties cum oditionibus ponti cap. x r. Item stares e irationes alias G solationes exin Histrum tam suas ponit cap. a 3 et Iton alias cauillationes π ollatini ea nis cap. 133--Alias er e Tationes euolutiores adducit Cap. 134. Ponat rationali cortitorum trectam es hominem probant cinersolutioncm cap. 33 -- Texto mancusue commento . cap. x36, caructarienes accidentis quo soluere oporteat docet cap. 13 PPon:t diuersas cauillationes adsciensesfactas cap. x q. --Quo crassiariones se T quid σsimplicit ob eis GLr Alias non disimiles cauctationes ponit cT eas soluit cap. x 4 Nomitatu cavillari mi quoque sida quid cr implicit π exora pia ponit c solutionet cap. Alia eamniem caussae senum exempla secundum quid cr nisi cito ponis er foliationes cap. x 43. Partis tu ibia quae pruit praemes se ab ipso enac declarat. r . De solutione caui alienam petitionis principis quando latent σα
quando non latent cap. 14s Desolutione coitati init consiqumis agit cap. x ε. Quomodo caussiatio non eo euic se sola da cap. 1 ricctii latio aes ex pluribusnam constituentes interrogantem quo - modo obstridae cap. 14s Sosinu cavillationa a ide nosmet dicatur inducentia ponit.14 cum praedicula per subice la declaratur non iam sto si σ in oraticne dictum declarat C.
Maci is cap. rs r. Quae renes faciles er quae ut eo rebet latur Asciles cap. is r. orationes difficiles ponit cap. 1s, osten sit quae oratiost uincinens cap. 1s
Item duas peracutas rationes ponit cap. 1s contentiosum orationum is in primis acutae admodum fine Dis
193쪽
ALEXANDRI APHRODIS EI DOCTISSIMI PHi Lo sopia 1 '
RISTOTELES post demonstrati ut ac dialectic ratiocinationis doctrina ab
ipso traditam, redargutionii institutione mentientiu nunc proditurus accedit, non ut his tque atque demonstrativa & dialectica ratiocinatione utamur: quippe qu a scienti effectiones atque opera sunt, mentientes & deceptoris redargutiones,tantum abest, ut opus & effectus scientis suit, ut ipsarum scientiarum turbationis potius dc impeditionis causet existant. quet cavillatoriet alibi a' philosopho importunitates nuncupat sunt. sed aut hoc omnino agit, nos docti rus, qui modi sunt, quibus cauillatores utuntur, ut nonnulli prisertim qui disserendi discipline peritia carent, suis capiamur redargutionibus. horum igitur doctrinam nobis prodit, non ut ips nobis usui sint, sed ne ab his quiti tuntur, fallamur: modorum enim minime ignari, quibus propositet a' cauillatoribus neciuntur Daudes,nunq redargutionis uiam ipsis reserabimus. quin modorum compositionis non nescientes cum ab
eis pro eo sita & a' nobis diluta fuerint sophismata redargutione in ipsos contorquebimus. alibi itaque ipse dixit ille qui uinculi modum non igit orat,copositum soluet, & qui fraudis modum callet is adductam diluet cavillationem. Propimites,ia pιibin tra latum est. cap. II.
Τotius disserendi artis de demonstratione sermonem finem esse, tum in libris in quibus de simplici disputauit differendi uia, tum in quibus demonstrandi disciplinam constituit Aristoteles, anticipantes
iam diximus. quoniam quet ad illam attinet disciplinam , abunde nos indagati imus, consequenti serie atque ordine de menticii tibias quoque redarsutionibus, lection quq pri sentis intentio libri,curque cN- tremum in ordinem situs,& cuius gratia cauillatorie inscribantur redargutiones,aliquid disseremus. Scut in non paucis desimus locis, ubi commentarii inscriptio perspicua no est,illic ipsa ut declaretur, necessarium existit. De latinaene libri et borum agit dis in myione. . I. Iir. Pr sentis igitur negoti j est ut aliqui existimat Intentio,qua cauillatores redargutiones extruut,&moliuntur,& qua qui doctrint quae ratiocinari docet sunt expertes,falluntur, disciplinam nobis prod
re . qui tredecim modi sunt, uelut generales quaeda cauillationum coniecture, qim ab Aristotele tractabuntur ; hanc pri sentis libri intentionem esse asserunt . quapropter cauillatoris inscripit redargutiones sunt,peritiae ac si hic quomodo redargutio fiat a' cauillatoribus,& de ipsarum cauillationum constitutione & apparatu ton autem quomodo ipsi cauillatores quae infertur in eos,cotradictionem subeant, Pertractetur. alii non hanc,sed aliam libri intentionem S Aristotelis potius mentem esse uoluere disserere,ut quomodo redarguendum & refellendum sit Miscere Possimus: S eis qui nos fallere nituntur, es uia contradicendo ire tialeamus. hac inquiunt de cau sa non de inentientibiis redarsutionibus, sed mentientes liber est inscriptus redargiitiones,ac si qua contra cauillatores redarsutiones intorqueamus, disciplina tradatur. quoniam ratiocinationum speciem esse triplicem categoricarum demo iutrauit, de duabus
inquam dialectica & demonstrativa in libris nomine ipsarum inscriptis uberrime egit, hoc in libro uelut
