Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 597페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

361쪽

3 εε De voluntate,qscientia Christi

an in statu vitae mortalis humana voluntas christi habueris fiuisionem beatam.

HAEc Belle re luitur ex dictis de inte lectur nam, sicut in isto fuit visio beata, sic in illa debuies λω amor beatificus. Sureono autem ex dictis, quod fruitio sumitur vel pro actu Voluntatis , quo voluntas amore inhaeret Deo propter se, dc opponitur usui, quod est amare Deum propter aliquid aliud, di est perversus amor svel sumitur pro gaudio, seu delectatione, quae percipitur ex amore illo; vel pro utrouue, scilicet actione amandi & passione gaudii, quoa ex illo actu percia Pitur, ex utroque integratur perfecta beatitudo, scilicet ex ama fruitionis, & gaudio; dissicultas autem.

su st i nendi hoc gaudium in Christo petitur ex doloribus, & poenis, quas passus est pro nobis in decursu

vitae mortalis.

V stantas humana Christa fruebatuν Deo finitIone beata in quidem 'mma ab inflami concupionis. Est communis. Prob. I. ex Moto cit. i Jubi de visione beata, & in particulari quaerit, an possibile fuerit voluntatem an me Christi habere summam stultionem p Fibilem na-xurae creatae. Et concludit affirmative; quia possidiue est animam illam habere summam gratiam 3 ergo eo summam fruitionem. Idem docet q.4. Prob. a. ex illis locis Script. & PP. quibus probatum est, eum habuisse visionem beatam ab instanti conceptionis r nam visio, di fruitio non separantur ἔ nec minus haec, quam illa decebat Christum Dei filium, imo haec fruitio sequitur ad illam visionem, di cum illa consummat beatitudinem animarum. Confir.ex verbis illis Christi: Ubi ego sum,illis es m nister meus erit, st.in beatitudine, quam diximus conmsistere sormaliter in stultione Dei clare visi.

362쪽

Disputatio VII. . 3 7.

Prob. I. Nam in vita habuit summam gratiam,& iula omnia dona , quae decent filium Dei naturalem, distatum eius in ordine ad finem redemptionis concessa sunt illi , sed istud donum, di praerogativa maxime docebat eum ratione filiationis naturalis ex vi unionis hypostaticae s ergo dic . . . Prob z.P. Nam abi inanti tuae conceptionis habui

illam unionem , & gratiam; ergo di hanc beatitudinem e quia nulla erat ratio eam potius differendi, quam illas, ut patebit solui.oblect. Obiic. I. In nullo textu Script. nec declaratione Ecclesiae constat, Christum in hac vita mortali habui sse

beatitudinem 3 ergo gratis asseritur. Respond. dist.antec. non constat explicite,conc. i. Plicite, neg. antec. & conseq. Nam ex locis citatis diseput. praecedenti de visione beata satis constat de hac veritates nec mirum, quod haec non fuerit definita in Conciliis, quia haec res non fuit Uitata in hac ei μ' cum stantia, licet aliqui haeretici ausi fuerint negare, nequidem nune esse beatum: sed dixerunt, eum fuisse damnatum ex desperatione in cruce; sed haec blasphemia seipsa evanuit. Objica. Si fuisset beatus , non fuisset liber ad merendum; sed hoc est falsum; ergo, &c. Prob. ma Nam de aliis beatis docent Theologi , eos non Posse mereris ergo nec iste. Respond.neg. maj. 6c consequ. prob. Nam ideo alii beati non possunt mereri, quia sunt extra statum viaes Christus vero erat simul viator , & comprehensor ex dispensatione di vina, & ideo in statu merendi. Quo modo autem concilietur ii bertas contingentiae, & sunficiens ad meritum cum beatitudine, fatis dictum est supra de incompatibilitate beatitudinis cum laboriabus, & mortalitate.

CONCLUSIO II. FRuiris beata chrisςifuit cum gaudio, et delectat ne

pro Nionata , seu summa.

ne , et cristari de morte personiae non sunt contraria

363쪽

' De voluntare, ω scientia Christi

mo miraeulum fuit maenum, quod cum vehemensti fruitione potuit stare vehemens tristitia in eadem m-rentia , licet ratione alterius, &c.

