Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 597페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

Σq6 De intellectu, scientia Christi

municationem idiomatum tam diceretur, Deus Pe eat, quam Deus patitur , Deus moritur. Resp. . neg. seq. nam Per communicρtionem idiomatum non denominatur ab his , quae illi ex ratione sua illi repugnant, & dedecent, ut peccatum . . Res'. a. dist. min. repuεnat per denominationem intrinlecam, con. per extrinsecam , neg. min. nam

per talem denominationem nihil aliud lign i ficaretur, nisi quod humanitas, quae subsistit in Verbo, peccat , quod aeque dici potest, sicut Propter eandem unionem, & simili aenominatione dicitur, Deus moritur

. Ad id, quod dicitur Verbum esse principale agens respectu actuum naturalium, humanitatem vero inriserumentale, falsum est; id quidem dicitur de actibus supernaturalibus, & miraculosis 3 sed pro naturaliabus illa habet principium sol male agentis Princi Pa-

Inst.Sequeretur dici posse Verbum esse odibile Deo, puni bile &c. Quia haec sequuntur denominationem Peccatoris; conseq. est absurdum, dc implicat ergo

Resp. neg. seq.Nam haec d: ci solent proprie, sisut e iam denominatio peccatoris de supposito proprio ri rurae Peccantis, quale non est Uerbum in proposito. Alias objectiones pioposui in praecedenti.

DISPUTATIO VI. De intellectu , O fetentia Christi . AB animae in suis persectionibus c*nsiderati

ne ad potentias eiusdem descendimus , & I. de intellectu , qui ordine praecedit voluntatem : nam de memoti a Pihil speciale dice dum occurrit.

QUAE in

312쪽

Disputatio VI. 237

An, ct qualis fueris scientia in intellectis

SUppono ex dictis de anima humana Christi, eam

fuisse persectam , & similem nostrae; & per cons quens eum habuisse duos intellectus, & duas volu tates Proprias duabus natutis eius, se. intellectum d se Vinum, & humanum, Ze operationes singulis pro prias, ut docetur in VI. Synodo; OH st. Verbum asesumpsi I. animam ra:ionalem animabus nostris contri bulem Am mentem menti nostrae comparem. Et in Conco

Lateran. fad sub Martino I. definitur in Christo omnia fuisse duplicia duas naturas , intellectus,& voluntates , &operationes; tamen, quia non solum M nothelitae, & alii haeretici putarunt,Christum non intellexisse, nisi per cognitionem , & scientiam incre

tam Verbi, sicut non subsistit, nisi per eius subsistentiam: sed etiam aliqui Theologi Catholici idem se sisse dicuntur, & inter alios Ioa n. de Ripa, &HuARVicto tinus. Ideo sit ii i

tam, sed creatam, imo nee potuit. Est commu nis , di videtur de fide,quidquid dicat Arriaga. Prob. I. ex Scoto, f3Jqui ubique suppome, oc docet in eo fuisse veram animam si nilem nostrae cum inis facultatibus sibi realiter identificatis , & Propria voluntate, & intellectu. Imo & tota dist. is docet in eo fuisse scientiam beatam, ec infusam, ut Vidimus . . Prob. a. ex Sc Pt. in qua Christo tri aitur scientia in quibusdam circumstantiis, in quibus non potest convenire divinaes ut cum dicit, se stire Patrem, ut obediat praeceptis eius, s Jμ. ει - , ct sermonem ejus feris, & ut vadat ad eum pet passionem Crucis ;sciens,quia veneraι hora ejus. Et cum tribuitur illi admiratio, & profectus in sapientia , & scientia experi meniali , diastix ex eis, qua passus est, obedientiam, ψ s haec .

313쪽

198 De intellectu , O scientia Christi

haec enim omnia non possunt dici de scientia increatae

Prob. I. ex cItatis Concss. quia non potuerunt esse i n Christo omn a duplicia, quae ad naturas pertinenteum suis proprietatibus, quin etiam habuerit operationes proprias thtellectus, & voluntatis . di ut loquitur S. Leo allegatus ab Agat hone in Epist. Synodi Romanae, Verbo, operante quod Veria est , o carne, seu humanitate, exequente, quod ramis est. Certe siduae sunt voluntates , & volitiones ue ergo & duae cognitiones , se . unicuique ina , nec major est ratio de Volitione , quam de cognitione creata 3 & si haec dees- set non dicerent Concilia mi sie in unaquaque natura, quae ad singulas pertinent ; nam intellectio ost Princi-Pa lis Proprietas , Ec operatio naturae rationalis. Prob. . Si scientia , Ze cognitio creata no esset in Christo frustra filisset intellectus liu manus, quia sine popria operatione saltem elicita, & sic non fuisset

