장음표시 사용
371쪽
336 De voluntate, O gratia Christi
quod Deus tantam tratiam conrulerit ei, quantam misitiit. In commendando enim Christum , malo excede-pe quam deficere E laude sibi debita; si propter ignoran-
tiam oportet in alterutrum incideres ergo Scotus censet
gratiam Christi fisse summam, quam potuit illi DNus conserie, sed non potuit ei conferre infinitam ;quia infinitas in ementiis creatiS Iepugnat s non autem
Prob. I. p. quod non fuerit infinita. Nam , ut dicebamus , talis infinita S re Pugnat in creatis: nam infinitas est passio entis increati, sicut finitas entis creati, iailla soli Deo competit; sed gratia habitualis Christi est ens creatum ; ergo est finita. Confit. Nam anima Christi est in se substantia finita ; ergo non est capax qualitatis, seu formae infinitae intrinsece , & in sua entitate.r Prob. cons liner subiectum, di formam etiam accidentalem debet esse alia qua proportio ue sed finiti ad infinitum nulla est r ergo substantia animae finita non est capax formae, seu gratiar infinitae. Prob. 2. nam de ratione infiniti est, ut extra illud nihil possit accipi in eo generei sed identificat sibi omnem persectionem possibilem in eodem genere; alioqui oeesset illi, quidquid reperiretur extra illud; ergo si gratia Clitisti esset infinita in gradibus pep&chionis suae, nulla gratia posset haberi extra illam, sta hoc est absurdum , & Ouum s quia omnes Angeinli , & iusti habent gratiam similem, licet uon aeqv
Prob. a. p. ratione Moti. IJ r. ex Script . nam saJvidimus gloriam ejuβ, q asi unixeniti E Patre , id est, qualis decet u genitum; sed illa,qualis decet unig nitum, est summa possibilis dari; ergo&c. a. quando legimus , quod non dat Deus spiritum ad mensuram . intelligitur de Christo) sed gratia non ad mensu tam est gratia summa possibilis dari; erso gratia Claristi fuit summa. 3. dixerat supra , quod naturae intellectuali convenit, quod sit capax gratiae, in quantum est imago Dei, sed ista natura s humana Christi potuit esse summe imago Deis ergo summe capax gratiae; ergo potuit conferri sibi summa gratia . a. colligitur ex aliis vel bis . IJ Pater dibris filium ,
372쪽
& quidem sum me, & omnia dedit in manus ous : emgo dedit ei gratiam summam, quam possit dare 3. adducit illud dictum August. quidquid tibi vera ratione metius oceu reris. Has hoc Deum magis secille, quam nonfecisse s sed melius est Deum contui isse Christo filio suo summam gratiam possibilem: ergo &c. 6. Quia humanitas Christi assumpta est ad summam unionem Verbi; ergo & ad summam gratiam, & quid cm a
fortiori, Prob. cons qui enim dat majus , non negat quod minus; sed dando summam unionem, dedit, quod maius est, quam dando summam gratiam s et-go hanc non negavit. Prob. t. de summa negative; Nam haec summitas in hoc cormnit , ex dictis, quod nulli creaturae dederit
aut possit dare majorem S licet possit dare aequalem saltem de potentia absoluta, sed hoc ita dicendum de
Chri Ito ; ergo &c. Prob. min. I. Patet, quod posset dare aequalem , quia per hanc non suit exhausta Dei potentia , nec bonitas, alloqui non flant infinitae ; quiden im repugnat Verbum a ssumere adhuc aliam naturam cum aequali gratiat ergo haec gratia non fuit sumnia positive, sed tantum negative. Dico saltem de ροtentia absoluta) nam sorte de potentia ordinaria non videtur dari posse aequalem scum enim de lege posita Christus sit caput omnis creaturae rationalis , & a capite partic petur gratia , Nfluat in omnia membra s sequitur, quod debeat essema jor in capite, seu Christo,quam in omnibus, & singulis homi aibu S. Objic. i. ex principiis nostris tanta fiuit gratia Christi de facto, quanta seotuit este, sed potuit esse infinita actu, ergo fuit de facto. Prob. min. nulla enim potest dari tepugnantia tal f infinitatis, ergo dcc.
Resp. neg. in m. dc antec. Probat. Nam allata re Pugnantia sumcit praeter alias, quae patent ex Philosophia.
