Alexandri Aphrodisiensis In octo libros Topicorum Aristotelis explicatio

발행: 1554년

분량: 297페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

cis ut illud quod si per malum non est bonum, sed diuismae sunt per lenocinnam id est malum, igitur diuitiae non bonum . nisi locus sit probabilis,non tamen uerus, non .n.

prohibitum est aliquod bonum esse quod a malo fit, ut sanitas per ustionem, ec incisionem,quae sunt mala nisi hoc vita uidebitur dicere, e diuidere, n.i diccndo, eadem autexatio dc in est diuis, re corruptiuos adiecit quomodo hic scam quid ducit . na quorum effectiva bona crant, L ipsa

erant bona, quocii autem corniptiua bonorum, eadem et

maloria, ea non amplius adiecit hoc qitorii facta bona Schorum eiscieruia bonamcq hoc, quorum cffectiva mala, de facta ab illis mala,nam ut in ueris pror us uera conciliduntur,non tamen omnino, dc ui etsi Cc ueris,nam ex falssis veru, sic et in m a bonis fit, est bonum,no tamen omnis no boni,ec effectiva bona nam pot bonum fieri etia amalo. Dixit igitur sic usq; ad hoc, ut dictis ostendat in gene ration:bus, id corruptionibus si libus existentibus est oecti uis,ec corniptiuis conuenientia. Inuenies aulcm N pe=nerationis disserens eri innim,et generatio de ipla re disceretur,uelut in effectivis eius, ut si v rtutem scri bonum,ta uittiis bonii. 5c si uirtus bonum,oc fieri ipsam eli bonii,

tuistis si comam pi uirtute malum, uirtus bonum erit .ec si

virtus bonum, se fieri ipsun bonuin est,ic corrumpi ma lium,3c si corrumpi morbum est bonum,& morbus in ala erit . Verum paulo ante dicta generationum exempla,no generatio, nem corruptio fit,sed effectiua , in quibus solii uerum est illud, si effectrua bona, bc ficta bona,& si corruptiua bona haec malorum in numero lunt, non tamen siquid econuerso eo quod pol sunt, dc aliqua bona a malishm,ut sinitas ab ultione,& mcisiombus ita tabe quadam,ta diuitiae a latrocinIO.

Rursum insincibus. finaliter se bilin ': ut scientia reis

ra plurium, π opinio. Et fi uisum habere est videre, tr ausi tum Fabere est audire. similiter autem. er in alijs. σ in iis, quae sunt, er in iis,quae uidentur. Vtilis autem est bte Iocused utrunq Anam s in aliquo moto milium sese habet cet in

alijs vilibus. Si autem in alterio non nec in aliis si Iabus. De quo loco nunc mentionem Dest, hie est etiam ex illatione in illis secundii proportionem ipsorum 8c similis tudinem: ut quia sinii liter se habet scientia ad scibilia, Ropimo ad opinabilia,si scientia una plurium, erit ciste sum quod eui opinio natar eos equitur, ec si ita se habet in opinione ,erit rursus in scientia id in ostensum sic accipietes, quod linuliter uisiis ad uidendii, ec auditus ad audiendii, ostendetur,quia habere uisum non sufficiens est ad iudens dum, qua do quide indigeat lumine Sc distantia, neque auditum habere iussiciens est ad audiendii. Similiter si audis tum habet non est suffciens ad audi tendum, neque si uulani ha t,silisciens erat ad uidendu fc si alteria sussiciens, ec alterum . Nam adhuc locus est Gstructilius, 5c delitu, inius. V quia sntuliter se habet ars aedii candi ad donni,

aedificandi domum ad aedificationem domus. sussiciens etiam erit, ec praesentia natus struendae artis ad strue mnauemli autem non est sufficiens alterius praesentia, nemaltera litisciens elset ad ciscicimam corii quae ad ipsain attinent .Porro inquit hoc loco inediam esse, c in his que sunt uere lamilia, ta in his quae uidentur: igitur in has quae sunt uere sinulta , erit etiam uere ollcnsium sed in his quae uidentur tiere quidem, sed non apparens . pronade statim no omnino scientia similiter se habet ad scibilia,ut opimo ad opinabilia. siquidem scientia sine lide est circa Icibilia sed opimo non est talis. Item nec similiter se habet uisus ad uidendum, Sc tactus ad tangendum, nam hic per mesdium quoddam, ec hoc illuminatum recipit propriti senstibile, ted tactus non sic est apparens. item similitudo est secundum figuram dictionis, nam uideliae simile elle ipssum uidere, ipsi clamare,dc laborare ipsi lacere,& trecte, latrare .si autem aliquis censeret,qura clamare tacere est dividae ipsum facere elis, ta quia laborare est paui: Me

32re pati esse , 5 quia texere agere est, M sanare similiter ab

apparenti similitudine essiciet argumentalion tu, non M.

re praedictorum est similitudo, sed dictione sola. Ideo is preficiet enus,lc sophisticus est usus hvrus loci ad talia.

Confiderandum autem, σβ in uno, Cr si in pluribus fise militer se habeant. Aliquoties enim dissonant vis scire est cogitare, Cr multa are est musta cogitare. Hoc autem non est uerum. Contingit erum plura scire,cogitare cutem non . si

igitur non est hoc, neque est i ta quod est in uno, scire se

cogitam.

Etiam hic locus est ex illatione. Est aut e talis,si ab uno unum aliquid, dc in pluribus plura talia . na sequitur,ut si

docere unum liniare est unum, de hoc plures doccre plures iuuare erit.Vel si non hoc neq; prinium Rursus limemoriter tenere aliquid cum ipso imaginati de eode, tua plura memoriter icnere, cu imaginari de pluribus fieret.

Et si unus homo rationalis, A plures rationales, M s scire est disciirrae,ic plura scire sint ut erit plura simul discurrere, ac intelligere. quod si impossibile est simul plura intella ligi, nem scire erit intelligefe, aut discurrere.quod ainem non sequatur hoc fimul plura scire hoc, dc intelligere si mul plura, patet,quia, scire simul plura possibile est,sed si mul plura intellistae est ina possibile nani omnis qui intelligit unum aliquid uitelligit, nam intelligere est inus, Muansitus animae. Vt.n.impossibile est plures orationes

simul dici,sic etiam intelligi simul plura, nam intellectio est quaedam oratio ipsius animae,qua dicit in seipsa. Vel nonecesse est si non possibile est plura scientem, simul plura

intelligere nem scire esse intelligere, q) etiam ipse uidetur dicae, nam audendo hoc. Aliquoties .n. dissonat subdi

dit, ut si scire est cogitare intelligere, 5 hoc plura scire est

plura cogitare, sed noc non est uerum. Vel hoc dixit scili cet aliquoties dilsonat non ob talumniam loci,sed osten dens in quibus utilis sit locus ad destructione nam in quisbus uidetur in uno lic se habere,no amplius autem in pluribus est hoc possibile. uidem in his incipientes a pluri bus destrii enim id quod etiam in uno apparet, ut ibi in hoc sciente cogitare intelligercite . Nam si hinc se habere' uidenti aduersatur non pollir plura sciemem simul ic plura cogitare intelligerem, ideo neq; illud si umi merit,uelec in uno sciente cx: stente, non necelle est mam plures, Muno nagro non necessie est tuam plures esse nigros,& uno. elim sex digitis non amplius plures sic erum. uel locus in his,quae sunt natiana, uel secundum naturam.

Amplius ex magis, Cy minus. Sunt autem eius, quos est magis, Ioci quatuor. Vnus demsi magis sequitur magis. Vis uoluptas bonum. cet nugis uolaptus,magis bonum. Ers iniuriam se re malam, a magis iniuriam facere, magis malum. Vtilis autem ad utrunque hie locus, nam ct sequatur ad subiecti increurentu accilentis incrementu, quemadmodad: tum est minis Ilum, eruam accidit: si evrem non sequatur, non accidit. Hoc autem intactione sumendum. Item ex ipso magis, dc minus tradit nobis locos,atque

ex ipso similiter constriit mos, bc destrii liuos. Sunt autere loci hi utiles comparabilibus, nam in his magis, ec misnus,5 ipsum similiter inuenuntur. Et primo mentionein facit de locis ab ipso magis, Ec nuntis, deinde addit ipsis locosa simili. Inquit aut qualuor esse locos amaras, de totidem a minus, quorum alisu unum quemque uti lem esse ad construction ira, de destriictionem. Sum auo tem quatuor, in dicet. Ves unus de uno, secundum maspis, ta minus accipientis comparationem, uel unius circa duo, uel duortim de uno, uti duo de duobus. ec est lastis unius de uno, de quo primo mentionem efficit. Si quaereretur de aliquibus, si alimi alteri inest ambobus recipietibus mag:s ac minus, uidendum eicit, si cui magri inest ipsum magis,ec cui simpliciter ipsum sinis lici ire in erit. Si uero non ulla alicui macri id qued mae s viest, tacui strvi

62쪽

LIBER SECUN DV s

pliciter id q, simpliciter non inerit ut sequeretur utrum

uoluptan bonii inest niagis uel non quia ambo habent ipsam magis uidendii,si magis uoluptati magis bonum insest.Nam si nugis uoluptata magis bonit,ta uoluptas bo=nuin esset: si autem non fuerit magis uoluptas.qui uolu=stas minor imos bonum,neque uoluptas bomi erit. Ruris si quaeratur an iniuriam agere sit malum, istaerendum est si magis sit iniuria agere.quam ipsum minus sit magis,

ta magis malum, M si quidem ostenderamus sic se habe

re, demonstrabimus etiam iniuriam agere malum esse. Si uero ostenderetur masis iniuriam facere non esse maris malum,nec a principio iniuriam facere esset malum . Videtur autem quibusdam tyrannidem exercere magis iniuriam agere non ese malum . Rursus si magis algere

est magis iliatum, M algere tale, M si magis paupertate premi magis malum, di premi inopia. Item v nugis laboris amicu esse magis boliti, ic laboris amicii talis erit. Sunt aute loci incipientes ab ipso magis destrumui, M ab

ipso minus costrucraui.Nam cum ostenditur no inelse magis destruitur H ipsum simpliciter, M ipsum minus, sed in