medicamentum eisibens,quod ut importunas euadamus cauillationes,auialium nobis pristaturum sit, de mentiente disputat ratiocinatione, cavillantium rationum redargutiones potitis tradens. ut pote is, qui quammaxime ueritatem colat, ct honore pre citeris prsserat rebus: qua ratiocinationes falset imbecille tie S apparentium deprehendatur probabilium deceptio. ut enim medici preterqua quod ,quae tialetudini conducunt,docent,quq sunt etia inter medicamenta uenenosa non ut prompta dc ad usum habeant parata,sed noxia deuitent, dc afferentia interitum, ipsi indagant . pari modo qui iteritati incumbentes circa eam se eXercuerint,& mperimentum ceperint probabilium,eos qualia quae uidentur probabilia, sunt, non nescire omnino necessarium est. neque enim de cauilla torus redargutionibus prima erat
Aristotelis ut pertractaret intentio. predictet doctrina speciei non sui, sed alterius gratia traditur; uidelisecet ut cavillatores refellantur . eiusmodi ratiocinationis species ad ludentes, no ad eos qui seria agunt,
spectat.qua ratione uiri sapientes operam ludo studiose impendunt an Euthidemo Plato pertractat. ubi cum Critone disserens cauillatoriam admiratione dignam ostedit Socrates, dc omnium nullo artificio dc
194쪽
apparatu artis n5 nescios cauillatores nominat,& hanc cupit discere disciplinam. deinde Euthidemi im, ut cu Clinia Arioclii filio disserat ,hortatur. qui statim exordiens atque iuuenem qsui uoce sciscitans in contradictiones compulit hoc pacto disserens. utri hominum o Clinia addiscentes sum de adolescet eni bor uelut magna sciscitatione facta primum infecit, deinde ipse Socratem intuitus est, qui ab ipso out audaciam haberet,& quicquid placuerit sibi, respondere iussus est. S.quod sapientes sunt addistent a pondet Clinias. & Luttaidemus nunquidem O' Clinia qui sunt preceptores nosti iste cos iis est
quorum igitur sunt pret ceptores ille,addiscentiu . sapientes igitur non eran , quando que docentur, minime sciebant .non certe inquit ille . ignorantes igitur discutit . deinde contrarium iterum ratiocinatus est, quod scientes discunt . iste dialosus & Protagoras istiusmodi rationibus reserti sunt: nos uero ad institutum iterum redeamus propositii m. Aristotelis sentetia ut di imus prima tradita est, ut qua ratione redargutiones cauillatores extruant apparentes, differat, necnon quomodo S his suae iniectitos artis refellere uideantur,atque cauillationum qitae sunt generales coniectationes,& quot in cauillationiblis qui certant,& contendunt,coniectant,atque quot species Daudum, Sc quot speciem modis, lusque singula redarguendi dc refellendi imaginationem faciat, postea ipsis peraccomodatas adducit solutiones. ignorantem uinculum soluere, inter ea quae fieri nequeunt, numeratur. cum hoc explicatum
fuerit unc refellere poterimus. simpliciter enim scire qua de causa illi nectant fraudes, facultatis & solutionum copie si appeditatio cit . quoniam uinculi cognitionem qui habet, qua ratione uinculum sbluendum sit,uemine ut in libris scientis diuinet dictum est, ipsi constituente, omnino nouit.
De ordine libri elenchorum. Cap. IIII.
De ordine non pauci ambigunt: nonnulli enim non alia ratione cauillatorie quam dialectice demonstrativam ordine postponendam necessarium esse asserunt,in probabilibus temporis diuturnitate uersari prius,deinde sic S necessariis,& ueris insistere opus esse credunt. haud recte differunt, qui hic sentiunt. si enim hominum natura in materia obruta,& cu ea alligata,ut plurimum sallitur, & aberrat,imaginat ionem sequens,& quq exilientiam non habent ea esse suspicatur ipsam primu probabilibus,at ille eiusnodi apparentibus obiicere non oportet. his enim cohibita,& ante imbuta, haud facile ea deserer, ut ueritatem sit scipiat,cum illa tum uera tum per se credibilia esse censeat. anticipatio atque prenotio
qu cunque fuerit,ut transmutetur uelociter non uult : sectis,illa demonstrationis scientiam ordine antecedere debent,qui demonstrationi conducunt,scientis,cauillatoria penitus inutilis demonstrat me existit. amplius si ueritatis positione,falsitas resellitur,cosequens utique omnino erit, ut itera primum addiscatitur,deinde ad probabilia ac falsa studium applicetur, merito demonstrativa his pr sertur ordine. cum enim ratiocinationem in ea proprie ex necessarijs,& medio carentibus, ct notioribus,atque concluso ne prioribus fieri didicerimus, ratiocinationei r ter hec colliGtem aliquid omni longe semota impeditione facile cognoscemus. s enim quomodo Dat hoc,eruditi fuerimus di qua ratione in his reperiturueritas altilla impediti difficilitate perdiscere poterimus. quonia hanc ut cavillatoria immediate se iii μretur,fieri haud qua' poterat,dialectica qtiet differendi ars est, partimque quod uerum, partim quod falsum est docens, media interiecta est. quoniam S q huius intentio libri, & quis ordo,quque inscriptio copiose disseruimus, S ut philosophi rationes consideremus opportunum iam est.