Hrfectus homo: defuisset enim illi notabilissima

peratio, & potentia. Prob. a. p. quod nequidem potuerit intellectus creatus Christi scire & intelligere per scientiam , & cogni tionem increatam : quia Agathocitatus loquitur de possibili & Ambros. ubi GIubstantia diversa , nequit esse operatio una s quod etiam relligitur ex Dama-

Proba. Intellectio divina identi Matur realiter cum essentiadivina & est realiter ipsa essentia divina : e go non potest in nate intellectum creatum, ut constituaε eum formaliter intelligentem: prob. cons. nam intellectio est qualitas , seu forma constituens intellectum Brinaliter intelligentem; sed hoc repugnat substantiae divinae : ergo &e. Confir. Voluntas creata Christi non potest fieri sor- 'maliter volens pervolitionem increatam Verbi: ergo nec intellectus intelligens formaliter per intellectionem eiuS: ant.. patet, nam volitio creata debet esse in potestate voluntatis item creatae: Prob.cons non enim magis potest communicati ,& uniri intellectio divina intellectui creato, quam volitio. voluntati: ergo dic. obiici I. con. primam partem . Cluistus lassicienter scit omnia Per scientiam increatam. ergo frustra esset

scientia cIeata.

314쪽

Resp. dist .ant. Perimellectum divinum, & ut Deus, con. per intellactum humanum, dc ut homo, negant. nam loquimux de Christo secundum humanita

Inst. Christus etiam ut homo subsistebat persa sistentiam divinam Verbi, ergo & intelligebat perseientiam Verbi. Resp. r. retorqueri Posse argumia contra Catholicos de volitione Rela. Σ. neg. cons. 3c parit. tum quia subsistentia Verbi se habebat per modum puri termini; scientia vero per modum cuiusdam formae insormantis. 2 quia su bsistentiae duplicitas seci siet duo supposita rea litet disti ncta , quod repugnat Christo; duplicitas vero operationum non duplicarsupposita, sea notat d pl eitatem intellectuum. Obiic. a. Si quid probat, animam Christi non misese scientem per scientiam inerratam, maxime quia scientia, & intellectuscreatus fui tat in perfluus eidem stipposito , quippe non reducendus ad actum sed non sequitur Illa superfluitas, ergo &α Prob. min. nam sem per fuisset ad ornamentum, & integritatem hi manitatis, S plures aliae potentiae fuerunt in Christo otiosae, ut potentia generativa ; ergo ita est de pote tia intellectiva creata. Resp. neg. min. & cons prob. nam illae potentiae, quae fuerunt otiosae, nihil conserebant ad redemptio-n- ; benhvero intellectus, & voluntas per operati nes sibi proprias : i objic. I. con. Σ. P. Non magis repugnat, intellect im humanum Christi scire per scientiam Uerbi, quam humanitatem ejus, subsistere per subsistentiam eius; sed istud non repugnat; ergo nec illud: probatur mai. ut scia per scientiam Uerbi, nihil aliud requiritur, quam intima unio, di applicatio scientiae Verbi ad intellectum humanum 3 sicut ad subsistentiam ejus per , subsistentiam Uerbi lassicit intima unio naturae ad illam sed anima Christi per unionem hypostaticam habet scientiam aeque,ac subsistentiam Verbi unitam intimE , & applicatam 3 ergo Zcc. ResP. neg. r. mai. 6c dist.2. unitam, & applicatam per modum sormae informantis, & assicientis intelle

