Historiae naturalis libri XXXVII

발행: 1784년

분량: 348페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

HISTOR. LIB. XXII.

quam heroneon R aliqui adpellaverunt, Hesiodus &in silvis nasci dixit: Dionysius, marem ac seminam esse. Defectis corporibus & phthisicis constat bulbos ejus cum ptisana decoctos, aptissime dari: panemque ex his cum farina subactis, saluberrimum

esse. Nicander & contra serpentes ac scorpione S, vel caulem, quem anthericon vocavimus, vel Semen, vel bulbos dedit in vino tribus drachmis: sub Stravitque somno contra hos metus. Datur & contra venenata marina, & contra Scolopendra S terre- IOstres. Cochleae mire in Campania caulem eum persequuntur, & sugendo arefaciunt. Folia quoque illinuntur venenatorum vulneribus ex vino. Bulbi nervis articulisque cum polenta tusi illinuntur. Prodest & concisis ex aceto lichenas fricare: item ulceribus putrescentibus ex aqua imponere: mammarum quoque Ec testium inflammationibus. Decocti in faece vini, oculorum epiphoris supposito linteolo

medentur. Fere in quocumque morbo magis decoctis medici b utuntur. Item ab tibiarum tetra ulce-2Ora, rimasque corporum quacumque in parte, farina arefactorum . Autumno autem colliguntur, cum plurimum valent. Succus quoque tu sis expresSus aut

decoctis utilis fit corporis dolori, cum melle: idem odorem corporis jucundum adsectantibus , cum iri a) heroion. b) ms Dξ abest.

222쪽

C. PLINII NATUR.

arida & salis exiguo. Folia etiam supra dictis meiadentur, & strum is, panis, ulceribus in facie, decocta in vino. Cinis e radice alopecias emendat, ct rimas pedum. Decoctae radicis in oleo succus, perniones & ambusta. Et ad gravitatem aurium infunditur: a contraria aure in dolore dentium. Prodest & urinae pota modice radix, & menstruis, &lateris doloribus: item ruptis, convulsis, tussibus, drachmae pondere in vino pota. Eadem & vomitio-2O nes adjuvat commanducata. Semine sumpto turbatur venter. Chrysermus & parotidas in vino decocta radice curavit: item strumas, admixta cachryex vino. Quidam ajunt , si imposita radice pars ejus 'in sumo suspendatur, quartoque die Solvatur,

una cum radice arescere strumam. Sophocles ad podagras utroque modo, cocta crudaque, uSus est.

Ad perniones decoctam ex oleo dedit, & suffusis felle in vino, & hydropicis. Venerem quoque concitari cum vino & melle perunctis, aut bibentibus et o tradidere. Xenocrates & lichenas, psoras, lepras, radice in aceto decocta, tolli dicit . Item si cocta sit cum hyoscyamo & pice liquida alarum quoque& seminum vitia: capillum h crispiorem fieri, raso prius capite, si radice ea fricetur. Simus lapides renium qin vino decocta atque pota eximit. Hippo

223쪽

HISTOR. LIB. XXII.

crates semen ejus ad impetus lienis dari censet. Iumentorum quoque ulcera ac scabiem, radix illita, aut decoctae succus ad pilum reducit. Mures

etiam eadem fugantur, caverna praeclusa moriuntur.

XXXIII. Asphodelum' ab Hesiodo quidam alimon adpellari existimavere, quod salsum arbitror. Est enim suo nomine halimon, non parvi & ipsum erroris inter auctores. Alii enim fruticem esse dicunt densum, candidum, sine spina, soliis oleae, sed mollioribus: coqui autem haec ciborum gratia. I Radix tormina discutit, drachmae pondere in aqua mulsa pota: item convulsa, & rupta. Alii olus maritimum esse dixere salsum, & inde nomen, soliis in rotunditatem longis, laudatum in cibis. Duorum

praeterea generum, silvestre, & mitius: utrumque prodesse dysentericis etiam exulceratis cum pane, Stomacho vero ex aceto. Ulceribus vetustis illini crudum, & vulnerum recentium impetus leniri, &luxatorum pedum ac vesicae dolores. Silvestri tenuiora folia, sed in eisdem remediis effectus majo- et ores, & in sananda hominum ac pecorum scabie. Praeterea nitorem corpori fieri; dentibusque candorem, si fricentur radice ea. Semine linguae subdito sitim non sentiri. Hoc quoque mandi, & utraque etiam condiri. Crate vas tertium quoque genus a) Asboaeron.

224쪽

C. PLINII NATUR.

tradidit, longioribus soliis & hirsutioribus, odore

cupressi: na Sci sub edera maxime: prodesse opisthotonis , contractionibus nervorum , tribus obolis in

sextarium aquae.