di artis prooemiis eandem esse afferunt, has uero ratiocinationes quet nonniin j materia peccant, & a ni usatione non declinant ratiocinatiua,ratiocinationes appellant,eas uero quet a ratiocinatiua interdum forma deficiunt, si error absuerit a materia,non ratiocinationes absoluis sed apparentcs censent uoc.indas.& ut aliquid dicam,quando in coniugatione quis ratiocinatiua syllogismum confecerit, propositionum gratia in materia acceptaraim litigiosam S cauillatoriam extruxerit ratiocinationem. ut quando dicit,uirile omne uirilitatem habet,tunica uirilis,lunica ergo uirilitatem habet. hqc enim ratiocinatio,non alia de causa qua quod otiane uirile uirilitatem habere ut probabile acceptum est litigiosa est S cauillatoria , quoniam contusationis in prima figura ratiocinature ex ambabus affirmati v s hac quidem particulari natori uero uniuersali existit.quando iterum non syllogistice ire adseruata figuis
Proprietate re ueris quispiam ratiocinatus fuerit,& iste ratiocinationem apparentem tamen consecisi edicitur,quales in non ratiocinatiua coniugatione orationes sunt, ius interrogantur: ut, si quis concludat,equum esse omnem hominem iuia animal esse hominem omnem,& omnem mitu esse animal acceperit. eiusmodi complicatio S ratiocinationis connexio quamuis α iteris constet propositioniblis,n quast ratiocinatiua est. causa uero, luia duc in secunda assirmationes fisura sunt, & non pauca horuit in expositionibus,quas in disserendi arte elaborauimus, empla reperiuntiir. nonnulli cauillatori de
litigioset ratiocinationis talem prodidere disserentiam. litigiosa ea est inquiunt qui haud bona constat
195쪽
ratiocinatiua forma,cati illatoria uero est, quq integra forma fatiocinatiua existit, in materia peccans. sed iii ab ipso Aristotele mentientes coarguuntur,progrediens enim in his in quibus rationem demonstrandi a ' differendi ratione d hanc es cauillatoria distinguens inquit que igitur secudum rem communia speculans dialeeuca,idem hoc apparenter faciens, uillatoria S litigiola ratiocinatio est. quoniam igitur litigiosa natiocinatio S cauit Utorius elenchus idem sunt,postq de cauillatoriis dixit elencliis iubinduxit S apparentibus elenchis qui paralogi simi sunt, re quo ac mutuo idem ponens, clen chorum enim sophisticorum commune omnium est apparere,& horum in sequentibus statim diuisionem facit dicens torum enim sophillicorum elenchorum ratiocinationes cum ratiocinationibus litigiosis quq apparentibus probabilibus & non existentibus sunt compositet eedem sunt .hς uero uidentur essese dεα-orationibus litisiosis apparentibus uel exprobabilibus,uel ex pio babilibus apparentibus . que &litigiosi; dicuntur ratiocinationes, ratiocinationes uero non . cauillatorii quidem igitur ratiocinationes sunt,quq figura ill se propositionibus ambabus aut altera salsis constant , apparentes uero ratiocinationes quς ligura non integra propositionibus interdum ueris no nuq salsis sunt, simpliciter uero omnes apparentes elenchi aut ratiocinantes sunt, aut a' figura corruut ratiocinativa. qtiamuis enim recta in figura ratiocinatio suerit, secundum apparentiam S non proprie elenchus. partes elenchi tredecim sunt, circa dictionem quidem se circa uero intellectum leptent, quas extra dictionem nuncupat Aristoteles, & tredecim has bis pertractat partes. primum quomodo nam fallant cavillatores, disserit, postea diluit,atque soluit. presens igitur liber cauillatorii elenchi recte iii scriptus est,& bifaria inscriptio intelligi potest, uel qu6d coarguitnt,uel quia coarguuntur cauillatores aut apparentibus intulit elenchis ut posterioris quod prius expositiuum sit.& erit utique sententia talis,quemadmodum pre anticipantes ducimus, ut ae non proprijs sed apparentibus disserat elenchis, qui cauillatoriis sunt elenchi
Pretonstrina altera post De ear te tractatum est. cap. vi.
sophisima quidem est, quemadmodu & ipse dixi 'in disserendi arte cum ratiocinatione litigiosa ide,
ut, num est tacentem dicere minime inquit respondens quid uero qualido lignum lapidem dicis, non tacentem dicis,ecce igitur hic amphibolosit Ophisma consemim est. elencluis est eiusdem S unitis non
nominis sed rei S nominis non univoci sed ei, isdem ex datis ex neces it te,non eo quod erat in principio numerato,secundum idem S ad idem,necnon similiter atque eodem tempore contradictio Uera. s enim suis sciscitatus suerit num canis animal est deinde annuerimus. S interrogans asserat,qui calores, S lius excitat,amna at non est, non utique refelleret,quoniam redargutionem in rem non intulit eandem.quia & non raro ab uni uocis etiam exoritur error, ut quando quispiam interrogauerit, num
animal ambulat deinde non negatis respondenso cauillator adducat, quod est aliquod es quiescens, hac de causa di nominis adduxit non titii uoci, sed neque eo quod in principio erat repetito . quid sit uod erat in principio peti,in priorum secundo dissertiit. S secundum idem,& ad idem redarsutio esse
e t. si naque quod interrogatum est, iec untii octim nec qui uoci im .nec quod erat in princ pio suerit acceptum,secundum aliam tamen atque aliam eidem adeste & non adesse partem dixerimus, minime
redargui poterimus ut num Diuops niger equide non dentibus niser, quare isdem & niger, & non niger,sed redargutio non secundu ide est. pr terea si non ad idemon erat proprie elenchus ut si quis dece deesse S non este duplice dixerit, ad aliud enim atque aliud non ad ide duplex dicitur, ct huic non absinite est id,quod alicuius quod in actu uel potentia declarativum existi ut num dormiens uisum habet certe
inquit,habens uisum uidet ne3 equide .dormiens ergo uidet, eu qui non uidere aserit dormiente hic non coarguit ratio quonia dicens uidet uisum habens labente tu non operatione langentsi,sed cessantem,&seriam e S ut ad opus exeat ualentem, tu iam opus obeunte sgnificat. S in eode tempore, at,nii homines boni in genere qui de serreo non boni. sedi, c ratiocinatio O in tempore non si eode, non erit uera
redargutio. quando igitur non iuxta ueri elendii dissinitione, sed aut per squi uocatione, aut fecitndum propositionu aliqua cavillantiu secu disserente quis coarguerit,tunc ille cauillatorie,rion uere refellitur eiu unodi elenchu partim apparente,non es diu partim pareXelendau nominat Aristoteles,quippe qiii extra veru S propriu elenchum,de quo non multo post aisseret Aristotcles. par.ilogismus, qui uel materis ues ratiocinationis se e ratione committitur error, istit,ut plurimu uocitante paralogismii rati cinatione quq no recta ratiocinationis syra seruauerit,Aristotele indi sinus. de cauillatoriis elenchis interpretii nonnulli hic ut diximus cauillatorios Henchos.& apparentes mutuo S equo positu esse asserunt,iit omnes cauillatorij non proprie sint sed appareant elenchi S uideantur. erit utique S cauillatorij, ct apparentis Mendat distinetio aliqua, etenim cauillato tu elenchii qui integra saura materia salsa ex apparentibus consatus est probabilibus appellabis, apparentem uerum elenchum cc paralogismum, qui materia quidem quouis se habete modo a' figura deciciens ratiocinatiua, quoniam ante paralogismuproprie in his qui non rectam obseruant figuram,esse acceptum asseruimus.
