장음표시 사용
41쪽
nam in atridenti x uniuersale M paniculare, se se habent
aliquo modo partim ue M ipsum simpliciter. Equidem ipsum simpliciter habet aliquam proportioncim ad ipsumunm Male,dc ipsum partim N aliquo modo ad ipsum'particulare,quae ambo competunt accidenti,ut etiam ipse meminit nam aliquo modo θc non uniuersale opponuntur his non ahquo modo Zc simplicuer, ut etiam particulare opponitur uniuersali. Vnde opposuit uniuersale ipsi alas quo modo tanquam habens similitudinem cum ipso sim pliciter. Secundum quid aurem iustitia alicui insit,ut diYit,siluapte natura se habere ad hunc habitu apte ait idonee, smiliter etiam si ex more consuetudineq; Iola circa aliqua his a se haberet inclinate atq; propense.Nam nondum tulis simplicitet iustus quanquam sibi alliqua iustitia insit. Determinare autem oportet, G peccatu, quae sunt in proablematibus nam sunt duo,uel quo salsum dicunt i l quo Daris
graduratur porum locutionem. Falsum enim dicentes, e qui quod no in t inesse escuntur entiuntur: er qui extraneis nominibus res appellant ut pluralium hominem) transgredianatur postum nominationem.
Exponit quomodo potest dici problema salsum . nams prculem a contradictionem continet, quomodo erit uotum dicete 3c falsum in problematibus di ili ergo problema ut pnediati)lam non propositum dc adductum in qu ς ione amplius dicat sed iam definitum N post: uni, ut di
xit iam intuo cui fauet aliquis quem dialecticus redargue renitatur.Inqu:t aurem oportere primum desilire peccata secundum problemata.& nota ei te ante assignationem locorum,nam quia dcstruitioncs problematum secundum peccata in ipsis fiunt, portet prosecto haec nota 5c concessa esse nam ea secundum quae oportet ipsorum elenchum
seri per argumentationem ipsorum liae noscenda sunt. Duo autem inquit fieri Reccatam ipss problematibus, quae profecto cum manifeste essiciat erit destructionesros hiema.Vel enim falsum ponatur per ipsum, uel ira ingresdiuntur in ipsis positam locutionem. Nam mentitur qui ponit uoluptatem esse finem,& huic assentitur ξc confidit. Nam Q non inest alicui uoluptati inelia dicit .Similiter metitur ξc is qui ponit motum per uacuum fieri. Item qui ponit magnitudines indivisibiles.Item qui ex planis generat corpora.Item qui animam separabilem N immortale ponit: Item qui solum honestum bonum dicit,ut etiam is qui his duo dicit ouinque.Transgreditur autem positam locutionem qui sit Diectam uaturam quae aliquando est cognoscens non consueto ec posito nomine nominat ipsam, sed circumscribit 8c impropriis nominibus utens de ipsis. Vt dicentes solum sapientem diuitem, uel solum pulchrum, uel solum generosum, uel solum rhetorem, nam hi non ignorantes quae insunt sapienti hac dicunt diuitias pulchritudinem nes nobilitatem sed transgredi ciues postam los
cutionem.Nam diuitur, uel pulchritudo non de uirtute
sed illa quae de pecuniis N possessionabiti praedicatur.Pulchritudo autem in commensuratione dissimilium partui
in animali uersatur, quod si est peccatum hoc facere qui ostendat aliquid tale in problemate, erit reprehendendus. Vetum ipse usus est euidenti exemplo M talis peccati ob harrante dicendo platanum hominem. Nam si uniuersalio ter aliquis idem concederet, transfreditur positam locustionem, sic dicet rc platanum hominem. Qui ergo sic docit platanum hominem dc animal rationale mortale, mentiretur ac incideret in primo dicto peccato, rc qui talem arborem sic nomanans. transgrederetur positam nominatione.
Verum apposuit noc ostendendo quod etiam tale peccasium est,ta non solum mentiti,ec fierent dehuctiones problematum eum secundum hoc.
unus igitur locas s institeres secundiam dequem elum
modum inest,quod ut accidens os grauit. Cum diserit incipiendum ab ipsis uniuersalibus des nuntibus primum locum talem assignat, nam ostenduper ipsum quod non est accidens ut accidens assignatum. Nihil horum quae insunt alicui secundum quendam alia modum ut accidens ipsi inese potest . Item sciendum est m Theophrastus dicit differre praeceptum ec locum. Napraeceptum est communius Auniuersalius simpliciusq, dictum G quo locus inuenitur . Nam principium loci est praeceptum, a locus argumenti,ut praeceptum qui dein se dictum quod oportet arguere a contrariis a cognatis. Locus autem dicit si contrarium multipliciter,ic alterum multipliciter uel si contrarium contrario inest, etiam corrano inest contrarium 8c rursus uelut in coordinatis ec cognastis sic etiam reliqua,nam locus est propostio iam quada acta ab ipso praecepto. Hanc autem dico iusserentia praescepit A loci, cum Theophrastus nouillit talia qualis est primus dictus locus praecepta uocat S lotos praecipienstes. Nam respirandum est si alio quodammodo in inest uelut accidens assignauit,tum locus praecipiens in ipso ints ut accidens assignatum alio quodammodo inest, no besne assignatum est. Item accuratrus si uelut accidens assignatum generis erit,uel rursus dissinatio uel proprium . Atqui Aristoteles etiam haec locos uotat,uel quia eu praecepto iam id locum accepit. Semper autem , specialissimis nos minationes facimus rerum ut substantiam non ens magis quam substantia nominamus .uel quantitatem eris, sed inagis proprie quantitatem. Quia igitur haec non extra rationem etiam talia appellat locos rerum. Cum ita fiat duci
eccata in problematibus ut praedixit,ues mentiri, uel postam locutionem transgredi,assignatus locus uidetur magis dici ad transgredietes p sitam locutionem, nisi aliquas utaret quod aliter inest. Est autem locus inquit respiciensum esse si fautor problematis id quod inest alio quodamodo ut accidens assignauit. Nam illud secundu quenda alium modum qnbd inest dicendo accidere, fgnificat malio modo uidelicet 1 praedictis. Nam ostensum est quod omne V alicui inest,uel ut genus,ues ut dimitto,uel ut proprium,uel ut accidens est. Si ergo ut genus inest alicui, uel ut proprium uel ut di ino,ut accidens inesse dicere turlatet, cu uelut peccans rc dargueretur, sed quomodo hoc potest cogno ci deinceps dicit.
Peccatur eurem maxime id circa genus vis quis albo duae
decidere colorem esse. Non enim albo colorem esse decidit , sed genus eius color est. Contingit autem er secundum nomitia tionem determinare eum qua ponit, ut quoniam accides ita statis virtutem esse. saepe utilem ex cum non determinet, muci staquoniam genus,ut accidens as grauit in f albedra m colorais ri lxerit,uel ambulationem moueri. A nullo enim genere denominative praedicario de si ecie dicitur,sed omnia inructa genera de speciebus praedicuntur. Num er nomen. Cr rationem
genErum suscipiunt stecies. Qui igitur coloratum dixit auta neque ut genus as grauit, quoniam denominatrue d xit, neque ut proprium vel definitionem. Nam definitio, cr pro prium nussi alii inest. Siant durem π colorata π pleraque horum,ut lignum, lapis, mo,equus.munisi tum igitur, qu nium ut accidens as grauit. Inquit maxime tale peccatum fieri circa genera hoc autem quia genera smilitudinem aliquam magis quam alia Didentur habere ad arcidens, nam proprium & diffinitio
sola oc omni insunt, ideo etiam conuertuntur cum rebus,
quarum sunt: sed genus ec accidens in plus sum quam iblud cui insunt, ideo non conuistin praedicantur . ergo si quis sic dicendo ob id putat reuera ut genus accidere aliis cui tanquam mentitus deprehenderetur, sed qui nouerit eius differcituam, tisic locutione ab ipso usus literit Ecuangressor positae locutronis peccat. Cognoscemus autehunc locum secundum quendam alium modum ut accodens assonantem perspicuo quidem si adderetur dicto hi esse quod accidit ut accidit homini animalis esse, uel albo colotis esse uel iustiuae uirtutis effe, nam quidam sic urun
42쪽
tur ut iam iudicauimus, quod si appositum non fuerit id
quod accidit,denominative praedicatum aliquis facem delubiecto ut albedo colorata est, nam quod coloratur est denominatiuuin coloris cum sit genus albedinis,uel rursus ambulatio mouetur. Elcnim Q mouetur est denominata motu qui est genus ambulationis. Nam in nullo genere praedicarnentum est denominatum, quandoquidem gentara praedicentur de speciebus univoce nana in accidentibus solis fit praedicatio denonuriamia, ut in praedicamentis ostensum est nam cum sint in aliquo subiecto, hae erat accidentia quae partim denominatuie,partim aequauoce ostela sunt praedicata nam dicitur superficies albescit, & corarus mouetur, Κ homo grammaucus est a gramatica . sed qui denominative de al iquo praedicatum else genus aices ret per talem praedicationem accidens ella dicπe genus illius cuius est genus . nam genus non diceret, quia denomio natiue,immo nec proprium nec di nitionem, quia praedicatum pluribus inesse potest,siquidem genus est res proortium 5 dissinitio nulli alii inest.Si autem nec ut genus, cui dimino,nec ut proprium assignatum est dictum, patet Q ut accidens. Nam denominatiuum praedicatio a genestibus quibusdam fit no de aliqua specie uel indiuiduo sub ipso sed de illi quom accidit esse allicuius generas spec:es, ut colorari de habente albedinem, M ambulante mouera, N ii istum facere de habente iustitiam, M no de albedine deambulatione,uel iustitia,sed huius est color, huius motus, huius uero dispositioineque ut proprium, neque ut dissi nitio est.Nam dissinitio re proprium nulli alii insunt, non ut concedens proprium uel dissinitione de nunanue prς dicati. Haec dixit separari ab accidente eo v soli insunt. Ited cit Q ostenderetur adhuc assignam r. . non ut propriunec ut dissinatio perspicuo quia assignatum dicitur de plus ribus sed horum neutrii sic te habet. Nam ob id neq; ens est genus entium,qua ens est denominatum ab existere, nec proprie praedicaretur de trilibus. Nam dicitur etiam suboitalia esse,& qualitas, ec qualitas, ta similiter unumquod aliorum generum,sed quae denoni anue prirdicamur.accidentia non genera dicuntur,sed considerandum est, nunquid etiam , propriis denominatiua praedicano fit. Nam huiusmodi uidetur esse risii te re scientiae capax, an pro prium etiam cum genae coordinarum praedicatur,ut ipsi uidetur ratio erit oc proprium non nomen, sed denominatiua , noninubus, quia si esset proprium hominis ridere, uel scientiam habere, nunc a proprio denominat e dicebretur risibileta scientiae capax, nunc autem propria haec sunt quae de ipso denominaniae dicuntur, quamuis no sint propria ea quibus hoc denominata lant, quandoquidem ambulano non praedicetur de homine, sed ambulans, tanon est proprium, illius autem non secundiana alisi quin dana modum denominauiae praedicatum de aliquo prae dicari,uel ut accidens haec sunt demonstrativa. Hinc uaci piendum est confutare redarguereq; eos qui dicunt hominem animal fieri,uci Socratem hominem heri, sed rationale cum sit denominantium est differentia, ues triangulum figurari, uel magnitud:nem extendi distareq,, uel aminat animatum euadere. Etenim disterentra genaaliter ta non denoni native de aliquo est praedicatum.
