장음표시 사용
351쪽
3 3 6 De volantate, . gratia Christi
tota voluntas non cupabatur per fruitionem beatam, quin posset ad alia applicari, quae necessari a sunt statui viatoris, ut posset operari meritorie nostram tedemptionem, ita ex eadem di spensatione relinque-hatur illi tota libertas requisis, &suffciens ad me ritum , per quaecumque bona opera, etiam Draec pia, licet ab extrinseco, se. ob affluentiam gratiarum, di alia media providentiae specialis, & maxime ob n gationem concursus ad malum retineretur in bono. Resp.2. cum aliis neg cons. &ant. prob. quia, ut non improbabiliter dicunt aliqui, Christus libere a ceptavit praecepta illa , de se illis submisit, eum posset ab eis petere dispensationem , quae non fuisset illi negata , &tum illa potuisset omittere sine peccato. Inst. coni. istam responc non potuit petere clisi pensationem a Praece Ptis legis naturae, V. g. ab obligatione amoris Dei s ergo circa haec non fuit ther . Resp. I. Posse negari ant. quia licet pro pura creatura hoc , di similia praecepta sint indispensabilia stamen id dici non debet de Christo , attenta eius
dignitate personali, quippe non erat purus homo. Resp. a. dist. cons circa hoc, & alia in dispensabilia, si quae sint, c n. circa multa alia, V. g. circa Praecepta a. tabulae, di Praeceptum patiendi, di m riendi, neg. cons. nam ista liberrime acceptavit,
si 'oluisset, fuisset dispensatus. IJ In capite libjiferiptum est de me , Mς faciam voluntatem tuam ;Deus meus volui , o legem suam in medio eordis mei, & sic in illa prima acceptatione praeceptorum sequentia fuerunt expressa , & libera libertate sau
Resp. s. Forte nullum sitisse rigorosum praeceptum obligans Christum sub peccato , & in hoc casu non urgeret argumentum s sed de hoc in
Inst. a. Christus per actus praeceptos metuit ; sed ad meritum non sussicit libertas remota , sed requiritur proxima, qua homo possit positis omnibus ad agendum requisiti Sactere, Vel non agere; ergo illa libertas remota non sufficit ad salvandum in Christo meritum maxime cum m peccabilitate. Resp.dist. min. ad meritum in puris viatoribus , dc
352쪽
seeluso miraculo dispensationis praedictae, conc. In homine, qui esset simul iator, Scomprehensor, & quoad hoc miraculose dispensatus, ne fruit o totam occisia Paret Voluntatem, neg. min. nam istud contingebat in Christo & siccum fruitione remanebat susciens libertas in anima Christi ad meritum. Obiic.a. Ad veram libet talem non tantum debet agens habere omnia requisita ad agete , Vel non agere ex parte principii intrinseci, seu voluntatis, sed etiam ex parte serincipiorum extrinsecorum, ita ut nullum ex
ipsis auserat illam indifferentiam , & possibilitatem, sed ex concellis Christus id non habebat ex parte primciporum extrinsecor una respectu operum praecepto xtam; ergo &c. Patet min. nam concursisS Dei non erat paratus ad operandum aliter , quam ut Praecipiebatur,
vel ad omittendum id, quod erat in praeceptos nec id etiam permittebat fruitio, vel visito beata cum aliis gratiis habitualibus, & actualibus; ergo dcc. Res '. dist. mai &cons prob. ad veram libertatem inpuro viatore, conc. in viatore , & com Prehen lore si- 'mul,& supposito miraculo praedicto, neg. maj. dc cons. nam in tali casu sussicit illa libertas intrinseca in potentia, & libertas remota quoad principia extrinseca Objic. 3. Christus vel potuit non im Plere opera praecepta, vel non potuit non implere cum illa libertate, seu implevit ex necessit a te ted neutrum dici potest; ergo quoad opera praecepta liber non fuit. Prob. ant. I. Si potait non implere, Potuit peccare ex inobedientia, di per puram omissionem liberam. a. si non potuit non implere , seu si non potuit omittere 3 ergo necessatio implevit, non autem libere, saltem libertate contingentiae, de qua hic agitur. Res p. ad ma i. de ad di lemma : quod potuit non implere, sed omittere , potentia, & libertate remota insensu allato, di non Potuit omittere Potentia proxima, & hoc sensu , neg. maj. di similiter ad prob. min. Potuit peccare omittendo, scilicet Peccabilitate rem ta, conc. Proxima, ne g. & hoc patet ex dictis supta de impeccabilitate. Haec magis patebunt ex d cendis demerito Christi & actibus, quibus meruit.
