장음표시 사용
341쪽
gas De intellectu oe scientia Christi
Resp. neg. cons. & disparitas est , quia habitus priamorum principiorum sicut est ordinis instrioris 3 ita est magis limitatus, quam habitus scientiae insusae , qui per consequens potest inservire ad cognoscendas res variis modis 1 v. g. per simplicem intuitum, aut discursum. Dixi autem potui se, sc illi fuit liberum uti scientia sua in discursibus, non autem hunc modum cognoscendi stu sciendi modum fuisse illi necessarium de facto. Patet ex Euangelio, quod saepe usus est discursu, ut cum ex Parabola de amico petente ab amico tres panes, & de Patre non dante filio scorpionem ;nam ex his infert Si erga vos, cum si is mali , ninis
hona data dare filiis instris &c - , Quae res f.An scientia infusa christi fuerit perfectiss
ta Christi fuit longe persectior scientia pariter beata Angelorum, sed etiam infusa ex parte habitus, de
specierum αDe scientia beata nemo dubitat s nam haec Proportionatur dignitati, & meritis, & gratiae ; sed haec fuerunt summa in Christo, dc limitata in Angelis
Prob. de infusa T. eκ Scoto Ut. nam non potest per- . secti mime noscere ex ea parte, qua intellectus est ea se partialis respectu intellectionis 3 quia intellectus
Christi non est persectissimus intellectus creatus , non est perfectior intellectu Angeli. Et quanto ista causa partialis est imperfectior, tantis intellectio est imperfectior &c. Sed desectus ille suppletur pet spmei es dc habitus adea persectos, ut simul cum intellectu totalis causa intellectionis superaret totalem causam intellectionis Angelicae; ergo intellectiones Christi fuerunt perfectiores Angelicis: prob. min. nam habitus, & species insulae Christi fuerunt pi portionatae dignitati, dc aliis eius donis sed in his
Iongissime superabat Angelos, & omne, creatura&simul, panto melior Angeus. effectus, quanto disj-νenεius prae tuis nomen haereotavit, inquit Apostolusi ergo di lumine perfectiores species, di habitus. infusos habuit. . 'Prob. a. Nam isti habitus , de istae speetes fuerunt clariores , certiores , di faciebant ad cognitiones
342쪽
mag7s comprehensivas quam in Angelis a ergo Sc. Dices. Species debent commensurari naturae, in qua sunt; sed natura humana Christi fuit inferior naturae Angeli; ergo S eius species , di habitus infusi. Resin. neg. absolute mai. nam potius illae commemsurantur objectis, quae repraesentant, & tamen non ita species commensurantur Objectis, quin dentur aliae ali is clari otes, & persectiores: &hoc etiam patet de gratia, & aliis donis, tam. intellectualibus. Quam moralibus, quae non commensurantur objectis. Item si hoc es Iet, diceretur etiam lumen gloriae, & visi
nem beatam debui sse dari in Angelis persectiora, &
. Dices. Scientia, & s etes in Angeici sunt per se infusae s i n Christo autem. insum: tantum per accidens ,.sed ,eies , & scientia per se infusae simi Perfectiores nat uralibus , & infusis per accidens s ergo in Angelis fuerunt perfectiores : min prob. ex Scoto , qui docet, species in Christo fuisst insulas per accidens, & quoad
Resi'. neg.mai & hoc esse de mentst Scoti, nam docet quidem 6ecies de rebus naturalibus suisse infusas per accidens, sed de rebus iuponaturalibus fuerunt infusae per se. . iInst. I. ergo saltem species de rebus naturalibus fuerunt perfectiores in Angelis, quia sumunt. infusae
Res neg. subsumpt. absolute di nam sufficitia quod in Christo suetint aliquo modo supernaturale , ut dicantur persectiores.
Inst. 2; Seientia Angei est immaterialior a ergo OcPerfectior. Prob. anta nam anima Christi est actus corporis., dc intelligit eum aliqua dependentia ad corpus, quod non dicitur de Angelo a. ergo dic. . Resp. neg. ant. utrumque: nam anima Chri sti est absolate immaterialis, & spiritualis,. &, quod sit uni-bilis corpori, non. venit ex materialitate, sed quia est substantia incompleta, di mox dicebamus, quod Poterat operari,si volebat independenter a sensibus, &a materi species ver' i Musae sunt ejusdem immathaia litatis cum Angelicis.