315쪽

3 oo De intellectu, O schntia Christi

stentificantis, ne3. maj. & cons. nam subsistent la Vembi unitur humanitati per modum termini sustenti fiacantis: intellectio vero, seu scientia, per quam intellectus fit mrmaliter intelligens, unitur intellectui Per modum sormae assicientis, di informantis, ut diximus in Philosophia. Intellitere est quoddam saxi. Inst. Tam potest dignitas, & scientia Verbi uni si intellectui per modum λrmae, quam per modum speciei intelligibilis , vel subsistentiae ; sed essentia divina potest uniri animae per modum speciei,& subsistentiae ergo di per modum intellectionis in rmantis: patet min. nam in visione beatifica essentia Dei se habet ad intellectum per modum speciei intelligibilis. Prob. mai. non enim potest ulla dari majoris repugnantiae ratio ι & per talem uigonem essentiae in ratione speciei vere fit intelligens, & pet unionem subsistentiae humanitas fit subsistens formaliter; ergo &c.. Res P. Reg. mai & ant. prob. nam quod essentia invisione beata uniatur animae per modum speciei, r manet semper exti instca intellectuir non ita est deformali intellectione qua homo constituitur videns rest enim forma de εenere qualitatis, ab ipQ intellectu elicita, seu producta per actum , qui dicitur dictio, di ipsa dicitur verbum mentis, & recepta in ipsomet, Per illam receptionem, & informationem ipse consti- . tuitur formaliter videns, quod repugnat substantiae,&scientiae increatae. Ad subsistentiam autem jam diactum est , quod non sustentat, nec unitur per modum χrmae intrinsece in laimantis, sed per modum lese

mini . .

Obi c. et, Suffciebat Christo scire omnia per scientiam increatanas ergo superfluit creata. Res p. dist. ant. sufficiebat ipsi, ut Deus erat, eon. secundum quod homo , neg. ant. secundum quod De us erat, Omnia sciebat per scientiam increatam; sed

ut homo non debuit carere dotibus intellectus humuni, sicut nec aliis.

316쪽

Disputatio n. 3OI

UAESTIO II. An christus habueris mentiam beatam. IN Christo distingui solet quadruplex scientias auersata , quae est eroPria Deitati eius 3 infusa, quarindita fuit animae eius supernaturaliter s beata, Perquam intuitive videbat essentiam, &personas divinassct aequisita, quam in dies per expetientiam sibi comparabat , di dicitur etiam experimentalis. De increata diximus ita tract. r. ubi de scientia Dei. De aliis dic mus successive, & incipimus a beata, quae post increa tam nobilior est , & quaerimus, an vivens in terris,&ante mortem habuerit visionem intuitivam essentiae Dei, sicut habent Angeli, & Beati in caelo, di ipse . iam habet ab instanti suae ascensionis,sedens ad dexteram ma testatis in excelsis. Porro visio Dei alia est eomprehensiis, qua Deus tam perfecte cognoscitur, & videtur, quantum est cognoscibilis,& visibilis, ita ut vi sio adaequet,& cominmensuretur cognoscibilitari Dei , sic de cognitione

comprehensiva cujuscumque rei non raro tamen comprehensis sumitur pro Visione beata, Sc creata , S sic comprehendere idem signifieat, ac possidere,seu tene Iei: Sic cυmite , ut comprehendatis r Alia simpIicit et intuisiva, q ua nullo medio, sed facie ad faciem attingivir essentia divina . Diximus autem csmpre bansivam soli Deo propriam esse, inmitivam hutem Angelis, & Beatis petmitti in cael αDiximu&etiam creaturas omnes possibiles exi stemtes, praeteritas, di suturas representari, dc videli in eia sentia Dei,yelut in speculo,& quidem perfectius,quam in seipsis a & i deo cognit ocreatae, qua videntur in erusentia , aut scientia, seu in Uerbo, dicitur matutina, quia clatissima est prae alia, qua videntur in seipsis, quae ideo dici tur.vevertina, idest obscurior, & impet- lactior. Quae autem cognoscunt ut in sciςntia Dei, dicuntur videri, seu cognosci in Verbo, quod procedix, ut diximus, a Patre , ut imago, &expressio substantialis tam essentiae divinae, quam personarum. . at id but Oaeum, di omnium , quae sunt in Deo, imo & cic

317쪽

o, De intellictu, Ostientia, christi

turarum omnium,etiam possibilium,quae in eo repra, sentantur, ut obiecta secundaria, & ideo in eodem Verbo omnia haec videri possunt.