ostededo minus inesse c5strui uar,et simpliciter,& magis. si aute incremento subiecti etiam prς dicati inest increme trum, Q per inductionem accipientcs oportet persuadere, ut irragis uoluptas est,quae circa uenerea, N quae circa cis hos, dc potus uidennir esse uehementiores, sed illa uelle mentior est magis talis. Si ergo ipta non sunt magi, bcis nae,quia nec appetitus ipserum boni sunt neque uoluptas honum erit. Verum uidetur locus magis probabilis,qua uerus esse,nam plurium excellentiae potius non bonae, de malae sunt, sed ipse tamen bona sunt, ut exercere mediocriter ta mensurate bonum est,na effectivum sanitatis est, sed eius excellentia habet malum,nam excedentia exerci ita sunt corruptiua sanitatis, ec excessiis diuitiarum no bonus,sed diuitie tamen bonae sunt,uel n5 est litatuni in multitudine diuitiarum si aliquis uteretur eis, ut instrumento hono, immo tale est bonii. Item si exercitia desinita sint, eo quod effectiva sunt salutis, ta bonae habitudinis, quae haec non eniciunt non sunt exercitia, quandoquidem non cadant sub di nitione exercitii, uam in his magis, ta iniunus,in quo magis potest seruari propria natura. Alius uno de duobus dictos cui magis uidetur inesse non inest rec cui minus: Crs cia minus uidetur ineste inest, σcui magis. Scam locu ab ipso magis tradit, qui dicitur esse unius

circa duo, qui etia talis est.Si quaeratur de aliquo uno.qd videtur pluribus inesse,an insit alicui ex ipsis,uel ne quaeredum est si,quia magis uidetur ipsi inesse, A non inest,& si cui magis inesse uidetur no inest et . nec proposito inesset: si alit cui minus inesse uidetur inesse ostederetur R emcietia bona , ta facta bona,ta si corruptiua bona tu sint mala non proposito inessent, ita id cui magis inest, si non inera;

stens fuerit,nec cui minus inesset. Illud aute cui minus uerisimile est inesse in erit in i cui magis tui si quaeratur an sanitan ta diuitiis insit bonii si magis uideretur sanitati inesse, ostenderetur aut non inesse,uel quia psit alicui sanitas ad mala mella uel quia non incit bonum habente ipsamnem diutis inerit. Si aut exercitio,cui ii nus uidetur inesse bona, quamdiuitiis ostenderetur botrii inesse tanqua effectivum sanitatis,fc diuitiis erit ostensum messe ia in in his unii bonum circa duo dicitur,na de sanitate,dc diuitiis uel de exercitio, re diuitiis. Rursus si magis bonii uoluptas, qua carentia tristitiς Mo est aut bonum uoluptas, nec caretia tristitiae erit bonii. si alit caretia tristitiae uisa metit esse minus bona,qua uoluptas,et uoluptas bomi erit Et si magis prudentia existens filus uoluptatis no est finis,ne piloluptas esset finis: ec si pugna praestantiores sunt Lacedaeo monu reliquis aliis graecis, non sunt praestantes pugna Sualidi .profecto nec reliqui gtim sint prς states pugna.Ite si magis e osentaneu est ut senes sint magis iunioribus prudentes, bchino sunt prudetes,nec iuuenes prudeles sint.

Veruiame no amplius inlus q sic se habet, uel cui minus inest no inesse ala ad ostendit, uel cui magis inest et inest Rursum duobus de uno dictis, si quod magis uidetur ira esse non inest ree quod murus: aut f quod minus uititur inises inest, ' quod magis. Tertius locus est conuersus aliquo modo cum secum do. Na in secundo unum erat de duobus dissit,sed in hoe duo de uno .nam cum duo uidentur inesse eidem . siquidequod magis uidetur eidem inesse non inest. neq; si minus eidem messet. Si autem Q mium inella uigetur mis,ec id quod magis inerit ut si discere ipsi uid et ur magis utile inesse, quam suave N non inest,neque utique inerit ipsi si νue uel si hoc et illud. Item si audax magis fortis, qua prvidens no est fortis,nec prudes esset. Rursus si modestus minus ullus iustus, quam mansuetus et se iustus est, uIiq; erateria mansuerus. Item si inferremiuriam magis conferens, qu in malum,si non est conferens,nec malum erit. Mim risAmplius duobus de duobus dictis, quid alteri magis uta tur inesse, non mist, nec reliquum reliquo: Aut A quod minus uidetur asteri inesse,inest Cr reliquum reliquo. MQuartus autem locus est, si duo fuerint, quae insunt,ec duo quibus illa insunt,& alterum alteri magis uidetur vis G M.

eis'et alterum alteri minus Et n. in his,si ς magis uidetur inesse alicui demonstraretur non inesse eidem, nec quod minus uidetur simul inesse alicui eadem inelset. Si autem

quod minus inest proprio subiecto inelse ostenderetur, tam magis inelse uisum proprio subiecto eide inesset, ut si minus uoluptas bonum qua labor malii Est aute bona uoluptas,8c labor erit malit,ic si prodigus magis uidetur liberalis esse, quam temperatus illiberalis,&non est prodigusliberalis,nec erit temperatus prudens illiberalis. Et si minus moderatus iustus, quam immoderatus iniustus, ta est moderatus iussus,dc immoderatus iiuustus erit.

Amplius ex eo, g, fimiliter inest ue I uidetur inesse tripliariteriqueadmodum in eo, 3, magis,ut m posterioribus tribus

daeis locis duebat.Siue.n unum Priai duobus militer inest, aut uidetur inesse, fi alteri non infit,nee ulteri. D acit aberi misi et reliquo. ue duo eide similiter di alterum no i ut ita

reliquums autem alterum, CT reliquum.eodem autem mcdricrct duobus duo fimiliter insunt. nam fi alteram altera no in

est,nec reliquum reliquo si autem inest a linum alteri. Cr ualiquum relii .ex eo igitur quod est magis,et minus,er quod est militer,tot modis contingit argum niοι. Addit quatuor locis ex ipsis magis, A minus locos ab

ipso similiter. Et .n hi sunt inter eos qui habent compar tione,ic dictitur coparabilia a magis et minus, mi primo

dicto ab ipso magis per que ostendebatur uni inesse unitaliquid,quia et intensione eiusdem intensio non est, nisi secundum proportione sinulas. Nam oportet ostensum in locis a sinuli ostendere simile per simile, unde no est hoc Ostesum per id ιν magis inest,uel minus,sed ostensum est per ipsum similiter. Non .n .magis eide,& minus inest qua similiter eidem messiet. Igitur si quid uidetur duobus similiter messe: si alteri non ine rem altera inerit,si uero alteri ipsorum inest ostenderetur etia reliquo inesse Na si simi litet opimo,& diuitiae bona uidetur esse,N no est Opinio, famam bonii,nec diuitiae erunt bonum,uel si bonum ipsa opinio, o fama, et diuitiae ostenderetur ei se bonae. Et erit

similiter parendum legi,& patri, si parendum legi erit,et

patri,uel duo rursus in uno similiter eorum quar uidentur si alterum insit, ut si similiter iustitiae bonum, ta utile, si noulite,nec bonum ipsi inellet,ues si alterum,& alterum,ec si similiter forti inest confidere, auderem quando oportet, di timere,quando oportet, τ si non inest ipsi timere, quando oportet nem audere quado oportet,inesset eide,uel si hoc. N illud metit. Ite si duo eoru quae uidetur inesse duobus instat, similiter utrunque alteri, si alteri duoru alteria duorum non inest,nec reli uo reliquum inest, si uero inest alterii alteneotu quae inde in similiter aliquibus inesse,et alterum

63쪽

. est mim alteri inerit,ut fi similiter uidetur forti audacia insesse et niuido securitas, sed no inest forti Midacia,nec securitas riini do)neli uel sit huic se cirritas, ta illi audacia. Ite si sinuae et sortis circa timorem, dc audaciam uidetur eme, octemperatus circa uoluptates, et tristitias. Ite si simuliter ii stus est diis amicus, ta iniustus diis inlinicus,si alimina, Malterum, uel si non alterum,nec alteriam . Item si Minuliter

hos in uoluptas bonum, ec labor malum, sed labor malum, ta

Amplius auem ex appe liene, si alterum es alterum appo tum faciat bonum uti album,cvra non fuerit prius albu , - aut bonum quod appositum est,rit albam. bonum, quale quidem totum facit. Amplius autem si id, ad quod est apis posit m aliquis facit magis tale, quali erat, Cr ipsum erit

eis modi, fimiliter autem er in aliis. Villis cutem noti in omnibus bie locus, sed in quibus ipsus magis crementum aαι est fieri. Non tamen locus iste conuert:tur ad destruendum.

nam A nou facit. uod oppositum est . bonum: nondum Manifestum fisum est no boniι. Bonam. n mala appostum, non ex neces tate bona totum sit nec alba nigrcu ec LIce amaro Duos locos affert constructi uos solum Ct appositione unius ad aliud. Est autem primus ipsorum talis, quod ad ditum alicui tale ipsum facit cum non prius biem tale,iri sum multo prius fuit tale ut si addi um .alicui non exiit ii albo, ipsum fecit album 8c id additum multo prius lati albiim. Item si additum aliquid alicui non existentidorabili odorabile fecit re ipsum odorabile, N si non dulci alicui additum aliquid, secit psum dulce, ta multo prilis additum erat dulce. Sim:liter A si figurae at cui ali quid additum triangulum cisci et ipsam ec eadem addi ta figura erit triangulus, ec si uitius addita alicui edicit bonum. N ipsa talis est, palet aulein quod oportet in his quae sunt natura, sed non lege aliquata placito tali dicto

rum uti loco. nam uncia undecim uncus iam addita iniucit libram, non tamen ipsa est libra, nam uncia dc libra ad placitum sunt, porro alia ab aliis uncia S libra sta tui solent,ues propter hoc uncia non libra est,quia confert ad libram ut sit totum, ec ea quibus adduntur undecim,lio hrae sed mimine ipsae conlarunt, ut decem unciae gra, inores fiam, nam graiulatem a scipsis habent,sed grauita tem maiorem accipiunt ab ipso addito, ideo quia totura irrati iis sit additione unciae necesse est etiam ipsam ellier auem, ut ostendit secundus locus sic etiam Plato osten; adimam else uitam, si autem anima cst uita, neci' susce