Inst. Gratia habitualis debuit esse proportiouata dignitati , ct capacitati lubjecti, seu personat: sed haec fuit infinita; ergo & illa. Resp. dist. maj. stabjecti immed ali , de inhaesi
res, conc. mediati , di denominationis, neg. maj. Scin in . nam subjectum immediatum , & inhaesionis gratiae habitualis eli voluntas creata Christi , non
373쪽
338 De voluntate, et gratia Christi
4utem Persona , nisi denominati vh, voluntas autem illa est finita in se. Inst. Tanta potuit MIe gratia,quanta fuit un h postatica,ad quam disponebat sed haec suit infinita sergo dc gratia. Resp. ne g. suppositum ant. lc. quod gratia literat ὁispositio ad unionem. Imo immediatior, & prior fuit unio, quam gratia , caltem prioritate naturae , ut dictum est. Resp.2. neg. min. Nam unio in sua entitate fuit Gnita , & infinita latum terminative Objic. a. ex Scripti ei spiritum ad men- ρινami ergo gratia eius fuit infinitar probat. tons. I. quod non est ad mensuram, est infinitum, nam omne finitum est ad mensuram. Resp. neS. cons. 6c dist. ant. Prob. ad mensuram absoluth, & simpliciter , con. ad mensuram secundum suid, di comparati Ve,neg. ant. gratia, cum fuerithmma possibilis, dicitur sine mensura comparati vh ad gratias omnium hominum, & Angelorum de tacto eum illa non comparandas . Inst. Infinitum est, ex quo quantumcumque reae eris, femρer restar accipiendum s sed talis est gratii Christi plenitudo; ergo est infinita. Prob. min. ex Script . de plenitudine ejus omnes accepimus, adeo ut
sit fons inexhaustus omnium gratiarum, quae sunt in Angelis , & in omnibus hominibus existentibus , &suturis 3 dc hoc absque fontis diminutione; nec enim minus gratiae unquam habuit, Vel habebit propter tantam participationem. Res p. neg. min. & dist. ant. Prob. sens moralis, &quoad meritum,con. physicus, ita ut ex illius gratiae cumulo, 6centitate hauriantur physichomnium graist te, sicut in fonte hauritur aqua , neg. antec. nam in tantum de plenitudine Christi suas glatias habent Angeli, di homines, quatenus Deus acceptavit m ritum ejus pro gratiis omnibus , quas daturus est etiam in infinitum.
objic. 3. Gratia Christi sumit valorem , & dignitatem ex persona Verbi, sed haec est infinitas ergo &VRei p. dist. niai. valorem, & dignitatem extrinseri
374쪽
cam, 8c moralem, con. Physicam, neg. mai. & consnec enim hoc facit ad persectionem entitativam , Aegra dualem, de qua loquimur. Certe non magis inde creIcitentitas Fratiae, quam animae, ac voluntatis. quae magis intime, &substantialiter unitur Verbo. Objic. . Saltem est infinita in ratione gratiae, quia Hddit animam Christi infinite aratam Deo et er ma-
Iiquo sensu potest dici infinita.
Resp. neg. ant. & rationem eius; non enim effectus stuperat causam suam 3 ergo sicut caula, nempe entitas gratiae est in se finita, ita S ille effectus.. Obiic. I. con. a. p. Gratia Christi non est supra eapacitatem eius naturalem, dc obedientialem; sed haec capacitas non est summa respectu omnis creaturae , ergo nec gratiar prob. min. nam sicut natura Angeli est perfectior anima Ch risti hominis, ita dc est capax maioris gratiae; ergo&c. Resp. neg. suppositum mai. nam supponit persecti nem lummam possibilem gratiae mensurari iuxta capacitatem physicam subjecti, saltem absolute , & positi ve, quod falsum est : nam mens uratur quidem n gati ve, quatenus non potest esse maior , quam potentia naturalis, & obedientialis subjecti, sed positi vh mensuratur ex regulis prudentiae , ω bonitatis, & sa- Plentiae divinae, quae, quantum est ex se, limitat dona sua, Vel secundum capacitatem illam physicam, vel secundum moralem dignitatem subjectorum, quae qui adiimma est in Christo prae omnibus creaturis Pos tibilibus, ita & gratia eius. Res P. a. ex Scoto, neg. min. & ant. Prob. Nam an ma non est inferior Angelo in ratione receptivi, de comparati vh ad gratiam. Recipientia , in quano mocrnentia, funt eiusdem rationis. Inst. Non plus gratiae debuit habere Christus,quam potuit rationabiliter expetere , sed non potuit rationabiliter expetere summam possibilem s ergo &c. Prob. min. non potuit expetere gratiam supra capacitatem naturae suae s sed haec non fuit summa possibilis; erga nec gratia: prob. min. nam natura Angeli est perfectior ue ergo natura Christi non fuit lumina. Rei p. neg. min. & mai. Prob. Nam ut dicebam , gratiae mensura non petitur ex natura physica subjecti
positive , sed ex Foluntate Dei, dc dignitate personae,
375쪽