CONCLUSIO I. CHristin habuit Hentiam, seu visionem beatam oequidem ab instanti suae conceptionis. Prob. r.ex Molo. IJ Chri rus in primo instantI tinu-nis ejus eum Verbosuit beapus , in beatitudo a tutit sibi omnem peceabilitatem. Et idem docet, saJaut supponit ubique ,& dicit, beatitudinem fuisse animae

ejus maevam . Prob. Σ ex Script. Christus adhuc erat in terris, Aepassibilis, eum dicebat: sIJ P s aseendis in eoeliam, nisi qui defeendit de caelo filius hom inrs,qui est in coelo ,ae.

per visionem, Fc fruitionem beatam. Item , Quῖ de emia venit, super omnes Ur, loquitur de seipso quod vidit, O audivis, Me testatur. Et, Mo , quae κudivi a Patre meo,hae loquor in mundo. Forte tamen hic loquitur de se, ut Deus est. Item , Vidimus gloriam ejus quasi unigeniti ἁ Patre plenum gratiae, verat x s.Quod potest intelligi de gloria animae Alios similes textus adducunt Theologi, qui tamen rem penituS non evincunt, quia non satis aperte loquuntur de Christo homine. Prob. I. ex PT nam apud Eusebium Caesariensem , qui interfuit Concilio Nicgno, inducitur Christus dicens cum Propheta : 4J De ventre matris meae Deinus meus es tu ; idest , cum adhuc intra rellam reis stantv me in utero laterem, te tamen Deum meum videbam . Et Fulgentius: Quam vero perdurum est, onctitatisidet alienum, ut dieamus animam chir sit non plenam diminitatissuae habeo notitiam, enm

qua creditur unieam habere personam .... non enim e

xistimo illi animae in aliquo plena divinitatis deesse

notitiam , erius una est persona cum Veiso, &c. . . . .

sient ergo christus singulariter habet, ut sit Deus v νus ,sie Dram divinitμrem suam Inliniter novit, Crplenam habet notitiam divinitaris suae , scit. secundum animam . Et IsidoruSapud Scotum. Tranitas sibi μιι nota est. homini assumpto. Prob. fi J 3 d. ra.An.2. saJ LI4.q. I.=a.. l. a P. i. λ Hatia I. οῦ.

318쪽

Disputatio M. 'o'

Prob.4. excommuni sensu totius Ecclesiae, & Theolog. Nam, ut notat Card. de Laurea: siJ J iisquam in scholis, vel aliqua partientari Ecelesia primierium hoe μὰ negatum anima Christis ergo signum est, quod

Spiritus sancti doctu , a quo regitur Ecclesia hoc privilegium novit in anima Christi. Quhd autem illud habuerit ab initio suae conceptionis , Prob. nam ab is 2 instanti adfuit illa eadem ratio id asserendi, quae in reliquo decursu vi ae , ergo

Ita dicendum. Prob. ant. ratio fundamentalis, quae

movet PP. & Theologos ad tribuendum animae Christi scientiam beatam in hac mortali vita, est dignitas ipsius filii Dei de unio hypostatica Verbi, ut docent textus allati. . Certh si filius , dc haeres est si sed hanc filiationem , & unionem habuit ab instanti suae com

ceptionis 3 ergo dc hanc scientiam .. Confirm. Nam Christus debuit effici 2J tanτο -- tior Angelis. , quanto differentisa prae illis nomen haer ditarit. 2 am eui dixis asiquando Angelorum , silissmeus es tu , ego hodie renni re sed Angeli boni parum post initium creationis suae donati sunt visione beata , erso Christus Dei filius naturalis eae donari debuit in ipso initio conceptionis. obiic. I. De Christo dicitur,le de Apostolis: Nondum erax spiritus datus , quia esus nondum erat glo-- rimatus. Et i pse Christus instante morte orabat. Clarima me Pater, &c. eigo nondum habebat , vel habuerat visionem beatam.

Resp. neg.cons nam illi textus loquuntur de gloria corporis , & manifestatione nominis , & glariae suae. Quo sensu dicitur , humiliam is semetipsum propter quod exaltavit, ct dedit illi nomen, dic. Obiic. Praemium non antecedit meri tum ined Chriastus meruit sibi visionem beatam per passionem, & alias virtutes, quas operatus est in decursu Vitae ergo non habuit eam ab instanti conceptionis. Prob. min. nam gloriosius est illi, quod illam meruerit; ergo,&C. Rei p.Πeg. min. S ant. prob. nam gloriosiusest, quod

haec beata visio illi deberetur titulo haereditatis,& filiationis di vinae, quam titulo mercedis, licet hie etiam

titulus non desuerit quoad alias coronas.

Obiic. s. Si Christus in hac vita, di maxime ab instantili4 4. 14. q.a AEn.a. sad Hebra.

