장음표시 사용
281쪽
autem communiter numerantur undecim , amor , de
Mitim : desiderium, Ze Dra : gaudium ,6c tristraa spes,& timor , & desperatia r audacia , di ira ; de quinque dicuntur pertinere ad appetitum irascibilem , de sex ad concupiscibilem. Suppono autem illos motus solere esse in nobis eum plurimis defectibus; di maxime ex quo per peccatum excitata est dissensio inter appetitum sensitivum, & rationalem. I. in nobis praeveniunt usum rationis, seu eius advertent iam , & iudicium. a. sinpe feruntur circa illicita. 3. perturbant rationem , &impediunt rectum iudicium. 4. per rebellionem m vent contra dictamen rationis, etiam rectae, & avertunt a bono honesto, ut inclinent ad inhonestum ,
dic. At certissimum est , quod in Christo non fuerunt cum illis desectibus ι ideo dicuntur propagiones prati us, quam passion ex .
Pinsiones nostrae omnes fuerunt in christo ; sed ordia natissima, o paeai4smae, in sine defectibus, quiabus subjaeene, vet subjacere possunt in creaturis. Est
Prob. I. ex Scoto, IJ qui docet tristitiam suisse in Christo , sicut&gaudium. Quia inquit, gaudium , O aristitia non funt opposita , n sint respectu ejusdem objecti. Unde summe amare Deum , o adire peceatum , non sunt opposita , &c. Vides hic gaudium , &tristitiam, amo te, ει odium;ergo idem est de aliis passionibus f nam maior est controversa , & dissicultas de tristitia, di dolore, quam de aliis, quia ista duo repugnant Perseste beatitudini, qua fruebatur ab imstanti conceptioni8.
Prob. 2. ex Scri pl. I. quia ex Apost. a J assumpsit corpus, di animam nostiis proisus similem s sedani ma nostia subiacet illis omnibus motibus , di affecti-hus 3 ergo&anima Christi. Mai. piob. nam debuisin omnibusfratribus vimilari, ut miserisors fieret, &C. Item, f3J nam habemus Pontificem , qm cum mos compati insemiratibus nostris. Compassio non est sine passione , sicut nec misericordia. Prob.
282쪽
Prob. 3. discurrendo per singulas. r. de amore , ONam de illo creditur dictum, dilexistitustitiam, in odisti iniquitatem . Amabat Lazarum, de quo
rores, ecce quem amas, infirmatur. Et ipse: Laetarus
amicus noster dormis, & non magi S hi duo affectus animam Christi dedecebant, quam pium Deum , c itribuitur dictum , Iacob diuxi, So. Et de Ioanne dieitur di eipulus , quem diluebat Iesus. Denique sine dubio diligebat bonum virtutis, & malum peccati odiebat. a. de desiderio , ct fura . Ipse dicebat, de deris desideravi hoe Palleba & sugiebat mortem, cum abscondit se ab eis, s se. Iudaeis volentibus illum prae
cipitare, aut lapidare) dc furit in montem. Et certe potuit desiderare conversionem peccatorum, & Iudaeorum , dc nolle peccata , & duritiem eorum ; ideo per Prophetas queritur : Quoties vρlui congregara
3. De raudis , & tristitia ; nam ipse dicebat: Laeta-νus mortuus est, ct gaudeo propter vos. Et, loquutus sum mobis, O laudium meum in vobis sit. Et ut. loquitur
August. Muod est gaudium Chrisei in nobis, nisi quia
damatur gaudere de nobisὶ De re Mitia autem ipsa queritur dicens s tristis est anima , &c. Sed de hac infra , quia specialis est de illa difficultas propter incoin Patiabilitatem cum summa beatitudine. 4. De timore, dc audacia est etiam aliqualis dissicutitas; tamen legimus , quod cepis pavere, o taedere. Et cum timor nihil aliud sit , quam odium, dc fuga imminentis mali, non dubium est, quin secundum partem inferiorem, & senstivam timeret mollem, ct alia mala sibi imminentia. id Aisima est,quae timer, dicit Gloissa ordinaria , & τrseatur Christus, o timet,
quια ut Deus in corpore constitutus fragilitatem carnis exρonit. Mysi corpus suscepit, omnia, quae corporis sunt, suscipere debuir. De audacia autem non dubitatur; quia dicitur Deus fortis. Et vere audacem ostendit se, cum occurrit militibus quaerentibus se ad mortem.