Alius locus est inlirere ea ibus inesse, sui emibus, aut imῖi dictuin est. Confiderare uero secundum lectes , T non
in infinitis, nam utu magis, Cr in mucioribus confideratio. Oportet autem confidera re, e incipere a primis, eande conasi venter usive ad miruidua vis oppostorum eandem discis plinam quis dixerit esse, Wrspiciendum, fi eorum quae sunt ad
aliquid, T contrariorum, er quae secundum priuationem Crhabitum, er que secundum contrasmonem dicuntur, eademst disciplina. Et fi in his nondum mam istum est, rursum ea diuidendum usq; ad indixi ua,ut s iusti, π iniusti, vel dupli σssimili uel cecitatis G visu uel esse cr non esse.Nam fi in aliquo ostenditur Qὀd non si eademinum uti erimus proao R VI M. blema. similiter autem ersi nulli inest. Iste enim Deus eo retitur ad construendum,σ destruendum. Si enim in omnibus uidebitur,cum diu senem pro trimus, vel in pluribus, postulandiam est ut ut uniuersaliter ponat, aut ut instantiam ferat in
aliquo non se esse. Nam neutrum horum faciat, absurdus apparebit ruinon ponet. Et hic locus praeceptiuus est,& ex dii usione sumit argumentationem,nam inquit proposito aliquo M adducto aliquo problemate uel uniuersali affrmaliuo aici negantio faciendam elis diuisionem horum quibus uel omnibus ponitur accidcte & inesse.uel nulli, dc in uno lucup ipsorum respicere propria si insit illis positum quod erat in probles
mate iam si in aliquo ipsoriam inuenerimus uniuersaliterpositum inesse non inexistens.si in omnibus tollemus unis uersale affrinatiuum nam tollitur K destrititur uniuersale affirmathium etiam ab ipso particul ari negatilio,& ab ip in uniure ali.Vnde lubscribit modum quo diuisio faciun da est propositi. Nam in communiores ta proximiores species primas inquit faciundam esse diuisionein . Deinde si nondum in his liberit notum quaesitii,dicit uni iniquod mipsorum diuidenda rursus esse in id quod est sub ipso prismo&considerandum . Et si nec hoc modo fuerint nota, rursus etiam in horum diuisione communiora N proxioma accipientes,& deinde sic ad indiuidua discendetes idefaciemus. Nam hac uia sic diuisio erit distincta ta non confiisa,& non simul in omnibus quaestio sed etiam in pauciora Κ determinata, quo etiam pacto nimi eorum quae diui di x quaeri debent praetermitteretur quod lateat . ut si disceret aliquis Omnnim oppositorum eandem en scientia,
tunc oportet opposita dandere, ra multipliciter dictiturta diuisis non statim in indiuidua facienda est diuisio,indi uidua autem species di creet, ut non in album uel nigrii taduplum N dimidium,sed quia quatuor modis opposita sunt in haec primo oportet di indere opposita, & in unoquom uidere si dictum uerum sit, A si nondum aliquid obsulam apparuit rursus diuidendum est unum quod p ipsos rum, V contraria seorsum in indiuiduas species contrarii, N rursus in ea quae sunt proprie in praedicamento ad alio quid, ta si similiter illa secundum habituin ta primatiosnem, secundum contra initionein. Vnde exempla posuit diuisionis oppositorum iniusta &mila, & illius ops positorum ad aliquid duplum ae dimidium ,& illius is cundum habitum M priuationein caecitatem & uitum, Millius diuisionis eorum quae serundum contradictionem sunt esse & non esse. Unde si in aliquo inveniemus non fiese habere ostendentes hoc tollemus destruemusq; illud uniuersalitre, scilicet omnium oppositorum eandem esse scientiam, ut infiniti no est stiratia. Equi dein infinitum opsonitur finito, uel ut cotratium uel ut habitiis dc priuatio est finiti scientia re non infiniti,igitur non erit eade strentia contrariorum.Item si acceperimus de non ente non esse scientiam,quia opponitur ens N non ens, ut ammatiota negatio,& entis est aliqua mentia ae minime ipsius non entis rego non eadem scientia contrariorum. Item nee cognoscibilis N ignorati cum sint Opposita secundum habi tum M prauationeni, eadem est scientia.Nam ignorati non potest ei se stientia.Item nem uerita falsi cum sint eontrona nec possibilis es impossibilis,eadem est scietia. Verum in oppositis ad aliquid omnibus necesse est siquis alterum nouerit, etiam Oppositum ei stire quia his quae sunt ad aliquid idem est esse tu hoc se habree ad aliquid aliquo mos do. Vnde hoc loco utentes destruemus etiam problema dicens,omne ammat respirat, na diuiden ius animal in pedestre uolatile, M aquatile: ic rursus horum unum quo Imta uvienientes m uolatilibus indiuidua non respirantia.&in aqueis pisces,ceu simi qui branchias habent, nam in luquod habet brachias respirat,tollemus hoc,omne animal respirat Item ostendemus m non omnis uirtus est scientia druidentes uirtutem in intellectauam & moralem, oc osten dentes morales quod non habet in cognitionetae ipsi . Alex Aphro .supci p. D iiii
43쪽
Item et nullus amor est ciuilis quod cum si problema uniuersale negativum destruemus quod non omnis amor est ciuilis diuidentes amorem in appetitum consonum retii uener earum, ut Epicurus dicit . qui non potest esse ciuilis, re in ipsum inceptum cUnatiimq; amicitiae ob pulistimoclinem appares. ut Stoici aiunt uel in recordationem olim in se pulchritudinis ut Plato. Nam hi sunt ciuiles urbani mamores .unde non solum subiectus terminus in problemate diuidendus est sed etiam saepe praedicarum si sic dilasionem reciperet ut in talibus problematibus. sapiens ciuilia tractat. sapiens seditionis non particeps erit,nam hocscilicet sapientem ciuiliter agere clim non si simplex si diuissum fiterit secundum aliquod significatum ostendet coires mens esse sapienti ciuiliter agere A secundum aliquid esse alienum ab ipso Similiter etiam hoc seditione non particirat cum duplex sit. Vel enim quia Oportet dum patria alio quem morbii fert 5c ipsusn simul latre, ut Solon putabat. Nam ciuilis est non abelle a communa calamitate, uel sic quod debeat sedare aliquid seditionis, si forte uideretur
concilium expedire uel rursus Q non oportet principatu esse ne seditio fiat Cum dixerat iram si enim non in aliquo ostenderetur quod non eadem tollemus problema, adlocit etiam similiter Ec si nulli insit ostendens quod uniuersasse affiniatiuum non soluin destruitur ab apso particulari negativo sed citam ab ipso uniuersali negat tuo. Nam uni Dei sale utrorumq; est destructiuum dc Dn:uersalis contra Irust ipsius partacularis ac oppositi contradictoria. Potest iram hoc a clum per hoci Similiter autem de si nulli insiti
iudicativum esse huius m similiter ut uniuersite assirmati Dum tollitur eo Q inuemlur aliquid eorum sub ipso unis
Dertili inod non sic se habet, sic Ec si fuerit uniuersale ne
patruum postum tolleretur si alicui eorum sub ipso uni uersati inueniretur ine se, cum positum sit nulli inesse. Tvenian prius dixit respiciendum esse in quibus dictum est incise omnibus uel milli ut si fuerit positum nullum animal rationale esse.Nam ostendentes aliquod rationale diuisione,ipsum destruemus. Item dicit quod praefiliis locus nosoluin ad destructonem uniuersalis affrinatiui, sed etiani ad probationem A constriactionem est utilis nam diuidentes in omnibus si sic se habens uideretur,erimus constria entes id probantes uniuersite affimantium, ξc si non in om
nibus, sed in pluribus sic se habere uideretur,nam nem possibile est ut omnia percurrantur,censebimus uel uniueria te concedendum esse, uel si non concederetur instantiam ferre in aliquo de quo non censetur sc se habere, nam ab surdum uideretur, si nem concedere uniuersete, neque insitantialia ferret de aliquo signiscatoriun de quo no putat, de eorum quae sub communi sic se habere, ut si quaereres
mus an Oinne animal mandibulam inscriorem . mouet,
ostendentibus nobis In plurimis sic se habere N putanti hus, uel univcrsete concedere uel dicere V m ala tuo non sic se habet,quod autem neutru facit . Equide destruere Acontaiere dixit pro hoc uniuersale aismatauum. Miudeprobabit ec construet uniuersale affrinatiuum quando qui ponit problema nulli iaci omni praedicatum inesse disceret ut si quis poneret quod non omne iustum est confestens uel quod non omnis uoluptas est bonum, nam ad lastes positiones opus est uniuersatas probatione,Sed notam dum est quod hac locus non amplius est uniuersalis deo luctuius solum de quibus dixit dicendum esse primo sed uniuersalis construitiuus Est autem ut ducit ad construendum utilis.
Alivi est definitiones sacere dccidentis,s eius cui accidit,
ut utriusi; per utrunque,dut alterius. Deinde confiderare, quid non uerum in definitionibus perinde ac uerum sumptum
sit. at fi est dum iniustitiam facere,quid inaustitiam facere. si
enim nocere sponte inani sum quoniam non .st deum iniusti turn lucere. Non enim contangit nocere deum. Et s inuidus sti lusiostis,quis diuidus,er quae inuidia. Nam ct inuidia e tria statu in apparenti prosteruare alicuius proborum. mani fri: V N D v se' quoniam studio us non est inuidus. Pratias enim egit. si
indiguras inestis,quis uterque eorum . sic enim man istum
erit,utrum verum an falsum fit quod dictum est, ut fi inuitus quidemst qui tristartir in bonoram prosteritatibus: indignas
autem qui in mulorum prosperitatibus tristatur, mani stari quoniam non erit inuidus indignans. Sumere autem , G proiit quae in definitionibus sunt nominibus,definitiones, π nodestruere donee ad notum deuentum fit. Nam saepe tam tota quidem Iovio vi gnatast non manifestum est, quos quaeruritur pro aliquo autem eorum quae in definitione Junt nomo,
nam dimitione dicta. muni istum'.