196쪽
ch ssicam ab his quae nasura sunt prima O Menus.
De nisu iis artis cavissimis. cap. VIII.
Ab his quς natura prima sunt inchoantes, J Ratiocinationis deni 5stratius & dialectice atque sophistic inatiocinatione simplice non raro genus essedisseruimus,quonia genera qua species prius natu ra existunt,hic primu de ratiocinatione copendiose pertractat,quid est & cu nonnullς uo fiat qua rone uideantur esse,aliquet uero sine dubio uere exiitiint,ac de causa inquit nos secundit naturam a' primis incipere oportere. hoc enim pacto strueda series, hoc est natura primis qiis sunt comunia qu da, interqtis ratiocinatio cisputatur,cuius in progressu inquit genera esse quatuor, aut i tur de his asserendum natura primaAut de principiis proposito negotio proprijs,S uelut accomodatis Hementis,nam alia &non omnibus eade principia sunt,ut enim geometriet natura prima ct principia sunt,puncta in , circuli,& dignitates, de quibus seomcire prius disserentes hoc pacto in partiu doctrina agunt progressus, haud secus dc hic ipse aget .prima cauillatoriae artis sunt,& qua dicitMiuisoaiecnon specie talis rationis esse ali sua osteriso,atque quς appetant cavillatores,ct qualis electio ipsorum, & quς sint qyioru gratia aurediuntur,dc inuestigant huiuscemodi orationes, ut uideantur scilicet sapientes, & qutilus S luctu nimiaque opu assuentia. cauillatoria enim ab apparente sapientia lucratio qu dam est,quare demonstrationes appetunt apparentes,atque in hoc cauillatoria S deceptoria ars i disserendi distinguitur arte,quoniam solum altera gloriam,altera lucrum & quaestum spectat.
Cumiam quide igitur ratiocination partis gurdem esse, potis vero non ex lantes,CTesse apparentes manifesti est. ut hoc nonnulla in ali fisimilitudine, er an orationibus
pars habet modo et erum iano nonnulli praeditisunt habitu, aliqui vero apparet inbutim
se montes, se ijs coponentes. Er i a ui epulchritu epulchri, aliqui vero se
re bili tincta, rea. eodempacta ratiocinatio er elenchus,hic quidem erit,hic uero n5 I, ob repentiam Uparet. expertes enim aeque is qui longe ab nt, deculantur.
De anarenti er edia litorio elencho. cap. t X .
Quonia quide istur ratiocinationu partim quide esse, partim uero no existentes & esse aeparentes JNonnullos esse diximus,qui ab apparenti elencito qui paratosismus est , Guillatoriu elenchu diuersum esse intellexerint.& eaquq in prisenti dicuntur sic in hac dictu esse sententia asseiut.qm quide hq redargutiones deceptoriς di cauillatori; perspicue di sunt & nominatur ratiocinationes, lis uero redargutiones apparentes ἴc paralogismi ratiocinationes no sunt,esse t n uidentur.sed res no sic se habet. uniuersaliter inquit.qm lis quas differendo formamus in recta ratiocinationis figura sunt, het uero esse apparent, haud sana ratiocinationis coelexione habentes,non simpliciter S absolute sed apparentes ratiocinationes dici debent. postq de cauillatorijs elenchis qui ct apparetes erat elenchi,dicere proposuit, primu ra tiociliationis litigiose diuisione ab ipso in primo dissereo; artis tradita in nostra reuocat memoria. sophisticaru enim ratiocinationu ide est dicere oc litigiosam, iis quide ut illic dixit ex apparentibus S probabilibus sunt ratiocinationes as uero qua uis no snt ratiocinationes,in arearentes sunt. & huic p ea que adducit fide astruit.que modu enim hoc quada in alijs fit similitudinera in orationibus hoc est ratiocinationibus estis modi quippia esse uidere licetn no solum ex animalibus ratione pr ditis,sed S ex ipsis anima uacatibus rebus hoc quod dictu est statim cofirmat exemplis.ut enim inquit,hominu aliqui sano dc bono pr dati scint habitu, tales uero athlet , S pentat fili. nonnulli bonu simulam habitu quibusdacirca corpus inginiose atque artificiose factis seipsos crastissimis induentes uestibus eos qui boni sunt habitus sinu lantes. quod & tribus in uictimas adducerent faciebant.utraque.n.& quique reliqua in fiso& celebritatibus qn ad altaria uictimas admouebant stiperexcellere miro ibidio proeerabant, carnis pinguedine inflatione eleuatues,ut qucadmodu in dipnosophiste Atheneus & Procius in festivitatu recensione dixere copia fliis no erat pinguedinis,propter inflatione appareret. idem & qui malo priditi sunt habitu. efficilint .certe S iurpes dc sui informi sunt aspe hi uera carentes pulchrituane seipsos fricati
nibus colorantes fallere. n.eos quibus ut se spectarent cotingit &quod no est,ut uideatur,opera dant. tales uniuersaliter dicuntur omnes tributim inflari,qui no exercitatione neque uere magnis corporibus, aut eleganti sunt serina, nonullis inibus,& ingeniis seipsos coponentes exomant,qui malo habitu sunt bono priditos mulantes apparent.&qui turpi sunt forma, quavis abst pulchritudo, pulchri uidentur. uon dissimiliter & in anima carentibus f c quide uere argentii, & auru sunt , hic uero iudicio sensus fallente apparenter,quia es no multa colorii sensus disimilitudine Ellitur, ut & in melle,hoc. n.sauu esse cognoscens,& gustu dulce esse iudicas,si quide dc aliud quid eius modi coloris esse c5spicatus fuerit m illiid
197쪽
mel esse suseitati irrina aliqn in eade ut in libro de animaiste dixit, ambo recocia r. ut igitur S in core noru dispositioibusn in inanimis deceritio,atque error si pius fit,sic & in elenclus S ratiCcinatioitibus.
