Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 597페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

331쪽

gis De intellictu,so scientia christi

vIdentis obiecta secunda ria,& subordinata; id ed non minuunt visionem obiecti primarii, bene vero ipsorum obiectorum secundariorum, di hoc accidit omni intellectui, & facultati finitae. Inst. Saltem per cognitiones scientiae infusae, vel acquisitae minuerentur actus scient ae beatae s sed hoc dici non potest, alioqui infusa,& acquisita de iisdem ,

vel aliis obiectis non solum esset superflua, sed etiam

importuna, & nociva.

Resp.dist.mai per se loquendo ,& nisi Deus aliunde suppleret,ut redderet scientiam beatam persectissimam

in summo, con. si suppleret, nego mai.&cons. nam. Te vera, & quantum est ex se omnis facultas limitata distrahitur per multiplicitatem actuum circa d versa objecta disparatas sed quoad Christum , Deus aliunde lupplet, di corroborat ex specirili gratia scientiam beatam, ut per alias non distrahatur. Objic. 3. Si quid impediret Visionem omnium rerum, etiam possibilium, esset propter infinitatem ea Tum, quae requireret in intellectu virtutem infinitam

intensive; sed sequela illa falsa est; ergo dic. Prob.

min. nam infinitas obiectorum argut tantum infinitatem extensivam , & extrinsecam , seu terminativam i sed haec non facit infinitatem intensivam s eris, go&c.Prob. min. nam infinitas essentiae Dei,ad quam terminatur visio, non reddit visionem infinitam i

tensivε 3 ergo nec Visio infinitorum possibilium .

est, quia essentia videtur quidem infinita, sed non infinite, nec comprehensive, ita ut cognitio cieata Christi complectatur totam infinitatem essenti Ε,sed videret actu , & distincte totam infinitatem possibilium , di ideo illa visio coalesceret ex infinitis cognitionibus actualibuS,aut saltem aequi aleret infinitis . ergo esset infinita intensive , ct extensi vh. Inst. ex Scoto, non sequitur infinitas intensva ex visione terminata ad infinita objectas ergo solutio non est de mente Scoti: sad ant. Patet ex ipso textu, ubi sol vit hanc , ct alias rationes. Resmn .ant. nam respondet quidem , & refellere videtur hanc infinitatem , sed non propterea his resisponsionibus adhaeret, sed permittit, dicam us Christum

332쪽

sum non videre actu omnia, sed habitualiter, in sensu conci usionis nostrae. Obile. I.con. a. Si Christi anima non videret omnia

in Verbo nisi habitualiter in sensu explicato , idem posset dici de aliis beatis, & sic eius scientia beata noriosset perfectior aliis, sed cons est falsum, & contra

omneS; ergo &c. Prob. ma, nam Deus ex se tam est speculum voluntarium, in quo relucent omnia entia

etiam possibiliae, de ea omnia potest eis ostendere, Se Ipsi possunt eas visiones recipere, vel attingere; nam eorum intellectus est eiusdem perfectionis essentialissergo tam sunt in actu primo ad videnda omnia in Verbo, quam intellectus Christi.

Rela. neg. mai. de dist.ant. Prob. tam posset ea ostendere de potentia absoluta, con. de potentia ordin xia , neg.ant. & Prob. eius: nam Verbum, seu Deus

non solum potest ostendere omnia intellectui Christi, sed etiam est proxime paratus , dc volens, quantum est de se, omnia ostendere: non ita est de Angelis, &heatis, quibus scientiam, di beatitudinem destinavit Proportionatam meritis, εc conditioni singulorum ,

di sie non est ita dispositus circa illos,sicut erga Christum, qui dicit,omnia mihi tradita sunt d Patre meo isc. quantum potui reeipere ab ipso. Objic.et. Si sie visio heret in Christo, visio beata pateretur aliquam mutationem, di successionem ι sed cons est falsum,quia repugnat aeternitati, Ec stabilitati inalterabili beatitudinis , Ubi costar ιones non erunτvolubiles,ex August. id ergo dcc.Prob. mai.quia modo videret aliqua , de modo illa, prout illi ostenderentur a Verbo, & nunc Plura, modo pauciora, de se esset nune beatior, modo minus; sed haec absurda sunt ό ergo dcc. Resp.di'. maia liquam mutationem accidentalem,& eirca obiectum secundarium , mn.mai. dc mg.min. mutationem substantialem, de cirea objectum primarium , neg. mai.dc sic ad a. argum .certe illa varietas esset pure accidentalis, imo oc quia placeret magis illi animae, quia nova obiecta illi ostenderentur , prout veIlet, nihil derogaretur summae ejus beatitudini r August. autem loquitur de volubilitate cogitationum circa obiectum primarium, ex quo venit