Hic locus cum sit , diFnitione uniuersalis destructurus, talis est,quia problema ad quod argumenta facimus genetre est propositio categorica . Nam tale si constructur res probare R destruere uolemus. Equide Omnis propositio categorica ex subiecto termino de praedicato conflat,dci problematibus ab accidente praedicatum. ut accidens alis quid significat. Porro inquit divisim capientes terminos problematas L subiectuin de praedicatum oportere uirum ipsorum seorsum desilire, seorsitan quidem accadcias mest praedicatum,&seorsum subiectum eius, nam hoc est utrisq; competens, ut enim non copulemus amborum diffinationes ut in hoc homo ambulat uel animal pedestre bires per latera mouetur,sed seorsum utriusm diffinitionem separantes assignabimus. uel si alterum ipsorum manifestia sueri lac alterum solum non manifestum. Deinde uidere si
aliquid eorum qua sunt in dimnationibus repugnaret non potest huic messe cui inesse ponitur. Nam si sic se haberet destruemus uniuersale problema ut si luerat ab aliquo positum posse deum iniuste assici, si intuma affectus ab aliquo iniuste faciente uiuitia a ciatur determinandum est quid sit iniuria assicere, te ascipiendo quod est nocere sponte, quia non potest deus aliquo Ofendi,nec nocum to assci .nam ξί hoc probabile Ec euidens cum sit oportet ostendere quod nem iniuria afici potest. V enim dicendo a principio si est deum inutia incere quod accepit inuriam es, licere pro inauria assici significauit inferens hoc manifestu, quod non est Deum assici iniuria. rursus s aliquis dicet in Didiis studiosus est oportet definire qiud sit anuidus. Noe autem si fecerimus, si primo definiemus quid est inuidia, si ergo est inuidia tristiua ac dolor apparentis prosperita, tis alicuius proborum hominum , patet quod etiam inuis
diis erit qui tristatur prosperitatabus proborum quo posito quia perspicuo est alienum a studioso tristari bonorum prosperitati Dus Nam probi boris sunt ergo non erit pro hus inuadus Patet autem,quod hae demonstrationes in se cunda figura fiunt concludentes unauertile nega: iuum, Asic quidem si subiectum in problemate nimi norum accis dens di finientes tollemus uniuersale problema. Item ain, hos terminos problematis dissitiremus,m quibus neutet est per se notus .ut in talibus si tuerit positum ab aliquo quod indignans est inuidus, nam quia iii his similiter indignans se habet cum invido quo ad cognitionem,quippe n trii est per se notum di tentes ambo. indignantem, ec inuti. dum sc destruere poterimus positum, nam uidetur inui diis en ille qui tristatur prosperitatibus bonorem, quia etiam inuidia est talis, id inci gnans est qui instatur prospes,ntatibus nulorum. N.mn sic est indignatio, si ergo ind: onans est qui tristatur malorum prosperatatibus, de inui diis non tristatur prosperitatibus malorum, nam dictitraitio is ponitur qui in statur bonorum prosperitatibus, non erat indignans initidus Potest etiam problema 'oc Adit fininium esse,si quaereretur utrum idem sit indignans inuidi iuri non. Nam problemata de eodem diIit coordi nanda esse cum problemarabus de dissinitione . sic etiam ostendetur m non est felix turannus. Nam si turannus est princeps exlex,& extra legem iniustus 3c felix est qui agit secundum turtutem igitur no potest turannus esse relix. na. iniuste,&prato legem imperare non est Orcian; . secun i
44쪽
dum uirtutem.Item et diues non est lapiens, si quidem dis
Ditiae consistant in possessione pecuniarum. 5c sapientia in possidendo uirtutem.quia autem saye nem dissinitionum dictarum iam manifesta est differentia,nec dissimi orum inster se, quod nomula quaedam in eodem surripta sunt, quae non idem in utroq; ipsoriam significant, sed aequivoca censendum est non prius abegie, dc derelinqui, sed rursius ipsorum nominum in dissinitionibus rationes accipe re,nam sic erit nota differentia ipsorum . si commune no
men hoc,ut si genus aliquid in titram di Tnitionum a sumptum fiterit. Quod quidem etiam iam primo libro dixit in doctrina de locis,quos assignabat aa inuentionem coorium quae mul upliciter dicuntur. Nam sic dixit. Saepe auteN in his rationibus i iter consequoes aequivocuna, ideo Rconsiderandum in rationibus est, si quis signiscamniin, Neffectumni sumtaus est se habere commensurate ad sanitaterra, atrii iam ipsorum uidebitur quantum in rationibus easdem egie proposita, itamen non sic se habere inuenienir, si rursus secundum umini ipsorum commensurati ratio trem assignatiino,nam irruentet hoc uelut effectruum sanis laus commensurans di him .eo τ tantum com mcnsurationis habet,sed si sicarnium in eo quod tale significat. Ducit autem nunc accipienda et se, M pro nominabus in ratio nibus ration V non dimittere prius destiuere ire, donec ad quippiam notum deuenitim sit, non solum in rationi bus habentibus aequius itionem, sed ut micrsaliter quans do nondum plana, id euidens fiterit disterentia propositorum per quaedam nomina occulta in diiunitionibus allii in P a. Nam iubet non prius dimittendum esti Mel destrum dum .sed etiam ipsa nonivra L partes rationis definiri, ut etiam totum Nam sic erit notum quaesitum ceu si quis diocat uoluptatem bonum uolens hoc destimere, dicet iiolusi talem effirmorum lenem lx quo nihil totum est, antio Iupi is sit bonum,uel ne, sed li rursus motum in dissinitimne uoluptares agi impium dissinaret, bc assignaret eius rationem quae est ut sit aesus imperietius, tunc poterit ostendeo re quod uoluptas non est bonum, eo m nec bonuin est imperfectum sed uoluptatem esse imperfectam cum sit mostus,necesse est,quippe Omnis motus cst actus imperfectus. Rursus in hoc problemate subiectus tominiis est dissilii; tus. Patet autem quod oportet pluribus dissinitionibus de unoquoq; abundare probabilibus, si de reluus uti pro posito loco . Nam sic poterimus utiliter ad propositum nobis di nitionum assignationem facere, ut posito quod sapiens amore sit captus,quod destruere uolentes ditanicimus ipsum amore capi, N agi amemus accipere amorem alicuius, ta quia nondum notum propositum est uenio mus ad d Enaendum amorem Ic diffitientes ipsuin si ac ceperimus ess ' appetitum irrationalem ex aliqua pulchri
tudine corporis protrementem,uel consonum appetitum rerum uencrearimi destrii cmus problema, nam patri,
hac sunt aliena , sapiente, similiter oc si dissiniemus ipsum
esse uehementem appelimna,qui aucheniens Occultu riar sus idem in rationem transferemus,lc si est uehemens contrarium rectae rationi,destruemus etiam sic propositum, si
tamen assgnauerimus rationem amoris,uel accessioncm,
studiumq; amoris ob apparentem pulchritudinem, uel diuinam inspirauonent,uel appetuum anticitia ob appara tionem uisae pulchritudinis , ut Plato in Phaedone uult, conitruemus etiam problema, θc patet quod locus etiam ad probationem uniuersalis assirinatiui aliquando erit uti iis, ta non solum ad destructionem hoc loco utentes demostrabImus, φ Dcus iaci irascitur, nem mstatur, siquidem irasci est ultionem uincii lam i, appetere de illo qui uide turinniriam intulisse: ta tristari cit contrahi ob praesens malum,in cnam timere uersatur circa id quod expectauir. At Deus neq; uidetur iniuria assici, nec adelle aliquid eide malum suspicatur, c expectat. Item si qua suum firmi, an*nima immortalis,d nicinus animam est e spiritum intellectualen et sensitauum, ostendenius Q non immortalis. Nam omnis sparitus comiptibilis. Item Q non separata sita corpore ost dactur, si diiuniatur ella aclusinemus corporis naturalis organici,nam nullus actus mimus eorpo ris ab ipso separabilis est. Rursus autem si substantia eius; dem per se mobile diffrallionem eius acceperimus, secundum Platonem,demostrabimus ipsam esse in mortalein, quia quod seipso est mobile semper esse mobile uidetur,oc ιν semper mobile sempitentuin est. Item legem studiosam esse ostendereinus , si diiuniemus ipsam esse rectani
rationcm in salute utentium ea.Similitor 8 uirtus Q docis bilis sit ostenderetur si dissinitio erit virtutis, v sit scientia circa ullam. Nam omnis scientia est docibilis, sed mini me luirtus est omne docibile ex nec state. Si erit ratio
eius habitiis optimus,uel habitus in quo, dc a quo est optimum,lc actiones proprias optima reddunt.
Amplius et problema per propo tione factam in aliquo
instare. Nam instantis erit argumentum ad posti mem. Est autem locus hic pene item ei, quo considerare, quibus inesse,
uel omnibus uel nulli dictum est, fileri autem modo. Item hie locus etiam est praecepinius,hoc autem per ipsum dicitur,quod oportet mutantem in uniuersalem proopositionem iidem offerentem eandem,tentare ut ferat m=stantiam contra ipsam,tanquam ec si alio proponente ipssam,dc existimante ipsain esse accipiendam instabit. Quam instantiam inuenimus ad propositionem, haec argumenti nobis principium,fc occasio si et ad propositi problematis destructionem,& conlutationem. Haec autem quia magis consileta est instantia ad propositiones, quam sit argumentalio in problemata, quia uero initantia ad univcrias
Ies propositionc s ab aliquo toria,quae sub uniuersali sunt, seri solet quod inuenitur respiciendo ea quae sunt sub ipso tinniersali porro inquit fere eund loctam et se hunc cum dicto pauloprius,qui erat ex diuisione uniuersalis, in quo dixit respiciendum esse ad ea in quibus melle, uel omni bus uel nulli dictum est .diani ut in illo ex diuisione uniuersalis, in ea quae sunt sub ipso inueni tes id cui non inerat, quod est sit b uniuersali,destritimus problema, sic etiam in proposito instantia ad propositionem uia uersalis sit, nam percurrentes intellectu ea a sunt sub unitieri ili, sic cui non inest aliquid eorum suo liniuersale inuenientes instas mus attamen hic locus non est prorsus idem cum illo sed est ipsorum disserentia secundum modum ut dixit . Nam
ibi statim diuisionem faciemus uniuersalis in proxmaas species, hic autem propositionem facientes, tanquam ad propositionem instantiam afferemus, quia magis consueta est propositio ad instantias argumenti contra problemata,facimus instantiam principium argumentationis ad
rem, ut si positum ab aliquo erit hoc, uirtutem esse scien tiam transmutab inius positum in propositionem transini quid Omnis uirtus sit scientia , oc seipsismet offerentes hoc quaeremus instantiam contra ipsum respicientes ad species uirtutum, oc inuenientes quod tales sunt passiuae partis animae non enim ex doctrina adueruunt sed perniores,nem quatenus sciuntur quaedam sunt, ec habent esse.