hqc ede cit uera tu ratiocinati O,tu elenchus i c uero non est,ssed ratiocinatio estis uidet ur, i si fullo istice artis expertes auditores sunt,atque uerarii ratiocinati nil, temo elenchom non noli crint proprietates hoc inquit inscitia. s.auditorii apparet . quod di in libro dedent Astr.iti me ita enigmatis modii Operuit. quod inquit,de rebus geometricis inter no geometras quis disserens auditores, praue disputans latebit.
deinde qua ob causam eaque no sunt,eXperientia carentes esse arbitrantur, probat. Pert .n.inquit,
aeque atque I absunt longe speculatur. cuius duplex sertur expositio,vel hoc.n.inquit, no aliter expertes h c quoru experientia carent intelligerem iudicare apti sunt. qua q ab horum natura longe assecti sunt,neque omnino O est id de quo serunt disputatione no nescientes,certe. n.absunt, Sc porro ab ipsorum cognitione distat. hoc pacto uidelicet intelligedii. uel maxime, ut ex logo spatii interuallo alique uidentes modica aliqua S parua smilitudine s pius falluntur, & partim ob interuallu linmoderatu, &partim ob uisus imbecillitatem radiorum fractione S reuerberatione,eum q no est Socrates, cratem,oc bili tincta coloris similitudin aurea, dc argenti spuma Sc quae stannea sunt, argentea esse putant. sic ratiocinatricis artis ignari leuibus S paruis quibusdam similitudinibus eos qui non sunt,propter imperitiam hac unbuti opinione & elenchos S ratiocinationes esse iudicant.
Ratiocinatio enim Hi ex quibu am possis,ur quia alterum ab his quae postasint,necessurioper ea quaesu posea, Hudatur. elenchus escia coclusionis corradictione ramaris.
De ratiocinatiora, elencho quid uterque est. Cap. X .
Ratiocinatio ede enim exsibusda positis est siue consessis,ct non ex suppostione acceptis ' Quideli ratiocinati O,S elenchus,& in pruno S secundo priora res littoriorum philosophus disseruit in pri-ino Fella, ratiocairatio inquit,es oratio in qua positis qbusda est quid a positis,eo quod lisc sint 'eccilario cotingit, ct qui sequuntur. S cuius gratia singula quaeque disserentia adiecta est, in resoluto-ΠΤS auatim pertractauimus.in priorii secundo resolutorioru a philosopho elenchii esse cum coclusionis Otradictione ratiocinatione desinitu est.no. a. sine ratiocinatione elenchus est. neque hac de causa curatiocinatione idem est. maioris itaque ambitus qua elenchus ratiocinatio est, st.n .elenchus,omnino Sratiocinatio, no i n e cotra ,si ratiocinatio,& elenchus, qa ex duabus auirmativis stri litur sine cotradicia ne ratiocinatio, ex litrisque elenchus no colicitur affirmatiim, itaque hanc Fem propositionu inclencho affirmativa,hac uero negativa esse opol tet elenclius. n.coclusioni qu. x a' principio accepta est, ut contradicar,recipiens cu coclusionis cotradictione ratiocinatio dicitur.hoc est ratiocinatio coclusionem μέ plei S cotra aliqua propositioiaem uera polita,uel ratiocinatione accepta,aut consensit aliquo uci. X Peric ci edita .csit radicuOile habens. iis quis dicat homine esse animal, S hoc ratiocinatione d monitret,ea homo rationalis, rationale animal,& concluso inanifesta, uerit qde is ratiocinatus est. si quco lusioni repugnarit hunc refellemus, codii soni uere oppositu ci tradictorie, uat cotrarium, quod ipse luppoliat,ta altera cosessam propositione accipientes, S ipsum sibi manifeste pugnante mostrabimus. 'enim de iii illo homine animal, & de omni rationali animal, de nullo homine rationale, sed & omnitia erat. ecce igitur uere cotrarita coclusioni accipientes,& absurdi nescio quid coclusimus, propostione conli Ilam deliruentes. hoc uem ut idem effici. imus,licet,si contradictorie oppositum acceperimus.in secundarigitur figura eligibale medio accepto malu no esse bonum ratiocinatione colligendum, S malum non emo bonii tu .lcinoris tr.itum, ies simpliciter ut manifestu politum uel rotiocinatione collectum . ut
qn quis nullum malu elietibile esse inne bonum eligibile sumpserit,ob hoc in secunda utique denisistrarum cin fisura, nullii malum esse bonum. si igitur m cotra cocilisionem insistens ioc esse salsum colendat,co lusionis cotradictione hanc. Laliquod bonum esse malum dabit.ῖς nobis sic in tertia figura rati cinam ibus refelli poterit alicui bono p suppositione malu inest,& omni bono eligibile,alicui ergo malo
elisibileyuilli uero merat. lisc igitur redargutio est S elenchus, qui conclusioni contrarium, aut contra- Oi ly ut ii ,-t lite in priapositionibus aliquam ueram accipiens Atque ex hoc absurdi quippiam collectum demonstrat,talis quidem ratiocinatio,& elendius.et qui ratiocinatur,et resellitu undum hoc ratiocinat ur,et refellit sed catullatores minime refellunt.