XXXIV. Acanthi, topiariae & urbanae herbae, elato longoque solio, crepidines marginum, adsurgentiumque pulvinorum toros vestientis, duo genera sunt R: aculeatum & crispum, quod brevius: alterum laeve, quod aliqui paede rota vocant, alii Io me lamphylium. Hujus radices ustis luxatisque mire prosunt: item ruptis, convulsis, & phthisin metuentibus incoctae cibo, maxime ptisana. Podagris quoque illinuntur tritae & calefactae calidis. XXXV. Bupleuron in sponte nascentium olerum numero Graeci habent, caule cubitali, soliis multis Iongisque, capite anethi, laudatum in cibis ab Hippocrate: in medicina a Glaucone, dc Nicandro. Semen contra serpente S valet. Folia ad secundas feminarum, vel succum ex vino illinunt: dc strum is et o folia cum sale dc vino. Radix contra serpentes datur in vino, dc urinae ciendae. XXXVI. Buprestim magna inconstantia Graeci in laudibus ciborum etiam habuere: iidemque remedia tamquam contra venenum prodiderunt. Et ipsum nomen indicio est boum certe venenum eSSe, quos

) Acanthos est topiaria o urbiana he/ba: e. I. folio: c. m. a. p. x. Pestiens. Duo g. ejus I. M.

225쪽

22 t

HISTOR. LIB. XXII.

8issilire degustata fatentur. Quapropter nec de hac

plura dicemus. Est Vero causa, quare venena monstremus inter gramineas coronas, nisi libidinis causa expetenda alicui videtur, quam non aliter magis accendi putant, quam pota ea. XXXVII. Elaphoboscon ferulaceum est, geniculatum digiti crassitudine, semine corymbis dependentibus, silis effgie, sed non amaris, foliis olusa tri: & hoc laudatum in cibis. Quippe etiam conditum prorogatur ad urinam ciendam, lateris dolores 1 osedandos, rupta, convulsa sananda, inflationes discutiendas, colique tormenta. Contra serpentium omniumque aculeatorum ictus. Quippe fama est, hoc pabulo cervos resistere serpentibus. Fistulas quoque radix nitro addito illita sanat. Siccanda autem in eo S usus prius est, ne succo suo madeat , qui contra serpentium ictus non ' facit eam deteriorem. XXXVIII. Scandix quoque in olere silvestri a Graecis ponitur, ut opion & Erasistratus tradunt. Item decocta alvum sistit. Semine singultus conse- 2 stim ex aceto sedat. Illinitur ambustis, urinas ciet. Decoctae succus prodest stomacho, jocineri, renibus, vesicae. Haec est, quam Aristophanes Euripidi poetae objicit joculariter, matrem ejus ne Olus quidem legitimum venditasse, sed scandicem.

a) non deest.

226쪽

C. PLINII NATUR.

Eadem erat anthriscus, si tenuiora solia & ΟΞ6- ratiora haberet. Peculiaris laus ejus, quod fatigato

Venere corpori succurrit, marcentesque senio jam coitus excitat . Sistit profluvia alba seminarum. XXXIX. Et iasione olus silvestre habetur, in terra repens, cum lacte multo: forem fert candidum: concilium vocant. Et hujus eadem commendatio ad stimulandos coitus. Cruda ex aceto in cibo sumpta, mulieribus lactis ubertatem praestat. Saxo lutaris est phthisim sentientibus. Infantium capiti illita, nutrit capillum, tenacioremque ejus cutemessicit.

XL. Estur & caucalis, seniculo similis, brevi

caule, fore candido, cordi utilis. Succus quoque ejus bibitur, stomacho perquam commendatus, &urinae, calculisque & arenis pellendis, & vesicae pruritibus . Extenuat & lienis, jocineris, reniumque' pituitas . Semen menses feminarum adjuvat, bilemque a partu siccat. Datur & contra profluviaeto geniturae viris. Chrysippus & conceptionibus eam putat conserre multum: bibitur in vino jejunis. Illinitur & contra venena marinorum, sicut Petrichus in carmine suo significat.

XLI. His adnumerant &stumh, latius apio, in

aqua nascens, pinguius, nigriusque, copiosum semima renumque. bὶ sim .

227쪽

HISTOR. LIB. XXII. 223

ne, sapore nasturtii. Prodest urinis, renibus, lienibus , mulierumque mensibus, sive ipsum in cibo sumptum, sive jus decocti, sive semen e vino drachmis duabus. Calculos rumpit, aquisque, quae gignunt eos, resistit. Dysentericis prodest insusum. Item

illitum lentigini, & mulierum vitiis in facie noctu

illitum, momentoque cutem emendat, & ramices Ienit, equorum etiam Scabiem R.

XLII. Silybum , chamaeleoni albo similem , aeque spinosam, ne in Cilicia quidem, aut Syria, aut io

Phoenice, ubi nascitur, coquere tanti est: ita Operosa ejus culina traditur. In medicina nullum usum habet.