333쪽

3i8 De intelle ctu . scicntia Christi

substantialis beatitudo. Unde, inquit, lea:us, quire, O illa videt , sed non beatior propter illa; ergo beatitudo non censetur erescere , nec minui propter obiecta secundaria.. Objic. s. Ex hac potentia proxima, seu scientia in actu primo videndi omnia sequitur, quod illa sit infinita intensive aeque, ac si videret actu; sed cons. est contra nos , quia praetextu infinitatis negamus visi nem actualem omnium possibilium in Verbo i ergo etiam repugnat eum videre habitualiter omnia: pro maj. potentia videndi habitualiter infinita obiecta ,sve per infinit in actus, sive per unicum, non minus. est infinitae virtutis, quam quae actu illa videt: nam illa habet eamdem virtutem in actu primo, quam istae habet in actu secundos ergo&c. I. Resp. neg.ma, &dist. ant. Prob. potentia videndi

infinita in actu primo, Sc collective, & simul, di quae habet hanc vim in se , & de se, con. videndi divisive, dc singillatim , & per vim, quae non est in ea o. Neg. ant. k cons. nam intellectus Christi non est in actu primo, nec potentia illa proxima de se , nec simul potest elicere illas visiones, illa vis se tenet e X arte Verbi, in quo illa omaea repraesentantur, di x ucent actu , S in quo intellectus Christi potest ea vi. dere, prout illi ostenduntur ab ipso Verbo , di quidem. non per elicitas a se visiones simul , sed successive prout libuerit videre modo ista, modo illa.

CONCLUSIO II.

PRObabile est , quod intelleeyus humanus Christi per

scienτι am infusam navit omnia Μniversal a , feΜquidditates omnitim rerum naturalium saltem habi-rualiter , item O supernaturalia, scilicet Usterium Trinitatis. , Incarnationis , oe virtutes supernatisrales, O gratiam . O gloriam , seu visionem beatam , . O lumen turiae &e. Est communis. Piob. I ex Scoto et t. id μι ii diei, quod illa annma novit omnia universalia, sive quid dιtates habitu aliter per speetes infusas Sc. PIOb.a. quoad a. p. Sic cognoscere omnia, nihil est aliud , quam habere species insulas omnium natura-

334쪽

rum sie dispositas, &concursum Dei sic paratum , ut eas quoties, voluerit, cognoscere possit; sed tali κscientia non est neganda in Christo , quia id facit ad persectionem animae illius sine inconvenientii etiago Prob. quoad a. p. Quia, ex dictis tract. r. possibilis est species impressa essentiae Dei, & aliarum eius persectionum, & moeriorum, V. g. Unitatis. Trinitatis, & est ingens donum Dei; ergo potuit infundi animae Christi in instanti suae conceptionis; ergo pr

babilius est hoc donum illi concessum fuisse.

Confit. Nam ex dictis de Angelis haec cognttio fuit concessa ipsis in statu viae; ergo non debuit negari Christo Dei filio naturali. Prob. s. p. Christus habuit scientiam abstractivam eorum omnium , de quibus habere potuit species; sed potuit habere species gratiae , & similium donorum supernaturalium; ergo &c.min.Patet; nulla enim

est in his repugnantia: prob. mai nam debuit habere species, & scientiam omnium eorum, quae statum ejus viae decebant quoad intellectum; sed harum rerum supernaturalium cognitio decebat statu Christi ut viatoris; ergo &c. Prob. mai. non miniis perfici debuit ut viator in his, quae ad intellectum pertinent, quam in his, quae spectant ad voluntatem a sed in his, quae spectant ad voluntatem, habuit habitus, & dona omnia tam naturalia, quam supernaturalia gratiae; ergo di eorum scientiam, & species habete debuit in intellectu .