Hanc igitur inllantiam in argumentum transmutantes utemur eodem ad destructioncm problematis,dicentes, ni rates uirtutes non habent esse in cognitione agibilium,nec per doctrinam adueniunt,sed oninis scientia ui cognitione
eorum, quae sub ipsa sunt, habet esse , 5c aduenit per do
ctrinam i tur nulla moralis uirtus est scientia, si aute hoc non omnis uirtus,ta scientia . Rursus si fuerit positum ab aliquo τ omnis uoluptas bonum transumemus ac murio bimus problema in propositionem,ec eos ipsos interro sabinius,nunquid omnis uoluptas bonum, dc inuenientes instantiam per diuisionem uoluptatum hanc, scilicet Q uoluptates inconlinciami non sunt bonum, quam instantiam ad propositionem inueniemus quaerentes , seipsis, hane occasionem argumentationis habebimus in confutatione posui interrogantes, nunquid cinaedorii uoluptates cum fuit,etiam bonae surt,an nullus hoc concederet cum sit falsum simul N improbabile nam accipientes hoc demonststrabilia iis,quod non est omnis uoluptas, ic simpliciter bonuniaumlita iaciemus, etiam si ruent problema solum
45쪽
hoc pulchrum bonum,ut enim ad propositionem ipsium
initenteiites instantiarn, quod sanitas cum sit bonum non est pulchrum,utentes hac instantia tollemus problema .Est autem locus,ut ei iam ipse dixit solum destructilius. Amplius determinare, quae oportet dicere in plures . Grquae non Utile enim, Cr ad construendum, cr ad destruen dura, ut quoniam nominationibus quidem res nuncupandum, ut plures. Quae au'em sunt,talia ne finian non talias non amplius attendentum ad plures. Vt salubre quidem, dicendum e lectivum sanitas,ceu plures dicunt. Utrum autem propo. tum elyctiuum fit sanitatis, an nons non amplitas vi plures
dicendum. sed ut medicus. Etiam hic locus praeceptiuus,occasionem autem inquit nobis fore argumentationis ad problemata,& ab ipso prius determinare,& concedere quaedam oportet sequentes iudicium plurium,& consuenidinem appellare, M quxda non .nam hoc utile est ad construendum , dc destruendum probi ema nam si fuerit nobis concelsum oportere nomis rebus consuetis,ic positis de ipsis rebus utrita ut plures, stasecundum impositionem .lacet enim nomina sint,non tamequisque est author, nec sibi adest facultas nomina di unam quam quere,& nomina transferendi ut uult nam sic coniunis loquutio,& sermo tolleretur nisi quibusdam cominusnibus. V consuetis nominibus rerum uteremur. attamen' laedam tales res sunt,de quibus communia sunt nomina,ia consueta,& propter quid talia sunt, & qua da in pars ipsorum est non pluribus amplius assentiendum sed scienti;
hus habebimus tunc occasionem ex hac concessione ad consi mendimi, dc destruendum. Hoc autem dictum plasniim fecit per exemplum. nam salubre dicendum effectis uuin sanitatis ut plures,lc consuetudo uult, nam de tali re hoc nomine plures utuntur, no tamen hoc existimandum
est effectivunt sanitatis, qnod plures accipiunt, sed quod medici itaque id quod medici effectilium sanitatis putant esse, hoc est appellandum salubre sequendo communem Hsum nominis . porro si quis concedens aliquid esse effecti uuin sanitatis non salubre idipsum nominaret,sed quippia
aliud redargueretur,secundum assignatum locum qui censet ditaniendum, quod oportet nominibus rerum uti ut plures. Rursus qui contra putat dicendum esse effectitium sanatam qu bd pluribus, Κ uulgaribus uidetur, ipse etiam reprehenderetur quod erat nobis prius concessiim,scilicet hoc in talia non sunt iudicanda,ic dicenda ut plures.& discere sed ut medici. Ab hoc loco aliquis argueret etiam de ea quae dicuntur 1 Stoicis inopinabilia. Si enim pluribus dicentibus diuitem solum esse,qui multa possidet, ec locupletem non secundum hoc aliquis hoc nomine usi is est, is neque assereret locupletem eme diuitem, sed de habenteirirtutes, bc sapiente, transgrederetur profecto determitia tionem positorum nominum usus, nam aliquis est plura possidens non de numero eorum qui plura sciunt,sed qui
quaerunt talia . Quod autem oporteat de locuplete hoe nomine diues uti suffciat ustis plurium. Qui uero concedit esse aliquem locupletem, non nominans autern hunc di uitem non congrue uteretur nomine, sed neque ipso ut es de ipso habente uirtutem. Rursus multi dicunt fortunam eum qui bonis fortunae prospere potitur,qui autem aiunt Drtunatum habentem ulmitem,quandoquidem non bonis lammae poliatur , igitur Zchi transgrediuntur conue nientem usum nominum. Caeterum dicendo I salubre di
cendum else effecti trum sanitatis 1 adiecit hoc,uel ut plures dictit,qubd perinde dicitur,ac si diceretur si fuerint aliquomodo phires dicentes. etenim de aliis quibusdam plures nomine lalubris utuntur non de solo sanitatis efficiente, sed etiam de significat auo. Vel dixit illud ut plures dicunt, indicans m non de nomine hoc oportet contendere, sed de utendo hoc quo plures utuntur. Etenim si non hoc sed aliud quid erit illo utendum est, uel non est cum hoc, uel saltim seorsum,nam dicit lut plures dicunt nam effecti
uum sanitatis salubre dici , Pluribus consueuit. Vt autem praedi his locus utilis erat ad destructionem, sic etiam ad
constructionem.Non enim uolente aliquo concedere, in
locupletes diuites sint. probabimus hoc utentes, Κ hoc scilicet,quia opus est nominare res,ut plures sic , sed plures
hos diuites aiunt. Similiter etiam contra negantem sanitatem else bonum aliquis instaret, nam sic consuetudo est. Si autem aliquis rurius diceret sanitatem sic bonum ut festicitatem uel partem felicitatis, quia plures sic opinantur, rursus destruimus huic utentes concessione,non tamen eo quod plures sint domini huius nam talis scientia,atque lasle iudicium de sanitate studiosis conuenit.
Amplius fi multipliciter dicatur,positum ratem fit, quoaniam inest ut quoniam non inest. Alterum demonstrare eo rum, quae multipliciter dicuntur, s non utraque contingat.
Vtensum autem in iis quae latent, nam fi non lateat multipliciter dictum, in labit quoniam non demonstratum est id, quod
ipse sibilat sed alterum. Hic autem Iocus conuertitur. π adeon truendum, er ad destruendum , nam construere uolentes, quoniam ulterum inest, non ambo poterimus. Destruentes autem, quoniam non inest alterum ostendemus, umbo non poterimus. Verumtamen destruenti quidem nihil oportet ex
concessone flutare, neque s omni, neque nussi dictum t
inesse. Nam si ostenderimus,quoniam non inest , quodcunque id uet, interimentes erimus omni inesse. Similiter autem, σὴ
uni ostenderimus inesse, interimemus nulli inesse. Tres loci hie. N duo post hunc accipiunt occasionem argumentationis ab his,quae multipliciter dicuntur, quo rum primus ab aequivocis nam si acciderit ut alicui uel noalicui positum simpliciter. V De dcterminatione aequiuo eum inquit oportere diuid Ptes ipsum a seipsis. Assignau taut em nobis locos in primo libro ante hunc per quae posterimus cognoscere, S diuidere ea quae multipliciter di cuntur, si non in cunilis significa is possumtis ostendere Oppositii in ipsi posito in aliquo ipsorum, in quo non siepotest ostendi nam ostendentes in hoc uidebimur destruere possinim eo quod latet aequivocatio M ut simpliciter positum dicitur,ut si quis poneret Q dormiens non sentit . sentire dicuntur qui habent potentiam sentiendi. Ru sussi fuerit positit,qubd midiosum decet ciuilia tractare, oporatet diuidere ipsum decens,& coueniens , in adein significat honestum, M utile, Mnecessarium. Equidem nec cliarium, quando dicimus omne factum comi eniens est corrumpi. Vtile uero quando dicimus esse decens uu deambulano nibus,uel tali diaeta. Et bonum siue honestum, quando di minus conueniens else iusta facere. uel parere legibus, uti parentibus. Tot igitur ipso significante si ostenderimus, quod non confert studioso ciuilia tractare, uel quod non est necessarium ipsi res eruiles agere uidebimur destniere positum, quia haec significat ipsum conueniens. Quod si quis diceret non esse decens conueniensq; ipsi studioso ci ualiter agere,Ostendentes quod fit bonum. Nam praeesse patriae,atque opem ferre patriae, ic optima consultare bo num est,decens autem hoc significat, sic tolleremus posutum. Rursus quodam posito conuerum sequi uirtutes uel non conuersim sequi aiuidentes uirtutem, ta ac Ipientes uirtutem naturalem, re uirtutem secundum rationem, tade naturalibus ostendentes quod non conuerim sequiitur destriremus ipsum consequi uimites, quod si de uirtutibus secundum rationem ostendentes ipsas conuersim sequi tollemus ipsum non conuersim sequi. Nam quia latet oe multipliciter dicitur uidetur dictum dici de natura ipsa,de qua dicebatur etiam positum in problemate. Ideo etiam creditur ipsum esse destructiuiam . Sunt praeterea in quibus eua Omnia significata accipientes, ta in omnibus his potest destriti positum ut si aliquis diceret, quod non oportet philosophari, quia philosophari dicitur etiam idipsum quaeri, sue oporteat philosophari,siue non, ut ipse dixit in ipso exhortativo. Item est Philosophum adire contemplatio nem,unde utrimque ostendentes homini peculiarem esse