XLIII. Scolymon quoque in cibos recipit Oriens,& alio nomine limoniam adpellat. Frutex est numquam cubitali altior, cristisque soliorum ac radicunigra, sed dulci: Eratostheni quoque laudata in

pauperis coena. Urinam ciere praecipue traditur: Fanare lichenas & lepras ex aceto. Venerem Stimulare in vino, Hesiodo & Alcaeo testibus: qui et o forente ea cicadas acerrimi cantus esse, & mulieres libidinis avidissimas, virosque in coitum pigerrimos scripsere, velut providentia naturae hoc adjumento tunc valentissimo. Item graveolentiam alarum emendat radicis emedullatae uncia, in vini λ-

228쪽

C. PLINII NATUR.

Ierni heminis tribus decocta ad tertias, dc a balineo jejuno, itemque post cibum cyathis singulis pota. Mirum est, quod Xenocrates promittit experimento, vitium id ex alis per urinam eiu uere. XLIV. Estur dc sonchos, ut quem Theseo apud Callimachum adponat Hecale, uterque, albus 8c niger: lactucae similes ambo, nisi spinosi essent: caule cubitali, anguloso, intus cavo, sed qui fractus copioso lacte manet. Albus, qui e lacte ni-ro tor, utilis orthopnoicis lactucarum modo, Ex em bammate. Erasistratus calculos per urinam pelli eo monstrat, dc oris grave olentiam commanducato corrigi. Succus trium cyathorum mensura, in vino albo dc oleo calefactus, adjuvat partus, ita ut a partu ambulent gravidae. Datur dc in sorbitione. Ipse caulis decoctus facit lactis abundantiam nutricibus, Coloremque meliorem infantium: utilissimus his, quae lac sibi coire sentiant. Instillatur auribus succus, calidusque in stranguria bibitur cyathi mensueto ra, dc in stomachi rosionibus cum semine cucumeris, nucleisque pineis. Illinitur & sedis collectioni bus. Bibitur contra serpentes Scorpionesque: radix vero illin tur. Eadem decocta in oleo, Punici mali calyce, aurium morbis praesidium est. Haec omnia ex albo. Cleemporus nigro prohibet vesci, ut mor bas faciente, de albo consentiens. Agathocles etiam

contra Sanquinem tauri demonstrat Fuccum ejus

229쪽

HISTOR. LIB. XXII.

Refrigeratoriam tamen Vim esse convenit nigro, &hac causa imponendum cum polenta. Zenon radiee albi stranguriam docet Sanari.

XLV. Condrillon sive condrille, folia habet intubi, circumrosis similia, caulem minus pedalem R, succo madentem amaro, radice sabae simili, aliquando numerosa. Habet proximam terrae mastichen tuberculo fabae, quae adposita seminarum menses trahere dicitur. Tufa cum radicibus tota dividitur In pastillos, contra serpentes, argumento probabili ; rosiquidem mures agrestes laesi ab his, hanc esse dicuntur. Succus ex vino coctae, alvum sistit. Eadem palpebrarum pilos inordinatissimos, pro gummi essicacissime regit. Dorotheus stomacho & concoctionibus utilem carminibus suis pronuntiavit. Aliqui seminis, & oculis, generationique virorum contra riam putavere. XLVI. Inter ea, quae temere manduntur, dc boletos merito posuerim, optimi quidem hos cibi, sed immenso exemplo in crimen adductos, veneno et O Tiberio Claudio Principi per hanc occaSionem a conjuge Agrippina dato: quo facto illa terris venenum

alterum, sibique ante omnes, Neronem Suum dedit. Quorumdam ex his facile noscuntur venena,

diluto rubore, rancido adspectu, livido intus colore, a) m. pedali. Plinius T. V.

230쪽

C. PLINII NATUR.

2as rimosa stria, pallido per ambitum labro. Non sunthree in quibusdam: siccique, & nitri similes, veluti guttas in vertice albas ex tunica sua gerunt. Volvam enim terra ob hoc prius gignit, ipsum postea involva, ceu in ovo est luteum. Nec tunicae minor gratia in cibo infantis boleti. Rumpitur haec primo nascente: mox increscente, in pediculi corpus absumitur, raroque umquam geminis ex uno pede . Origo prima causaque e limo, & acescente Succollo madentis terrae, aut radicis fere glandiferae: initioque spuma lentior, dein corpus membranae simile, mox partus. Ut diximus, illa pernici alia, prorsus improbanda. Si enim caligaris clavus, ferrive aliqua rubigo, aut panni marcor adfuit R nascenti, omnem illico succum alienum saporemque in venenum concoquit: deprehendisse qui, nisi agresteS, possunt,

atque qui colligunt Θ Ducunt ipsi alia vitia: & quidem si serpentis caverna juxta fuerit, si patescentem primo ad halaverit, capaci venenorum cognatio-ao ne ad virus accipiendum. Itaque caveri conveniet, prius quam se condant serpentes. Signa erunt tot herbae, tot arbores fruticesque, ab emersu earum ad latebram usque vernantes: & vel fraxini tantum solia, nec postea nascentia, nec ante decidentia.

Et boletis quidem ortus occasusque omnis intra dies

septem est.

a) adfuerit.

SEARCH

MENU NAVIGATION