Objic. I. con. r. p. Species non datur de his, quae

non possunt sciri , nisi intuitive s sed essentia & Trinitas Dei non potest sciri, nisi intuitive, quia sciri

non potest, nisi ut existens; ergo nec nisi intuiti vh , quia intuitio est de re existenti,ut existentia Prob.ant. nam existentia est de conceptu formali Dei. Resp. neg. ant. & cons. & dist. prob. de re existenti , ita ut cognitio causetur per ipsam rem, ut praese tem , con. si non ita causetur, sed per speciem aliquam , neg. ant. nam Possum scire, Deum existere , quamvis id non sciam per existentiam , quae erit quidem obiectum , sed non causa motiva cognitionis. ResP. z. neg. ant. bc prob. ejus. Nam existentia est

335쪽

ao De intellictu , scientia Christi

quidem modus intrinsecus essentiae Dei, sed non ratio eius formalis constitutiva s Sc sic essentia praescindit ab existentia , & sine illa potest concipi. Obiici a. Scientia de Deo infitia esset sit perflua in Christo, imo&impossibilis; ergo &c. Prob.ant. nam cognoscit Deum intuitive per visionem beatam a sed viso clara, & cognitio abstractiva non se compatlantur , sicut nec craritas, di Obscuritas, nec lux cum

diversis mediis, neg.ant.nam sicut Christus fuit simul viator, & comprehensor, ita potuit, & debuit cognoscere Deum, di mysteria eius abstractive . & per species infusas, & intuiti vh per lumen gloriae, nec superfluum erat ei cognostere pluribus mediis, de modis. Objic. 3. Illa cognῖtis mysteriorum per speciem , seu per scientiam infusam esset clara, vel obscura ssed neutium dici potest; ergo&c. Prob. min. I. non obscura, quia non compateretur cum visione beata, scut nec fides cum scientia,aut visione: a. non clara , quia abstractiva s ergo dic. Res neg. min.& z. P. Prob.quia esset elara , dc eerta per speciem impressam supernaturalem lono clari xem , quam fides, quae est ex audita

I CONCLUSIO III.

CHrsus per scientiam infusam eognoscebat etiam

secreta eordium , O futura contingentia,faciem habitualiter. PIOb. I. ex Scoto cit. nam ibi non solum dieit, animam Christi habuisse species infusas universalium , sed addit , si JPotest diei, quod haec anima navit ha-hisualiter, o abstractive aliqua singularia per proprias species infusas, aliqua non novit; pole ta men noscere habitualiter, si illa fiant in existentia rea-ώJcc. ergo Christus potuit habere species tam secretorum cordis, quam aliarum rerum etiam futurarum , quarum futuritio potuit ei revelari.

PIob. I. P. ex Script. qua constat, sad quod opus ei

336쪽

Disputatio M. 32 I

non erat , ut quis tesimonium perhiberet de homι ne ι ipse enim stiebat.quid esset in bomine. Item videns paralyticum videt eius peccata , dixitque; sc Fui νε-

mittuntur tibi peccata tua. Et cum Scribae cogitarent

in cordibus suis, quid hic loquitur blasphemia, Z id novit Christus, di dixit eis. sad Quid ista eotitati, Ineordibus vestris r Et ali iis, ur vidit cogitationes eorum: se eum discipuli intra semetipsos cogitarent de maioritate. Ipse videns cogitationes cordis eorum. Denique Petrus ab ipso interrogatus det amore, testem appellavit eum de amore suo interno, quem ipse videbat :s3J Tufeis Domine, quia amo te. Prob. 3. Quia haec cognitio maxime decebat Cliti stum, ergo meo debuii esse. Prob. a. p. Cognitio suturorum data est Prophetis sergo a sortiori Christo, & de facto multa futura pra dixit , & maxime desolationem Ierusalem, negati nem Petri, di proditionem Iudae .

Objic. con. I. Secreta cor tum non cadunt sub se sum 3 ergo non debuerunt cognosci ab anima Christi. Prob. con quia non operabatur nisi dependenter alensibus, quia similis erat nobis 3 ergo. Res p. neg. utramque cons. nam haec cognoscebat ex

dono lupernaturalii quod non est in nobis, nisi ex speciali gratia, & illo dono utebatur, ut volebat. objic.a.Αctus interni sunt liberi ,& Deo soli reser vatur eorum cognitios ergo non subiacebant cognitioni humanae Christi.

Resp. i. ex dictis alias , cognitionem illam non eme edere facultatem naturalem Angelorum , sed a Deo illam esse reser Vatam , di sic poterat non esse reserva ta animae Christi, quae ex dispensatione divina pote rat operari independenter a sensibus, sicut animae seri

Resp.2.neg. cons. nam lichi secreta cordium, rati ne libertatis , essent reservata, & non subjacerent cognitioni alienae creatae contra intentionem cogita

lium , adhuc potuit excipi ab ea lege Christust sed te vera cogitationes cordis sunt quidem liberae ad fieri, non fieri , sed factae non sunt amplius in potestate nostra ι & ideo libertas per se praecise non potest immpedire , ne videantur factae.

