장음표시 사용
451쪽
43 6 De merito , O satisfact. Christi
Cmistus meruit etiam peractus, quibus amplevit praecepta. Ηax sequitur ex dictis de libertate, &im peccabilitate Christi. Probbi ex Scoto. si s Si quid impediret meritum in ἰllis actibus maxime desectus libertatis; sed non dee-xat libertas ; ergo &c. Prob. Nam inquit , Daco , quod, moluntas in Christo ita libere elicit , O dominatur actui suo. eut υοluntas mea suo. Et certe si sufficienter e iat liber in actibus beatis ad meritum , quanto magis 3 n aliis, v. gr. in acceptatione mortis, & PIaecepti mo- 'Stob a. ex Script . Nam per obedientiam meruit sui nominis exaltationem . sad Humatiavit semetipsum Ja- Esus Obediens propter quoa ct Deus exaltavις illum,Sc. Item Tet' Sicut per inobedientiam unius peccatores
constituti sisnt multi , ira per unius obedienτιam Iustas Pio Ratio praecepti non aufert libertatem , nec
alias conditiones meriti s ergo non impedit meritum in actibus Christi, quibus implevit praeceptum . Prob. ant Nam praeceptum ut tale Praecise nihil reale pnyrticum ponit in actibus , alioqui nec nos essemus liberi adactuS PNeceptos, cuia possumus illos omittere peccando, non autem Christus, quia non poterat Peccare ι ergo nec omitte-ie illos actus f eigo illi actus non erant ei liberi ; e:go Re Ioea ant.quoad 2.patia & conseius: nam, ut d I-ximus upta de libertate Christi, & eius impeccabilitate, circa actus praecePlos suri liber me a te, seu remote , saltem quatenus illa praecepta libe in acceptavit,& physice adhuc poterat illos cimittere, vel poterant
non obligare sub peccato, & sic impeccabi Iaas eius
non obstabat libertati- . . e . Inst Physica liberi as ad aliquid faciendum , yel mittendum non sufficit, ut actus, vel oniassio eius fit laudabilis, aut vitupet abilis ι eigo neque ut illi actus in Chi stoestent meritorii. Prob. anti nam quia unus homo
452쪽
homo habet pnysicam potestatem occidendi totum exercitum . non ideo est laudabilis, si non occidas, quia deest illi potentia moralis; ergo ad meritum no a sussicit libertas physica faciendi, vel non faciendi, sed
requiritur moralis. Resp. dist ant . praecise , & si nihil aliud concurrae ex parte Voluntatis, cone. si accedat accestiatio libera moralis, etiam necessitatiS,neg.ant. de conseq. Prob. si ille miles gauderet se moraliter impotentem ad delendum totum exercitum , talis omissio esset ei laudabilis , & voluntaria: ita est de Christo, qui liberrime a ceptavit mandata Patris, iuxta illud, In ea te libriferiptum est de me, ut faciam voluntatem tuam , ce praeceptum; audi acceptationem, Deus meus v Iui, &C. Inst.2. Sed Christus non poterat non acce mare prae-eepta , nec omittere actus, qui Praecipiebantur,alioqui pecca siet; ergo nulla 'lutio. Resp.neg. ant. Id enim dicitur sine fundamento,nee
enim probabile est , Deum sic despotice imperasse filio
suo unigento Praeterea dici posset, Christum ex sua libera voluntate , & inclinatione fuisse paratum ad omnia agenda, S patienda , quae potuerunt praecipi, nec alia deca sa supervenisse praeceptum , nisi ut illis actibus accresceret meritum obedientiae, & sic evidens est praeceptum non impediisse libertatem operum. Obj c. a. Christus non fuit liber circa amorem beatificum s ergo nec circa res praeceptas; ergo necist rum executio fuit meritoria. Ρtob.ant. Nam per il lum amorem determinabatur ad praecepta Dei implenda, alioqui potuisset ab eo cessares ergo eorum executio non erat ei libera. Resp ut sol'. neg. am. nam sicut cum illo amore Perdispensationem retinebat Christus statum viatoris, &passibilitatis, ita S libertatem necessariam ad mer tum redemptionis.