343쪽
3a De intelictu, Oscientia Christi
An in christo fuerint alii habitus intellectuales, ut fides, lumen gloriae .c.
ΡRaeter scientiam infusam , beatam, & aequisitam, de quibus diximus, sunt etiam alii habitus i tellectuales, desupernaturales aeque, ac naturales 3 ut Iumen gloriae, quo intellectus creatus elevatur ad inis tuitionem essentiae Dei; fides, qua elevatur ad assentiendum veritatibus revelatis 3 sapientia, qua perficitur ad cognoscenda sublimia, & altissima; habitus prudentiae, quo diligitur circa agibilia , dc scientiae, quo iuvatur ad capienda inferiora ede his duobus ultimis nihil restat addendum supradictis, de illis voto , de aliis donis aliqua dicenda sunt. CONCLUSIO I.
II intellectu humano christi fuit lumen gloriae. Est
Prob. I. ex Scolo' II docente , quod christus in I. instanti unionis ejus eum Deo fuis beatus, in quidem in plenitudine gloriae, qua ipse fuit conjunmsi i non minus, quam abus beatus. Et alibi docet, i quod in teueeFus creatus, seu anima humana non est susscienter activa ex puris naturalibus ad eonsequendum a
sum vi nisi dcc. se. non potest haberi visio beata sine lumine gloriae; ergo ex Scoto lumen istud fuit in Christo, quia habuit visionem beatam. Prob. a. Tum quia ex Concilio Viennensi s J demnitur lumen gloriae esse necessarium ad visionem Dei. Tum quia istud lumen est maxima persectio animae Christi,ergo Christi anima non debui t i lio lumine ca-xere. 3. quia illud lumen conceditur Angelis 3 ergo multo magis Christo, qui tanto melior Angelis est esse ius, quanto prae illis differentius nomen haereditaυis. Obite. I. Anima Christi habebat Deum sufficienter Praesentem per unionem hypostaticam s ergo non egebat lumine ad visionem ejus, quia ex Scoto i
344쪽
. men Per hoc tantum concurrit ad visionem , quod facit objectum praesens. Rei p. dist.ant. praesentem in ratione termini sustentantis, con. in ratione objecti visibilis, neg. ant. de cons. nam per lumen essentia Dei fit praesens intens Ciui , quem elevat ad eius intuitionem, quam elicere
non posIet sine ipso, ut dictum est alias. CONCLUSIO II. ΙΤ christo potnia esse fides quoad habitum, non quoad
Prob. I. R. quῖa in hoc nulla est repugnantia; nam muIti tenent, quod ille habitus in animadus beatis remanebit saltem ad ornatums ergo idem diei posset de anima Christi; nam si quid obstaret, esset viso beata , perquam omnia videbat in splendore luminis gloriae; fides autem est eisentiasiter obscura, se. Derandarum rerum substantia, arrumetum non areare ivm.Chri-llo autem omnia evidenter,& intuiti ve patebant. Hinc Prob. a. p. Nam visio intuiti ua , dc clara, dc cognitio
obicura in eodem intellectu simul non se compatiuntur; sicut nee fides, de scientia actualis , ut diximus in Phtiosophia. Confir. ex Conc. Constantiensi , siJ In quo Hier
nymus de Praga retractat, Quod dixerat beatos retinere actualem fidem; ergo id 1 fortiori esset erroneum de Christo, qui longe elarius, de longe plura videt in Deo, quam ulla creatura beata. Objie. De Christo dicitur, faJ quod fides eris eis I rium renum ejus; ergo fides fuit in Christo. Resp. neg. cons. nam ille locus intelligitur de fide hominum, qui credituri erant in Christum , quatenus illorum fides est velut ei nctorium ejus ad gloriam eius . cinguiam Domini, quo cinctus est: Et Ieremias, fides credentium sit; ait Hieronymus fides, id est, justi, o fideles adhaerebuna sibi, sicut cingulum' tam baraadberer homini. ait Glosia Ordin. vide Lyranum ibi. id Isa. II.