Ptrix erit contraria, sic autem 5c immortalis .instanua ad locum, quia plura pharmata etiam aliquibus addita uiden tur totum efficere salutare uel mortiferum, cum nullum

solum ex ipsis tale sit . uel etiana in his dicendum quod si solum additum causam habet, erit etiam ec ipsum tale, si

autem ex mixtione omnium ta temperantia talis qualitas

adueniat cunctis in ipsam desinentibus nihil diceretur contra locum, nam lociis est,si quid non existens tale additio; ne alicuius tale fit subiecto non cooperante ad identilate, nam hoc subaudiendii est, additum censeri debeti N prius tale ella: scd non amplius si ex nilatione aliquor si si tale, Nunumquodq; mixtorum tale esse dicitur, nam uniumvliaria commixtum melli, ficit tot uni uinum mel quod non erat in sol tale ante . Quod uero nomad quod additur ultimo causa dicis sit ut totum sit tale solum patet ex hoc, ec si hoc suppona' mus ni cedo mutemus . di aliud quid horti tandem lubie ' ctorum auferentes posterius addamus tota simile feci. Et talis est locus primus locorum ab appositione. Et securi,dus iste si alicui additum aliquid magis tale facit, L ipsument tale. Patet autem quando x hic iociis est utilis in quishus est magis di minus , nam si additum alicui dulci fecit

ipsum dulcius es ipsum dulce erit,ec si albius,ta hoc albu,ta si eligibilius, 5 .ipsum eligibile, M si grauius & ipsum

graue,ut dicimus in uncia. bic Ostcaderetur unum quod pdictorum indigerens, ec a iunioribus prius adductum cita

gibile & bonum, nam unumquod ipsorum additit uti iuri totia eligibil:us iacit ipsi studioso, nam Hirabilior uita

est secundum uirtutem si cum uncia erit, Ec si cum abundatia, M sicii bona fama .nam eligenda ec fugienda iudican tur Hectione studiosi Ec iuga. Verum clim durenti si addutii alicui magis idipsum tale facit, adiecit is militi r autemta in aliisl quia non solum in quali hoc; sed etiam in quanto. Nam si additia maius ipsium oscit ec ipsum in magnis tudine Ic si plus N ipsum in multitudine. Vel dicedo si ad

inexistens additu aliquid magis facit tale ut in aliquo unota definite, adimit sinuliter aute M in alias: ostedens quodno in hoc solum tali facto magis procedit locus, sed Pt in aliis sic se habentibus. Sunt autem praedicti loci utiles solii ad conmictionem sed minime ad deliructionem.Non n. si additum aliquid aliciti no efficii ipsum albii uel dulce, uel albius uel dulcius, ob id nem idipsum erit album uel

dulce. nain parum mellis absinthio mixtum non incit ipsum dulce non tamen ob id, nec ipsum erit dulce,nec quia diuitiae additae malitiae non inciunt totii cligibile, ob id diuitiae non sunt eligibiles. Sed nem si uinum dulce in κώ tum melli non efficit totum dulcius, ob id riel ipsum est dulce. Verum locus no est utilis in omnibus i sed in quibus accidit feri excelsus ipsius magis dixit,quia non omnia suscipium magis id minus,nam substantia non est malis cimnus substantia, ideo locus ad hoc non est utilis ira nil additum substantiae ipsam substantia magis e ciet. Item ex cessum ipsius magis in omnibus accidit fieri ante apposis tum quae certae sunt iam talia dulcia latura sunt dulciora, dc calida calidiora, quia uero qualitas suscipit magis ec minus locus erit utilis ad ea quae sunt sub qualitate. Item ibonum malo additii non ex necessitate bonum totum facit sie dixit, quia pol aliquaudo bomi magnum paruo malo additum totum cligibile facere,ut limus paupertati addita.na uirtus Ec si luerit cum paupertate est utrius. Ite morati cum sit malii additum bonum a fortistudine totu cligibile facit. Na ob id aliquis mortalis fit gloriosus, tame non omne bomi additii malo essicit totii bonii. Porro diuitiae morbo additae no inciunt totia eligibile. Verii esset additit hoc peculiarius loco ante hunc per que itatuebat si al terum ad alterii adderetur faciedo donum uel albii, cum non sit prius bona uel albii additum fiet album uel bonia.

Rur in f quid magis ex minus dicitur, π simpliciter

serest.Quosn.bonum,aut album non est neq; magis, c; miis nus bonum uel albam dicetur. Na malam de nullo mag., uelmmιs bonum sed magis malum, uel minus daretur. Non eo uertitur autem hie locus ad destrueliam. Multum. eorum,que

non dicuntur magis, simpliciter sint: homo enim non dicitur magis,aut minus,sed non propter boc non est homo Hic locus etia ipse est in suscipientibus magis S mimis,N coparationem ic in hoc utiliς,ec est institer solii probbatiuus ut praedicti .sed no destria clivus.Nam ς magis aliquid ues minus est aliquo,hoc et simpliciter est,non uestit natura eius existentis talis, sed uesut talis inexistonis ipsi, quatenus magis aliqum' u es minus est, ut si magis aliquo est ues minus hoc aliquid dulce. ec simpliciter est dulce,nasi non esset uniuersaliter dulce,nec magis oc minus aliquo dulci diceretur. Nihil ar. 1 non participat aliquo,ipsum dicitur aliquo magis ec minus habere,ut si no participat at

bo, nem magis aliquo uel minus est,album, eo et min proprie nos utimur. Si autem non participaret aliquo,

nullo certe scdm se magis ues minus est .m magis et minus est aliquo, hoc Pt illo simpliciteriarticipat. igitur quς remus si inest alicui aliquid horii magis L minus sulci pie uti, quaerendii est si aliculus additum sediti hoc quo quaestimus si inest eidem magis ues minus.Na si aliquid huic incise offenderetur,ostentum quoq, erit m etia simpliciter illi ipsi incit, ut si quaereretur si magis eligibilis est sanatas

quam uirtus, certe uirtus est eligibilis. Et minus album est pallium qua mae,m certe est albii. Sed uidetur locus habebre instantia pra terra dicitur leuior terra,ec non simplicita

64쪽

LIBER SECUN DV s

ipsi inest leve. Nisi n5 proprie leuiora dictim de terea sed

pro hoc minus grauia. Item neque paupertas simipi:citerri VM . uartus,quanquani dicatur eligibilior morbo. Nisi quod in talibus non est proprie eligibilius, sed pro minus fugien ' do.igitur ad constructionem ut dixit locus est utilis, sed vom mininae ad destructionem Iam hoc non est uerum, si alio e quid non suscipit magis ta minus,hoc nec simpliciter est: - uel si quid simpliciter non est hoc magis & minus esse aliis quo aram neq; substantia suscipit magis N minus inem ali

qua quantitas, ut in praedicamentis Ostensum est, ideo nonecessanum est non esse hominem quendamicum nec sit, nec magis,nec minus homo.

Eodem autem modo considerandum est, G in iis, quaestocundum quid, ο quando. ω' ubi sunt. Nam f secundum quide tingit,cr simpliciter contingit. Similiter autem CT quoado, Crubi. Nam quod simpliciter est impos bile neque secundum Pu neque secunt in ubi,neque sicundum quando contingis Instantia est,quoniam secundum quid pilem sunt natura studiosi ut liberales uel casti, simpliciter autem non sunt natura studiosi. Nullus enim natura est prudens. Similiter extemer quando colingit corruptibilium aliquid non corrumpi, mpliciter autem non contingit non corrumpi. Eodem aut e movido Cr ubi: expedit .n tali uictus obstruantia uti, ut in morbo se locis. Simpliciter autem non expedit. Adhuc durem alicubi

unum tantum posbile est esse. Ampliciter autem non possibile est unum tantum esse. Eodem autem modo er alicubi bo

num est quidem patrem sacrificare ut in Tri is simpliciter autem non bonum.An hoc quidem non ubi fignificat, sed quia

busdam . nihil enim refert ubicunque frit. Ubique enim erit eis bonum in Tribalis. Rursum expedit quidem medicari a quado aegrotat. mpliciter autem .non. An neque hoe quando segm'at sed in eo, uos a bettur aliquo modos Nihil enim rea fert quantocunque dummodo fe aflictussi.

Cum dixerit locum costructuum ab ipso magista mi I. Quod enim magis ta minus aliquo est hoc etiam simpliciter est,tanquam allo in habeant similitudinent cum praedicto loco apponit nunc ab co secundum aliquid, talitum a quando illum ab ubi .. Vt enim quod magis ali cui inest M simpliciter illi inest Sic etiam ς secundum ali quid ineli alicui uel quando,uel ubi uidetur M simplicitet inelse illi. Nam secundum quid aspiciens animal M simpliciter aspicit.Similiter etiam secundum aliquid audiens tasecilii dii aliquid odorans uel gustans. Item unumquod ncorpus generabile aliquado existens N simpliciter est. Ites alicubi est hippocentaurus,uel Scylla,& simpliciter erit. Item aestate sanus simpliciter sanus est, re sanus in graeciata simpliciter sanus in ta corpus ubi existens, M simplici

ter est. igitur in talibus exemplis consonat loci,non tarne in omnibus sunt ueri, oportet porro ipse ut uerisimili bus sed non ut habentibus uim uti.Verisinulitudo autem est coinstrumonis ipsorum qua usus est ipse, na si uniuersale. i.simpliciter impossibile est inesse alicui, hoc nec secunν diim aliquid,nec aliquado,nec ubi potest mel se eidem cosentaneum uidetur m secundu aliquid,uel ubi,uel aliquando inest alicui, hoc simpliciter etiam inesse no tamen hoe uerum est. Non .n .sequitur conuersionem simpliciter in

esse sed posse ineme quod est uerum. Quod enim secundualiquid inest alicui, patet quia etiam potest inesse eidem . Similiter & quando M ubi, quare uerum erit inexistens sescundum aliquid posse,& simpliciter inelse,nam v non uetum simpliciter messe, inanifestum etiam ipse facit, nam quando aethiops parum aliqualitam albus existens, quippe secundum dentes est albus, minime simpliciter est alobus,nam simpliciter hoc dicitur,ut ipse inquit calumniatu locum quod sine adiectione dictum uerum est: quod ue ro eget additione ut fit uerum, hoe no est simpliciter, ob

id aethiops simpliciter non est albus quia sine adIecbone non est hoc uerum, aethiops est albus, sed addito ipso sescundum quid fit uerum . Item secundum quidluidiosi quidam sunt qui non sunt fimpliciter dicendi studiosi. Nanatura liberales,uel honesti,totum hoe natura honesti,uel natura liberales sint,non tamen ta simpliciter. Nam comitant euam eos qui sunt ad haec apii bene fieri nequa fla/mo sue, quia flaῖtuose, nequiterque nutriti, erucata stirit, nam oportet simpliciter studiolum prudentem esse. Nullus autem fit natura prudens , ut in libro de motibus osterasum est. Verum secundum distonem hanc, simplici ter autem non sun addit id quod nanara impares .Est .n. sufficiens de se hoc dictum. Simpliciter autem no sunt stupdiosi. Rursus in quando,nam aliquando cotingit aliquid corruptibilium non corrumpi, non tamen ta simpliciter contingit aliquod corruptibile eris non comam pi ,&a qu. ado quide non respirare al: quod animal respirantium conjugit,non tamen et simplicit non respirar rursus vi ubi partim quidem confert uti tali diaeta, ut in morbidis locis, non tamen N simpliciter, N aliquo modo quid unum solum possibile est ella, ut in theatro unum lotur hominem esse possibile est, non tamen es sit inpliciter unii

hominem solum possibile est elo,ob tales institias de to cis his sic dixit. Eodem autem modo considerandum est N in eo quod est secundum quid, N quando,N ubi ostendens qae ut locis opus est conssideratione an ipsis ut elida sit,an non. Verum ipse utendo nonnullis exemplis, alio

quod significat ipsum ubi,& alio quod significat quando.