Stacauillatores qui de nullo modo res Pur,multis vero de causis refellere videstur, Paramus locuS, qui per nomina, inaxime aptus ac popHaris valde. quom ipsas per se res nos,
quaiso di viatione mimus, a serre no licet, se irere vice nominibus ut notis utimur, Er mrobus id quod in Gmnibus acciit, contingere arburamur. Peadmiati ex his qui calculis
198쪽
xi lio . naque' oda ct no tis quiuocationem esse fieri nequaq potuit.nomina terminataeue,quia elementa, Iliora copositione nomina costat,terminata sunt, spicini est terminat ora uero terminata est,ta copositio.amplius quia tio omnis literarii copositio syllabas uel nomina costituere ualet coplicatiora.n.S iniam copo oues' uocalm solia sunt, hoc efficere ualet. ob hac triti ir causam dualis tritio ris & duodecim reliqs modis q ab eo tractabui . I rocinatioi us &elechis ut d tu est Sappares,dc uem reperitur,illud ede cauillatoriu ioc uero scietit eminum existit.
De esuintorum sapientis stati ea de opere ipsorum agitur. cap. x II.
Qin operi quibusda pitu magis J Vbi hac de ca nemo alijs errore gigni cauillatoriu disseruit curei imperuiatur opus,dicere,ppotui .igitur qua esse sapientes aliquos dicit ut uideantur,mastis appetere . quia nulla disticilitate, negotio millo huius ad eos accesso est. ncque parui referre putant tantentis ocius qua uere aeter appareter magis uideri.rio solu ut uideatur esse, quavis sapietes no essent, hac tenestate opera dat, ed & antiquiores tum simodi in cauillatores stupebat. appares.n.no cosistes sapiEtia cauillatoria est cauillatorque ab arpente sapietia lucrator.hoc uero Hippis S Protagore S Grille SProdici declarant quoru qui cu sapientia tu asiluentes diuiti Ruas arte hac aegregarunt discere uoluerit Platonis dialogos istoria nominibus inserit tos legendos curet.& cipientissimus Socrates in Platonis storeia audaci timi poli elatione,& calliciis inscitia rones scientisca resellii α omnino humile de abiecta credit esse cauillatoria flatu sapienti et opinione S no uera esse afferunt sapientia, cauillato cive opinione Lola sapientelia,sed re uersiisipiente dc lucratore uidelicet lucri gratia ab apparente capientia cotentiosium cauillatoria apparente & non uera sapientii cx hoc quia cxistimatione est,pspicitu est.q. n. istimatione
lum,nolprie sunt. li. n. Istimatio est apparens existentia, apparens uero existentia no est morie existentia ergo termini duplicatione maioris istimati prieno in.ob hoc cauillatoria apparis sanientia es t sapiens lite apparens caitillator est.& n5 uerit sed apparens cauillatori s est opus, ct quia ab arit,arente lucrabantur sapientia,cosequens omnino erat,iat sapientis munus agere uiderenturma s. alia agerent. lui.n.uere caltillator est,sapientis munus obiit magis qua obire uideatiir. crates tibique se niςil scire.nec quicipiam sapienter agere affirmans declaratiat omnia re alta supremaque scientia partim dic bat partam agebat cavillato eregione no Omnia nescire cosirmant. nullus. n. unet Sc hodie' induit Protagoras nonum quid me interrogauit quas ipsa illa dicens ab omnibus interrogor quae scio.
Eri uero ut unum ad unum dicere de unoquo uestentis opus,psin quorum notitiam M.' Mit no fusi errante uero osen re posse. hinc uero stat hoc quidem quia rationem reddere, hoc uero quia a pere poteris ere igitur uolentibus HI, dictarum genus quaerere orarimum necessarium. Ope praenum Gque f. ut enim sapiens apparea eiusmodi praefabit cultas. cos elision sunt haberes. re mi quidem si cur esse oratim genus, . talem ab his quos cauillatores vocamus,auetra fucustarem perspicum eri.
De sapientis opera a r. cap. XIII.
Est uero ut unu ad unu docere opus ' Postq cauillatorii sapientia qualis si disseruit,& qil apparens
lapientia necno quale ipsoru opus,'m sapientis munus imare uidentur,ostendit .minc eorii o ueri saniente sunt,opus adiecit quispia .ri.ut istuc dicere potat, qua rone di quo mo recte interrogare, pariter alieocria reicientes,ab hisqui ut nos fallant decipiantque grediuntur, fraudibus no capiamur. scienter Inquit interrogantibiis Smdentibus.opiis n. interrogatis est partim interrogatioibus iid mentiri, nartim errantem tridentem,si sidem no recte S taso rnderit,ostendere.rsidemis uero ictibi aberrat interrogans,ta ipsum qilem errantem ostendere opus est.quia ronem reddere ualet, qΨ pcipusi ipsius rii lentis eli'piis. cognostens.n. siue plurifaria multisque modis,sive uno res dicantur m5onterrogantem eorum quippia: multis dicuntur modis an eoriim morem luno interrogari couenit mo,haud qua a si nouerit,hmic fallare,ac deciperermutet .vi accipiesido no dicere falsum si terrogatuis opus. qiii. .imetro andi recte familiatem habet, nunq .ppositionem ob quam pugnantia sibi & cotraria dicere cotinget,interrogauit. ut.n reste interrogans, no Ppter se sed ob rfidentem tanq mcul ab errore interrogare nouerit,intraria accidere demostrat. in uero ut unum ad linum,ut bretiiter dica,ut unum ad uni imamborum opera. cilcitaturi quidem recte opus A prias ta ilia ambiguas sumere a post mori. rsidentis uero interrogantem
199쪽
8 si errati erit Aellere posse.errante uero refellendi & alii uocorum & ambituorum necn5 aliorum qui bus sallere nititur interrogans,cognitisie, sicultas innascitur. uel igitur unu ad unu sic intelligendit,uel sic capi debet. qm muciari me uis,cognosce,nisi es me uis tua interturbetur,puertaturque interrogatio recte S uere interroga. ad quidem scienter eli interrosantis opus.& ut errante refellas, p ea si dilemimus incube. qci quidem perite i iidentis cil opus Pprium .aut igitur unum ad uniani primo aut altero intelligendum ino serii .it.n. Sin his duo. n. ida dixit S quo riiamdu,& interrogandu est.cu licc disseruit eoru fi d ioni rami .nos meminisse ituit .&.n.eiusmodi orationum qua cauidiatores quoquomodo insequuntiir,sorina esse costituit,lii quibus S uiuocatione adimi catuamque ob qua eiusmodi orationu appetunt facultate addens quia plana scilicet,& facilisclitia talis litigii 3c colentiois iacultas apparentem esticit lapientem.ob hoc electione cauillatores habent .his ino quodam Aristoteles hanc orationum serinam circa quam cauillatores thidiose uersantur, philosbpho,ut modo scientisco S uero cognoscat,esse necessaritim constitiait .quo enim modo qci ignoratur refellendum erit ut igitur non isnoretur,opus et t. li enim talium orationum inscitia atque imperitia imaginationis causa in laud dubium est litin chim ipsarum cognitione non simul cum ea & elenchus sit.