345쪽
3ro De intellcctu, Oscientia Christi
CHristus habuit prudentiam infusam , o quidem in
summo perfectionis gradu. Prob. I. ex Scoto, fiJ qui docet in Christo fuisse summam gratiam possibilem; sed haee non potest esse summa sine illis virtutibus f Ρiob. ant. ex Script. ad Vidimus gloriam eius quasi unitentia E Patre, plenum gratiae. 8cc. Ut videbimus infra Prob. a. de prudentia ex Script. IJ stupebant omnes, qui eum audiebant super prudentia , O responsis eius. Item ex Isaia vi praedicitur, quod requiescet super eum spiritus sapientiae, O intellectus , consiιii, &e. Plenitudo autem Veritatis se tenet ex parte intellectus sub omnibus habitibus scientiae meculativae , dc practicae. inesse quieto, ait Vulpes. IsJProb. I. Nam prudentia est habitus eum recta ratione activus cirea ea, quae humana bona sunt, inquit Philosophus; fC sed talis habitus fuit in Christo, , qui nihil unquam egit, vel agere potuit nisi conser-m iter ad rectam, de veram rationem. Nam fuit sum mes7J sanctus, innoeens , impollutus, Sc. Et 8J qui peccatum non fecit. Et de i lio praedicebatur , non
secundum et ionem oculorum iudicabit, neque fecundum auditum aurrum arguet, dic.
Prob. denique. Nam ille habitus suis. & est in Angelis, de sanctis; ergo non debuit deesse Christo . Et quia dicitur de Deo , non potest dedecere Christum secundum humanitatem . De Deo autem dicitur, lquod fiod stabiliυit caesos prudentia . Et si id quod prudentia sua extendit eglos . Piob. a. p. de summo gradu r nam debuit esse haec virtus cum promrtione ad gratiam , dc sanctitatem , caeteraque dona ; sed haec fuerunt illi concesia in sum-- mo gradu perfectionis I ergo de istud Obiic. Christus in Verbo suffcienter videbat mnia agendas ergo superfluebat alius habitus directi eius circa agenda, qualis est habitus prudentiae. Rela.
346쪽
Resp. neg. cons. nam si haec Valeret, neganda enient pariter in eo alia dona, & scientia infusa. Ducendum ergo , quod ut comprehensor, & secundum Portionem animae superiorem regulabatur Per visionem beatam a sed ut viator, & secundum Portionem. 1nferiorem dirigebatur prudentia infusa.
De voluntate, O gratia chrisei.
JAm diximus, quod in Christo fuerunt sicut duae
naturae integrae, ita & duae Voluntates, divinasse. & humana. Item d illius i m pecca bi lit a te, &sanctitate. Restant pauca de illius libertate, gratia ha bituali, de caeteris donis, ac virtutibus, quae hi su
An voluntas humana Christi fuit libera,
SUppono ex dilas alias, quod libertas alia est afo-yitute, qua quis est Dominus sui, nee alterius d minio subjacet 3 alia a peceato , qualis est innocentia, di immunitas a peccato ; alia dcoactione, quae excludit violentiam , quae venit ab extrinsecos alia ἀ necesmate , seu contingentia , quatenus homo sic liber rotinest agere, vel non agere, di dicitur contingentiae , qua quis positis omnibus ad agendum requisitis potest vel agere , vel non agere, vel agere contraria . Et ista est, Vel eontrarietatis, qua ex duobus actibus positivis, &contrariis potest eligere, & facere alterutrum , & dici tur etiam specificationis, quia est inter actus specie di-Versos, ut amare, vel Odiisse, Vel contradictionis, quae est inter actum, di negationem. , seu Omissionem ejus, di dicitur etiam exercitis, quia est inter agere, aut non agere, amare, aut non amare. Denique alia dicitur libertas esentialis, quae consistit in modo, proprio agendi voluntatis, quae sponte, delectabiliter, com- Placenter, dc per in udum.pandetis, di inclinat onis exercec actus s . . 'Quae
347쪽
I I 2 De voluntate, O gratia christi
Quaestio maxime procedit de libretate a necessitate ,stu contingentiae, tam contrarietaτδs, quam contradι-ctionis; Ahsci fueris in chrisis. Constat autem ex dictis, quod Christus ut homo non fuit absolute liber a servitute, & subiectione er- a Deum ; sed illi fiuit servus, servitute saltem natu-iali , de subiectus subiectione saltem filiali. a. non