3 6o De voluntate , O gratia Christi
di sie Christus potuit expetere tantam gratiam, quantam potuit, dc voluit Deus largiri. Objic. a. Natura humana Christi non est summa,ergo nec gratia ejus , non enim maior est ratio de gra tia, quam de natura. Imo ex perfectione substantiali magis ostenditur Dei potentia, ergo &c. Rei p. neg. cons. di Prob. ejus. Nam mensura graistiae, ut dicitum est, non Petitur ex entitate phusica ,& speci fica naturae, sed ex dignitate, quam habebat ex unione cum Verbo, & officio redemptionis . Objic. I. con. I. Non est major ratio, cur debuerit esse summa negati Ve , quam positive is ergo &c. Res p. neg. ant. Nam constat ex fundamentis conclusionis,quod quantaeumque fuerit gratia Christi Q d-linc Deus posset creare alias Eequales, licet non perfe
Objic. a. Grat a Christi non erat infinita actu ; ergo poterat dari maior ; nam Dei potentia non erat exhausta quoad persectiorem magis, quam quoad aequalem; ergo ς' - εRes p. neg. utramque cons. Nam de ratione entisereati est , ut sit limitatum. Unde repugnantia perfectionis gratiae venit ex intrinseca limitatione entis, quod magis patebit ex sequenti.
CONCLUSIO II. GRatia christi latii, tanta suis, ut non potuerit
auteri. Est Scotistarum. Prob. I. ex ScotOzit. IJ Dico , quod summam gratiam erea bilem po uix dare illi animae , nam summa tralia hoc modo potuis crearisimul unica creatione , O talis potuit conferri creaturae &c. Prob. a. ex Philosopho . Omnium natura eonstantium est finis tam maenitudinis , quam accretιο- nisi sc. datur status Persectionis, intentionis , di augmentationis , in naturis, qualitatibus, di quantitatibus exceptis numeris; ita ut in ills non eatur in infinitum,ergo possibilis est gratia, tam Perfecta leti intensa, ut non possit dari intensior, sed ex August. cit. ab eo isdem Scoto. Quidquid tibi melius vera ratione occur-νerit 3 sciat hoc Deum magis jecisse , quam non je
376쪽
eημι ergo, si talis gratia sit possibi lis, tecte dicitur fuisse in Christo.
Confir. Nam Deus per suam scientiam infinitam videt perfectissimam creaturam, di gratiam, quam possit e reare, alioqui non esset omnis sciens; ergo per omnipotentiam potuisset eam creare, & dare unig esto Christo a ergo & hoc fecit 3 ergo haec gratia non potuit fieri maior.
Prob. Nam omne possibile potest poni in actu tnam ex Philosopho , Guantum contingit esse in potentia, tantum contingio inae ruri ergo Deus potest de
facto , & in actu producere gratiam perfectissimam possibilem , cui non desit ullus gradus possibilis perinsectionis , ergo talis fuit gratia Christis ergo non po- tuit fieri perfectior . Prob. I. cons. nullus est gradus addibilis illi gratiae, quem Deus de facto , &actu non possit addere, alioqui non esset possibili si ergo omnes gradus perfectionis possibilis, quos potuerie Deus creare in illa gratia, fuerunt in Christo . Prob. . Non imis cat, Deum dedisse Christo insemam possibilem εratiam; ergo de facto dedit hanet cons. patet ex axiomate allato ex August. & ex hoe alio: in santum commendanda est humanitas christi, in quantum potest sine inconvenienti, vel repugnantia r ant. autem patebit ex solutione objectionum . Alias rationes habebis apud Fabrum, & alios Sc
Obiic. I. Deus posset unire gratiae Christ i gratiam Mariae; sed tunc gratia filii esset majors ergo gratia
Christi non est summa , nec incapax augmenti. Prob. mai. quia in hoc non apparet implicantia; et goti c. Resp. neg. maj. dc ant. PIOb. nam i mPlicat, quod gratia Christi fuerit summa, di quod possit alia illi uniri et addi . . . . 'Obiic. a. ex Script 3. proficiebat sapientia, & gratiae&c. ergo gratia ejus non erat summa, nec increscibili S. Resp. ut alias dist. cons. non erat summa in apparenti a , & manifestatione apud homines, con. in se,& sua intrinseca pei fectione, neg. coni.Christus os scebat phy sice in aetate , & quoad humanitatem sapientia, ejus sanctitas magis, ac magis, Sc successive agnoscebatur ab hominibus, ct in bovis operibus T 3.VI. Q , etiam
377쪽
3 6 a De voluntate, O gratia Christi