Prob. a. Nam ex August. ij Ciam ades, Vnod dii

xitur , etiam delectationem fecum nocesse est serat ; sed animae Christi aderat Deus per visionem beatam , &diligebatur per fruitionem , & quidem summes cris gaudebat summe.: Confir. Nam delectatio est naturaliter inseparabilisa visione , & fruitione , seu a beatitudine , sed constat ex dictis, quod Christus fuit summe beatus; ergo Scsumme dele stabatur. Mai. prob. ex dictis debeatitudine , dc quidem ex Script . nam dicitur, quod ab d ιectataones sunt in dextera Dei usque in sinem, idest, perfecie,et aeternaliter,ala Glossa , IJ Iusi epulent-,' ' exultenς in eo pectu Dei, O delectentur in Lectia , indLαtitia sempiterna super ea ut eorum, gaικliarem, exultationem obxinebunt, dic.

Quod autem illud gaudium fuerit summum, patet, quia sicut gaudium naturaliter sequitur ad amorom, di polIestimem boni, ita & illud crescit, di commensuratur magnitudini boni S persectioni possessionis; sed haec fuit summe perfecta , idest Perfectiox , quam quae haberi potest ab ulla creatura s ergo dcc. Objic. G Summum gaudium excludit ab anima omnem tristitiam ; sed in anima Christi fuit tristitia , de quidem magna , ergo non fuit gaudium, saltem semper, nec beatificum, quod est perpetuum. Resp. dis .inai. excludit omnem tristitiam naturalia teuconcauPernaturaliteri neg. mai. 3c cons. Nam sicut ex asi pentatione fuit simul viator, & comprehensor ita , gaudens,& patienS, ac moestus esse potuit.. Respondeiu alii , quod in cruce, & horto, & aliis tormentis suspensa fuit delectatio beatifica; quod etsi

concedere nolit Cardinalis noster, tamen non video ad repugnare potentiae divinae magis , quam unionem

summi gaudii cum summ s doloribus; imo istud mihi

videtur longe facilius. Inst Christus dicitur vir duorum se in hac vita m*tati, sicut Post mortem dicitur gloria, O honore coronatus, erSO In hac Vita non gaudebat visione beata.

364쪽

Disputatio VII. 3 9

Resp. neg. cons. Nam, ut dicebam , habuit utrum inque ex dispensatione divina . Unde in Thabore, ubi apparuit gloriosus, gloria animae effusa est in corpus, in quod antea nec alias permissa est effluere. Obiic. a. Nisi gaudium cessasset, saltem in Cruce, non quereretur ad Patrem , ut quid me dereliquisti Z Hoc enim dicere non potuit, nisi quantum ad suspen--sonem fruitionis . Rem: r. Id non facere contra i nos, Qui tenent'. res ponsionem allatam , quae hoc concedit. Rela a. neg. ant. Nam non desunt aliae rationes , Rcausae illius querelae; unde Patres quidam dicunt, quod sic loquebatur pro tota natura per peccatum Adae spoliata gratiis, & damnata ; alii propter cessationem Protectionis contra iudaeos , di inimicos , alii Propter damnationem iudaeorum, qui erant cives, &cognati seeundum earnem . Denique hoc potuit dicere propter vim dolorum sensibilium corpo is .

Posset quaeri, an recte asseratur fuisse in Christi v luntate tristitiam, sed de hoc supra diximus, nec placet hic repetere. -

QUAESTIO V.

De fanoritate formali Christi voluntatis per trariam habitualem , an, o quas a Dexit.

JAM diximus de sanctitate animae Chiisti, quod

fuerit purissima sine ullo prorsus Peccato; non ta men piaecise , & formaliter, nec immediate per unionem hypostaticam r nam de hac formali sanctitate re ser vav imus hic locum ; quia ex trastatu de gratia sanctificante, patet quod subjectatur immediate in voluntate. Unde quaerimus hie, quae fuerit firmatis sanctitas Christi, seu , an habuerit gratiam habitualem a. qualis, di quanta fuerit. An infinita . An summa. Suppono autem aliquam qualitatem dici summam positive, quando excedit omnem aliam secundum gradus suae intensionis, nec possit dari perfectior; aut negative quando non exceditur ab usta alia, licet possibilis sit alia aequalis , quod fieri nequit respectu summi positive.

4upp. z. Duplicem distingui in Christo sancti Fatem

. . . .