453쪽
An meritum, o satisfactio Chrsi fuerint infinita. V Alor, seu quantitas meriti alicuius operis mensurari potest r. ex ipsa eius entitate intrinseca absque ulla consideratione ad aliquid extra ejus ent latem ir sic aurum praecellit aliis metallis inde pendenter ab ulla aestimatione, vel acceptatione, vel relatione ad aliquid , quod sit extra ipsum. a. ex obiecto, quod respicit; sic virtus Theologica praecellit moralibus , quia illa respicit immediale Deum , istae bonita Iein creatam , aut saltem rectitudinena naturalem. I. parte personae operantis sic opera Christi, cael xis paribus, digniora sunt operibus Petri, respecta personae Veibi, cui unitur humanitas operans. 4. ex pacto, aestimatione , seu acceptatione illius , apud quem meremur 3 sic Deus elevat Potum aquae eroga tae pauperi yropter Deum ad Valorem regni coelestis, ita ut pro illa eleemosyna debitorem se faciat Deus. regni sui in favorem eroganti . Quaeritur ergo de O-. peribus Christi singulis, vel saltem de omnibus simul., an fuerint infinit in ratione meriti aliquo ex lxis capitibuS. Porro Theologi omnes agnoscunt quidem in merito, & satisfactione Christi aliquam infinitatem , & fatentur , quod sufficeret Pro redemptione infinitorum hominum , & pro satisfactione , di remissione peccato rum infinitorum 1 sed non conveniunt de ratione, causa infinitatis, &c.
Atisfactio, seu meritum Christi est insinitum extrino seee , non intrinsece , seu entitative. Ita Scotistae communiter contra Tthom istas,di alios , qui asserunt infinitatem intrinsecam.
Prob. I. ex Scoto. Γ J Dieo , quod meritum chrissi fuit finitum , quia dependens ἀ principis finito MIentialiter, o acciniendo ipsum eum omnibus respectibus , ve eum respectu ad suppositum Verbi , βυe cum respeeri
454쪽
ad finem , quia omnes respectus isti erant sinisi, O trio
quomodocumque circumstantionatum sinitum erat; aut si fuit infinitum, sune non fuit m emitum plus secuniadum velle creatum , quam secundum velle Verbi increatum, =c Tamen ex circumstantia suppositide contruo , ratione suppositi , habuis quandam rationem extrinsecam , quare Deus Potuit accestrare illud in
insinitum, se . extensivὸ pro in itis. Idem docet in Reportatis. fi JProb.α quia Christus non meruit nisi peractus humanos;: sed isti fuerunt entitativE, & intrinsece finiti ;. ergo & merita. Mai. patet: nam actiones divinae non sunt capaces meriti, quia meritum arguit inferioritatem in merente. Prob. min. actiones humanae Christi non potuerunt excedere sua Scausas; sed istae erant finitae in entitate,& Virtute, nem e voluntas creata ; er O actus, seu Opera Christi humana fuerunt entitative finita. Prob. I. Infinitas valoris operum Chiisti petitur vel ab entitate gratiae, vel a supposito verbi, vel obiecto illorum , vel ab acceptatione divina ; sed nullum horum dat operibus Christi valorem intrinsece, se uentitative infinitum ergo &c. Probo in. r.ex dictis patet, quod gratia fati finita. a. non ex supposito Uerbi, ut mox patebit: nam suppositum non influit valorem intrinlicum. 3. non ex objecta: nam Virtutes e
ius non habebant alia obiecta, quam nostIae. 4. non eX acceptatione divina, quia haec non dat valorem in trinsecum , sed pure extrinsecum; ergo&c.' Dices, Infinitatem non peti ex parte solius naturae, seu voluntatis humanae, sed simul ex parte personae Verbi ad illa opera concurrentis. Contra I. quia suppositum Verbi non aliter concurrit in opera, & actiones humanitatis , quam concurreret propria subsistentia; sed haec non concurreret effecti vh, sed pure terminative, ut suppono ex Metaphys.& ex dictis supra s ergo opera humana Christi nullam infinitatem intrinsecam lumunt a supposito Uerbi. Cont.a. quia opera Christi humana non possunt dependere effecti ve a Verbo potius, quam a Patre,& Spiritu S. nam opera Trinitatis ad extra sunt communia,& indivisa quoad emcientiam.