353쪽
3 3 8 D v oluntate, Ostientia Christi
An, et quibus praeeptis subiaeueris Christus, et mo me an habuerit praereptum redimendi
JAm diximus supra disp/ q. s. sub finem , Christum
subiectum fuisse aliquot praeceptis non quidem I gum civilium , nec M'saicae legis , sed naturae , NaIiquot praeceptis divinis in ratione creaturae, & h minis. Iam id premus examinandum , ut magi Scori-set de illius libertate 3 an scilicet data fuerint illi ad qua praecepta propria, & in rigore, ita ut haec illum obligarent , an vero quasi consilia, vel mandata. Porro quidam differentiam notabilem ponunt inter praeceptum, di mandarum . Praeceptum inducit O ligationem obedientiae erga superiorem , ad quem spectat praecipere Mandatum vero in rigore scholastico sumitur pro commissione data alicui de re, seu negotio aliquo tractando, vel agendo s & fieri potest etiam a persona non superiori, seu non habente ius ad praecipiendum, vel ad exigendam obedientiam. Inde mandatarius dicitur ille, eui talis commissio datur. Sic Heliodorus dicitur venisse Ierosolymam si deum mandatis, ut peconiam transportaret. Et, pro his, quae habebat in mandatis E Rege, &c. Denique ex usu communi habere in mandatis, idem est, ac babere in eommissione. Fatendum tamen, quod in usu Scripturae praece pium , & mandatum idem significant. Praeceptum etiam saepe sumitur pro documento,seu regula agendorum dc sic dicimus praecepta artis, vel scientiae pro regulis artis, S scientiae; & ita sorte intelligenda sunt hare dicta Sapientis: fad conserva fili
praecepta patris tui. Et Christus D Jarguit doeenm d ctrinas, ex praecepta hominum . Et Paulus, fia Guae sunt omnia in interitum ipso Uuseeundum praec/pra , et doctrinas iam imum i loquimul autem de praeceptis inriginsiJ a. Machab. 3. 4. I ad Prov. o. Marc.
354쪽
r ore, quatenus manant a superiore eum obligatione aliqua gravi, aut levi ad obediendum.
CONCLUSIO I. PRobabile est, christum ut hominem Dbjectum si
i se praeeotis aliquot teris naturae , saltem quatenus non licebat ea τransgredLEst communis,& patet ex dictis supra. Prob. iterum I .ex script. Nam ipsemet agnovit haee duo praecepta, clim interrogatus: fiJ amyd est ma- unum mandatum in lete e respondit: Ddites Domianum Deum tuum , Sc. Hoc est ρ imum , et maximum mandaetum ; fecundum autem simile est huic , &e. Et cum alias diqisset: faJ Non veni fiavere letem, sed implere , quod maxime intelligitur de lege naturae seruitur,quod se agnovit his 'raeceptis adstrictum. ideoicebat: s3J In eo noscat mundus, quia dilito Patrem dic. Item , s J Sicut ego prαcena Patris mei servais et manes in ejus dilectione. Vides, inquit August. ρ cedit dilectio observationem praecepιorum ,&c. Dixi, saltem quatenus non ocebat ea tra gredi,quia erat impeccabilis ; sed non potuisset transgredi ptiee pia illa , maxime amoris Dei, sine peccato i ergo quoia ad hoc tenebatur illa lege. Iobile. 1. Si obligabatur ad illa praecepta, non poterat mereri per illa i sed cons est falsum ergo, dcc. Probmaj. quia non fuisset liber quoad illa,quia non poterat peccares ergo, &c. Respond. neg. mai. & conseq. prob. nam ex dissis seipra, & saepe sumciebat ad meritum libertas intri leca, & remota.