46쪽
undini destritemus positum , igitur de hoc secundum amobo potest ollendi propositum. Verum in primis exemplis non in omnibus sed ues per utrunque, uel ex quibusdam. Patet autem,quod in quibus potest in omnibus signi tis oppositum proposito ostencere, quod oportet manifesta lacere diuisionem illius, in multipliciter dicitur. Inquit auo tem hoc loco utendum eue in his quae latent, τ positum multipliciter dicitur,oc seriindum aliquod significatorum sic se habet, ut ponitur, M secundum aliquid nori nam si notatuerit,prompte instabit contra problema qui instare uo iuerit,quia non quatenus ponit, Instantiam contra ipsum,
Fc destructionem facit, sed secundum aliud ad nomen , 5 sophistice obiectionem faciens .Porro ad positum animal animalum esse instans,ic ostendens, quodpilla animalia dicitntur, sed non sunt animata, & haec obiectio instantia De facile deprehenditur, eo quod plana est duplicitas nobminis, oc perspicuo ponatur animatii non praedicari de animali sic dicio. Inquit autem conuerti locum hunc. Etenim ad conflauctionem,& destructionem est utilis. Non enim solum destruendum est ipsum positum problema quo utebatur.siue affirmative, siue negative ponatur, sed etia probandum id est uniuersale positum,qubd tale est quale posnitur ostendi nam hoc construere nunc dicit, uniue sale
Ostendere sed non destruere positum, nam maxime con
struere de assimariue posito dicitur. Vnde dicendo quod etiam construcre fc destruere possib:le est,ec quia destrue
mus positum alicui,si alicui ostenderimus no inesse M probavimus,construxerimus alicui inesse, quia uniuersale affirma iuum non construitur,lc probatur per particulare .Nadestruitur etiam uniuersale affirmativum per opposita parricularia,non probatur aulcm construaturq; nec uniuersale assimianuit, nec uniuersale negati in per aliquod particulare.ubi quoddam discrimen ponit inter construere,&destruere,nam potest etiam particulare inirmativum ostedi, dc Particulare negativum,ut prius dictum est, si usi fuerimus diuisione multipliciter sed quia negativum particulare per se lassiciens est ad destructionem uniuersalis assirmati ut, ut etiam acticinatiuum particulare ipsius uniuersalis negat tui. At minimE affrinatiuum particulare per se sussicit ad constructionem uniuersalis aruinatiui, sed quomodo possumus per ipsum construere dicit. Construmlitas autem preconfitendum, quoniam cuimin i,omi inest, si ure milest pollulatum. Non suscit enim ad ostendendum,quoniam omni ui est, in uno sit Malle : vis
hominis anima immortalis est, propter hoc anima omnis iura mortalis. quare preconfitendum, quoniams quaecunque antisma immortalis, omnis immortalis. Hoc autem non se προν faciendum sed quando non facile poli mus communem in om nibus unam rationem dicere quemadmodum geometer, aniam triangulus duobus rectis equos habet tres angulos . sicutem non lateat,quod multipliciter dicitur, diuidendum quo tupliciter dicitur,υ interimendum, ta congruentum, ut fiaeens est, utile, aut homestum entandum ambo construere, vel interimere de proposito ut quoniam bonestum, G quoniam Mile,uel quoniam neque bonestum teque utile. Si autem non contingat utraque,alterum ostendendum, notato, quoniam de quidem est aud autem non. Inquit oportere ex consessione idipsum tentare, ut demonstrenu, ec accipiamr. Illud uero ex confesso est quod dixit in primo libro in calce ex suppositione . nam cum dixerit ad quid utilis sit considcratio similis, dixit, adhuc ad
inductivas rationes,&s,illogismos ex suppositione, nam sunt idem et concessione,confes fione ue,oc ex suppositione,ut in prioribus resolutoriis demonstrauit, tamen non conuertuntur.Sed quomodo fiant indicat ut addendo propter quid probabile est,ut sorte in uno similium est, sic etiain reliquis. Vnde id ibi ex suppositione communius dixi nunc idem nomisiauit exploratius, accommodauus ex co
sessione nam quia non ex se sufficiens ostensum in uno ali quo existentium sub aliquo communi ad constriactionem communis,lc uniuersalis: quandoquidem ipsum particulare non si ostensivum uniuersalis, inquit praeconfitendum esse,ic simul ponendum quod ut in uno, sic etiam in aliis. nam si prius simul ponentes,ut in anima aliqua se habet sieetiam in omni,ostendemus esse aliquam ammana immor talem,& haberemus per concessionem dc consensum etiahoe,omnem immortale esse.Similarer si praeacceperinitis, quod ut in uno sensu,sic etiam in omnibus, Ostendentes in
uno,ut in tactu qui per passionem facit receptionem habebimus etiam quod in alias similiter. Eadem ratio etiam de oppositis, nam si concelsum fuerit illud oppositorum in aliquo,sic etiam in aliis, ostenso quod scientia est mnim quae sunt ad alicuid eadem, uel τ contrarium ex cotrario fit, erit positum hoc quod sic se habet in aliis oppositis. Inquit autem hoc faciundum esse .sdiuidendum esse re in ali uo aliter se habente quaerendum,& sic ex consensu ostenere, quandoaton abundabimus per aliquod commune, M id quod compent omnibus existentibus sub uniueriali demonstrationem facere.Nam si possibile fuerit illo mos
do ostendendum est, ut geometra ostendit uniuersaliter triangulii habentem tres angulos aequales duobus rectis, ta non per consensum M placitum acceptum.Nam si quis potest uniuersale per seipsum mobile Ostendere animum immortalem, illo modo ostendendum esset, ut uero abfirmanuum ex consensu demonstrauit eme construendum, sic etiam uniue sale negativum ex consesso in construerisdum. N am si fuerit propositum ostendere quod nulla anuma est immortalis construentes hoc assiimemus, hoc si uaevis anima mortalis etiam omnes sic se habent,dc oste
entes animas plantarum ella mortales,habebimus etiam per concessionem, quod etiam omnis est mortalis . Fixequidem si latuerint multipliciter dicta oportet facere si ue ro non lalumni sed est notum id quod multipliciter dicis tur,inquit diuisionem ipsius facientem, uel ui singulis significatis sinuliter se habens ostendere dictum M sic destruere positum .ut si de hoc philosophandum esse demonstrarestur,uel rursus quod in nullo si fuerit positum a Trinatiuit,
ut si fuerit positum decens esse sapientem ciuilia tractare, quod cum notum sit aequauocum esse ipsum decens diui ciendum est in significata. bonum,necelsarni,& utile ostendendo,quod secundum neutium significatorum sapiens ciuilia tractabit. Si uero ostendendum est quod non sit docens, rursus ostendentes quod secundum ambo significata sapienti sit tractandum ciuilia si non possibile fuerit secum dum ambo significata,vel construere, uel destruere positu, tunc oportet diuidere, M ostendere fecitndum aliquod Menificatorum, sic se habere ipsum , 8c secundum aliquod
opposito modo sed non simpliter ut positum fuerat, ceu sapientes ciuilia tractare secundum bonum est decens, sed non secundum utile. Nam,sic ostendemus Q neutrum simpliciter,uerum dicens,uelut de duobus existentibus signi,hcalis,hoc quidem,sed hoc non, adiecit.
Eadem autem ratio est etiam I plura snt .in quae liuiditur. Nam rursus similiter dicemus, quod alia quidem, Malia non .