337쪽

3 a 2 De intellectu rescientia Christi

obiic. con. Σ. p. Futura sunt infinita ; ergo Christus non potuit cognoscere omnia futura, alioqui iula scientia esset infinita Rei p. dist cons. non poturi cognoscere omnia simul,& actualiter, con. habitualiter in sensu eXplicato , nego cons. nam suffcit , qubd habuerit species futurorum, quae aliquando cognitu Ius erat, di Voliturus,

cognoscere.. ν

Resp. suisse abstracti vam: nam seselia intuiti va non est nisi de rebus, quae in seipsis ut Praesentibus cognoscuntur, vel in medii S, in quibuS rePraesentantur , B: existunt eminenter , & persectiori modo, quam ita seipsis., qualiter sunt , & repraesentantur in Verbo , vel inessentia Dei , di ideo cognitio rerum in Uerbo dici potest intuitiva, non autem cognitio earum per species infusas, quia istae non continent eminenter illa objecta. Colliges igitur ex driis, quod intellectus animae Christi non cognovit actualiter, & simul omnia neque intuiti ve, neque etiam abstractive , propter finita tem suae acti vitatis, & infinitatem , imhερ nimiam multitudinem rerum , sed habitualiter,&successi vh, seu alternat tu, modo ista, modo. illa, prout deee-

hat , aut Placebat . e . '

Collig. a. quM scientia Christi tam intuiti v quam absti activa fuit perfectissima , quia lumen su-Pernaturale, beata visio Dei & Verbi, & smcies stet unt persectissimae, & quidem tales, ut ad eam persectionem noni attigerit cognitio ulla Ansselica , etiam dato, quod intellectus Angelicus sit in tua sp cie perfectior intellectu diu manci Chiisti . Dico ratione luminis r nam quoad intuitivam ,. quae causatur ab objecto& potentia ex parte Potentiae fuit persevior in Angelis., & aequalis ex parte obiecti , sed perfectio, luminis , di gratiae in Chriano supplevit desectum potentiae naturalis , imo de ex Paae essentiae Dei L & Verbi; nam , cum illa sit speculum voluntarium , potuit se manifestare abu dantius, di perfectius animae Christi, quam ulli A .

Non ita est de intuitione rerum in proprio genere;

338쪽

Disputatio VI. 32 I

nam eius persectio pendet totaliter ab obiectis , qtrae se exhibent, qualia sunt in se, di naturaliter, &a potentia, quae pariter agit, quantum est ex se, denarturaliter , 5e ideo cognitiones. naturales Angeli sunt persectiores cognitionibus etiam naturalibus Christi . . Collig. t. me non dicere, quod sutura continge tia cognosceret simpliciter per syecies, ut futura , quia species, ut docet Scotus, secundum se reprae sentant obiecta abstracti ver IJ Decios infusa repraefentae obiectum , ut abstrahit ab existentia, O actu, quia eodem modo repraesentat, sive obgeerum existat , sive non existat, te sive sit futurum, aut praeteritum . Ideo dixi, haec scivisse ut futura per donum aliquod , dc revelationem specialem , quae dici potest donum Prophetiae. De quo infra.

QUAESTIO V.

In qua bνeviter expediuntur aliquot dubia eirea illas seientias creatas animae

christi.

PRaeter illa, quae hucusque diximus de scienti sChristi, quaeri solet r. An seientia infusa fuerit habitus inhaerens intellectui eius distinctus a speei

Resp.affirmati vh. Quia per illam scientiam cognoscebat obiecta supernaturalia per actus super naturales; sed ad tales actus requiritur non solum species ex parte obiecti, di quaς suppleat vices eius , sed etiam habitus ex parte potentiae ; ergo Praeter species infusas debuerunt esse habitus etiam infusi talium scientiatum in intellectu Christi, sicut requiruntur habitus fidei, di spei in nobis ad actus illarum

virtutum

Quaeritur a. An illae spretes, o habitus fuerint superna turales per se , an per accidens Pantum. Res p. eam suisse per se infusam de obiectis superna turalibus in substantia, quotum cognitio viribus naturae haberi non potest, de infusam per accidens de aliis obiectis, quorum cognitio absoluth haberi pote-

- - o si rat

339쪽

3 α De intellectu scientia Christi

tat viribus naturae. Idem dicendum de speciebus pariter infusis. Item duplex in eo fuit habitus scientiae infusae, scilicet supernaturalis in substantia, &ω- pernaturalis quoad modum. Ita est de duplici gen re specierum e r. habitus, & I. species pro cogniti ne objectorum supernaturalium: & a. pro objectis

naturalibus.