PRObabibus est, christum habuime ureum praeceptum
Prob. I. ex Scoto. O JNam inquit, christus ut homoaeeent mandatum ponendi animam , idest , de complacendo , et pax;endo animam poni ego pono, dieitur ratione Verbi, et cum dicisur animam meam . non
355쪽
3 go De νώuntate, Oscientia Christi
tit Verbtim loquitur, sed ut homo, et cum dicitur Praeceptum , seu mandatum , non est, nisi secundum quod homo ; nomen ergo mandati eλplicat de vero Praecepto. Prob. 2. ex Scrip t. Nam, quod habuerit aliqua vera
Praecepta , nemo melius scit, quam ipse ; sed ipse declarat se habuisse praecepta a Patre, &se illa servare; ergo,&c. Prob. min. DJ Sicut mandatum dedit mihi Pater , sic facio. Item , Dad Praeeepta Patris mei serva. mi. Item , OI J Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei, dcc. Item Apost. illi applicat illud Psal. 39. In capite libri seriptum est de me , ut faciam volun- ratem tuam: Deus meus volui. Item docet sue J eunti mortem subiisse: Factus obediens usque admonem; & opponit hanc obedientiam inobedientiae Adae, α sicut per istam Γ6J peccatores constituti sunt multi, sic per obedientiam unius multi constituuntur justi s obedientia supponit praece Ptum. . .
Prob. 3.ex PP. Augusti syJait, quod voluntati, et praecepto Patris obediens est filius , nee in hominibus diaversam demonstrat. imparemque naturam Patris prae-espientis , Obedientisque filii . Huc accedit, quod Chrisus non tantum Deus est, qua natura aequalis es Patri, sed etiam homo , qua natura maior est Patre, critus non solum Pater,sed etiam Dominus est. Confirm. ex S. Bona v. 8J qui ait: Fuit expediens, uesicut ex suprebia, et inobedientia Adae perditi sumus, sie ex obedientia Redemptoris salvaremur. Objic. i. Christus libere posuit animam suam, erto non ex obligatione obedientiae)eu Praeceptimam ui est praeceptum , ibi non e it libertas, sed necessit Obedientiae. Prob.ant.ex Scrip t. N PP. 9J Potestatem habeo ponendi animam. Sed, inquit Chlylost. ioJqua a seipso ponit, praecepto non indiget ; de cum sibi objicit praeceptum Patris , respondet: O insensati,es amentes: nos et.amicis obedimus , et nihil hoc nos deliciti
crucem, confusione contempta . Hoc est, ait idem Chry
356쪽
potestatem habebat, si voluisset, erricem non adire . Et Anselmus dicit, Patrem volui sse mortem Christi pro redemptione nostra , quatenus approbat, quod Christus id velit: item quatenus Deus Pater mortem non prohibuit, cum posset, illum quoque, qui prohibere potest, & non vult. dicimus velle . quod non prolabet. Quoniam ergo Patri voluntas filii placuit, nec prohibuit eum velle, aut implere, quod volebat, recte voluisse, ut filius mortem sustineret, quamvis pcenam eius non amaret fassirmat & August quod omnia, θυα ρ assus est, pro voluntate sua 'abus est, sicut ipse ait: Potestatem habeo 'onendi animam , &c. & sic de aliis; ergo Script PP. nullum agnoscunt Praeceptum in Christo mortis serendae. Resp.dist. ant. libere, & propria voluntare seu libere acceptando praeceptum , & exequendo , seu obediendo, conc. aegre dc quasi contra inclinationem, Ac quasi ex necessitate subiectionis acceptando, & obediendo, ne g. ant. &conseq. nam in primo illo sensu loquitur Scriptura, maxime clim illum dicentem ad Patrem inducit. Di J In capiae libri fer*tum est, ut faciam volun ratem tuam, &c. Cum autem ΡΡ. & Chrysost. videntur negare Praeceptum , & obedientiam quasi ex servitute , loquuntur sobrie propter Arrianos, &Nest D rianos, ne videantur admittere inferioritatem , di distinctionem in persona aeque , ac in humanitate . Alii Veio hanc acceptationem , dc patientiam mortis tal-buunt non totaliter, sed principaliter summae charitati erga nos , ut clim dicit Rupertus: LaJ Quid est hoc mandatum . nisi charitast Et Tbeodo retus in ea Verba , factus obediens. on tamquam fervus implevis jussi m Domini sed falutem pro nobis sponte suscepit, et obediit, tir silius , non ut servus , st. obedientia filiali, non servili. Et Theophilachus ibi agnoscit verum Praeceptum. sed Paternum: Sicut mandatum dedis mihi Pater , sic facio; id est, inquit, quod placitum Ur illi, et decreaum ab eo, fiascistis, et perseis . mandatum dedit m ibi Pater, hoc est, voluit, dixit, approbavio,
Ad Anselm. forte non agnovit ibi rigorosum praeceptum , ne servilem obedientiam dixisse videretur.