455쪽
go Demerito , O fati assi Christi
Prob. 3. Si h c opera haberent aliquam infinitatem, maxime ex dignitate operantis 3 sed haec non dat infinitatem entitativam , sive intrinsecam s ergo Sc. Prob. min. nam dignitas operantis non dat infinitatem opexi intensivam, nee obiectivam, nec localem, nec fin lem, nec .rmalem , nec materialem; ergo illa dignitas non dat meritis infinitatem simpliciter, & intrinsecam , sed secundum quid , dc extrinsecam. Min. paret e nam ex his capit ibus opera Christi humana erant finita. Mai. prob. nam dignitas regis Iargientis nummum no auget Valorem intrinsecum ejus supra nummum datum a rustico, quamvis aliunde possit crescere valor & meritum doni regii, v. gr. e meliori objecto, di fine, ex intensiori charitate, dcc.
Prob. . ex dictis alias de gratia Christi, S de infiniato : nam repugnat infinitum in substantia, vel qualitate, di quantitate , ergo &c.
COnsir. Nam inde sequeretur omnia opera Christi fuisse aequalia singula enim fuissent infinita, & non datur infinitum infin to maius; & omnia simul opera
eius in toto decursu vitae suae non facerent meritum maius, nee fatisfactionem eius Pleniorem , quam uni in rus, & primus actus eius elicitus in instanti conceptionis; sed hoc videtur absurdum , ergo Sc. Confir. a. Nam si opera Christi haberent infinitatem intrinsecam , essent aequalis valoris, & dignitatis cum operibus divinis, seu increatis ; sed cons. est absurdum, de falsissimum; ergo &c. Prob mai. nam essent
intrinsece, & entitative infinita , di ab eodem principio effecti ver nam adversarii volunt, quod Verbum init uat effective, di quod actiones sint e flecti ve supPositorum; sed omnia infinita sunt aquai a; ergo Sc. Prob. denique: nam per hanc infinitatem salvantur omnia, quae dicuntur in Script. S l P. de Genitudine
satisfactionis,& meritorum Christi,& virantur incon-Venientia & absurditates , quibus obnoxia est contiaria sententia, ut patebit solui . obiectionum. obiic. i. ex Script.& PΡ. Nam dicit ur copiosa apud Deinum redemnis . Et, Empti estis pretis magno . Et S. B sit. dictit christisanguinis nesium excedit omnem valorem . Et NaetianΣ. dicit, Sanguinem christi lavare omne peccarum s sive , ut notat Basil. Sanguinem maν-
Urum infiniti, intervallis distare a sanguine Christi sc
456쪽
propter valorem infinitum . Et Clem. UI. a Terit, Christum meritis , O satisfacIionibus aequisiυisse infinitum . thesaurum hominibus, . unam guttam sanguinis fulse s seientem ad persectam redemptionem nostram, ergo ex PP. imo dc ex sensu Ecclesiae metitum Christi fuit intrinsece infinitum. Resp. neg.cons. Nam ex infinitate,' quam tribuimus metitis Christi, redemptio est copiosissima, & pretium eius summum . Et quoad PP. inquit Scotus . diacta ista videntur inperbοιice dicta, O evlicanda,sc.de infinitate extrinseca per aeceptationem di vinam, quatenus Deus intuitu personae operantis, quae subust bat in Verbo, acceptavit illa opera in ordine ad prae- mium infinitum , & ut satisfactiqnem plenissimam pro infinitis. Et hoc lassicit inten ioni Clementis qui
haec dicebat, ut doceret thesaurum , ex quo accipiti