Rursum quaecunque non secundum aequivocationem euuti tur multipliciter, sed alio modo. Ut istiplina est una pluria. t ut filis itque ut eius, quia ad finem, at medicinulas eius, quod sanitatem fecit,ut quia cibat:aut vi amborum fimum, ueluti contrariorum eadem disciplina: Nihil enim magis finis alterum altero aut ut eius, quod per si est,er eius, quod perdeeidens,ut per se quidem,quoniam triangulus tres angulos brabet duos rectis equales per aut ens auum, quoniam aequila ferus. Cum enim accidat triangulo equilatero triangulam
esse,per boc cognoscimus quoniam duobus rectis aequales ta bet. si ergo nullo modo contingit eandem esse plurium disci plinam, mam istum quoniam omnino non contingit ese. AM
47쪽
et . OBER Ps aliquo dialocent glim ni istum Foniam contingit. Quia multipliciter dictorum alia habent quidem in noν
tuinibus duplicitatem, quae appellamus mimioca. M quaedam in Oratione,quae mos ipsis est appellare amphibolos rica . Cum itaque dixerit, quomodo oportet arguere ad problemata,in quibus aliquod aeqiriuocum ponitur, nune dicit de habentibus duplicitatem in oratione .l.de amphi; lis N quomodo in his etia construemus,M definiemus problema subscribit Mam oratio dicens eande esse scienstiani plurium significat plura,sc est amphibola. Vel enim sic de pluribus eadem,st una scietia ut finis,& eoriam ante finem ceu aedificauu ec domus est scientia,ut finis A quae domus fit quae sunt ante finem gitur plurium eade sciens tia. Simile ta medicina est sanitatis,fc eorum quae essiciunt
sanitatem ut diaetae sessionis, uisionis. Dicitur rursus una scientia plurium,&fn lim,ut dicimus contrarionim unam
csse scientiam,ccusanitatis ec morbi medicinam, id musiscem harmoniae, R inconsonantiae, Zc gymnasticem sexeracitaturam bonae habitudinis,&malae.Nam qui sciti erit bonam habitudinem,& malam,non se ambo haec sciuit, ut aliud sit effectiuum X aliud finis,sed uelut ambo fines.Naut bona habitudo est eorum qui bona ponuntur habitus dine finis,sic etiam mala habitudo eoru qui in adueriam
incidunt. Si ergo exercitativa est horum amboum scietia, profecto erit scientia duorum finium .Et enim nisi finis uir
cloriae cognitio X sectio malae habitudinis, sed ipsa mala
habitudo est suis quare qui habet scietiam ranu finis prosfecto eiusdem scientiam haberet. Nam nihilomagis bona habitudo fims est eorum qui bona habitudine ponuntur, id mala habitudo efficientium malae habitu duris, M secun dum aliud significalii in dicitur una esse plurium scientia, quando huius quidem per se fuerit, huius uero per accis densaiam dicitur scientia non solum horum esse, qu tum est principaliter,sed etiam accidentium his.Nam medicina est principaliter sanitatis cognoscit hia ita me per ac cidens boni coloris N inspirationis bonae,que accidunt sanitati. M sano, quinimo ipsius existentis .nam hoc accidit sanitati. Rursus huius oporrere consortandum sensum te ei uel aegrotantem leuiter cibare per se medicina cognoscitina est,uerum ipsus oportere qilaedam inerre ut meli craton pertinet ad scientiam de reiiciendo languentes, uel his uelut leuibus cibare,ut piscibus per accidens. Nam ac cidit ipsi petito de reficiendis aegris uti iciti cibo, ec eo qui uinae spei est in salutem lan nudi. Item geometra per sequi de sciuit quod triangulus habet angulos aequales duo hus restis,sed per accidens Dbd isopleuri aequis. latera obus triangulus. Nam talis triangulus suapte ratione non habet aequales duobus rectis, sed qua triangulus qui inest triangulo aequis lateribus constituto. Sciens igitur per se, secundum quod triangulus est per accidens sciuit, qubdaequilaterus sic se habet,nam accidit triangulum aequaliulaterum triangulum esse, quia igitur oratio haec plura sognificat,ic amphibola ambiguaq, erit,ut Ostensum est, ut oportet in aequi uocis, sic etiam in lirae N umuerialiter in ambiguis orationibus facere.Nam si secundum nullum significatorum ostenderimus unam esse aliquorum plutili, destruximus uniuersale.s. eandem esse scituriam plurium existentium uel ostendentes secundum aliquod significastoriim,quod non sit eadent plurium horum scietia,rursus destruemus uniuersale affirmativum. Rursus si fuerit post rum hoc .f. scientiam hanc non esse plurium existentiu ostedentes secundum aliquod significatorum eandem pluria talium esse scientiam,mrius destruemus positum,ut si quis diceret medicinam esse scientiam sanitatis, ta bonae habiς rudinis si ostenderimus,qubd neque huius ut essemui, sed
huius ut finis horum est,neque ut duorum fimum.Non.Π.est bona habitudo contraria finitati, nec finis oppositorii ipsis sanis,quae tant morbida sic neque eadem est plurium ut finium, sed neque huius qrudem per se, huius per ac cidens. No enim accidit sanitati bona habitudo profesta tollemus positum.Similiter turius si quis diceret arte aedis
sicandi esse domus M sanitatis scientiam , ut uero in hoc exemplo, sic etiam oportet facere in omnibus ambiguis habentibus quandam quaestionem. Diuidere autem quotupliciter utile, ut si voluerimus conis struere alia praestatuenda sunt, quaecunque contingunt, σdiuidendum in ea tantum quaecunque utilia sunt ad construe eum. Si autem destruere. luaecunque non contingunt, reliqua vero emttenda. Id autem faciendum in his . cum latueris, quoatupliciter dicuntur. Inquit autem oportere diuisionem facientem talium,&sic dissonim non aluidere in omnia significata, sed in uti ita ad propositum.Nam si erit propontii nobis construe re problema in haec in quibus poterimus ostendere prspositum ita construere diuidendum est.Si autem demere rursus haec sit mendum est,in quibus poterimus ostendere
bd non inest positum. Nam si fuerit positum medicina esse sanitaris di boni coloris, diuidetem illud plurium esse
eandein scientiam,vel ut finium uel huius quidem ut finis, alterius uero ut ante finem nam secundum neutrum hora modorum medicina sanitatis ec boni coloris est,oportet destruere problema. Si autem aliquis rursus diceret non esse medicinam sanitatis,& boni coloris,ostendet quod et scienna non plurium esse dicitiir, quando huius per se, taliurus per accidens Sic autem dc medicina propositorum potest autem aliquis,& uelut uniuersale dictum hoc.c. Diuidere autem quotupliciter de omnibus quae dicuntur mul riplicite melli gree.ut quibusdam uisum est,ta non in hoc solo .facientiam esse unam plurium,nam cum duplex sit hoc scire omnem,qui plures accipit calculos uicissemel enim quatenus determinatum est hoc uniuersale, tres quia omnes accipiuntur pro singulis aluod quidem ficti no potest,ut m hoc deducentes ostendant, ic tamen hunc uictile non sciuit igitur non omnes uicisse qui acceperiant plures calculos milit. 4 mile hoc est de quo etiam Theophrastus in loco de his quae mutnpliciter dicuntur,meminit ut scire omnem triangi alii quod duobiis rectis aequales habet tresantulos .uel enim ut uniuersale, uel ut omnia singularia. uolentes isen estivere,qubd geometra scat omne manguilam habere tres angulos: uel enim ut uniuersale, uel ut Omnia singularia tu lentes igitur destruere, qubd geomot nascit omnem triangu luna habere tres angulos aequales duobus rellis,traducenda est ratio ad lingularia. Et erum
hoc significatur. M accipientes qubd illud quod nesciuit aliquis quod est triani lus nec si duobus rectis aequales habet,sciuit,hoc aliquid praetra lanies dictae oportet, quod hoc non inuit igitur si non inuti habere aequales duobus rectis, igitur non omnem struit.Oportae itaque inquIt clin his ut etiam in aequi uocis sic lacere diuisionem, si lanie rit quotupliciter dicitur. Nam si fuerit notum cito tu plici ter dicitur,deprehendentur qui adducunt quaedam ita diuisionem laciemus ad utilitatem nostram. Quando igitur fuerint omnia significata nota ponentes,in quibus demonstrabimus sic se habere,in quibus autem non possibile sic se habere, ut dixit in aequivocis , si in omnibus si aniliter possibile tuerit nam sic non uidebimur abundare orationibus ad problema.
Et esse hoc quide Fulvi aut no esse, ex eis em locis astram
sunt ad finemaut ut eorum quae sunt secundum accidens. Vel rursum non esse aliquid secundum aliquem dictorum modo rLeadem autem ratio, σ in defleris,cτ in aliis quaecunque facuntur plurium. Est enim desiderium huius aut ut finis ut sonitati L. t eoru quae sunt ad finem, ut medicinae conficienda: aut ut eoru quae sunt secundum accidens a in cino amica dulce,no quia uinum et quia dulce est,na rose dulac desidera.
uisim aut per accidens. St. n. austerum it,non amplius de deis ras. per acciuens ergo deflerabat. Vtilis aut est locus hic cr
in bis, ae sunt ad ahquid. Pent. Gata ea que es a quid sunt.
48쪽
Cum usus si exemplo ambiguo,hoc .s eadem esse scietiam plurium,& ostenderit secundum quot significata dici possit eadem esse scientia plurium Et enam quod fisnis,hc eoru ad finem,& quod oppositorum ut finium, ξ
quod huius uelut per se fc huius per accidens, uniuersali ter inmut ex his locis costmeiadu .uel destruendum esse, choc, hu:us,ut si medicinam effectivam sanitatis, uel prorosus uoluerimus alicuius scientiam construerere, demonstrabimus secundum aliquid horum medicinam esse inere in ianitatis, uel quod si luerit ostUrsum ipsa scientia. uel n.sanitatis A finis erit autem et morbi ut contrarii ipsisni,vel ut ad fine ceu cuiusdam sumans ectica tu, uel sicut per accidens ut boni coloris tanquam si nem propositi Delut conferentis ad finem medicina est scientia .ne'. ut finis, nem ut per accidens, nem si principium erit med cuia Propositi, ν igitur medicina non est scietia de cantibus defc thurtinus ostendomus quia nem hae quicquam conte runt ad finem hunc medicinae,nem sunt fines eiusdem,nesque haec accident alicui illorum uel fini uel alicui eoru ad finem. Similiter si quis diceret thetoricem metiam esse iustorum ostendentes quod ne put finis est. Non.n .hoc est ut finis rhetorices, nequit essectivi ipsius finis .non .n .iusta sint cflectui a thetoricae finis, destimemus problema, namnem per accidens est ipsius. Non .n. accidit fili rethoricae iustum. Rursus si appetitus alicuius diceretur,uel eius erit ut finis,uel ut eorum ad fine uel per accideras,na unius cratappetitusmel ut is erit ut sanitatis uel ut eorum quae adtinere,ut lecati mel purgari per quae sanitas fit, uel per acueridens, ut dulcis amicus: uinum appetit. Non M.qua uis Dum, sed quia dulce per hoc ipsum ut amicus dulcis appetit. Nam accidit hoc esse ab ipso desideratum,hchoe dui ce erat uinum esse,nam quod non quatenus uinum desiderat ipsum ex hoc lique i, quia dulcis amicus uinum austes xum non appetit, quanquam 8d ipsum sit nihilominus uionum . Item ostenderetur ipsum appetere uti in non bilinum ipsum, sed ob dulcedinem. Caeterii illudi Ec in aliis quacunt dicuntur plurimul opponitur ne solum de sc exhic appetitu sit sermo, quae solum snt plutium horum
praedictorum, uel ut fin: s uel ut ad iiii Nel per accides. Item 5c si aliqua alia plutium sunt aliorum quorundam,tansi horum ut sensus, nam cum sit plurium aliorum est nam plurium est sentis,quod uel proprii,uel csamnis,uel ipsius per accidens, Echaec sc ostendunt uerbi gratia O' non est auditus receptiuus colorum, nam nem ut proprii sensibilis,nam proprium ipsius sunt strepitusmem ut cornraunis, nam color non est senti:le commune, nam proortium est alicuius sensus,dc non conuine, sed neque secundum accidens. Notiis accidit strepitui color. Item oste das uacuuin non eise causam motus dicta causa quadruoi liciter, de sciundum nullum modorum uacuum esse caui mi motus. Hunc quoq; locum inquit esse utilem his que sunt ad aliquid , nam dicere aliquid alicuius, Ec aliud alie rius est in his quae sunt ad aliquid, sic etiam si ahquis doceo ret queda morbum appeti, destruemus,oste dentes quod iec ut finem,nec ut id ad finciti appetit,nem per acciduus aliquis potest appetere morbum.