365쪽

3so De voluntate , O gratia christi

I. personalem, quae petitur ex personae Verbi sanctitate, & convenit Christo ratione unionis hypostaticae, quatenus Christus subsistit per subsistentiam Verbi . a. formalem, qua anima Christi dicitur sancta non terminati ve, & quasi extrinsece per subsistentiam Verbi, perquam ultimo terminatur , & completur in ratione subsistentis; sed formaliter, & intrinsecerer formam, seu qualitatem supernaturalem sibi imaerentem,per quam redditur formaliter Deo placens, di dilecta, sed etiam potens elicere actus supernatu Tales divini amoris, & differt a personali. I. quia his inhaetet animae per modum sormae accidentalis, illa vero non, quia petitur a sanctitate personae Uerbi, Pae non sic inhaeret, nec informat naturam, sed se terminat, &sustentat. a. quia haec sanctitas Ver

hi est in se infinita positire, & substantialis ,& increata in Deo; sormalis vero est quid creatum . & positive finitum. Quaeritur ergo hic, an gratia habitualis fuerit in Christo. a. an per illam sanctificetur sermaliter. 3. an fuerit infinita. 4. An saltem fuerit summa.

CONCLUSIO. bchrim vere suis gratia habitualis , O per tuam

formaliter fuit sanctus. Est communis quoad i. p. non quoad a. quia multi volunt , animam ejus fuisse sanctam per unionem hypostaticam. Prob. I. ex Scoto, siJ qui praeter aliquot textus Scripti citat Magistrum dicentem ε credendum est, Deum santam gratiam contulisse siti anrmae, quantam potuiseonferre dcc. Et in Reportatis. ΓaJ Dico, quod summa gratia ereara fuit collata anima christi Prob.2. ex Script . ubi dicitur, Γ3J plenus gratiae. Item, requiesco super eum spiritus Domini, id est, gratia permanens , ut explicat Cyri lius , & eodem sensu sumitur illud , spiritus Domini, eo quod unxit Dominus me. Haec enim sibi applicat Christus ipse, di intelliguntur de unctione gratiae .

366쪽

Disputatio rit 3 3I

pit, ut homo; O propterea dicitur plenus maria...... Quia eum Deus unxit Spiritus S dono gratiae , quodymisibili signaseatur unguenis. quo ba 'tigatos Nntit Eeclesia . Et Bern .si J intutariter sanctum fuit,quidquid Virgo estnevit , ct per Spirisus sanctificationem , ct per Verbi afumptionem . Ubi vides duplicis sanctificationis mentionem, st. Personali S, seu substantialis petunionem Verbi, de formalis per spi ritus infusionem . Prob. . Nam sanctitas Christi est quasi idea , de e

emplar nostrae r nostra autem fit per gratiam habituam Iem t ergo de illa: Prob. ant. ex Script . praedestinavite

nitus in misitis statribus f sed non timus et con semes per sanctitarem, seu gratiam Personalem . bene vero per sormalem ergo haec iuit in illo praeter

personalem.

Prob. denique a. p. ex dictis supra. de sanctitate, ε imprecabilitate, quam probavimus non Venisse praecise, de forma liter ab unione . Conta. Nam haec gratia est in Angelis, & hominibus, qui eam accipiunt de plenitudine Christi, ut capitis ; sed non possiet eam influere, ut caput , nisi eam habuisset, necesset exemplar nostrae sanctificationis, si aliter ipse sanctificaretur , quam Angeli, dc homi

Connca. Nam anima Christi ,.praeter physicam nionem eum verbo, debuit adhuc uniri Deo per operationes suas, st. per cognitionem, di amorem supernaturalem; sed istae operationes connaturaliter extingunt habitum gratiae, dc charitatis, ut patet ex dict imde gratia; ergo dcc. ite. i. Enectus gratiae habitualis est filiatio ad ptiva Deis sed Christus non fuit: capax adoptionis: quia erat filius naturalis; rago nec g tiae habitualis, mai. patet ex dictis de gratia , dc Concit. Ttident. diacente, quod iustificatio, suae fit per hanc gratiam

est transsatio a statu peccati ad statum filiorum Dei

ergo δα. Resp. dist. mai. effectus secundarius, coci. Prim . xius, neg. mai. dc cons. dc idem dico ad ant. Probat.

nam , cum filiatio sit formali ter relatio , non potent esse effectus primatius formae absolutae , qualis est R