357쪽
3 a De voluntate, O scientia Christi
putant non improbabiliter , nullium habuisse rigor sum praeceptum a Patre, 6c maxime , quod obligaret sub peccato. Obi c. a. obligatio praecepti aufert meritum, quia aufert libertatem ; quia non poterat noni velle mori, sicut praecipiebatur, alioqui potuisset peccares tecteoas est salsum , fc contra nos, ergo &c. Resp. neg. mai. quoad omnes partes : nam ex laepe dictis , impeccabilitas, in quam resolvitur tota, vis argumenti, non auferebat libertatem obedientiae,& maxim. in morte crucis, ubi summe hanc virtutem exhibuit. Factus obediens usque ad mortem. Dixi autem probabilius , quia opinio asserens interis Ven'sse verum praeceptum, magis videtur fundari in textu litterati tot locorum Script. cui potius standum, quando id fieri potest sine inconvenientit & quamvis, stante Praecepto , non posset clare conciliari haec opinio cum libertate requi sita ad meritum , &cum im- Peccabit ita te, adhuc non recedendum esset ab illo se cur nam , ut monet Doctor cum Aristotele, imbecillim ingenii est propter areaxentem rationem, qua- ais est difficultas illius conciliationis, sensatam relin- suere probationem , qualis est ea, quam habemus ex. Seriptura pio nostra conclusione.
An volumas humana chiristi fueris semper
Constat In Christo fuisse duas voluntates , & singulas proprios habuisse actus, & operationes, di propriam libertatem. Quaeritur tum utrum humana in suis volitionibus, seu motibus sueti v semper eonformis divinae.
per eonformis divinae . Videtur de fide. Prob. i. ex Scolo. id M idquid voluit tota Trinitas, moluit chrisus, quantum ad portionem superiorem vom
358쪽
Iuneatis humanae . Imo seeundum portionem inferiorem adhMe nihil simpliciter noluis, quod eveneris, quia portio rationis superioris artuebat, quod quidlibet, quod sibi continrebat, esset simρlieiter volendum ei er o voluntas Christi humana libera, & deliberata fuit sempercon imis divinae. Prob.2.ex Script . dc ΡP. Nam Christus de Patre I quens, dicit: id Quae placita sunt ei, facio, non aliis quando, sed semper. Item ex dictis ipsam mortem passus est exobedientia, etiam repugnante appetitu ensibili. s. nequidem loquebatur, nisi ex Dei man dator faJ Ego ex meipso non sum loquutus. Et, donquaero voluntatem meam . Item , Desicendi de caelo non
ut faciam voluntatem meam , sed eius, qui misit me. Item, Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei, &e. idest, inquit August. IJ non meam , non propriam, non filis hominis, non meam, quae resipias Patri, &c. Quod eleganter commentatur Lyr. Chr sus , in quansum homo, minor est Patre , Osie aecepit ab eo mandatum , in cujus executione non potest deficere a regula voluntatis divinae. Attende rationem. Guia humanitas Christi, tamquam instrumentum D minitatis conjunctum , in nullo movetur , nisi secun dum ipsius motum . De hac ratione dicemus infra. Prob. I.ex Conc. Constant. VI. 4Jubi Agatho: Duas
naturas, duasque naturales voluntates, o duas naturales operationes confitemur in uno Domino nostra Ie su Christo, non contrarias eas, nec conυersas ad altem
ntram dicimus. Et in epist. Sophronii. ΓsJ eque innim ab altera ejus dissidens, quod ρroprium habuit, perabattir . Et in definitione fidei. Praedieamus O duas naturales voluntates, non contraνias absit juxta quod impii asserunt haeretiei, sed sequentem ejus humanam voluntatem , O non resistentem , vel reluctantem , sed potius subjectam divina ejus,atque omnia potenti voluntati s ergo de fide est, voluntatem humanam Christi fui sse semper consormem divinae. Prob. . Si humana voluntas Christi voluisset alia quid contra Dei voluntatem, hoc fuisset volendo imis possibile , vel illicitum ; sed neutrum dici potest i er-SO , dic. Prob. min. i. Si voluisset aliquid efficaciter, P 4. quod si γ.8. saJ Ioia .e. 6.c. 4. ΓἶJ mc. Io. 39.