Amphas transfere ad euidentius nomenint pro exum in opinione, clarumer pro curio tale cupiduιs hi perfluarum verum. Euidentiori enim facto,bene argumentabilis est pectistio Est ratem hic locus ad uir inq; communis, di constra n adum G ad destruendum. Hic locus ex translatione, nam quia omne si magis argumentatio conueniet citin sit eludentius, proinde inquit transferendum esse occultatis in euidentius, ec sic arguere criclitandum est. Nam magas dubitabilior ad euidensi argumentatio,similiter quoq, translatio in euidens uti las est ad constructionem Ec destructa onem .Lt n.destruere Dolentes aliutud transferentes ad euidentius demonstra
Limus facilius similiter A si construere uoluerimus. Nam volentes destruere ec ostendere quod studiosus non est
curiosus i nnsmutantes curiositatein in ipsam negotiatro
nem admodum cupidam facile destniemus propositum. Na curiosus nodum uidetur signiscare euidens peccatu,squide curiosus estis qui in multis negotiis in imiolutus atq; implicitus. Potet hoc a fortuna quada aduenire,sed negotiatio ad modii cupida N auida tam dispositione taproprietate ad negotia indicat, insimeret studium re eleuectionem-longe est alienii a studioso. Rursus aute si uoslumus construere ql omnis opinio studios Q acta re diligens est,quia exacta nondii nota est. Nam uidetur etia si gnificate necessariu,nam exacta uidetur else quae p ueces satia st,m non onmes studios opinio habet, na fiunt opis mones studioso, Ec de cotingentibus transferentes exactsi in apertum uel in uer .facilius A promptius propositum Ostendemus. Na omnis studiosi opinio plana R dearticulata ξc uera est.si ullum etia expositam ad aliqua opinios nem propria de aliquo,ut de uoluptate qualis esse ipsi uis detur ostendemus. Na qui dicit exacta esse ipsus opinio: nem nondii notum dicit. Si aut exactu mutauerit m eui dens aliquis notu faciemus m diceret, possumus etia ostedere studiosos esse cupidos negotiorii mutares avida ne potioru tractatione in ipsam ni torii negotiorum tractatione. Nam ipsum indagare at hiquirere de coelis bus et his quae natura costant est tractare multa multisq; implicitum esse talis aute est studiosus, sed studiosi opinionem
no euidentem transmutatcs maudens in ex uin, na s exactu est nccessarium, ξc non omnis opinio studiosi exacta erat,quare nec plana erit unde hoc loco uteres possumus ostendere,aliquado qui de cv studiosus non teperans motantes temperantem in cCntanentem. Nam si continentis partes anunae inter se nia consonant, ξc studiosi panes animae consonant, igitur studiosus non erat continens,quare nec teperans si idem est temperantia &continentia. Rur sus aliquis potest ostendere studiosum continente trans ferendo continentiam in temperantiam, siquidem studiosus in consono,& c uenienta consensu potentiarum animae aduruice st, sed potentiarum animae inter se consessus est temperata a. Sic etiam Demosthenes cum uoluisset probare ιν non sunt agendae gratiae Philappo ob ea quae dedit,mulauit, transtulitq; ipsum dedit in ipsum reddidit. jtem cum uoluisset Thuridides excitare Athemenses costra Mit,lenam transtulit ipsorum distantiam in transnars grationem. Et cosuetudo est plena tali usu, mutantes semper nomina in ea quae sunt apparentiora, ut secare in diuidere,fc comederem maducare,& subridere iuridere. Ite transferunt etiam astutum in prudentem, ec audacem muttilem,& mansuetum in ignauum, ec immobilem. Itein liberalem in prodigum, Ee aeconomicum .s eum qui stus det recte adnunistrare domum ita ipsum liberalen sic etiaCallicles in Corgia apud Platonem temperatos transfert
in ipsos insensatos miridosque. Ad ostendendia aute contraris eidem ines, co derandum in genere uis uolumus sedere, quonia est circa insum rectitudo et peccatusentire quid in iudicare est. Iudicare utite est recte,er non recte. Et circa sensum vitis erit reclaudose reatu Nunc ergo ex genere circa hecae demonstratio fit,
num nidicare est genus ipsius senture, qui nanq; sentit, aliquomodo sentit. Rursum ex lecte generi. g cun Ti. n. yecrer m.
sint,cT generi. Vis disciplina praua est, oestudiosio diis si ostio praua π studio a.Ni dispositio disciplura grairus est.
Locum quendam nobis assigilat quo uti poterimus ad problemata in quibus proponitur ostendere contraria eisdem inesse, ceu q) circa sensum est rectitudo θc defectus, uel circa opinionem uerum oc fallain .Hic autem locus u quit consideranduin esse in genere Propositi usi fucrit genus ipsius contraria insunt, dc si lucrit hoc ita se habens eode utentes demonstrabimus, quia etia circa propositu sunt contraria, ceu quia sciat: re est iudicare al:quid . diu senus sensus est iudicium nam iudica inus non solum sentu, sed etiam recte. Et iudscare possumus recte dc male, quo ca cyllii sentire ambo uisum, turius si appretio est ue
49쪽
ra H falsa, erit etiam opinio Mam species apprehensionis existimationisi te est opinio, sic igitur a genae incipientes
de specie potamus Ostendere quod contraria eidem in sent. Item etiam econtrario , specie incipi edo possiumsostendere de genere. Nam si quaeratur an dispositio siuprauata stadiosi inuenientes in aliqua specie alicuius disispositionis haec ambo, per eandem ostenderemus, quod etia d*osin ni ambo insunt, ut quia ars est species dis spositionis nam dispositio solii scientiς et artes,sed etiam uirtutes, sed inest arti paruunt & studiosum, nam artium aliae fiant prauae,aliae uero studiosae,nam nomine scientis communius pro arte utitur. inest etiam dispositioni cum sit genus artis prauum M studiosum sinu liter rursus si opinioni falsum M uerum insunt, etiam apprehensioni. Printus autem lacus falsus est ad costruendum. Secundus autem ums . non enim necess iam quacunque generi vis
sunt. Cr speciti inesse. Num enimal est volatile, Cr quadrua
pes,homo autem non. Q ccunque vero speciei infimi necessario cr generi.Sin.b io studiosus,et animi studiosum est. Ad destruedum rate σ primus quide verus, secundus araesagus: uomque enim generi non insunt,neque lecter. Quacunq; uero speciei non in unt,non necesse est generi no inesse. Cum dixerit fieri constructionem illius quo dicuntur opposita alicui inesse, dc a genere speciei M a specie generemquit. descendentium 1 genere in specie, M si propter quid generi opposita insunt K existimata eadem eidem speciei inesse falsa sunt, sed , specie in genere descendens
tia uera esse inquit,sc huius causam tradit. Nam quia non necessarium est quaecunque generi insunt M speciei inesse, ob id non est uerus primus locus. Nam quaecunm in substantia seneris sunt complentia ipsius esse haec necessariota speciei insunt, quia genera univoce de speciebus praedicantur,sed quaecunm accidunt generi,non prorsus M lineunicuim speciei necesse est accidere. Nam accidere genes ri dicuntur N quaecunque alicui uni speciei earum quae in genere accidunt, uel etiam in substantia est ipsius,ceu anis mali accidit album, quia cygnus cum sit animal est albus. Porro quς d cuntur sic accidere generi no necesse est etiaspeciei accidere, sed nem quaecunque insiunt generi huie insubila ta sunt alicuius speciei sub ipso sed non ob id re omnibus sub animali,sed ut accidetia insunt geneti et ops posita, nam imposibile est in substantia alicuius generis esse opposita, n. i sic simul essent opposita ec inseparabiblia inuicem, sed quia eorum quae sub genere sunt alia talia sunt,alia uero haec,ut praua M studiosa, uel alba & nigra,qua ratione dicuntur opposita esse in genere.Item eo
quod diuidutur oppositis differetiis sic insunt generi. Nase in animali quadrupes ta non, ideo non sufficiens est ad ostensionem huius et, opposita speciei insunt, ostedere generi eadem opposita inel e. Verii tamen qui ostendit spes ciet alicuius generis inesse opposita, prorsus demostrauit hoc .Lic generi eiusde inesse ea de . Nam quia species sub genere est,necesse est etia omnia quae insunt speciei in ge nere eme si his quae sub ipso aram uniuersaliter uerum est quacunq; in specie sunt etiam in genere esse, nam si idem erat illud in aliquo esse cum hoc omni ineta ton esses uerum hoc quaecunq; in specie N in genere.Na rationale et bipes in homine quidem est,sed minime M in animali esset,quia no omni animali inest, sed neque alba estat in homine,DIa no in Omnixam contrarium uerum esset hoc,
quacun* in genere etia in specie, sed quia non idem est, nam species in genere in quo est et homo in animali,non
tamen omne animal homo est, nem omne genus species necesse est fateri quia quaeculam in specie sunt ea de in geonere etiam conterua au eodem sed eum ostendit ad tonsstructiones locum x peneribus de speciebus construente falsum eis c locum S speciebus de generibus uerit,econtra inquit se habete in destructioni iras, na cum esse uetum locum dicit m no inest peneti, ide non inesse speciei osteo dit, nam v non est in animali ,Prursus ne v est in honiane.
sed illum locum qui nititur ostedere τ non inest speciei.
hoc ide non inesse generi, falsum esse antit.nam quadrupes,uel irrationale non inest homini,no tamen ob id nem a mala Causa aute huius est, quia in plus est genus quam species. Nam quod inest alicui existenti in plus qu in alis quid aliud hoc non necessie est etia inesse ipsi in minus, ecsub ipso nisi in sit omni in plus se habenu. Quod uero existenti in murus Miub aliquo comuni inest, hoc necesse est etiam existenti in plus & cotinenti hoc inesse. Rursus recitra quod non inest alicui existenti in plus, nem alicui eoru sub ipso inest, nam si inest ipsi in minus, necesse est in illo species qd quidem genus ipsius. Si autem aliquid no inest existenta in minus,non necesse non inesse ipsi in plus, nam alicui alii in existentium sub genere pol in illo egie,ut quia animali non inest inanimatum,nem alicui eorum quae sub animali. Similiter quia hoc sine sensu eme non inest animali, nem alicui speciei eius inest. Quod si quas calumniari Praedicia tentarit,& dixerit homini inesse ipsum esse sub
animali,non amplius autem ic animali. Non enim est amomal sub animal, dicendum est quod etiam animali inest hoc sub animali esse, nam cui quod est animal aliquid insest,ic ipsi animali inest: sed homini qui est aliquod animal inest sub animali esse, quare ec animali, nam minime P. nebatur hoc in aliquo esse,quod in omni eidem est. moniani autem necclarium est de quibus genus praediacatur, Cr specisum aliquam prcscari, CT quaecunque Disbent genus,aut denominative a genere dicuntur, ers,cisaeliquam necessarium est tabere, aut denominatriae ab aliqua specierum dici. Vis de aliquo discisma dicatur, Cr grammatica ut musca aut aliqua aliarum scientiarum praed: cabitum.
Et f aliquis habet disciplinam, uel denominative a disciplinassicitur, Cr grammaticam habebit, vel muscum, uel aliquari aliarum disciplinarum,dut denominative ab aliqua earum diis
cetur,ut grammaticus,vel muscus.