367쪽

3 3 2 De voluntate, O gratia Christi

tiar Est ergo solum effectus gratiae secundaaius, qui sequitur ex supernaturali munditie, di venustate, Perquam anima redditur grata Deo, & ad quam sequitur litec filiatio in his, qui non habent filiationem n turalem , ut Christus. Imo, non video inconveniens, quod Christus duplici titulo esset filius Dei, st. naturalitatis ratione perforae, & adoptionis ratione gra

Inst. effectus gratiae est participatio, & consortium divinae naturae, ex dictis, ut essetamini divinae comortes natura, sed in Christo non potuit habere hunc effectum i ergo nec esse in i lio, vel saltem ibi fuisset superfluas Prob. min. nam Christus est Deus per unionem substantialem , ergo non debuit idem esse per Participationem, di formam accidentalem , qualis est

gratia.

Resin. neg. min. Nam , ex mox dictis de filiatione a quid repugnat, animam Cluisti uniri Deo multiplici titulo, &modo Seu substantialiter, & hypostatice , S accidentaliter per gratiam Z Certe hoc facit ad majorem eius gloriam , quod illi uniatur modis omnibus possibilibus.

Obiic. 2. SS. PP. non agnoscunt aliam gratiam in Christo praeter unionem hypostaticam, ergo habitu tem non habuit, prob. ant. I. ex Auεust. si J summa gratia in rebvsper tempus ortis est, quod homo in unitatem personae sit Deo conjunctus. Item totam sancti ficationem Christi tribuit illi unioni. In quo, oi e mlius hominis sanctificatus est ab initio creationis suae, quando Verbum factum es earo i quia una persona facta est Verbum , σ homo ; tune ergo sanctimaυit se in se; hoc est hominem se, O in Verbo,&c. Hier. in illud ,

Unxit te Deus 5cc. ait , Christus Matura uncius , nos pergrariam, quia in illo pleri iter fuit divinitas in Ian- eiis per partes; ergo non fuit sancti ficatus Per gratiam, sed per unionem ad Uerbum. Resp. neg. ant. α cons. Prob. Nam PP. loquuntur de sanctificatione personali, &substantiali, ut palpio ultimis verbis Hyeron. & volunt ex ista Veni 1le omnes alias gratias quasi ex fonte, & ex debito ; non autem de sanctificatione formali, dc accidentali, quae ιst per gratiam illam , ut dixi tuus . . .

368쪽

Disputario VII. 33ῖ

CONCLUSIO II. GRatia habitualis fuit in anima Christi non solis mformaliter sane cans; sed etiam principium ρη portionatum , o habituale ad operationes'pernaturales, O meritorias. Prob. t. ex Scoto ιJ ubi docet quod sicut humaniatas assumi potuit ad summam unionem, quantum ad eoses ergo quantum ad operari summa unio non est nisi per fummum habitum Wratiae , quae est principium ope randi . Et clarius supra dicebat, quod natura potuis af- sumi ad summam Mnionem, quantum ades e. O ad --Mam eratiam , quantum ad operari; quia habitus gratiae est ρrincipium operandi ri ergo ex Scoto unio est tantiim ad esses gratia vero ad operari. Prob. I. P. Patri ex Praecedenti, & confir. Nam si anima Christi esset sancta formaliter, per aliquid aliud, quam per hanc gratiam, maxime per sanctitatem Uerbi, aut per unionem hypostaticam ad Verbum , sed hoc dici non potest 3 ergo dic. Probat. min. nam si Verbum , aut divinitas, aut sanctitas divina sanctificaret sormaliter animam illam ; id faceret ut forma physica , vel moralis , non l. nam id repugnat Deitati, vel attributis eius , ut informent physice o lectum creatum , uit partes, &actus ; quia id sonatim persectionem, importat enim Partialitatem , &rationem incompleti , non etiam 2. 1c. ut forma minralis, quia talis forma non est in se quid absolutum ,& reale, sed quid rationis , & denominatio extrins ca petita ab ordinatione divina sic volente, & acceptante; sanct tas autem Christi debuit esse realis, de

Per formam realem ; ergo per gratiam inhaerentem . Prob. a. P. Ut agens connaturaliter operetur aliquid , debet habere aliquam proportionem cum ipso, unde ad ose erat onem supernaturalem requiriturpi incipium supebitaturale, sed in anima Christi non fuit aliud principium effecti, um conaturale , & supernaturale Praeter gratiam ι ergo requirebatur in Christo ad operationes; prob. min. id non Praestabat nec persona , seu substantia Uerbi , vel unio hypostatica, nec i pia Deitas , eigo id praestat sola gratiar