tur indulgentiae , esse inexhaustum , quia fundatur inmeritis Christi, quae sunt infinita taIi infinitate,ut exhauriri non possint, ut de facto non possunt exhauriri propter hanc ordinationem divinam, qua voluit haec merita valere pro infinitis. Obiic. a. Valor meritorum Christi petitur ex digniatate Personae operantis; sed personae huius dignitas est infinita; ergo di meritum. Prob. mai. Nam sicut offensa erescit ex dignitate offensi, ita &satisfactio ex dignitate satisfacientis. Resp. dist.mai. Valor , & dignitas extrinseca, conci
intrinjeca, neg.mai &conseq. Nam in materia iustitiae commutati vae non attenditur qualitas eersonarum sed gravitas, vel levitas nocumenti, & ad istud compar tur satisfactio, quae spectat ad iustitiam istam.Praeter ea sicut peccatum respicit Deum offensum, &inde contrahit gravitatem extrinsech, & denominati vh infinitam; ita dc satisfactio est a Christo subsistente in
persona divina, aqua similiter habet denominati nem quandam infinitatis. Objic. 3. Actiones Christi suerunt Theandriea, seu Deiviriles; sed actiones di vinae sunt intrinsece infini-
. eae; ergo Sc actiones Christi. Prob. ma, quia tam Pr cedunt a Deo, quam ab homines ergo contrabant infinitatem a Deo: cons. videtur Scoti: nam inquit, Si meritum christi fuit infinitum, tunc meritum non
fuit plus seeundum velle creatum, qu4m secandum v
457쪽
442 De merito , O satisfact. Christi
te hie reatum Verbi i ergo non negat infinitatem coarctatam ex parte Verbi. Resp. dist i .ant. Theandrisae , quatenus elicitae a Voluntate humana subsistente in persona di vina , conc. quatenus elicitae tam a persona divina, quam a voluntate humana, neg. ant. & cons.Piob. Nam, ut d ximus, sicut personalitas propria humanitatis no influit physice & essicienter in actiones humanas, ita nec pers
na Verbi in easdeni, quia nihil ibi praestat, nisi supplere locum, & munus subsistentiae humanae. Scotus autem non dicit, quod de facto velle illud,in quo est meritum, sit a Verbo aeque, ac ab humanitate, sed quod sic deberet esse , ut diceretur infinitum , ut patet ex
Inst. Limitat Io in rat one meriti est propria purae creaturae ; ergo dedecet Christum , qui non est pura
Resp.rist cons. Dedecet Christum agentem ex principio increato , te divino , conc. agenteni Per Voluntarem creatam , neg.cons. Nam sicut non dedecet illum operari per voluntatem humanam , ita nec habere Metiones, & merita enti taxi ve ,& intrinsece finita. Obiic. . Meritum , dc satisfactio Christi valet pro infinitis peccati&, di peccatoribus; ergo est valoris.
infiniti intrinsece . ., Reis. neg. cons. nam ad hoc sufficit infinita SeXtrinseca, quatenus acceptatur pro remissione infinitorum,
Inst. Satisfactio non potest excedere Valorem operis, alioqui effectus excederet causam suam; ergo si satisfactio Christi Valet pro infinitis, valor operum eius erit infinitus entitati v ea . . Resp. dist. ant. Valorem intrinsectim , Vel extrins cum conc. intrinsecum, neg.ant. & conseq. Valor extrinsecus est infinitus ex pacto, & acceptatione, & haae acceptatio fundatur in illa dignitate extrinseca,& congruentiae , quam accepit a persona Verbi. Dist. etiam prob.ant. effectus moralis excederet causam suam moralem quoad entitatem, conc. effectus physicus causam physicam, neg. ant. opera Christi sunt causa moralis satisfactionis , & remissionis peccatorum, non physica . Et praeterea haec causa habet etiam aliquam infinitatem, sicut effectus cum aliqua proportione, sic
458쪽
ex pacto, & ex dignitate personae.