Muem quaeritis i Ego sum . . . Despe , ct de Perapione , constat de i. quia illi
morienti tribuitur hoc dictum caro mea requies ex in spe, &c. sc. speravit i esurrectionem suam . Vox Christi, inquit Hieron. pro persona Corporis resurre
283쪽
ctionis. Et August. earo mea non deficiet in aeternum,
sed in speresurrectionis. Et certe cum spes sit expectatio honi habendi cum aliqua certitudine, dubitati non potest, quin Christus sperarit resurrectionem suam,& alia bona , & praemia mortis suae, nec sine spe orahat, cum dicebat, Pater si possibile est &e. De desperatione autem impiὲ loquitur Calvinus, cum tribuat illi desperationem reproborum ι nos loquimur de illa despera tione , quae respicit malum sensibile imminen; , & inevitabile, ita ut nulla sit spes evadendi, &talem sine dubio habuit in Cruce respectu mortis. s. De ira, Ec admiratione ; nam de r. legimus, si Jeireumspiciens eos, sc. Phari isos, cum ira, contristatus super coecitatem eorum s id est inquit Glossa P in-eredulitati eorum irascent. Et sne dubio iratus fecit flagellum de funiculis, di eiecit de templo profanatores . Unde Apostoli hoc videntes de illo dictum putarunt inelus domus tuae comedit me & certe ira est
appetitus vindietis, qui si sit secundum regulam rectae rationis, nihil habet, quod Christum dedeceat, imo nec Deum ipsum, cui dicitur, i l cum iratus fueris &c. De admiratiome autem dicitur, quod f 3J centurionis fidem miratus est, & sequentibus se dixit:
non inveni tantam fidem in Israel, &ex admirati ne dicebat Chananeae, o mulier , magna est sides tua ;nam admiratio non semper est de ignotis , nec su Ponit semper ignorantiam , quae non erat in Christo,
sed est de rebus insolitis, di talis erat illa fides centurionis, di mulieris. Prob. a. P. Nam illi desectus dedecent personam Christi, st. sapientiam, de sanctitatem intemerabilem , & statum eius summae gratiae, ac beatitudinis sergo non de hent, nec possunt passiones istae tribui Christo cum suis desectibus. Confir. nam in nobis isti defectus oriuntur vel exsomite peccati, & rebellione appetitus contra spiritum ; qui somes Venit ex Reccato, di per consequenS non suit in Christo, vel ex praeventione, qua illi motus insurgunt inconsulta ratione , & deliberati ne , &haec etia, non cadunt in illum propter summani sapientiam ; ergo Sc.
284쪽
Prob.2. nam passiones considerantur in nobis vesquoad principium , vel quoad obiectum , vel quoad effectum; sed nullum horum dici potest de Christo; ergo nec passiones illi inesse potuerunt quoad defectus nostros. Prob. min. I. Principium illud in nobis v nit ex indeliberatione iudicii, dc praecipitatione, de excaecatione, & violentia motuum , & haec non cadebant in eius sapientiam, ut dicebamus 3 unde H in potestate ejus erat sc , vel non se a L. . . O ubi summa potestas est , feeundum voluntatis nutum tractatur infirmitas; noc est ipsemet volen/ turbavit semet psum; inquit August. a. non ex ObiectiSs nam, cum esset impectabilis, non potuit ferri, nsi circa honestum. 3. non quoad defectum, quatenus vel excaecant rationem, & perturbant; vel quandam faciunt voluntati violentiam , adeo ut quasi nolens trahatur in malum, & quod non vult malum, hoc ag at, ut in quitur Apost. ΓaJ de sua carne, & stimulo carnis eius; sed neque hoc etiam potuit inesse Christo, qui fuit semper Dominus suorum motuum s nam hos motus , eerte di*ensationis gratia, ita cum voluit, suscepit animo humano, ut eum voluit, factus est homo , ait idem S. Doctor, IJ & id probat ex loco cit. infremuit spiritu, O turbavis seipsum; id est , ipse se
turbavit, quem alii turbare non poterant , inquit Glossa Lyrani, quis enim cum posset, nisi seipsum ipse turbaret. Itaque fratres mei, primo bis attendite ρο-xesalem. Turbaris tu nolens. Turbatus est Christus, quia voluit. Esurivit L sed quia voluit 3 dormιυis, quia voluit.. in illius potestate erat se affici. Ideo multi nolunt absolute hos motus vocaremnes, sed propagiones quia sunt quidam motus in parte tensitiva,vel etiam in anima,& movent quidem, sed non dimovent rationem. Et sic loquitur Hieron. , est de vocibus, non de re, seu de sensu . Quin etiam nomen passionis in Christo fugiunt,quia forte putant eum Stoicis passiones esse non posse sine defectu,& hoc ideo nomen horrescunt;sed scrupulu deponant:carent enim vitio passiones ex natura sua, &tam ad virtutes , quam ad vitia iuvare possunt secluso somite peccati.