369쪽

334 De voluntate, O gratia Christi

prob. min. nam I. subsistentiae munus est term Inare naturam, non autem est VirtuS activa.2. unio est pura relatio extrinsecus adveniens. Et I. Deitas non potest esse in creatura minet pium formale, quo operandi; se enim haberet rationem formae, vel habitus in se mantis naturam , quod repugnat tam Deitati, quam personae Verbi 3 ergo&c. . objic. I. con. l. P. Sanctificatio per sanctitatem Ver hi , aut unitatem cum eius sanctitate, & persona pra stantior est omni sanctitate creata; ergo haec concede

Aa est Christo; nam illi dandum est, quod est praestantius.

Resp. neg. cons& dist. Prob. Quod est praestantius,& possibile, con. si non est possibile, neg. ant. sanctificatio autem formalis per Verbum, aut Deitatem non est possibilis, ut Patet . obiic. a. Anima Christi per unionem habet in se Verbum,& Deitatem ; ergo de habet virtualiter, &eminenter omnem sanctitatem possibilem; ergo si sita est ibi alia gratia sanctificans.

Resp. dist. ant. habet unionem , di societatem quanis dam, dc Velut principium exigitivum omnis sanctitatis formalis, con. habet formam sanctificantem intrinsece, neg. ant. &cons. nam , ut diximus debuit

anima Christi sanctificari formali ter, di intrinsece per formam , di habitum inhorentem,& maxime per gratiam eiusdem rationis cum illa , quam influit in

membra sua, ut caput . . Obiic. I. c n. Σ. P. Gratia ex se non datur ad operaruergo non erat in Christo propter opera meritoria sprob. ant. datur ad sanct ficandum ; ergo dcc. Resp. dst. utrumque ant. non datur ad operari, sed ad sanctificandum Pr mario, conc. secundario, neg. ant. datur quidem primario ad esse gratum; secun- ,

dario datur ad operati opera , quae sint supernaturalia , grata, di meritoria , & Proportionata praemio. Obite. Nulla forma est supernaturalior unione, &gratiae actuales sunt satis supernaturales; ergo sufficiebat vel unio, vel gratia actualis. Resp. neg. ant. quoad unionem , ob rationem da tam dist. quoad auxilia susticiebat quidem ad supernaturalitatem, sed non ad meritum ,& ad modum operandi connaturaliters nam gratia habitualis

370쪽

consert ad hoc, ut opera sint gratiora, de acceptabili Ora .

QUAESTIO VI.

Quanta fueris gratia christi: An infinita: Ansatram summa. Loquimur de gratia, & sanctitate habitual , noni

de personali, cert tam enim est istam isse infiniatam respective ad divinitatem , quae est positive, δε absolutissime infinita. De gratia erso creata, de accidentali: dc quaeritudian illa laetin infinita actu , & categorematice, Versyncategorematice, M intensibilis in infinitum. An vero summa positive 3 ita ut non potuerit augeri, nec dabilis sit non tantum maior, s se non esset maior, nisi negative ), sed nee aequalis , di sic erit etiam summa positive. Porto diximus in Physica dati statum in speciebus, ita ut Deus possit creare summe Persectam; qua noni possit dati persectior: Zc per onsequens dari etiam satum in qualitatibus quoad intensionem, quia qualitas eo est persectior, quo est intensior; ergo quoad hoc eadem est ratio, aede speciebus. Unde, quia

gratia est de genere qualitatis, ideo possibilis est gratia sic intensa, dc persecta,ut sit summa, saltem nega

CONCLUSI o I. GRatia habitualis. μusanctitas formalis christi non.

fuit actu in ira, sed summa ne alime . Est Sc ti cum pluribus ex suis, de multis aliis, qui censendeam non posse augeri.' Prob. I. ex Scoto cit. IJ in praecedenti . Se hanc sic probat, Humanitas christi potuit risumi ad summam unionem quantum ad esse ; eras quantum ad operari. Summa unio quantum ad operari non est, nisi per sumininum habitum tralia, quae est principium operandi sergo &c. Quod probat adhuc alia ratione clara in teX. tu. Et infra dicit. Probabile vi secundum magistrum. . quod siJ I id.qι I. ea

SEARCH

MENU NAVIGATION