Quot uero oratis iu ophi laurus ecies, ex quor numero ipsa contuta facultra es, necnon quot ne iij partessunt,atque aha huic arti conferentia um siseramus.
Cu hic demostrauit;d hic de quo psen, ait liber dicere .pponit .de cati illatoriis agit elechis& quo. S p ' constituanturn quot orationii sophisticam species sunt .in sophis tuoru nunc elenchorii do irina ingreditur, S prius quot cavillatoris orationum species S ex quot cavillatio consistit,inquirit quotuero orationii species sunt,et ex quot numero aut uicissim mutuo stς sunt. ut hse dictio quot loco huius,' orationii species sunt,s ex quot numero aut eadem posita est huius loco quot redargutionu couillatoriaru species, i quide due sunt circa diei ione scilicet,ec extra dictionem, quot uero loco huius, quot unius cuiusque eiusmodi speciem partes. specie .n partes subdiuisiones dicit speciesu. potest &hoc,quot ne iij partes sunt dicere. lae huic suu eum quot cavillatores coiectat.DO. D.ut refellere uideatur solu .sed de nonulla alia ' paulo post dicet coiectat potest uero cauillatoria dicere.si uile neque
ars neque scientia. a utraque in ueris uersam iit.& ars est cu uera habitus rone essectivus S. scient ia ciseca ea q eode senap mo se habent habitus dem sistrativus uel generatim &coiter cauillatoria nuncupauit artem seu potentia dicit enim ipsam S artem communiori artis nomine utens.
Sunt quide orationum quibus in d ferendo utimur genera quatuor .d Irma esse clarces, dialectae tentarim tigiose doctrinae quidem esse rices smi,qua ex principiys unicui/
que ae Ophnae accomodatis non eae r Undentis oponsone rari matrices sunt. Oportet na/que addiscentem credere. diaden cae vero quae corrad Ahorus ex probabilibus rati matri
cra: triatinae uero qua ex his quae uidentur res denti,et ei qui sientia se esse praedium simulas cogitu necesuri , o modo in ali s determinatum est. Bigios qua ex apparentibus probabilibus, em nan ex lentibus ratiocinatrices, aut apparenses si mirae . de
doctrinae effectricibus, ct dem y citiuu in es olutorijs d filum es. de dies hcis, crtentariris,m libris qui hunc pracsere. de contentio*-htigioss nunc Veramus.
Ratiocinationa genera,er rara recen et differret D ut δε qua anuvi ερ de vi capiat. cap. X V.
siit Oe orationii quatuor si in disputatioibus assumtii ur genera J Coiter prius de Oibus rocinationii se is sermone habet .easque eitii merat S rocinatiois de qua ab ipse sermo nunc habendus est, sema suscipies doctrina eius tradit dubitatione dignis uidetur,cur orationii q indisputatiOibus assiimiatur, genera quatuor Hia dices orationes doctrina pariut popueri demonstratius sunt,intulit .n5. n.oratii Des demostrataut ex probabilibus sunt aeque ex his q uidetur omnibus 1ut Min plurums,neque ex his quae sapietibus,aut Oibusiniit horum plurimis de horti maxime in philosophia claras,neque de omni Proponitur r5cinatur,ex his .n rocinari no ite demonstrationis est,ut dialectices ei situ. an in disserendo pro ro inado nuc accipiendu est, .n.demostrat ut in e metria S nonullis aliis habetur, no disputando ed rocinado egreditur.quatuor esse genera dicit .L i sunt exponit, summo orationis copendio horii adinvice diiseretitia doc et .doctri lue essectrices orationes inquit si ex his q uidentur respondenti, sed unicuique disciplitis ex principijs sunt accismodatis torinatiori Oe demi strative sunt ut in numeris dixerim q i discreto rocinatur quato S geometric ' i quato sunt c5iinuo,simpliciterque eN RIUM unusquisque scia di subiceio Ῥprio principia het.& demostrativa est, i sic& euasnodi iasi exi tantis
200쪽
opinione ratiocinando procedit. huius uero cauti existit,qm credere addiscentem oporter qnod est, is ex princi piis rei docens accomodatis, proprias quae sequuntur rationes habet . non enim is uispiam nisi perstasionem primorum habuerit posteriora discere poterit. dialestice uero ratiocinationes si in t ruae contradictionis ex probabilibus sunt ratiocinatrices . semper enim dialesticus problematis ratiocina docontradictionem colligere nititurn utraque in partem, quia exercitator est ex probabilibus aggressus habet,oppostorumque est ratiocinatiuii tertiani inciuit tentativum esse ratiocinationem,quae S ipsa dialectica est, pars nanque est dialecticiis. haeremis ab illa disseri, quatenus de eo cuius scientiam habere non dissimulat,non ex simpliciter sed ex apparentibus respondenti procedit probabili biis .in hoc enim a dialectica ut dictum est tentativa distat oratio. atqui ct ipse dialesticus existit,quatenus ipse ex simpliciter ratiocinatur probabilibus quae Omnibus,tiel plurimis,uel sapientibus uidentur . t et aituus uero erisimpliciter probabilibus,' ex his quae uidentur omnibus, qui illa non nescire scientiam, cuius experi mentum sumitur simulat. quae & ipsa quamuis tion ab itit sed secundum scientiam illam probabilia sunt. quae in salsis q sunt in geometria,descriptionibus,tisi ex his ouae tinr oibus,sed & ex his quae geometris uidentur, accepta,quae ut ab ipsis illis cognoscantile necestaria sunt.