fuit liber ad malum morale, quia non potuit peccare. 3. fuit liber a peccato, imo & impeccabilis. 4.fuit liber libertate essentiali, quae inseparabilis est ab omni voluntate etiam divina. Haec libertas stat cum necessitate. Ideo diximus Uirationem in Deo esse lyheram , quantumcumque sit necessaria . Restat aisn- cultas de libertate contingentiae, & de libertate a princepto, quae est appendix ad libertatem a subiecitone, di de hae etiam diximus supra, nempe Christum, ut hominem subiacuisse quibusdam Praeceptis : maiuS dubium est de praecepto moriendi, de quo dicendum Ratio dissicultatis petitur ex eo, quod 3. Christus fuit impeccabi Iis , ut vidimus. a. quia supponitur
subiacuisse praeceptis alia uot, quae sine Peccato Vliniare non potuit: alioqui potui siet peccare: unde sequitur, eum non fuisse liberum quoad opera sic praecepta, & maxime per inortem Crucis, quam dicitiarpassus esse ex obedientia, dicitur, inquam, habuille praeceptum moriendis unde, sicut non potuit peccare, ita nec potuit nolle mortem pati, nec Per illam potuisse mereri, quandoquidem Omne opus merit xium debet esse liberum operanti. Unde. fit, ut haec dissicultas sit maxima in Τheologias nempe, ut concilietur libertas Christi cum eius impeccabilitate, &merito in operibus praeceptis; nos quam Videlianus securiorem 1equemur emergendi viam.
Voluntas humana Christi fuit ubera libertate emistiarentiae, seu indifferentia. Est communis, &videtur de fide. . Prob. I. ex Molo. IJ Dico, quod voluntas in chra sita elicie, O dominatur actuiμο ι quia Deus non stire
348쪽
tur ad operasonem illam, nisi voluntate ubere areninae , O determinante se ad operandum, O tum Deus operatur cum ea, o Ur tanta est libertas, quanta potest Ite in ereatura . Et alibi Si Dabuit liberum arbitrium, in ita versibile ad utrumlibet. νProb. a. exsuripi. saJ ex qua patet, Christum sutia seliberum ad eligenda gaudia, vel poenas, &ex suo beneplacito omnia fecit se, nam, Proposito sibi gaudiosti tinuit crucem. Hoc est , inquit Chtvἰbst.t3J lieebae
psi nihil perpeti, si voluisset, O habebat potestatem , si
voluisset, Crticem non adire. Idem dicit Theodoret s
vi quod valde notandum est propter praece Ptum m riendi . Idem docet Lyranus, & alii Interpretes. Item Aristus non sibi placuit. Id est , inquit Glossa, non quod placuit carni , fecis. Et clarius idem Chryssiae liaeabat is non perpeti probra ue licebat non ea pati, qu passus est , si quod sua intererat oectare mellet. ... sed quia nobis expediat considerans, quod ad se pertinebaς ,
Confir. ex Propheta. sueJ Oblatus est, quia ipse voluis. Et ipse dixit, potestatem habeo ponendi an
mam meam. Et alibi ,nemo tollit animam meam 4 me; sed ego pono eam a meipso: non enim, inquit Hieron .necessitate Crucem , sed voluntate sustinuit . Et denique Paulus dicit, dilexit me , ct tradidit seipsum pro me, dic. Quibus clare probatur ejus liberras . Prob. 3. ex PP. nam , inquit Amb. potestatis suae esse signi ficat ponere anima m, liborae voluntatis. Et August. docet, O J eum sie assectiones voluntatis disepensatione, ut placuit, suscepisse , quemadmodum passiones corporis eadem di ρensationis voluntate sine ulla necestate susceperat. Et S. Leo. J Muidquid Domino illusionis, contumeliae, quidqu3d υexationis, o pgna insulit furor impiorum, non de necessitate tolerarum , sed de voluntate susceptum est . Et sic de aliis. Prob. 4. ratione. Nam de fide est, Christum fulsese verum hominem Pet veram humanitatem similem nostrae secundum animam, & corpus, sed de
349쪽
33 De voluntate, O gratia Christi
fide etiam est humanitatem nostram habete in se lἰ- heram voluntatem , seu arbitrium ; ergo Si Christum eam habuisse credendum est. objic. i. Christus sic determinabatur ad honum , ut non posset illud non amare;ergo non erat liber nequidem quoad exercitium : Prob. ant. nam dirigebatur a Vetbo, dc DeuS non concurrebat ad malum , vel ad omissionem boni debiti, & ideo non poterat peccare .