285쪽
Objic. i: passiones de se pugnant eum ratione I e xo non sunt in anima ; quia haec non repugnat liuisis e prob. ant. nam de passionibus intelligitur illud Apostoli, caro eonmpi ς adversmfnrarum . .
Resp. neg. utrumque ant. n3m etiam in anima i P1a
insurgunt diversi affectus. Unde Cuprianus dicebat, qvod earo adversus Dirirum , O spiratus adversus
earnem eontendere dicitur , arbitrer Improprιe druum:
quia folius animae lissa est, quae secum rixatur , σeum stroprio arbirrio litigat. . . Inst. Saltem repugnant cum summa beat itudine s. quia maior earum pars turbat quietem animae, & ma- ωimh timor, dolor, tristitia, spes, desperatio , Occsed anima Christi erat summe beatas ergo dic. Res p. dist. mai. & rationem eius, naturaliter scori. supernaturaliter, & ex dispensatione divina. , nesernat. di cons. nam sicut ex divina dispensatione Elici stus erat simul viator, εc comprehensor 3 ita etiam ut esset simul passibilis, di impassibilis , sic erat quidem summe beatus quoad partem superiorem ansemae, sed non pure quoad instriorem. Obite.a. Homo in statu innocentiae carebat PalΙio nibus nam, inquit August. si habebant f primi pa-xentes ) istos affectus, quomodo erant beatMn hoe para dia Z Dumnam autem beatus dicι potest, si tιmore assesieitur, mel dolore λ sed Cliristus longe innocentior , di selie or fuit protoparentibus f ergo a sOItiori carebat passionibus. ' .
Resp. I. dist.mai. carebant passionibus turbulentis quales eVaserunt per peccatum, con. absolute, & simpliciter, neg. maj, & cons. in statu innocentiae nota absolute.caluisset passionibus homo, sed turbule Resh. a. neg. parit. nam licet Christus esset longe lanctior . di beatior , fuit tamen aliunde miserior, quia venit moriturus, labores, di dolores peccatorum portaturus . objic. 3. Nusquam legitur gaudium de Christo,& ideo dieitur nusquam risisse s imo gaudium non decet.sanctos 3 quia monet Boetius, gaudra pelle ,
286쪽
est, ut riserit; nam risus est effectus gaudii sensibil Is, di in relevi, & ludicra , non in seriis, & spiritualibus. Imode pluribus narratur, quod numquam riserint, ut de Heraclito, de Anaxagora, de Arist xene, de Marco Livio Crasso&c. Quid mirum si hoc dieitur de Christo, qui nihil ludicrum, nec leve cogitabati sed peccata nostra , di miserias deflebat tDicitur vero lacrymatum esse , cum Lazarum suscitavit, &super Ierusalem flevit. Boetius vero loquitur de gaudio immoderato, quod fateor dedecuisse Christum, nec tale fuit in eo. Idem est de caeteris passionibus, quae illi negantur . Obj . . Admiratio est de insolitis. & insperatis, quorum ignoratur causa; sed Christo nihil tale occurrere poterat; ergo non erat capax admirationis ἐν prob. min. n hil Dei scientiae novum , aut insolitum , aut
insperatum , sed animae Christi communicabatur scientia Uerbi; ergo& Resp.dist. min. Nihil tale quoad scientiam divinam, Ec infusam , con. quoad scientiam experimentalem,&acquisitam humanitus, neg. min.&cons prob. Chri insus quoad scientiam experimentalem videbat fidem centurionis insolitam, & maximam pro tali viro, u pote gentili, & militari. Similiter in muliere Chananaea. Et haec mirari voluit saltem ad exemplum, dcconfusionem I udaeorum. Obiic. s. Ira, furor sunt vitia exeerabilia, in
quit sapiens: & ipse Christus dicit; faJ qui iraseisur
fratri suo , reus erit judicis. Et Iacobus , f3J ira viri justitiam De Inon operatur, sed haec repugnant Christo A ergo & ira. Resp. dist. mai. ira irrationabilis , & excessiva,con. rationabilis, ἐκ moderata, neg. mai. Jc min. ira rationabilis est iustus, di rationabilis appetitus vindictae. Ira Dei nihil aliud est, nisi insta vindicta, inquit August. ira Dei non est poturbatis animi, sed
iudicium, quo irrogatur poena pro peccato . Imonee in homine semper mala est. Unde dicitur, iraseimini, m nolite peccare. Et August. irasci peceanti, ut eorrigatur, reprehensibile non est; ergo haec potuit esse in Christo.