correxit haec. tanquam non sint hcuum signis atra.Nani

bonum esse patrem significare posuinius tanquam ubi si gnificatiuum hoe sit, ita in Tribalis, sed corriginis hoc tanquam non sit significans ubi, sed hoc aliquibus, nam ubinierint Tribali,noc ipsis bonum. Item aegrotatibus pharmacum recipere utile esse post ut uelut signa ficalnium quado,nam quando aegrotant. Item correctum est hoc tanquam non ipsius quando significativum, sed ipsius aliquomodo disposivi iram sie disposito semper sana haec no aliquando nec hoc aliquabus bonum M simpliciter bonum, nec dispositis aliquo modo hoc Nomnibus. Simpliciter cutem est,quod nullo addito dicis, quoniam boturni est aut contrariam ut partem sacrificare non dicis boistium e se,sed qu:busdam bonum se. Non igitur inpliciter bonum. Sed deos honorare bonu dicis,mbiI addens. Simpliciter enim bonum est. Quare quod nullo adsto videtur esse honeispum vel turpe uel aliquis talium, inpliciter dicetur.

Cum dixerit instantias contra praedictos locos Eta .seriindum aliquid quidam existentes studiosi non sunt fimopliciter tales: M aliquando no corruptum aliquid non ea simpliciter incomaptibile,et ubi quide confert uti tali dueta ut in locis morbidis, simpliciter autem non, tu nullum horia simpliciter est,uel dicitur ostendens simpliciter quia est, indicauit praedictas instantias qd recte dictum est frafrmans, quod .n sine adiectione alicuius uere est dicere simpliciter esse, hoe autem est tale. Exemplo aute dissi bono & malo ipsi usus est. Nam Q sine adiectione bonum, hoc simpliciter bonum,& Q per se mouetur sine adiectione .hoc simpliciter mouetur. Quod uero ind:get adiectione,ut uere de ipso praedicetur moueri.hoc no simplicitet

mouetur .de quo .n .uerum est dicere per accidens moueo

tur, Κ no potest sine adiectione uree de ipso moueri praedicare, hoc non mouetur simpliciter, N in propositis sane quibus mi additione dictis uel hae, aliquo uel ubi, uel alas

quando, pollamus N simpliciter additionem auferentes inferre, uere M simpliciter haec dicerentur, ut secundum Oculos indere uetum est immo huius uidentis secundum oculos uidere sine adiectione uere praedicatur, sed minume si natura liberale uere praedicatur, omnino M simpluciter liberale sine adiectione,& in aliis similliter.

Finis secundi libri .

65쪽

RIs ΤΟΥ Ε Lys eum in serendo libi bro exposuerit iocos. qui ad accides peri tinent,quibus poterimus uel assirmare ali quid accidere alicui sinpliciter, uel miss mare, & probare non accidere id , quod

accidere dictum sit in hoc tertio oronit nobis locos, quibus utamur ad quaestiones coparat tuas, re ostendamus aliquid magis uel minus alicui conuertire. sed hi etiam loci ex accidente erunt,quemadmodu ipse in pruno li, dixitGmnes quaestiones quae ex e reparatione sunt sub iis quae ex accidente ori tu constitui. Nam , quouis Irenam aliter.

Perspicuum est comparationem in solis accidentibus ficiri.nam solum accidens potest aliquibus magis, & minus inesse genus nato potest magis et minus inesse ei cui prosxime inest, nem etiam proprium nem destritio, accidens autem eo ep est extra substitiam rei, i accidit, potest nissis 8c minus ali idem , 5c aliud magis alio,& mimis insesse .ubi etiam ex parte quadam potest eouenire. Malcria autem coparativis questionibus subiecta patet per philo sophia uniuersam nain N in morali uersatur quana iiisdem ea quae de optabiliori qum solent,sunt moraliat si quidem relatio expetendorum ad actionem hi moralem philosophia refertur. Quae uem de naniralibus rebus eos parantur naturalia dicuntur, ueluti quando qua immiti si maior st lima quam terra ,et uter est melior sensus uti λδ 1iaac uter motus sit simplicior, imitaris,ne an rectus. Iani uero in logicis quom comparativae quaedam question sunt,ut utrum maiorem fidem fumat inductio, an ratioci natio. N utrum prior sit ratiocinatio categoraca , uel hy Dothetica. et utra spura sit prior.uel ineli Lunde non solum smintam has sed etiam secundum alias scientias, de

artes inuenire est quaedam comparativa qua sua nam nulscum problema est, utrum acutior sit harmoni abludia uel regia. Item aliquas qurreret hoc metrorum pulchrotii heroum in musica materia. Rursus econtra, utra cura est

sibilior uel per incisones uel per pharmacia mistens pro

hiema comparativum habet materiam medicinalem sushiectam .igitur materia companum mira problematum tire secundum omnem scientiam re alte est. Praedicam esta autem in quibus sunt quaesta sintndum comparatione noueni uidentur esse,nam secunda substantiam solam nouidentur constare problemata comparaliua , nam secvnodum accidens est comparatiosed substantia nulli accidit. Omnis igitur comparatro est sub ipso ad aliquid . Secilii dum quae autem comparatio fit aliquando quidem qualitas est ut quado quς retur de aliqu:bus,qua te albius,uel calidius uel leuius uel magis musicii, uel aliquid horum lastium nam omnia talia secundum qualitatem .sed secundia quantitatem quando quaereretur, utrum luna maior quatena nam secundum quantum quaestio talis. sed secundit aliquid, ando quaereretur utrum magis scientia geometria an Oifica et qualis magis sensus tactus an auditus sed secundum ipsam ubi quaestio, quando quaereretur utrum nragis principale est in corde an in cerebro sed secundum i uin quando quaerit quaerens utrum elidibilius sit natas gare post aequanoctium uel aestatem .sed sintndum face r utrum secans magis medetur quam qui dat pharmacu, sed secundum pati, ut tum magis bene patiatur corpiis, quain anima. Item secundum habere utrum nugis habet animalia animam qua plantae. Item secundum poni quas do quaereretiar utrum sol terrae proximi r quam ueneris astrum. Sed uidetur etiam fecitndum substantiam fieri cos rarationem, quado quaeremus si prima substantia magis stantia quam secunda. Sed quorum comparatro fit alis quandoquidem ea duci sunt serendum aliquod unum accidens comparata ut qua do quaereretur utrum eligibilior sit sanitas quam d uitiae . Nam secundum eligib:le ambo hiis comparatio inuicem . Aliquando autem plurium ad phita si comparatio seriindum aliquod commune Us in esistens,ut uniam eligabilior si prudena tum diuitiis, a sanitas cum prudentia. item potest unam ad plura esse cos rano,si aliquis quaereret an eligabilior sit prudentia quanitas cum diuitiis. sit quom comparatio unius secudum duo accidentia, ut utrum prudentia si agibilior,qua in ratior. st item duorum quorundam assiimptonim secuti dum duo accidentia ccparatio,ut s quis quaeroet an prii dentia cum sapientia uersetur magis circa actiones quam circa moralia. Item duo de duobus possi int quam ait utruptudentia magis uersetur circa actiones,qua lapientia orora speculabiliora. Item duo secundum phira accidentia, utra sapientia uel prudentia magis circa acta nes simul speculabiliora uetietur. Et de materia coparativoria pro hiematum N praedicamenionim quibus constant etiam comparatorum secundum quot modo, inter se compo

nuntur ec c ngregantist totidem dicta sint. Sed quaestio ne dignum est cur in hoc libro dicendo de cornparativis no omnes locos comparativos in hoc libro considerauit, sed quosdam diait etiam in libro ante hunc, nam compas rata ui fuerunt hi etiam a magis ec minus te hi a sinul l . et alter demonstrantatim G ad lectione, de ab ipso magis aliud uel minus aliud alio dici ostendens, quod erram simplicister.diis quod ei non est propositum in hoc de comparastiuis locis dicere,sed de coparativis problematibus. Sunt autem comparativa problemata in quibus comparat 1 quaestum 5c ostensum est de qinbus omnibus quomodo possint haec ostendo constructiue uel destructiue in hoc dicit, sed hi loci comparativi quibus usus est, in libro ante hunc non fuerunt aliquid comparativum os elidentesvea simpliciter inexistens Dei non existens.Vnde non est idem per comparativum aliquid ostendere, dc comparanuum de quibus in ii e dici facit autem doctrinam hane de eos parativis problematibus uel locis in exemplo eligibilis,

quia apertior debuit se ipsorum a gnatio fore, tacta inuliquo desinito. Sed eligibilius praetractauit, ta plimina sunt secundum philosophiam quasi a secundum hoc. Et utilis sma cognitio & diseretio Higibilioris uel maioris iccalidioris .uel alicuius talium. Ircin per plures argumentationes ec locos dem stratio eiusdem,tamen post assignastionem locorum in hoc ostendet quod etiam ad compas ratiua problemata utiles sunt praedicti loci docens nos non ag una aliquam speciem problematum sunt loci assignati uia es,sed etiam ad omnia quaesia comparature. Τ R V II autem et gibilias aut melius duorum: pliaritimur, et his persticundiam. Prmum

autem determonetar, quoniam

eonsiderarionem facimtis no de plurimiam di tantibus, Cr marignum adinvicem diserentum

habentibus: nullas enim datistat, utrum fili cras, an diris

eligibiliores sed de hs, quae propinqua fiam, er de quibus

bitamus viro oportet en ere musis, eo quia nullum M. demus ulterius ad ulterum praemiranslum. Num ψώm tiatur ex his, quentum est isa tina praeeminentia uel pluribus.

constituetuis ratiocinatio, quentum ad eligilthas est, quia eoru mest praeminens.