319쪽

3 o De intellectu , O Jeientia Christi

stanti conceptionis habuisset visionem beatam , non potuisset nec mori, nec pati, nec mereri, non fumet liber; sed consest falsum in fide i ergo, &c. Prob. mai. nam visio beata secum assert impassibilitatem , & aufert libertatem merendi, dc demerendi sergo, dcc. Resp.dist. mai. non potuisset, dcc secluso miraculo ,εc dispensatione divina, conc. ex miraculo, c d li- Pensatione, neg. mai.& ant. Prob. Nam ex illa dii Pen- laticiae fiebat, ut simul secundum portionem animae superiorem videret, de gauderet, de secundum: Interiorem tristaretur, secundum diveris objecta laetificativa, ut essentia Dei visa, de possessa per amorem, dc amictiva , ut sunt mors , dc dolores . De libertate ad meritum dicemus infra: cum hoc dispensative It

bat potestas merendi. .

Obiic. . Deus decrevit se non concessurum fulvissionem in hac vita; ergo violavit decretum suum in Christo. Prob.ant. Moysi petenti: fidostende πυοι faciem tuam, respondete Non videbis me homo, σvivet. Et, ad Deum nemo vidit unquam . Et A poli. 3J Deus habitat lueem in aecessibilem, quem nullus hominum midis, sed nec videre potest ue ergo dcc.

Respon. dist.ant. de puro homine, conc. de homine Deo , neg.ant. Christus autem non erat purus homo.

Respon. dist. ant. Non videbit me homo in hac vita permanenter, dc sine privilegio , conc. tranteunter, de ad breve tempus , dc ex singulari pri ViteDO , n .ant. nam de multis legimus eos vidisse. Jacob, VHι Deum faeie ad faciem. Moyses, dc Paulus itidem. Inst. Nulli bi Scriptura vel Conci I tribuunt illi hanc stientiam 3 ergo gratis id dicimus. Re*.nez. conseq. nam, ut merito, de vere h9c dicamus, sumit, quod nihil habeamus in contrarium, dc quod hoc cedat in majorem Christi gloriam. Nam inquit Doctor, In commendando christum malo excedere, quam deficere 4 ta esui debita, si propter en rantiam Noneat in alterum aneidere. Et ,ut docet A gust.apud eundem, Quidquid tibi vera ratιone melιus

320쪽

VIsis beata fuiν quidem perfectissim a. O summa ruauima Christi, non autem eomstrebensiva.

-- Prob. 3 . ex Scoto, sc 'ui quaerens , an Christus ρομβι perstet vi na' perfecIsim ν Verbi , t dieit, quodpe propter eandem rationem, propter quam dixi disi. praecedenti quaest. i. voluntatem ejus posse habere summam charitatem,stita verisimile est esse de facto. Visio autem beata , & fruitio dantur ad mensuram gratia . Prob. a. quoad I. par. Nam visio beata datur ad mensuram gratiae, charitatis ι sed gratia, seu charitas in anima Christi fuit summa, ut Iuppono ex dicendi 53 ergo&visio, di fruitio. Prob. 2. P. ex dictis supra , dc ex Philosophia . Scientia perfecte comprehensiva Dei ad aequatur cognoscibilitati Dei; sed haec adaequatio repugnat intellectui creato, quali S est intellectus animae Christis ergo di, scientia comprehensiva Dei.

Confir . ex August. DaJ nam quod se eomprehendit, initum Usibi; sed essentia Dei non potest finiri intellectui animae Christi s ergo nec ab eo comprehendi. Obiic.Iconi. I. par. Visio beata in Angelo esset Perfectior, quam in Christo; ergo in Christo non est summa. Pr .ant. Intellectus Angeli est perfectior intellectu Christi; sed perfectior intellectus elicit perfectiorem visionem ergo visio illa in Christo non fuit summa , quia supra summum nihil est . Resp. dist. δnt. & min. prob. perfectior caeteris pari

ctio 1isionis crescit etiam ex maiori j ersectione habitus, seu luiminis. Unde lumen gloriae, quo elevatur intellectus Christi ad visionem beatam, est summe persectum in comparatione luminis, quod est in Angelo , ita & Visio eius beata. - . - . obiic.conr. a. Christus videt essentiam Dei, ut infinitam , alioqui non satiaretur eius visione , ut docet

Scotus; 3J Dd visio infinitatis essentiae est comprehensiva;ergo & visio beata Christi est comprehensiva. Resp.dist .mal. si videat infinith, & quantum est Vis sibi

SEARCH

MENU NAVIGATION