Locus talis,quia genera non sunt ipsa per se,sed in ipsis speciebus sunt de quibus predicatur, necelsamian est si genus,ut genus de aliquo praedicanir de eode et species an qua praedicetur, nisi fuerit proxima species ipsa generis praedicati ara de animali volatili praedicarar animal, no tamen species de ipso praedicatur. quia ipsum est proxima species animalis. q, quidem om:sit addere,quia rieq3 utile idem ad assignfidum locum erat, uel ena de hoc species praedicatur siquidem praedicetur idem de eodem .species equidem est animalis. Porro tu genera sint talis naturae, necessario inquit M quaecunq; dictatur habere aliquod genus.l.quibus inesse et accidere dicitur genus ali ad his omnino ec specimi aliqua quae sub genere inessie 5c accidere
dicuntur. Ite quaecunq; denominative ab alio bus gene
ribus dictitur sic at alcutiar quibus accidit genus necesse est et M lixe a specie aliqua earu illius generis denominaotiue dici ut si scietia alicui ineri dicitur, necesse est et huic Malimia speciem earia quae sub scientifi,in e uel musice, uel pramaticam,uel aliqua aliam .dia si nulla species scientiae inest alicui,nec prorsus scietia eide inest, sed si denominative quis a scietia diceretur,ut sciens hunc Momneces se est et ab aliqua specierum scientiae denominative dici. Vel .n .gramaticia, uel musicum,uel geometra, uel in alia quada scietia . Na si a nulla neq; diceretur sciens a princi pio sed accipiendo uniuersare Κ dicendo, ut si scientia de aliquo praeciicetur uel grammatice, uel musica,uel aliarualiqua scietiarum paaedicabitur, mutaretur at 3 profici ceretur ad praedicata uelut accidentia dicetido M ii quis ha/beret scientiam uel denominataue ab ipsi scientia dicitur. Nam qfi scietia de aliquo fit praedicatur ut accidens eideatque colenta sub ipso, de hoc etiam necesse est ut aliqua scientiarii existetium sub scientia praedicetur. na quia hoc est uini uniuersale, illud de quo aliqd genu praedratur, de eode euam aliqua species praedicatur, & non pol esse aliquod genus subsistens nisi sit aliqua species, fit uerumetia hoc cui dicitur accidere aliquoa genus huic accidit et
50쪽
raliquis eorum illius tenetis Mnoe siue addendo eum illo
inesse oc accidere generis praedicalioncm faceret, siue etianon adderetur ipsum melle,uerum denominative ipsum 1 genere dicerct iam denomanatius praedicationes,ut dis
xit etiam in principio huius libri sunt ab accidentibus. si igitur eliquid ponatur doctora a gentre quomodolife xt animum moveri cor gerundum est, secundum aliqua sterieram motus continget anima moveri,ut eugeri, uel muttit,
vel corrumpi uel gincrari, aut quaecunque uni lectes aliae
motus nam sicunda titillim, parum est, actitam ncn moliristis. Hae durem locvis communi. est ad hirinque, G ad cenis ortiendam, Cr ad destruendum. Si trum secundia ab udae sic, cerum incultur,mani flumKuoniam mouettir: er secundianti ram stecum me itur .sulam quoniam Wa metiretur. Illud quomodo libεt inescaturum est huius, sue denos in inariue,sule etiam addatur eidem incile senus, &cni plo denominatiui usus est,nam animam noueri dicendo denominatum ci motu cum sit moueri praedicatur de aninia, similiter autem rc ratio si anime inesse uel accidere aliquis diceret ipsum moueri. Porro noc existente proble mare,oportet respicere ad species motus, quaesiit auclio, minutio,iatio aleteratio,generatio Acorruptio. Na ccii unius ec nune dicit hos motus perinde ac motus sit genus, di ab aliquo horum itio:uu animae si possibile est denominatiuam etficere praedicationem,quo et modo costi uirorem ipsam moueri tu si fit,s inieratum habet anima si augetur si minuitur,s alteratur, i sertur,quod si nullus ho. Tu motuu ipsi mest,destrueretur et postum h principio s. . Qi' iplam moueri. Quod secundum Xenocratem anima est Evi numinis teipsum mouens, uel ergo ipsum au reriar ab
uhi de. eodem uel minuaretur,uel alictaretur casenetur, uel uu
amat anima ab aliquo addito auctum augetur quod extra est id quod mi io m v augetur. Item id quod augetur uel minuitur, uel alteratur incideret in alum numeru'c ex sua proprias statia exisleu Mia I ret atq; sic egrederetur ex suo esse quod erat atem nec alim quid scipsum generare nec corrupcre potest, minimem aleipso,quare nec numerus potest . iaci sic di initio anima:
me, Aristo ellet destnicta Ec d irinitiuum problema. Quod si quis di
nihil ceret accidere substantiae animae exissenti ipsum moueri, ostendentes quod nec augetur,nec minuitur, nec lecunda
iaciunt. te. locum mouetur,nec stimc corrumpitur,na nullum incora, τ' potest aliquid horum pati.Item ostendentes quod nec alteratur,quia alteratio est secundum sensilis deseren tias quas non recipit amma cu sit incorporea tollemus se et Ecdestruemus positum. Ite si quis ciceret deum pati, oportet ipsum uel lanari,uel tristari,aut metuere,uel desis derare,quod si nullum horum deo tutae consentaneu in destrueretur eria ipsum eis e passibilem. Rursus si precansal: :s munus peccare 3:ceretur,oportet ipsum uel ui uti ignorantia r crearemam haec sunt species inuiti inuoluntariam.quod si ui , Oporter eum extrantecam caiisam has hcre. 5c inhil ipsum conferre ad hoc, tale est illud quod
ut fit si uiro per ignorantium portet sua gula ignorare in quibus constitit actio. Nam qui peccat unluerialis ignobi ramia dc si ignorando peccat non tamen per ignoran:la, sed per scipium peccat. nam ipse rat s ignoranti x cit cau=se,ut in tertio libro de moribus ad Nicomachum osten
- sum est quocirca neque illi ignoscitur si uero auditor,nec ur,nec ignorantia peccaret,ncque inuitus peccaret sic cero
te de ueretur hoc scilicet peccata esse inuoluntaria. Poseremo quod ad destructionem te constructionem locus utilis sit perspicuum est,nam ostendentes quod nulla species generis inest proposito,destrucremus prodicina, qu si ostenderetur aliqua species generis meta proposito,c5strui poterit genus incise ipsi. Ncn abundanti autem argumentatione es postionem inis ιendendum ex definitionibus,au: cui sint prope te rei, autique videntur, si non ab una es a pluribus. Facile enim d finiemavi detumens dri erit nem ad definitiones facilis argumentatio est.
videtur iam mentionem fecisse in podissis de arguo
mentis , loco dignitionum.per quae dixit. Alius est faces re diffinitioncs accidentis re cui accidit uel amboru secundum uti uel alternis, nam 4 diis in tubus uelut ab euidentioribus,in eo quom loco putatist argumentarios nesse naendas esse H casu idem et dicit, unde hoc non in bile sed per dimniti nem accidentis est destructio et constructio haec aut sunt diffinibilia in quibus quaeriturii dissutilo est posis sed usus diisnitionis non diffinibilei st .Esset ite additum ob locum huc illud pluribus eius id
dis itionibus utendu est,non quod uere plures sint eiusdem dissinitiones sed secundum Oprnionem. Nam Ob id didierit,aut quae iudemur, na adduclis diffirmonibus pro rosti putat utilius esse accir: tes ad proposituria opore tere ab hoc arguere ad problema positum, quod positionem dixit Rursus aut construendo ipsum aut destrue idem euenit. Item argumentatio Dcilis est a dissinitionishus est multas habeat occasones,ceu posto hoe aequaliatae in f nita di tendum est aequale, ut nobis si utile ad propositum ideo Oportet delinientem problema sic di Di ire aequalia sunt quae aequalibus partibus constant. Nase non Possunt esse infinita eo Qiod a principio infinita non pollunt insensurati.At suoluerimus constarere diffsniemus aequalia esse quae nec sese excedant, nec deficiunt. Nam sic se habent etiam in ira inter se, sed opus est his qui no abundat argumentis ut plures dissinitiones sum itemsdem nam a pluribus lacilior si inuentio ad proposiι tu ceti quaestu sit si uoltiptas bonum sit,cu:us plures sunt ussignandae dissinitiones haec quod citenti motus, atque haec quod sit generatio in naturam sensie,uel haec quod est irrationalis profit si ,& haec quod est actus ipsius ha/hitus secundu naturam impedibilis uel aliquid quod si finis consequens ultimos afus,nam pluribus assignatis dirnitionibus, lacilius abundabimus etiam ad demetiendum. porro fieri potist ut ex traditas di itionibus de uoluptate argueretur quod non est bonum,& quod est bonu a te potest illud contolus .f.n6 abundanti aut argumentarios ne dictum esse no citia de quodam alio loco mensionem faciat,sed uelut additum praedicto esse, nam si diiudentes
enera in species nondum plana possumus destruere problema,eo quod in speciebus et relinquitur quaedam dubitatio .porro dicentes animam moueri no dicunt congrue accipientes ipsam non alterati,nam ipsa irascitur,tristatur, pc laetulit discit,3c meminit,ac opinatur,quia igatur subutabile hoc esse uidetur .an ipsa aruma haec patiatur, uel isqui habet anima su u irascitur,ues tristatu ut dicimus. In utatii haec dimittentes oportet diffitare quid est moueri, Succipiates assignatas dii tirones moueri e ligetes de his utiliorem ad propositum ab hoc argumentum est nobis Ariendum ut qtioci moueri est mutare locum ex lo
co,nam hoc posito ilicum,amma incucri non potest, canet mouetur ex loco ad locum, quandoquidem hac mutatio de loco ad locum si peculiaris corporibus. Consuer dum ratem in proposito quonam existente necisse ili postam ebe aut quid ψι ix neces rure , si propo tu
est Construere γrdem uolenti quo ex j lviae, propo tu erit
ex necessitate navis illud ostend tur ese, G propi ia ostensum erit. Destro re autem uolintiouid est f propc tum est. nam si ost nderimus consequens propestum non e se, interis
mentes erimxs propostum. Hoc locus est ex illatione duplex aut est spre sit comctiuus d delinitimus' i a posito quoda 4 bleinate qa uolumus,uel costruct uel destruire in ut cossideradu else te arendui si hoc statur, e q rursum ipsum sic sequuntur. Hs uoluerimus ipsum cc struere sumedii est aliud horu,qdsequatur ipsum .diam illo proniis posito erit et hoc,quia sequitur ipsum .nam si antccedens de consequens secundurrimum ditium indemonstrabile exallens erit conitru