66쪽

I Q V intelligenda sunt haec posita .seligi

S liti, re melius elle ex his quae pariter ide ih significant re uicissim comi ertuntur, nam

an plus est melius quam eligibilius , nam

eligibilius in eligendis solis ed melius et is in aliis. Et n. inspectatiuis oc speculabili

hia, ac naturabit bus de logicalibus fit quaestio melioris, nam quaerens utra melior substantia immobilis, uel mora naturale problema tractat: ec logicum ciui qua rit utrum melior inductio, qua syllogismus. Item dixit duorum uel plurium,quia ut praediYimus, aliquado quidem circa duo quaestio secundum comparationem secunda unum conis paratorum sit, aliquando plurium, ad plura,vel unius sescundum plura accidentia uel pluriu de pluribus. Nam in uno non fi comparatio nasi secunduin tepus quando quς remus hoc aliquid qunc albius ouam prius . Verum funielia in has duo at quo modo ea de quibus quaestio fit adiectione temporis disserentia accipientia. Nam idem aliud

re aliud fit appositione dis renum temporum A compaparativa problemata in has hc hora ac secundu haec fiunt. Sed ante asi nationem locorum, pruno subscribit quos modo se habere debent comparanda inter se N ad quae aliquo modo se habentia tuter se oporteat uti assignatis locis, na sic re ipsorum utile demonstratur. Inquit autem quod non in distantibus plurimum inter se, M aperta mas gnatum differentiam habentibus inter se oportet facere comparatione, nam perspicuum est omnibus sic se habentium differentia, & non est digna quaestione . nam ob id nullus dubitat,utrum selicitas uel diuitiae eligibiliores, noquia non ambae cligibiles fuit, sed quod manifesta ec persspicua est excellentia felicitaris quo ad eligabile, ideo nem si aliquis abundaret ostendendo excellentia diuitiarum secudum aliqudd respectu felicitatis,creditur nec persuadet, sed in his quae sunt iniucem proxima N habent dubitatio

Dem,qula no est manifesta excellentia altius ipsorum ad

alterum ut in sanirat lc bona habitudine, M uidere M audire. 5c contemptat ita uita Ec amia. Non ii sic proxime existentibus,& ob id quaestione dignis si os edatur aliqua

excellentia uel unius, uel plurium, ob ostensa componuns tur,fc mellectus uelut errans est, ιν alterum ipsorum alteorius uel in altero, uel in alio quoda, quatenus querebatur costendinatur inesse. Quemadmodnm.autem uelut in

primo de cognitione differentium dicendo, ec de quaesitione similium in dignitatibus diuit faciendas esse electicines. Quaeruntur autem ξe differentiae in his quae prope in ilicem sunt,nam quo disserunt daemon,& Deus quaereret aliquis sed no quo lapis et Deus differunt, e quo lupus tacanis,sed non equus 5c canis. Item quo disseri temperam tia a prudelia sed non a sapientia. Similitudo autem in iussantibus multum,nam quaereret aliquis quid simile habet homo cum equo sed non quid homo cum homine. Vias de sic dicit problemata comparativa habere quaestionem

in habentibus occultam excellentiam,& si quis ostenderethreuem paucanam excellentiam sit dignus fide. Quia autecomparativa problemata non solum inexistentiam alicuoius petunt,sed excellentiam inexistentis quatenus compas ratio fit, de ipsius excessi oportet etiam argumentationesta locos id tacere, M non solum meis ostendere, sed liuoius quidem excellentiam,huius uero desectum . No enim qui ostendit aliquod bonum iam ξc eligibilius demonstrauit,msi etiam ostenderet quod magis hoc est bonum qua

hoc cui comparatur.

Primum igitur quod Luturnius, .ut firmius, eligibilius est, eo quod minus huiu modi est .

Primum locum assignat per quem ostendemus aliud alio esse eligabilius ab ipso diuturnius firmius,nam ως uidentur secundum alia similiter se habere si alterum alte ro ostenderetur diuturnius esse uel semius,eligibilius erit. Sed sunt in quibus uidebitur dissonare , nam potest aliud alio esse firmius V eo tamen minus diuturnum ut scientia sensu,na sensus diuturnior est, quippe nos ab intume prio

mam aetate sentimus, sed scientia stiam adultis, lici stim orsat Ee difficulter magis remouenda quam sensus.

Quo circa oportet quatenus sit utile nobis tractare locu . Vnde hoc loco utentes possumus ostendere eligabilioreesre bonam famam quam diiunas,nam cum ambo eat elisibiles, ama bona Sc post morte durat, sed si nullus De rit nullus erit diues. Vnde si uirtute uel felicitate bona Doma diuturnior ostenderetur non iam 5c eligibilius et masnifesta est uirtutis ec felicitatis excellentia qua excediit bonam famam uenantamen si fuerit 3c principio bona fama a uirtute proficiscens ,& secundum noc erat uartus elim bilior bona fama. Quod ipsa &yrincipium eius bonae famae sit et causa. stenderetur aut e M sic sanitas bona habitudine eligibilior esse uel contra, seruadum est diuturnius contentum in ipso minus diuturno, nam si sic se habueοrit . cligibilius tit,id quod minus diutumui eo quod habet in te, tune diuturnius cui coextenditur , de extrinsecus ad ditionem alicuius esigibilis facit. Nam tale est bona habrotudo, neq, sne sanitate sit, te praeter sanitatem, habet etiaquippiam aliud eligibilius,ubi ergo fit additio alicuius eligabilis posterius , 5c si minus diutumaus fuerat eligibilius,

ubi autem alterum est alterius causa primum rursus est eligibilius, ta si minus diuturnius tuerit,igitur secundum diutumius salutas, secundum aulem alia quaeda in rutius bos na habitudo. sed utentes firmiorescientiam recta opina ne demonstrabimus esse eligibiliorem cum ambae sint eligibiles. Item uirtutem bona fortuna,& illud secundum aetem eo Q fit a fortuna,& id quod prius in uoluntate de eo filio uenit, eo quod inconsulto ex temporem facto re correcto. Item necellarium cotingente si ambo tuerint elogibilia. Item id quod est in nobis eo m est in aliis, sic bonum consitum eligibilius est opinione. Nam illud in notas sed opinio non in nobis est,ideo ec firmius consiliu θc opinio instabilis. Item speculantia ulta practica, nam plura sunt

impedietia practicam uitam quia instabilior. Item media uita eligibilior est ea quae est ua excellentia. P reo dicitur quod plura optima inlunt mediis, medius uolo esse in risu itate. Huius quom testis est illud Euripidis, Aemulor austem hominem qua nabet uua sne peraculo, ultimus ignotus,suae gloria: at eos qui suur in honoribus minus aereusior.Item diuturnior est memoria sensu, ec cognatus amisco,unde utentes his occasionibus possumus etiam iugibilius aliud alio ostendere. Nam fiigiendorum diuturnius

fiagibilius,ut ignobilitas malacii fama ipsa paupertate, te

firmius eo ς minus tale ut indigetia . igalitate, ec illiberalitas mollitie nam illiberales dissicilius mobiles sunt, nahc secundum hoc timiditas ignauiam fugienda magis est quam intemperantia eo quod intemperatia cessat corros re declinante senescentem, nam cellant appetitus quibus si intemperantia, sed timiditas procedente aetate suscipit incrementum, sic Ec malitiam aliquis ostenderet adii euasortuna fugibiliorem egi siquidem malum sit marus, ecfugibilius.

Et quos magis eligil prudens, dat uir bonus, aut rem lex, aut studio circa nulla delecti, quatenus tales sunt, tin unoquoq; genere periti, aut quaecunq; plures, vel omnes vi in medicina, vel H eutoria, quae plures medicorum, vel omnes) due quaecunque omnino plures, uel omnes aut omnia, ut bonum. Omnia enim bonum appetunt. Secundum locum ostendendi ab eligibiliore assignat hunc ex electione meliorum ξc iudicio, nam' melioribus eligibilius est. Meliores autem sunt prudentes non prudelibus. equidem boni meliores non bonis,& lex certa ipsa non recta, M uniuersaliter studiosi circa aliquid quatenus tales sunt eligetes,hoc sunt dignores fide, quam hi qui circa M ipsa non sunt studiosi nam artifices sunt meliores circa proprias artes quam hi qui eorum atrium sunt ignari, di adhuc in apis cuncti qui circa eandem artem idem discunt. Probabile autem est quod cuncti, uel pluriana arti fisces eligunt eligibiliora dicere quam ea quae non ab or Dabus

67쪽

. tribus eliguntur, quare in his secti dum artes quod omnes uel plures eligunt, eligabilius est his,quae uidentin ignatis artium esse, uel inferioribus loge his qui sunt penu arte. Sic et-simpliciter omnibus uel plurimis uidetur, eligi bilius erit, nam eligib: liora sunt ea quae omnibus qua ea

quae non iuden: ur omnibus: Nea quae pluribus quam ea qu et paucioribus. Prudens alite uel bonus non dixit,ue lutea quae pariteri comae uia significat. Non .n aequa

liter prudens ta bonus,sed in plus est bonus, nam bonus est etiam prudens non tame solus. Et enim sortis Ec prividens bonus .igitur hoc dictum aequale est huic prudens, uel uniue saliter bonus Nam omnis bonus non solii prudens fide dignior circa electiones, quam qui non est talis. Item potest dici sapiens secundum rationalem uirtutem , di bonus sintndii moralem, nam proprie dicitur bonus

secundu has uirtutes ut rursus sapientes eos secundum rationales, quia scam has magis agentes sunt quam boni, nam prudentia est iudicialis,sed uirtutes moris sunt practicae. Illud igitur L Oportere bonos prae aliis honorare elugibilius est,quia sic prudentibus uidetur esse. nam hoc est iudicium prudens. Item oportere communia praehono rare proprita nam comune coniungit S colligit, at prooprium seiungit ciuitato at Plato ei iam M Thucνdides forunt . Nam pulchre ferens hoc per se corrupta palma mohil minus coirumpitur, & mala fortuna in bene fortunasta multo magis seruatur, ta bene facere qua bene pati est eligibilius,quia bonis hominibus hoc eligibilius est.Simula er illud mi a assici eligibilius est quam iniuria asticere, quia bonis hoc uidetur et se eligibilius. Item mori glos Mose, quam seruari mauste per idem eligibilius. Item la horare paupertate magis niste agendo M tractando res suas,quam iniusta laciendo ditescere elisibile est. Rursus vide M. quia non cunctae leges rectae sunt, uide sunt quaedam et M Mil de laudandae ut rectae, ceu Lucurgi leges, ac Zaleuchi,& So Ionis, quado aliquod ambigusi fuerit eorum quae deters' minata sunt a legibus,quod rectae leges desintulit eligibi lius est,quadoquidem etiam rectae leges secundum prudetiam ponerentur, nomam idem putandum est hoc prus dens uel recta lex. Nam hoc legibus determinatum est,et de legibus dicitur, scd haec prudentes ad tempora,ad ci ci statias, ad lartunas congruunt,& alia in aliis sunt, sic ostendentur conuiuia eligibiliora et se in ciuitatibus, quia rectae leges determinarunt ipsa esse,atque eos qui uariu epraestant dominari debere M no qui druiuis pollent. Item iudicium modesti poterat locum habere si putet dignum esti: non respicere ad decrenim N scriptum ui legibus sed ad sentenam animuinq; scribentis, 5 quid faciebat ille cirruens, M secivadum rectam rationem K legem iudicans, sed non secundu scripta ipsius. unde non om n no sane se habet qui habet alias causas ta alios colores ac pretextus. Ite eligibilius sunt ea in bello quae circa ipsa boni clarat. ut seruare ordinem, V non egredi aliquo.Item parere da