etiam proficiebat apud Deum, quamvis non ad gratiar augmentum intrinsecum. Objie. 3. Chalitas est intensibilis in infinitum ; ergoti gratia: prob. ant. nullus potest assignari gradus charitatis, cui non possit addi , seu qui non possit perfici, di excedis ergo &c. Prob. ant .si non posset ille gradus excedi, id esset vel ex natura talis gradus, vel ex impotentia Dei, vel ex incapacitate subjecti , sed nullum horum dici potest; ergo&c. Prob.min. I. non ex natura charitatis, tum quia est quaedam participatio honitatis, Zccharitatis divinae, quae est infinita , dc in infinitum participabilis : tum quia intensibilitas , ct remissibilitas est proprietas qualitatis, dc gratia est qualitas. a. non ex parte Dei, cujus potentia est infinita, 3. non ex parte subiecti, quasi vero limitatio eius in sua entitate inserat limitationem in capacitate passiva in ordine ad sormam, seu qualitatem perfectivam; quia qualitas, & maxime gratia, seu charitas, quo major est, eo magis dilatat, & auget capacitatem animae. Resp. neg. I. ant.& 2. & dist.min. I.& I. p. quartis nam
eum charisas, seu gratia sit ensereatum , 5c finitum , repugnat ei infinitas, qualis sequeretur , si posset intendi in infinitum : neg. etiam quoad 3. P. nam etiam repugnat capacitas infinita in subiecto finito. Inst.Quantitas potest augeri in infinitum ; ergo Zequalita Se Prob. ant. numelus potest augeri in infinitum.
Resp.dist. ant.quantitas discreta ,& successiva , concipermanens , & continua , neg. ant, si quantitas permanens augeretur in infinitum,daretur corpus infiniatum actu : di similiter,si qualitas intenderetur in infinitum, esset etiam infinita actu,& persectione, quod non potest dici de quantitate discreta , quae non crescit, nisi per juxta positionem , S materialiter. Inst. a. Qualitas disponens ad formam infinitam est Infinita saltem in potentia ; sed talis est gratia; ergo Sc. Prodimin .gratia disponit ad visionem infinitam , seu aeternam Dei ; ergo die. Resp. neg.min.& ant. Prob. nam licet gratia disponat ad visionem Dei, quae erit aeterna duratione , di quavest de objecto in se infinito, non sequitur , quod illa
sit in se infinita b ergo nec gratia , quae ad illam disponit a
378쪽
nit. Adde, quod haec ratio si valeret, nimium proba rei s nam probaret hoc de minima gratia cujusvis hominis , quae disponit ad Vitam aeternam. Objic. I.Data quacunque natura capaci gratiae, da bilis est perfectior , di perfectior in infinitum ue ergo di major , & persectior gratia r patet ant. nulla enim est ratio limitandi potentiam Dei quoad hoc : prob. cons. nam quo perfectior erit natura , eo Perfectiorem exigit gratiam ; ergo si est possibilis natura persecti otin infinitum , ita & gratia . Resp I neg. ant. Nam, ut patet ex Pli losophia . datur status in speciebus, quia possibilis esset aliqua essentia infinita, di haec infinitas est propria soli Deci ResP. z. ne g.cons. a sicut m hil prohibet minorem gratiam dari alicui Angelo, quam alicui homini, ita falsum est nobiliori naturae deberi, saltem necessario , majorem gratiam. Obile. . Si gratia Christi non possct augeri, non posset mereri, ni si per certos , S determinatos actus, non autem per plures, & in aeternum, Vel nihil a quireret gratiae per illos 3 imo & dMacto nihil gratiae meruisset per totum vitae decursum , quia gratia eius supponitur summa ab instanti suae conceptionis ι sed hoc est absurdum; ergo&c. Res P. neg.min. Nam supposito , quod per primum actum elicitum in instanti suae conceptionis meruerit, di habuerit summam possibilem gratiam, non est in
conveniens , quod per sequentia , 6c continua, aut aeterna merita nihil novi obtinueri , sicut beati in Coelo per aeternum amorem charitatis consummatae nihil de novo merentur, Vel acquirunt. Colligis ergo, quod cum res omnis creata sit in se finita , ubi lemel attigit summu in termi Dum suae 'erfectionis, nihil potest ei addi: Sic sitiquit IL Macedo
su bsistentia in ratisne terminandi , Nnio in ratione uniendi, O potentia materiae in ratione subjectandi formas, nec natura in ratione resilienui vacuo
persici, ct crescere non pod unx, luet in se star sinitae . Idem docet Scotus. Nam , inquit, fid babitu existente in termino, non potest ρer actum ιnια usum augeri ,
sed ibi est status si sic, cum quis habet sumniam giatiam, non potest illa ulterius augeri. Q. a id Repori. 3.d. II. g. 4
379쪽
36 De voluntate, O gratia Chrisei
Coll. a. quod i cet gratia Christi in entitate fuerit sinita, tamen fuit in summo gradu suae intensionis , seu persectionis, cui nihil potuerit addi, & quidem
major, quam fuerit concella , vel concedi posssit ulli purae creaturae , quae est summitas negativa, quatenus i On posset dari major: non autem positive, quia sicut non repugnat Verbum sibi a ssumere aliam similem naturam, ita nec illi concedere aequalem.