Quaeritur 3. Am potuerit uti fetentia infusa sine conversione ad phantasmata , seu sine concursu sensuum

externorum.

Resp. utroque modo potuisse intelligere, sed non indiguisae tali recursu. s. Ad cognoscendas res spirituales, aut absentes , sufficiebant species infusa , & scientia infusa , quia i lia obiecta non cadunt sub sensus per proprias species,&, si sunt absentia, non concurrunt per se ipsa ad sui cognitionem, etiam in nobis, qui magis dePend mus a sensibus post peccatum originale .

a. Ad cognolcencias res materiales praesentes, &intuitive, poterat uti sensibus ex libitu, sed non ex oecessitate. Ratio r. p. est, quῖa seientiam experimentalem a cipiebat ab obiectis materialibus t v. g. poenas sitis , famis, lassitudinis, &c. cognoscebat ex sensibus , di obiectis causati vis earum , & tunc antina eius, di in vellectus operabatur,sicut noster, scilicet Per convex sionem ad phantasmata. Confir. nam nisi habuisset usum sensuum, non P tuisset pati, nec dolos es myros portaset s dolor enim est passio animae ex carne.

Prob. a. R. scilicet ' uod non necessariis penderet a sensibus in suis cognitionibus: nam, ut diximus, a Di viatio, di dependentia animae a sensibus in operando venit ex peccato, & Adam in statu innocentiae P. tui stet operari, sicat Angeli, & anima separata sine recursu ad phantasmata , & independenter ab illis. Et idem erit de beatis post resurrectionem. Dices. Scientia, & species infusae sunt Christo,pr ut ei conveniebant, ut viatoris sed de conditione viatoris est nihil intelligere, nisi per conversionem ad phantasmata , ergo ita dicendum de Christo et min.

Patet ex Philosopho , oportet intelligentem Deculari

Resis

340쪽

Disputatio PL 32s

Resp.dist. min. de cognitione viatoris Pure,& obnoxii peccato, con. viatoris simul, & comprehensoris , di innocentis, & cum natura integra, neg.min. &ant. prob. nam Christus habuit humanitatem innocentem, di integram, non autem corruptam in Poenam peccati,M erat comerehensor simul, ac viator,& ideo potuit, cum voluit intelligere independenter a sensibus. Quaer. 4. An scientia chr i fueris discursiva. An. mero omnia intelligeret per simplicem intuitum . Resp. Christum potuisse discurrere, & ex una cognitione inferre aliam. Prob. Discursus est oratio, qua una cognitio, Veipropositio insertur ex alia 1ed hoc potuit sacere

Christus; nam potuit cognoscere effectum ex cogniatione causae 3 potuit cognoscere, quod homo est risse

bilis, quia est rationalis 3 ergo potuit discurrere in

sua scientia. Dices. Propria ratis discursus consistit in hoe, quod procedatur a noto ad ignotum , de istud inferatur ex illos ita ut notitia conclusionis, quae non habebatur, acquiratur ex praemissis; sed haec acquisitio repugnabat Christo quia per nos nihil erat ei

ignotum. I

Res neg. mai. nam, inquit Scotus, discursus non semper facit acquirere cognitionem de conclusione, ad quam discurritur 3 sed iussicit, ut aliter cognoscatur, quam ante discursum; v. g. facit, quod in actua. cognoscatur, quod ante non cognoscebatur, nisi habitualiter; vel cognoscatur modo scientifico , quod ante sciebatur simplici notitia,& intu tu ,aut in genere. Dices a. Modus connaturalis scientiae infusae est cognoscere per simplicem intuitum ; ergo Christus non

potuit uti disturtu in sua scientia insula, sed nic illi r

pugnabat . . .

Resp.neg.cons. nam aliud est , quod scientia infusa connaturaliter sic faciat cognoscere, & id concedimus; aliud est,quod illi repugnet aIlo modo cognoscere Ob tecta ; quia habitus iupernaturales non tollunt a P tentiis naturalem modum operandi, quaIis est operatio distursiva in intellectu human . Inst. Habitus primorum principiorum non est cursivus ῆ ergo nec habitus insusus scientiae , quia lueest nobilior, di peisectior illa. - '

SEARCH

MENU NAVIGATION