Io-- ci exercitus. Item habere ante oculos. Item tu M. Vnuin augurium optimum pugnare pro patria. Tale quoq; est illud Vlvssis cum diret nunc in modum. Ita quo. Non bonum multorum principatus,unus princeps sis,

Vnus O .

laeti o ari. Item secundum rempublicam eligenda sunt quae circadicin Gi κ. haec boni eligunt sic illud eligibilius est no granticari mul μ' uetudini potius quam ficere ea quae sunt utilia. Nam bo nis circa haec id eligibilius est. Item secundum artes elagi biliora sunt quaecunque uel omnibus ues plurimis artificii uidentur sed adiecit illudiquatenus talest quia de medicis natibus medicorn electionem sequi debemus,M de musscis electionem musiciatam qiu sunt praeclari in musica de his uuae sunt in medicina dicimi aliquid ,sed non qua musici dicent. Similiter autem med:ci de his quae in bello gestuntur dicent igitur eligibiliora sunt secundum unamquaque artem quaecunque omnes artifices illius artis eligunt

quod per se ut uerum accidit , sed illud Macunt plures

improbabile est,non tamen uerum. Nam saepe unius meae. horis lecundum artein electio, L iudicium inclius est qua

iudicium omnium aliorum, ideo in talibus ad ambo fit aegumentum. Enim a pluribus,ta a meliore fit, non solum autem in his secundit artes quae Omnes uel plures artificii dicunt eligibiliora sunt, sed etiam quae simpliciter cuncti uel plurimi hominum eligunt elagibiliora esse demonstrarentur quam ea quae non omnes dicunt. Sic etiam aliquas

ostenderet quod esse est eligibilius ipso discere uel scire, nam esse omnes eligunt, sed scire N discere minime culis in eligunt. Item latari ta uoluptate frui quam exercitati. Porro Plato utens hoc uelut emistente probabile dixit bonum ella quod omnia appetunt. Item Eudoxus demonstrauit uoluptatem elli maximum bonorum ex hoc, qcrcuncta animalia hanc eligunt, ta nullium aliud bonum iis habere electionem, ob id & sanitas opinione Uigibilior est quia cuncti homines eligunt sanos esse sed non omnes famam Ε opinionem. Item plures et agunt magis diuitias nexistimationem, quare ostenderetur per hoc quod e sunt eligibiliores existimatione A fama. Item arate s habere pluribus est eligibilius quam non habere.

Oportet autem ducere ad id, quod fuerit utile,quod licendum est. Est autem fi liciter qui em metuis ac eligibilius.

quod est sic sum meliorem lasciplinam, ut f melior distiplina sit philosophia quam ei ficatoria, er pliarer eligibi hora erimi quae secundum philos phiam sunt, his quae sunt se

eundum aetificatorium. Nicia eatem, id, quod est fecundum

proprium.

Inquit oportere unoquoque dictorum uti ad quod est

utile, non cnim omnia omnibus congruunt quandoqui

dem per eadem nequeet ostendi quod uoluptas sit eligi bilior uinute, Κ quod uirtus si clisibilior uoluptate, sed

qui uult ostendere uoluptatem esse eligibiliorem uirtute electione omnium, uel electione multorum utetur, & qui uirtutem ela biliore, electrone studiosorum utetur, quia autem de eligibiliore sermonem faciebat,& non amplais

idem omnibus eligibilius,& de hoc diuidit & dicit. Equi1 dem sunt quaedam simpliciter eligabiliora ta nonulla quisbusdam, simpliciter eligibiliora sunt secundum meliores scientias,ut si melior est scientia philosophiae ipsa arre petitiam fabricandi, & simpliciter eligibiliora erunt ea quae

in philolaphia tractamur qua in arte fabrili. Veruntamen fabro ea quae secundum fabrilem artem his quae secunda philosopl l .ani N egente aliqna arte fabrili eligibiliora uioderentur, potest autem aliquis etiam uti dicto loco ad ius dicium simpliciter cligibilioris.

Deinceps uero, quod quidem hoc quod,eo quod non in νnere est, ut iustitia iusto: nam illa quidem in genere bono hoc autem non. Et illa Puem quod quidem bonum est,hoc autem

non. siquidem nihil dicitur quod quidem genus est, quod non est in genere.ut albus homo non est,quod quidem color finis liter autem cr in alijs. Illud quod quidem apud ipsum significat hoe. pro

prie ae si adderetur hoc quod quidem hiric proprie illulsignificat, ceu quod quidem homo proprie homo, & mquidem uere ens proprie ens & quod quidem uerecub num est proprie bonum. Et praedicatorum de alio uti muere adderetur hoc proprie de illo praediora significa Melse subiecturn proprie in hoc, & hoc, quia igitur genera praediramur de his quae sunt lab ipsis proprie in quid est

est praedicata in eo quod uere ipsa praedicari dicuntur, taea quae ipso genere et se inquit, ut color in eo quod uere praedicatur de albo, ta album est id quod uere est color. Rursus animal de homine,in eo quod uere L homo ani mal,quia igitur praedicatorum haec partim,ut genera praedicantur,ta parum ut accidentia nam color de hoc ueluti colore albo praedicatur ut genus sed de corpore albo ut accidens locum quendam ab hoc nobis tradit, per quem

eligabilius cognoreemus . nam quorum comparationem

iacimus si aliud quidem erit, ut in genere horum, quales nus horum coParatio fieret,ut m eligibile ta bono, allud

68쪽

LIBER S

hero ut id quod habet accidens, prosecto eligibilius erit

id quod est uesiit in genere quam hoc habens accidens, nam hoc uelut in genere existens bono quod quidem bonum fit, tam quidem eligibile quod est huius proprie in dicantium . sed illud non ens in ipso ut in genere, sed ha bens accidens ipsum non proprie eligibile, neq; similiter bonum. Si ergo proprie eligibile hoc non proprie eligis bili est eligibilius 8c quod in genere quod est bonum pr dicatur de habente bonum, non ut genus autem elisibi

lius est.nam uniue saliter comparatorum ad inuicem secudum aliquid magis est ens in genere hoc quatenus fit co paratio eius non sic existentis in ipso, sed habenus ipsum accidens, nam magis quantum de quo ut genus quantii praedicauir, quam id quanetum secundum accidens ut susperficies albi et magis quale de quo ut genus qualitas ρος dicatur, quam hoc de quo ut accidens. , na albedo magis color est quam album.Breuiter autem dixit locum dicendo, hoc quod quide hoc eo quod non est in genere, per hoc non in genere dixit item iusto homine, sed non eum dixit, qui est in habitu nam hoc similiter est cum iustitia,N ipsum in genere bono, hoc loco utentes demonstrabi mus iustu iam, ec unam quanque uimmim cligibiliore essse, ta magis bonum eis: quam id quod habet habet aetas

quatim ipsarum, ut magis quam iustum, prudens, sortis. Nam iiirtutum unaquaeq; est in genere uirtutis. 8c ut ipse nunc communius ui genus accipiens bonum dicit in ano ideo M una quael ipsarum quandoquidem sit uirtus, ta quod uere bonum sed nullus habentium uirtutes est in genere uirtutis,ta boni, nam iustus,neq; quod uere uirtus est.nem quod uere bonum,sed eὶ bonum, quia habet a cocidentem sibi uirtutem ita bonum,sed siquidem n:hil dici tur quod quidem genus est, quod non est in genere, hoe est perinde ac direm, nihil enim dicitur quod quidem rc praedicatum de ipso esse nisi fiterit, ut in genere praedica=to .nam color pra dicatur de albo, dc dicitur quod quidecolor eis: album, quod quidem est ut genus de ipso praedicatum, sed de albo homine praedicatur color, non ta men per haec quod uere color est homo, quia non ut gesnus de ipso sed ut accidens color praedicatur. Ea de quosque ratio,& in aliis praedicatis, ut enim color de his ut penus,& de his non ut penus praedicatur, sic etiam in aliis se habet,uerum potest illud, similiter autem dc in alus addi tum significativum esse huius,ut in uirtutibus, ec bonis iligibilius est id quod uelut in genere boni existens est, qua id quod non est in genere eius,sic etiam in aliis magis unuquodq; illud quod est in genere hoc quatenus comparastio ipsius .Lexistentis in illo non ut genus , sunt etiam aliqua uelut in specie, Nar.ea sunt specie, quorum sunt spescies in eo quod uere praedicantur, etenim fugiendum imaris hoc uelut in genere existens fugiendi,quam hoc quod non est,ut in genere fugiendi.

Et quod propter se eligendum eo eligenio quod est prooper aliud. , eligibilius: ut sanum esse,quam exercitari. Illud enim propter se eligendum hoc autem propter aliud est. Manifestus est enam hic locus,nam quia bonorum, Neligibilium aliqua sum propter se eligibilia, ut felicitas.

quaecunque honorandae N quadam ob aliud, ut lecare, N exerceri, lucrati, dc prorsus quaecunque sunt utilia:quaedam uero propter se, id propter altera ut uirtutes,etenim propter se. propter felicitatem eas cligimus,similiter sanitas,diuitiae, M quaecunm ut potentiae bona,patet quod

eligibilius est id quod propter se aliquis elisit, quam id mnon eligitur propter se, sed ob aliud,ut etiam per exeplanoni fecit si eligamus nam est hoc eligibilium propter se, sed exerceri propter alterum,quippe ob sanitatem uel ob certamen uellem coronam eligibilius sanatas, quam ipsum exerceri Sic etiam amicos eligimus propter ipsos,si

quidem amicus alter ipse, sed pccuniae non propter se situr eligibilior est amicus, quam pecuniae. Naunusquislsibi propter se est eligibilis, quare M amicus . Item sonis no uigilia est eligibilior, si sommus habet tela nem ad

uigiliam, nam ut possintis uigilare, sommo , & requis indigemus, sic ostenderetur quod etiam philosophia est eligibilior rhetorica .