359쪽
344 De νoluntate, oe scientia Christi
quod Deus absolute non vult fieri; voluisset impossibile,& quidem scienter: nam sciebat&ea, quae absolute Deus non Vult fieri, & ea esse absolute impossibilia creaturae. Hoc autem dedecet summam Chii nisapientiam. a. si voluisset, quod per Dei voluntatem proh betur, & non licet, peccasset, quod horrendum est cogitare; ergo sicut Chiistus non potuit errare, nec peccare, ita nec potuit velle contraria divinae volun
Dixi autem, Uycaeitre , O absolute; quia forte s
eundum inclinationem,& appetitum naturalem,& secundum partem interiorem animae, & conditionate potuit velle aliqua , v. g. ut transiret calix, ut mox dicam.
Obiic. i. Christus in voluntate humana tristatur dei mniinente morte, & quidem usque ad mortem , MPetit ab ea immunitatem , & tamen sciebat eam esse Olita in a Deo; ergo non semper fuit consormis divi-Dae. Prob. ant. nam ipse fatetur: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et orat , Si post bile est , transeat ealis istet ergo, Sc. Resp. dist. ant. tr statur ex motivis, ex quibus Prae videbat offendi Patrem , ct illi displicere, conc. 'd Praevisione mortis, quatenus Placebat Patri . ne an P. ct con . tristabatur pro Iuda damnando, inquit Gl. Tr- statur non timore patiendi, quia ad hoc venerae, inquit Hieron. in Glosti , sed propter infelicem Iudam, Oscandalum Apostolorum, O 6e Donem udaeorum , Oemersionem Ierusalem fragilisatem carnis exponit scilicea ad ostendendam viritatem carnis huma ια'. uno verbo, tristitia haec tota erat in parte sensibili, de inferiori animae. Quantum ad orationem potius docet contrarium, anempe voluntatem suam prorsus subjectam , & conformem esse divinae, in volendo mori propter illam, non obstante carnis suae repugnantia . Docet humanσmpluritati voluntatem Dei praeponi, inquit Glossa, Docet eos privatam voluntatem corrigere, O dirigere juxta
divinam , ait August. Idem docet Chrysost. Di I Sublimen admirabilis philosophiae veritatem tradidit, cum exemplo nos doceat etiam natura abhorrente, O reni 1ente. Denique sic Orat, ut liOmo i non ex voluntate
360쪽
absoluta ,& essica ei vitandi mortem , quam praecipiebat Deus, sed voluntate conditio nata, & inessicaci nam emcaciter, &absoluth vult divinam fieri , imo ardenter hoc desiderat. Ideo diciti Baptismo habeo
baptietari baptismo sanguinis suiὶ quomodo coarctor,
donec perficiatur. Denique Ambrosius quasi ad litteram explicans ill aratristitiam in eumdem sensum, st. ut Veniat ex impatientia Potius, quam ex timore moriendi. Utque ad mortem , idest, non propter mortem . sed usque ad mortem tristis est Dominus Ideo durissime increpavit Petrum,qui di ssuadebat descensum inIerusalem,ubi crucifigendus erat. Vade post me Sathana : scandalum p mihi es non sapis . quae Deisunt. Iterum increpat eumdem ferientem satellites , dicens: Calicem., quem dedit mihi Pater,non mis, ut bibam illum φObjic. a. Si Christi voluntas fui siet consormis Paternae , non de illo conquereretur moriens, Deus mese, ut quid dereliquisti me φ ergo, &c. Prob. ant. nam haec verba potius sapiunt desperationem aliquam, saltem
palato, & iudicio impii Calvini.
Resp. neg.ant. utrumque: nam per hanc querelam
nihil aliud significat, quam derelictionem protectiq-nm Paternae, quatenus Pater eum permisit, leu derelj-quit erudelitati Judaeorum ; de hoc dicebat, ne inimici eius suspicarentur eum a Patre non solum ad tempus, sed penitus, bc pro semper derelictum; ideo brevi subiungit o Pateν, in manus tuas commendo spiritum
Quaeres de voluntate conditionataininefficaci 3 an etia mssem perfuerit conformis divinae. Resp. eam fuisse conformem, saltem in obiecto Mimali,seu motivo: nam quoad materiale, & secundum inclinationem naturalem, sine dubio non voluisset mortem , sed quoad formale semper voluntas Christi voluit omnia fieri, prout Deus ea fieri volebat, ut patet in illa oratione : Paper ,si υis , transeat calix iste, dic. Sic enim ostendit in appetitu horrorem natura lem mortis, qtis erat obiectum materiale orationis,de volitionen i ejusdem in appetitu rationali, secundum quod eadem mors placebat Deo.