287쪽
sed neutrum dici potest; ergo&c. prob. min. spes est de re absenti , & in praesenti desiderata; sed hoc non fuit in Christo actu, nec habitu ; ergo dcc. Prob. min. nihil potuit desiderare nisi pro tempore, quo erat su
nam de ratione spei non est , ut desideretur bonum absens pro alio tempore , quam Pro illo, quo debet adesset sic spero de ex nunc vitam aeternam suo tempore futuram. Obj c. 7. Timor est fuga mali eum spe evadendi; sed in Christo non erat spes evadendi mortem s ergo nec timor eius; ergo Scc. Res p. dist. mai. Τimor essicax, qui facit consulta-xe , dc quaerere media vitandi mali imminentis, con. timor inessicax, qui est simplex displicentia mali certo futuri, neg. mai. dc cons. nam in Christo fuit iste timor: praeterquam quod in eo fuit voluntarius, &sic neque opponebatur sortitudini, nec alteri virtuti:
ita est de aliis passoni bus. CONCLUSIO II.
anima vere fuit tristitia, i dolor. Est
Porro suppono ex dictis cum Scoto , si Idc A gust. saJ quod dolor dicitur esse in sensibus, &tristitia in voluntate. Dolor earnis tantummodo offensio, animae ex earne , O quaedam ab ejus passisne dissense ssimi animi dolor, qui tristitia nuncupatur, in ejus disefensio ab his rebus , quae nobis nolentibus accidunt. Igbtur Dioprie inest animae ex carne , & secundum Partem senti ivam 3 tristitia vero inest animae secundum se , dc secundum partem intellectivam . Dixi autem in anima, nam de sensibus nemo d sputat, nec dubitare licet. Γ34 Vere languores nostraa
288쪽
passione laesus est; sed laesio non est sine dolore ι er
Supponit etiam Doctor, quod licet anima Christi, & omnium hominum sit in sua entitate indivisibilis ; tamen in illa distingui solet parsisperior ab inferiori r Illa est , quae respicit sola aeternas ista vero , Juae respicit temporalia, seu potius eadem animaicitur sup .r,prout respicit aeterna, & inferior, prout respicit temporalia, & sic dicit Christum non potui Dse tristari de carentia beatitudinis, quia non caruit illa, nec de peccato suo; quia non peccavit; sed de peccatis alienis . Unde inquit Ambros sH Doles Domine non sua vulnera , sed meai idest tristaris de
meis peccasis naturam meam vulnerantibus, non de
tuis. Restat ergo, ut tristatuS fuerit vel de morte,& vulneribus corporeis, & opprobriis mortis suae, quae respiciuntur a parte inferiori, vel de peccatis, quae in ejus passione committebantur a Iudaeis: &respici poterant a parte superiori, quatenus OPponun
tur u Itimo fini, di legi aeternae. Ηs suppositis Prob. 6 ex eodem; faJ Nam post multa sic tamdem concludit : sic salvatur Glossa illa repleta est malis anima mea , id est tristitiis, sive poenis, quia tota anima secundum utramque portionem tristabatur, o ut natura , in ut libera ex nolitione conditionata ,
quantumst. in ipso fuit, apprehendebat disconveniens voluntas naturaliter , 5c conditionaliter.