Et quod per se eo quod per accidens, ut amicos iustos isse, eo quod inimicos. trud enim per se eligendum,hoc autemper accidens eligimus. Inimicos enim iustos esse eligimus per occidens ut nihil nobis noceant. Est autem hoc idem ei, quod

ante hoc. Distret autem molo. nam amicos iustos esse per se

eligimus, is nihil nobis debear fore, quanuis apud Indos Inclarmicos autem propter alterum,ut nihil nobis noceant.

Adiecit praedicto loco, bc alium quod per se eligibile,

eo quod est per accidens eligibilius est . Est autem per se eligabile quod per propriam naturam I praesentiam est eligibile, sed per accidens cui uelut non existen i propria natura el: gibili, accidit ob aliquam circunstantiam esse eligibile, ta quale sit per cxempla ipsa utrunm ipsonim indicauit . Nam illud amicos iustos elli: per s. cligibile est,no enim propter nos, nccpuI aliquid nobis ex hoc adueniat, ipsum eligimus, sed quod amicitia est uoluntas bonoruillius gratia eligimus bona amicis inesse, bonum quoque in iustitia habenti, sed illud inimicos iustos esse eligibile

nobis est, non propter se amplius .no enim proprium intomicitiae est uoluntas bonorum, ut illorum gratra hoc eli ramus alioquin ide essent inimicitia, ec amicitia, sed hoc non propter se sed per accidens eligamus, nam quia accis dii nistis non interre iniuriam, ut non afficiant nos iniuria inimici cligimus ipsos esse iustos. Si autem hoc per accis dens eligbile , illud autem per se. patet quod illud uelut per se eligibile est eo, τ est per accidens eligibilius. Eunodem autem inquit esse hunc locum dicerem id quod propter se eligibilius esse, quod per accidens, cuin praedi

Oo qui ostendit id per se eligibilius esse, quam illud per aliud ,eo quod propter se est idem cum hoc per se hoe per aliud eo quod est per accidens, nam hoc amicos tuostos esseΔ propter se. per aliud eligibile est ut etiam sanitas illud uero inimicos esse iustos per accides.Nam ac cidit cis factis iustis no nocere alicui, ac idem est per aliud, quandoquidem fit ut nos no laedant tale quoque est exerceri,etenim per aliud, quia propter sanitatem α per acciμdem,quia accidit exercitantibus se sanari, uerit solam dis, ferentiam eis: inter utrunque locum, secundum modum

prolationis quia in uno his propter se, M per alterum utimur,sed in alio ii inivr hoc per se et per accidens uel in dictis exemplis duntaxat modo prolationis est disterentia sed in aliis plurii inuenire magnam secundum modii prolationis disterentiam. Sunt autem quaedam eligibilia .non tamen ξropter se porro his qui trigescunt per se eligibile est calida uestis, si autem per se non per accidens,non ta men tropter se,sed per aliud.Nam non frigescere ex ipsa fit, seis per accidens,aut albit,aut hiscum aut quemvis co lorem habeat uestis, quam per se frigescentes eligimus. Item equitanti per se eligibilis est equus.Nam sic aget se cundit equitanisi actionem aron tamen N propter se,quod uidem nec equitare ipsum, ad qst usus equi, proptet se est eligibile. per accides autem albus uel niger. Ite quia nutrire eget alimento per se quidem non propter se elisibile et se uidetur. Igitim ea qitae sunt propter se eligabilia sequitur illud quod est per se eligibile, sed minime uidebuntur conuerti, uel uniuersaliter per accidens bonum, quoa non est bonum suapte natura, propter quid bonum acci dens ipsi bonum dicitur, nam sic illud est inimicos iustos esse, quia non existenti ipsi bono aliquod bonum accidit nam non iniuria assici ab illis bonum est non illorum gratia sed nostrum bonum esse per accidens uidetur, non ut diuitiae, neque alnad quippiam instrument omni bonorii est bonum, imo per se quidem,sed non propter se. Nani per se quide diuitiae, quae suapte natura sunt instrumenta actionum bon 1m,sed non propter se, quia omne instrat mentiam propter aliud eligabile est,igitur erit omne eligi

tale per accidens omnino per aliud eligibile ed illud pet

69쪽

aliud eligibile non prorsus est, x per accidens,nam plis

ra ob alia esigibilia sui it cum sint suapte natura bona, sed sola per accidens quae propter aliquid accidens ipsis habent eligibile. sic m eligabilis sit aliquando paupertas S morbus, A mors, quare si non per se idem est cuin eo, quod est propter se neque hoc propter aliud e t idem cum,quod est secudum accidens, quare nec loci iidem sint.

Et quod causa boni, per se, eo quod per accidens eos, quemadmodum ruricis fortuna. Nam illa quidem per se, hae rem per acci sens est causa bonorum, er si quid aliud hu, tu modi. Similiter autem Cr in contrario,nam quod perseest causa milli, fugibilius est eo, quod per a cidens, ut virium, quam fortuna. Nam ital Ordem por se malum, Drtuna uuatem per accidens. Cum dixerit eligibile per se esse eligibilius, eo ql est

per accidens, quia etiam in causis est tam differentia. nam quaedam sunt aliquorum per se causa, quaedam uero per accidens, nam per se aedificator domus est causa, sed per accidens Atheniensis uel albus. ideo locum nobas queris dam etia a causis ad iudicia eligibiliorum assignat . Nam

quado duo quaedam bona alicuius bona ta eligibilis cauνει fuerint,quorii unum est per se causa, ta alteium per aeridens eligibilius est id quod per se causa cit. Hic aute imcus produceretur in consesso, & concesso quod quando aliquid est causa alicuius eligabilis, idipsum etia est cligibile,sic uirtus est fortuna et gabilior, na uirtus est per se causa eorum quae diriguntur, M sunt ob ipsam, sed quando

etiam fortuna causa fieret, per accidens ei se Ula uniaet saliter per accidens fortuna causam esse demonstratum est, sic etiam medicina eligabilior fortuna esse ostendere: iir, quando ambae sint causae salutatis. Item sartitas bono colore eligibilior esset ob ide,na in sanitas per se, bonus au tem color per accidens boni est causa, ta exerceri eligibi; lius ipso secari nam hoc per se illud uero per accidens est causa e fciens sumatis dia quia exercetur, et qui hoc ali quo exercitatus est, patet sed non ob exerceri, sed ob ip

sum una exerceri. Ite ostenderetur secundum Ondem rastionem cita fugibilius et se id quod est per se causa mali,

quam id Q est per accidcns,ul malilia sortuna,& gubemator deterior ipse qui nauem subuertit eo, cuius ob absen tiam nauis subucrteretur. nam is est causa per accidens, ille uero per se est causa subuersionis nauis. Similiter ratio est etiam de duce excreatus, ta medico,nam dux quo praesente destrueretur exercitus, peior eo est qui ob abientia est causa cladis, ta destructionis exercitus.idem euani de

medico.

Et quod simpliciter bonum eo, quod alicui eligibilius est.

ut sinam fm. quam incidi. Nam illud quidem simplicuer boanum, hoc ratem alicul indigentium incisione.

Simpliciter sana sunt,quae liuentibus sanitate,& secum

dum nati a habentibus sunt talia,ceu inabulatrones,eaeerrina cibus talis: quςdam uero no simpliciter sunt lana sed quibusdam . ut aegrotantibus, ceu incisiones indigentibus eis, S diaetae, quies,& pharmaca:ficetia hona quaedam sunt simplicitet bona quae omnibus sit apte natura habcntibus sunt talia,quaedam uero alicui, ut ianitas simplicere bonum. N:i habentibus omnibus secundum natura in bonum inest,morbus aute simpliciter m alum feret autem si alicui aliquando bonum ut Theagi, siquidem ipsum cor potis male affecti m philosophia ponunt, ut inquit Plasto.Similiter diuiuxta fama simplicitet bonum fieret austem alicui aliquado etiam paupertas bonum, & ignomi nia : si ob paupertatem,& ignominiam nihil insidiarii pastreretur, net tolleretur destruereturque a tyranno aliquis, cum tyrannus claros, ta diuites destruat. His porro sic se

habentibus inquit eligibiliora esse simpliciter bona his uae non sunt simpliciter bona,sed aliquabus, M aliquam o, ta locus marulestus est. Ul et aurem luc idem locus

cum eo qui paulo ante d lus est, quac stab eo quod est pers c pa accidens. Et quod natura est,to, quod non natura a iussilia iusto. Illud enim natur sarae autem acquisitum. Hic locus est quidem idem potentia cum praedicto, naquae sunt suapte natura bona etiam finii liciter sinit bo na A quae sui aduentitia non simpliciter nec omnibus bona imim differunt quo ad insidias, non .n quia simplici ter, sed quia natura tale citamiuersaliter aulae ea quae natura constant,sunt meliora his quae non natura ed aduentistia,quae v artibus aut hominum iustitutionibus constant. Nam quae secundum artes sunt natum aemula sunt,& insteriora ipsa natura. Item ea quae sunt secundum mores, Mplacita ita leges inferiora sunt his quae constant natura ni quibusdam natura peculiaris est,talibus etiam est causa iplum eme, M quabusdam placitum de ipsis sed aliquorum

uel mos, & bonorum quaecunque suapte natura sunt na eligibiliora sunt talibus non natura ut sustina,quemadmodum igitur ta omnis uitius suapte natura bona est, illud tamen apud unuinquenim iustitui non suapte natura tale est, sed uel secundum morem, uel le dum legem, nam alia ab alus linit instituta,& decreta imposita. M sunt

sinstulis peculiaria decreta bona & Higibilia, sed cum sint

ambo bona .s iustitia, N iusta lege imposita iustitia secunν dum natura iusto tali eligibilior est, quia haee natura est, illud uero inora natura: nam iustum nunc non narura accipit, cum sit aliquid etiam natura,n.im iustum fecitndii iustitiam fallam ale, uel de iusto dicit habente iustitiam, nain adueniens huic bonum iustitia, & non natura siquideuon natura iustum, quod est iustum ustitia autem suapte iratura bonum est.