& in non ullis reperitur exeplaribus necessarium o paruo inscriptum.& utique sermo impersectus erit ut extrinsecus hoc assumendum sit. quorum scientiam habere non dissmulanti scire necessuri v. in quibusdam quidem aliis no quatuor sed tria scripta reperiuntur genera. iiii tentati uc ratiocinationis ut partis dialectices progrediens meminisse uidetur . apud Platonem uero no raro cum in Eutiphronritu in omnibus eiusdem sere' dialogistentative formam imi enire licet. de in primo de differendi arte libro ratiocinationum memiti t tentativarum ubi ad quae dialectica conducibilis est exponit. illud. n. ex hoc quo in aliis definitum estino, indicauit. litigiosas uero esse asserit,quas ex apparentibus quidem non in existentibus probabilibus sana constat figura constructas necnon apparentes ratiocinationes .isse uero ecorura in figura delinquentes contentiosae S litigiosae sunt quas easdem esse asserit .de alijs quidem inquit doet inc esses tricibus, de demonstrativis orationibus in posterioribus die tum est resolutorijs. de dialecticis uero di tentativis in arte disserendi pert ractauit. de contentiosis S litigiosis nunc est dicendum.
Primum inro ucstendum suot sint, quae orat finibus contendentes Er pugnantes camectarit. sunt uero haec numero quinque elenchus, fulsit tropinabiles, Iolao usquentum d uetans ut nugetur esscere. hoc uero e I, perserpe ut Hem dicat, cogere. aut hora mulum non existens ed esse apparens .maxime quidem enim ut coarguentes a pareant, eligunt. d inde in aliquo falsum demonstrare. tertio ad inopinabile ducere . quarto Haec um facere . hoc uero est respondens in orari ne barbara ut viarur ictoe esscere. postremo uero idem septus dicere.
De his pιa es instores coniiciunt ulli. cap. XVI.
Primum quidem accipiendum quot sunt' orationibus contendentes coniectant. t Posid quot ratiocinationii formae sitiit,& quot uniuscuiusque se aru pies, nemo quae hoc in negotiu coserunt, per tractauit minc quod pollicitus est,ab hiere inchoat.& primu quot sunt, i coniectant, qui orationibu contendunt. hoc ei cauillatores. & haec numero inquit sunt quinque, i coniectant. elenchum, falsim, inopinabile,solimcisimina Δ ut rii dens copellatur innugas,efficere . quid uero horum unu quodque est, ulterius progressi addiscemus. quid uero est i ii dentem in nugas detrudere,p id quod inducitur declarat. eXPolitiuum .ii. huius quid quidem est nugari , idem ut dicatur sepius cogi. nunq in ueris differunt caullatores, quia ex apparentibus non probabilibus argumenta nec ut lac deca & coiectat dixit sed de his quς uidentur quod unuquodque est,cum & ipse de his piractibit,differemus. hoc uero,aut no existens,
sed singulum horum esse apparens,eiusmodi est,ut . n. q coijciunt cavillatores, numerat ut . singulum ho- mri coniec turis cauillatores F sequuntur asserit apparenter,non uere esse ens est uero oratio sic horusingulum uoti esse ens sed apparens .no. n. rndenteiri uere sed apparenter falsusn demostrant. neque u re sed apparenter sol ceci sim o uti ondunt. hac.n. in interrogatione,num quod dicis esse, in hoc dicis esse
Socratem,est igitur Socratem: appens & no uerus est soloecismus. hoc uero 'ut no ex fis,sed apparens.licet S illo pacto accipe uelut si dixisset,a it ut apparentis hoc si solutio dubitatiois huius, quo refellunt cavillatores si tum falsum,tu elenctu,tu eiusmodi reliqua coiectat,& laorii unuquodque appens,& non
iaci ne itie. n. elenchus,uerus est elenchus. neque soloecismus,soloecismus. neque cateroru tale est 'trale& apparet. si qdem elenchus est,q coclusionis eo tradictione S una a positionu accipiens & positorun pia perimens. dicens uero nu est tacente dicere; norid uero, in liεna & lapides dicis,est igitur tacente dicere,no recLirguit. tacere nanque dicitur bifaria. hoc uero aut horu uiiuquod lite no resis sed appens ut diXtinus sic intelligedu,& ipse ex hoc ut redarguetes appareat,maxime eligui,& q sequuntur in luce otulit . diis it uero aliquis, hoc mo 'id dictu es , exponi pol. quod cauallator restatere aggreditur, non est non ens eiusmodi tum secundum ueritate,tum secundum apparem iam, quale est quoia nullo modo api' rem, sed ut per se est,minime ens, opinantis uero respectu ens,dc ob hoc apparens.