Prob. a. ex Script . s3J nam dicitur, quod accedens ad hortum, coepit tristari, O maestus esse ..Et ipse dicit , Γ4J tristis est anima mea , &c. Quod de tristitia
animae explicant Concilia, & PP. ut Agatho in VI. Synodo, &Sophronius ibidem. Ubi hos textus citant contra Monothelitas , ut probent in Christo voluntatem humanam cum divinas quod non praestarent, n, si haec tristitia fuisset in voluntate. Idem Patet ex eo, quod factus in agonra prolixius orabat. Confir. Nam constat satis aperte ex istis textibus , quod in anima Christi.erat aliqualis volitio mortis vitandae s ergo de aliqualis tristitia de morte serenda . Prob. ant.nam orabat: Patre si fieri potes, bcc. Ecce nolitionem mortis, saltem condi tionatam ι & cum M s ' . addit,
289쪽
addit , Verumtamen non sicut ego volo , sed sicut iis , Sc. testatur in volitione , ut transeat calix , si iam eri id velit Pater, & quod nollet mortem illam, nisi Pater eam ipsi vellet; sed talis voluntas Christi conditionata suffciebat ad veram tristitiam in anima Christi ; ergo &c. Prob. min. Nam illa nolitio licet conditionata probat disconvenientiam mortis cum appetitu illo rationali s ergo & quod respiciebat illam ,
Confir. a. ex eo, quod videns eivitatem flevis Ece. videns se. Iudaeorum duritiem, & coecitatem V luntariam . Et quod in extremis doloribus mortis clamabat r Deus meus, ut quid me dereliquisti z haec en msunt signa non incerta doloris intimi. Ei ce Ite , cum Christus su mmh cuperet gloriam Patri. sui, & hominum salutem, non potuit sine summo dolore videre tot peccata, di Patris offensas, & hominum damnationem 3 & haec respiciuntur a parte superioriaeque, ac ab inferiori: nam offensa Dei est obiectum superioris, quae respicit aeterna, & ultimum finem, di damnatio peccatorum est obiectum inferioris, qua respicit inferiora , & humana . Prob. ex PP. Nam, inquit Ambros id ut homo. aristitiam habuit , suscepit enιm tristitiam meam . considenter tristitiam nomino , qui crucem praedico . Et Glossa ordinaria. faJ Christus rimet, quia ut Deus in eur re constitutus fragilitatem carnis exponit.
Prob; . Nam tristitia est dolor de malo praesenti, Scnolito 1 sed animae Christi erant praesent i a mala gravissima, quae noluisset, sed quae Oderat ergo de illis. debuit dolere etiam interius: Prob. min. videbat blas. phemias, & offensas in Deum, & duritiem Iudaeorum,
quos venerat conVertere,& perditione tot animarum,
quas voluisset sal vare, & pro quibus moriebatur. objic. i. Christus quoad animam habuit gaudium beatificum, di quidem persectum; ergo non. potuit ibi pati tristitiam. Prob. cons. gaudium beatificum replet totam animam s imo miraculose continebatur , ne redundaret in carnem; ergo exclude bat omnem dolorem, di tristitiam: hoc argum . satis
vexat Theologos. Quidam dicunt suspentum fuisse Pro illo tempore gaudium. beatitudinis etiam in ani
290쪽
ma. Alii admittunt tristitiam secundum partem inferiorem animae, dum gaudebat in superiori . Alii volunt tristitiam illam praecessisse natura gaudium,unodi Christum illam in Verbo vidisseeum gaudio Alii dicunt gaudium beatificum, & ttistitiam fuisse limul in anima Christi , sed in gradu remisso, saltem quoad tristitiam. Alii dicunt haec non repugnare re Pectu di-Versorum obiectorum,etiam in summo. Ideo Christus summe gaudebat de visione beata , & summe dolebat de peccatis, sicut eadem passio sub diversis motivis poterat esse summe volita, dc nolitas volita quidem
propter decretum divinum, & reparationem ostentae Dei, & redemptionem , nolita vero propter offensas Dei ex parte Iudaeorum. Sic pi ures Scotistae respondent; ego vero cum aliis Resp dist.eons.secluso miraculo omnipotentig Deia
con. dato miraculo, neg. utramque cons. verum quI
dem est illas passiones gaudii, de tristitiae in summo fuisse de diversis obiectis formalibus; sed haec dive sitas non videbatur sumcere ad eqmpossibilitatem illarum passionum in tali gradu, nisi adfuisset suprema dispensatio, & potestas, qua noluit summum illud gaudium excludere summum illum dolorem; sicut ex Dei disensatione fuit simul viator, εc comprehensor. Vide Mastrium super hoc. si Jobiici a. Tristitia est de his, quae nobis nolentibus accidunt; sed nihil tale accidere poterat Christo, quod
nollet; ergo neque tristitia: min. patet, nam ipsam mortem voluit: faJ Oblasus est, quia voluit. Resp. dist. mai. nolitione absoluta, vel conditiona
Christus noluisset mortem condi tionale, si possibile fuisset per voluntatem Patris; sed absolute, & conformiter ad voluntatem Patris eam voluit. Objic. s. ex Scri pl. de Christo praedicitur, quod nouerit tristis, nec turbulentus. Et,non contristabit justum, quidquid acciderit ei; sed Christus erat summe justus: vocabunt eum Dominus iustus noster; ergo dcc. Resp.dist. mai. de tristitia irrationabili,& perturbante,con .de rationabili,& virtuosa,& moderata ,neg. ma Lee cons loca illa intelliguntur de tristitia maligna, Sc. qualem non admittimus in Christo, neque in justis.