Coll. 3. ex his quae diximus hic de gratia , lucem accipere, quod diximus de beatitudine, & visione creata ei uidem animae .Christi cum pro pollionei videlicet, quod fuit summa etiam negative in eodem sensu. Qua res r An illa gratiae plenitudo fuerit in eo ab inflanti suae conceptionis.
Resp. a mimative i. quia nulla est ra io differendi dinam cum data fuerit, sicut ala dona, cum usurationis intuitu in onis hypostaticae, debuerunt &omnes gratiae simul insundi: a. quia id colligitur ex Script .& PP. nam dicit Angelus ad Mariam. Di J Vtiodex re nascetur sanctum , vocabitur silius Dei, scili cet filiatio divina. & gratia sanctitatis fuerunt simul in Christo, sed filiatio extitit ab instanti conceptionis sergo de sanctitatis plenitudo. Confir. quia haec vel ba significant Christum nasciturum cum sanctitate; nascetur sanctum . Certe inquit August. ad unxis eum Deus SPiritu S. non uti-ρMe oleo visibili, fed dono gratiae . ncc sane tunc unctui est Spiritu S. christus, quando super eum baptiaetatum Celuti columba descendit . . sed tune intellige dus est uncius, quando Verbum Dei caro factum est &c scilicet in ipso instanti conceptionis, de unionis hypostaticae.
An, O quae dona Spiritus Saneri habueris christus. Nomine donorum Spiritus Sancti intelliguntur
quaedam speciales gratiae, quibus nobis communicatur specialiter virtus divina , di cum muniter
380쪽
numerantur septem st. dona sapientiae, ἰntellectus, consilii , fortitudinis, scientiae, p etatis, S: timoris Domini. Ex his autem quaedam pestinent ad intellectiim ,& quaedam ad Voluntatem , ut diximus alias,d: hoc pendet a diversa explicatione Theologorum , iuxta quam pertinent ad alterutram facultatem . Scotus per si IJ sapientiam intelligit charitatem, per quam Deus nobis sapit. Nam inquit S. August. la Jsapientia est charitas Dei . . .es enim habitur quo Japit si bonti illud obiectum , quod est in se sapiendum . . . . sapientia est , qua sapis mihi Deus . a. intellectus significat fidem supernaturalem,prout super habitum , quo elevamur ad assentiendum revelatis. importat auxilium speciale , quo iuvamur ad assentiendum articulis fidei, qui sunt velut prima principia reliquorum s sicut intellectus in scientiis naturalibus dicitur habitus primorum principiorum. 3. consilii usignificat prudentiam , quae est habitus consiliatittis, seu habirus recte friutinandi practice. 4. Drtitudo eli ipsa moralis virtus, quae hoc nomine ponitur inter dona. s. scientia speciat etiam ad fidem persectiorem, quae est explicita notitia de credibilibus, sicut insciabilibus dicitur notitia conclusionis. 6 pietas est misericordia in pauperes, vetjustitia est in metate, inquit Scotus. . temperantia est in timore se. timor , vel spectat ad humilitatem, quae moderatur appetitum hono iis .
Suppono igitur ex Scoto, & ex dictis, D Jhaee do.
na non distingui essentialiter ab illis virtutibus, sed addere quaedam auxit a specialia , di suprenaturalia , quibus iuvatur anima ad actus illarum persecticros
ex specialibus illis donis. CONCLUSIO. Dona omnia Spiritus Sancti Detrunt in Christo em A
Prob I. ex Scoto cit. Vinam ibi adducit locum Isaiae, quem supponit loqui de Christo, in quo praedicuntur futurae illae Virtutes. Prob. 2. ex eadem Script. Nam de Claristo praedici-