Resp. I.neg. utramque cons. nam dato quod non mi Dist liber ad peccandum , adhuc fuisset liber ad bona ,
quae operabatur ,&maxime circa opera consili, vel super erogat: onis, quod lassicit nobis pro nunc . Resp. 2 neg. utrumque ant. nam illa necessitas, quae respiciebat malum, si qua erat, non venisset ab intrinseco Voluntatis, sed ab extrinseco , v. g. a defectus D -i i Inst. Uera libertas consistit in indifferentia ad bonum malum , sed Voluntas Christi non erat sie
indifferens i ergo &c. mai. Patet ex ScrNt. Beatus, qm potuit trans redi, m non est transtressus dcc. Prop. min. non potuit esse indifferens ad peccatum, quia imPeccabili si ergo nec ad malum . Resp. dist.nnai. indifferentia contrarietatis, aut conit adigionis , dc ab intrinseco , con. contrarietatis tantum , te ab extrinseco, neg. mai.&cons. nam fi J Deua habet liberum arbiprium, quamvis peccare non possit, ait Aureust. diapos peccare,non υῖ tibertas, nec pars libertatis: Pro nunc autem suificit nobis, quod voluntas
Christi ab intrinseco non eisset determinata , sed indifferens ad agere , Vel noa agere bonum in particulari. Objic. a. Libertas nostra humana consistit an indifferentia contrarietati S aeque, ac contradictionis; ergo& libertas Christi, Res p. neg.cons. Vel dist. sic, libertas Christi l pecificative, di ex natura voluntatis secundum se praecise , con formaliter ut Christi, neg cons secundum se voluntas eius erat similis nostrae, sed formaliter ut in Christo erat unita Verbo cum summa gratia, & trultione Uerbi, cum qua non poterat exire in actum malum, sed poterat facere , Vel omittere bonum naturale , aut non praeceptum, moveri , aut quiescere.
350쪽
CHristus ut homo fuit etiam liber quoad vera mace ρta , si quae habuit vora praecepta, o rigorosa
Dico si quae habuis praecepta rigora 92 nam de hoc
dicemus insequent. Prob. I. ex Scolo. IJ Quia elim ex divina dispe satione esset simul viator, & comprehensor, ita ex eadem dispensatione relicta est illi tota libertas necessaria ad merendum: Licet, inquit, cum hoc dispensatiave staret potestas merendi....habuit liberum arbitrium, di ita vertibile ad utrumlibet; ergo censet, quod nec per unionem hypostaticam , neque per visionem heatam sic fuit ligata Voluntas tota, quin ex eadem disipensatione, qua fuit simul viator, & comprehensor, remanserit etiam liber ad merendum per Opera tam Praecepta, quam non praecepta. Prob. 2. ex Script. & PP. citatis in praecedenti. Nam probant eius di bertatem absolute , & in operibus eius praeceptis: nam si ullum opus fuit praeceptum, maxime passio; sed haec dicit ut ei libera, potestatem habeo ρonendi animam meam I ergo &c. Confisi Nam per ipsam mortem, sicut&per alia omnia opera sua meruit nobis gratias, & redemptionem ι sed illa opera non potuerunt esse meritoria sine libertate; ergo&c. min. supponitur ex di diis de morito, & est de fide: mai. autem patebit ex dicendis. Objic. I. Non potuit peccare ; ergo nec omittere o pera praecepta , nec ad ea fuit liber e prob. cons. quia non poterat omittere illa sine peccato transgressionis, di inobedientiae; ergo non erat liber ad omittendum opera praecepta, & multo minus ad faciendum opera contraria. Hic est nodus totius huius gravissimae difficultatis: ego autem Omissis vatiis modis aliorum
salvandi in his hanc libertatem, quos videbis apud Mastrium iEt nostrum, & abos,
Resp. dist. cons. non fuit liber extrinsece , c n. in-: trinitae, neg. cons. & similiter dist. ant. p. ob. nam ut
dicebam ex Scoto, sicut cum anima Christi dispensa tuni est , ut esset simul viator, & comprehensor, & sic