Et quos meliori et bonorabiliori inest ligibilius:ut Deo

quam homini,cr animae quam corpori. Planus est ille locus, nam dicit per ipsum quod melioris bonum eligibiluis est bono deterioris, non enim est dictum ut si uideamr, quia hoc meliore est bilius hoe etiaest Hisibilius no enim iacit comparationem horum quae sunt eidem bona, uel eligibilia Dd differentibus naturis. Verum hic locus indiget distinctione aliqua, nam si simopliciter uidenti' accipere eis ius suapte natura, ta non faciendo iudicium ipsorii simpliciter locus est uerus quia

autem hoc meliora,&honorabiliori .quatenius inelius est. N honorabilius eligibile eligibilius eligabile no tali.& magis bonum. Porro quae diis eligibilia simpliciter eligibi liora,& meliora eligibilibus ab nominibus .ut immortalistas,ues uniuerserum digestio, N impossibit: tas sunt elisis biliores lapicntia, sanitate, diuitiis, uir nite, philosophia quae talia iunt de numero eoru quae ab hominibus eligit tur. Si autem iudicium eligibilioris eligibiliori fieret,non amplius simpliciter sanus locus esset. N5 enim estpibilia diis eligibiliora uirumbus a nobis, siqnidem mi possibilia phira sint nobis eorum quae eliguntur ab illis,equidem insensati stupidique est hominis eligere impossibilia. Ideo indigeret adiecta ne hac, si polliunt clia ambo, nam si es sciat ambo possibilia facienti iudicium de eligibilliore esto gibilitis hoc quod est eligibile meliori, & honoratiori ut

communis utilitas eligabilior est propria utilitate, na amobae sunt possibiles homini, re diis comunis utilitas est Hisgibilis, &secundum naturam . similiter etram benefacere eligilius quam bene pati. Nam dias eligibile est beneface,

re M ambo lant possibilia homini, sic inam si ammae soli

eligibile est prudenter agere, M uniuersaliter uirtutes, tacorpora sanari x calere. roburi habere eligibilitas est se Iere prudenterq; agere, uirtutes, N imiueribliter eligibitora ea sunt, quae honorariori,M meliori es igibilia siuit :Nam anima est longe corpore melior .similiter etiam in re est eligibilius ipso sentire. quia sentire magis ad corpus

at sinet nam per corpus P sed scire proprium M peculiare est arumae .uetu distaret hic locus a lam praedicto, hoe

70쪽

eriam quod mapb Higeret prudes, ain bonus uir, quia in illo a magis eligibili meliori fiebat argumentum cum ambo essent eligibilia cidem. Hic autem quido at ud quidem fuerit meliori eligibile,& aliud deteriori illud quod

meliori ostenderetur esse eligibilius, ut se habet anima ad corpus , non enim ambo utriquees: gibilia i unt. Item ibi quaerebatur Hagibilius cligibile, hic autem silmpliciter eliis gibillus, Κ non noc alicui.

Et quod melioris proprium,melius quam quod peioris ut quod Dei quam quod hominu . nam secundum communia quidem titrisq; nihil disserunt ab inuicem, propriis autem altorum alteri di irentiis supereminet. Cum assignauerit locu ob eligibile meliori constituentem eligabilius, quia non omnino eligibile alicui,iam est et proprium eius, nam sanitas est eligabilis homini, non tamen proprium homini est sanare: porro nunc a proprio assignat locii, nam mel oris Propriri melius est eo, cp est deterioris propraum minime faciendo secundum comparationem eligibilius, sed secundu simpliciter melius . Nahoc mel oris si no possibile deteriora tuerit nec est gabilius

erit ei uel melius simplicite , ta eligabilius simpliciter esse accipit ideo ta differentris ipsis utitur,non enim comparationem facit cligibilior ri alicui seinper,sed etiam simpliciter,& seci indu propriam naturam, ut faciebat etiam in primo loco Quod uero melioris propriti melius sic demonstrauit ob id quia melius, ta secundum aliquid melius eo, sed secundu communia, M siti alia peiori, ta meliori neu trum excedit neutrum . Nem muri differt proinde rei noquitur ut disterentia sit secundum propria ipsorum, A se cundum hoc melius excedit deterius, li autem lecundum haec differentia.& excelsius inest ipss,N melioris proprissimilius erit ceu li Deus, homo, M equus animalia lecturda enus commune non differrent inter se, sed cum mestortit Deus homine, M homo equo,relinquitur differentiam

ipsorum esse secundil propria, si ergo Dei proprisi est immortalitas,& hominis susceptruum est scientia propnu, ta equi hinni bile,certe immortalitas est inclior scientiae sui eptum, ta scienti e capax incilius est hinni bili. Sic etiam si animae promum est impetus, motusq; N corporis filio

Xus,M mometum inclinatio, certe impetus motusue esset momento inclinati me melior, quia M anima corpore longe melior est,uidetur autem mihi melius, es peius ipsa accipere in his quae sunt similis generis,quia etiam est co=paratio in habentibus conumentiam inter se . Ideo enadixit, nam secundum communia quidem utrisque nihil inuicem differunt, perinde ac comparanda debeant etia habhere quaedam communia.

Et quod in melioribus, uel prior stas, vel honorabiliori bus est melius ut simias,robore cr pulchritudine, nam illa quidem in humodis Cr siccis,cr ut simpliciter dicatur Dc quibus prius constitutum est enimal, hec uero in pollerioribus, nam robur in neruis, π ossibus pulchritudo autem membrorum quaedam commensuratio itidetur esse. Lociis talis est si comparatorum intricem secundil elis bile aliud in melioribus fiterit. M aliud in peioribus,u laliud in prioribus,& aliud in posterioribus uel aliud quisdem in honoratioribus, ta aliud in talibus minus, melius cst id quod est in excedentibus, ut si quςreretur/itrum scietia, ues sanitas cligibilior, ostenderetur autem et scientia sit iligibilior cum sint ambae eligibilesta scientia in ani ina,M sanitas i corpore re melior est anima corpore. . in prioribus etiam si quidem sanitas consistat in commensuratione primarum corporearum uirium, quae sunt calis ditas frigiditas, humiditas, siccitas, illarum autem robur est in commensuratione neruorum similiuin partium, Mossium, atque spiritus,& pulchritudo in commensuratione dissimilium partium, ceu faciei, colli,manuum,& alia rum paritum quae posteriora sunt primis uiribus, eadem turilis ratione ostenderetur, A robur esse eligibilius Pul

eli nidine. nam prima suae sunt simili uin partium in noιbis,in quibus robur est sunt priora his quae sunt dissimiliti partium in quibus est pulchritudo, nam unumquodque

dissimilanum partiuin ex similari biis componitur, ut ta ries ex ossibus,& nenias,& carinhus, ideo ta simul tollun tur sublans illis, ta non simul destruunt sublata. Rursus si quaereretur utrum cligibilior si contemplano, qua actio Ostenderetur quod cotemplatio eo quod est circa honos rabiliora,&prs stansior cin a tionem in ipsa nam actio circa agibilia,& ea quae sunt in nobis, sed contemplatio cir ca diuina A quia inest praestantissimae parti animae, nam mens est honorabilissima poleuatum animae, cuius actio est contemplatio.

Et filis iis, quae sunt ad sine cligibilior uidetur esse.

Fere hic locus continetur in eo, qui iam di his est pau lo ante,scilicet qui dicit, X propter ieipsum eligibile esim huius eo,quod est propter alterum . nam finis propter se est eligibilius,& illud ad finem ob aliud, nam propter sis

nem est iactum differunt, quia ibi ea quae sunt ad fine non comparabatur fini,sed eligibilibus propter se, & quocurraque ea quae propter alia eligibilia uniuersaliter, ta non propter se tanquam sint finis ipsorum erant elligibilia, sed propter aliquid aliud . Hic autem finium,& eorum ad tanes fit comparatio, si sanitas eligibilior esse exercitiis ostederenir, ceu inambulationibus,cibis tinniersaliterque diaeta quia sanitas est fnis N haec sunt illius pratia. Item felicitas ulmite,sanitate,diuitiis a m allis bonis, nam finis, haeeaulein sunt illius gratia. Item scire eligibilius distere, x secundum habitus agcre,eo quod cst habitus habete.

Et duorum.quod propinqu:us est fili. I ociis iste habet comparationem in his quae conteriit ad finem nam si fuerint duo quaedam ad unum aliquem finem habentia relationem, illud quod est proximus fini

in eligabilius,& mesius eo quod est remotius a sine, ut sanitatis causa est exerceri,secare,sed quia exerciuii est proueximius sanitate,igitur mesius, Meligibilius, nam quod est proximius fieri uidetur habere eandem rationem ad causam,quae est ante ipsum,cum ipsa sit finis ad ipsum. Nam finis aliquo modo etiam est haec illius, sic etiam secundaui matern allio habitu eligibilior est, nam proximior Micitati est, quae est finis amborum. Videtur et ui sic sana phar nata ut coseruatiua Eigibiliora egie essicietibus ipsa mina simul sunt cum sanitate, ta quaedam sunt ad eam, sic etiaequitandi ars melior est ea quae facit frenum, cum ambae conferant ad militiam, quia proximior est ars equitandi. Item ars fabricandi est melior arte quae docet ligna secare,cum ambae sint utiles ad arte destrueda naue. Item melior est ars exercendi ipsa medicina,cum ambae conserant

ad bonam habitudinem.

Et omnino quod ad uitae finem, eligibilius quam quod daal alvi quod MI Iicitatem contentit .quam quod ad pruic

tiam.Num quod ad Micitatem contendit,eligibilius. Nam quae ad finem ult inum,& perlaetissmium tonserunt eligibiliora sunt conserentibus ad aliquid aliud nam finis perfectissimus utimusque qui est Micitas,quippe cu ta alia in hanc relationem habeant, si ergo M aliorum Mnes ad felicitatem habent relationem, pater quod etiam quaecunque cciferunt aliqua ante illa,posteriora erunt his quae conserunt ad felicitatem . sed hic locus est potentia idein cum superiore. Nam quia unus est finis ulninus,et enim alia quaecunm videmur fines aliorum egie, sunt Erastia ultimi finis. V fines aliorum quorunda etiam ipsa sunt gratia ultimi finis, sed differentia est inter hos locos, quia

quaed i proxima sunt ultimo,N perfectissimo fini, & quaedam remota, ut felicitas quidem ultimus fiam, prudentia autem finis etiam ipsa, sed non alicuius existens,& ipsa est

gratia selicitatis, fit imar Nipsa, ta ea quae ob ipsam ha bellatinem felicitatem gratia felicitati ed prudelia pro xima est felicitati, nam proxime ei est finis, sed prudentiae factivum, ceu educatio proximam quidem fincni habet

ipsam

SEARCH

MENU NAVIGATION