Inst. 2. Meritum mensuratur ex praemvis; sed praemia operum Christi sunt vere infinita intrinsece; ergo di ipsum meritum . Prob. min. Praemia meriti Christi
sunt remissiones peccatorum omnium , in Rulon Somnium gratiarum pro eisdem, & collationes gloriae omnibus electis alea haec omnia simul aut divisim lunt infinita intrinsece ; ergo de praemium Christi.
ut d cemus, satisfactio Christi non fuit de toto rigore
iustitiae. Et praeterea omnia peccata in comyaratione meritorum Christi sunt longe inferiora; sunt enim ordinis naturalis, & infimi, merita vero ordinis s Per naturalis, εc summi. Resp. 2. neg.min. Nam falsum est, peccati gra ita tem esse positivo, Sc intrinsece infinitam , nec gratia: Omnes in sua entitate, Sc numero sunt cateSorematice infinitae: ita est de lumine gloriae. Obiic. s. Illud est infinitum actu de intrinsech, quod
excedit ex se omnem gratiam,& gloriam, quam Deus posset creare cconcedere , sed metitum Christi ita eκ- cedit omnem gratiam , di gloriam : non enim potest assignari ratio mensurae, aut limitationis . Prob. mai. Nam Deus potest semper maiorem, & maiorem gratiam, & gloriam creare, & concedere in infinitum , ergo merκum,quod illa excedit, debet esse ex se infinitum. O. Eist. min. excedit ratione suppositi, di deitatis, cui voluntas unitur hypostatich , & a quo merita elein Vantur denominati vh, & extrinsece, cone. excedit se cundum se intrinsece, negmin.&cons. Prob. Nam licet ex eo capite non possit assignari terminus, seu mesura talis dignitatis entitativae ,& intrinsecae,& mul
et, minus dignitatis extrinsecae, non sequitur,quin illae sit finita, sicut ista est infinita.
Objic. denique . Scotus in commendando Christum magis vult excedere, quam deficere, S: quidquid rationabile , & gloriosum est Christo , dc non implicat. Se ito, inquit August. hoc Deum potius De sse,quim non, fecise; sed talis infinitas absoluta metiti est gloriosior Christo, be non implicat; ergo asserenda est. μRes p. neg. min. Nam im plicantia, di a bsurditas pa tent ex fundamentis conclusionis, ut quos unica Cliti
459쪽
sti actio potuisset esse meritoria ; quod singula operae
fuissent aequalia ν quod si Verbum , aut Spiritus S. 1umeret aliam naturam, non posset per eam habere aliud meritum ab isto distinctuim repugnant enim P uta infinita simpliciter . . Haec magis patent ex dictis alias de merito, ubi PIO-batum est pactum, & acceptationem divinam elle Iationem , seu conditionem com Pletivam meriti: nam quoad hoc eadem est ratio de merito Christi. Nam, Inquit Scotus, id Meritum 63 aliquid acceptatum , veoaeceptandum in alio, pro quo ab aeceptanre atiquid eis νehribuendum illi. in quo est quasi debarum pro Ela merito illi, vel alteri , pro quo meruit. Haec autem acceptatio non est aliquid novum decretum Dei pro tempore , pro quo operatur quis, sed est decretum generale, di aeternum, quo statuitur Omm existenti in gra tia , & operanti in talibus circumstanti is conferre tale, aut tale praemium , S sic per aeternum decretum Incarnationis Christi in carne passibili decrevit acceptarre opera eius in satisiactionem , & redemptionem
Collige autem, quod Scotus in hoc puncto non d cet illam acceptationem operum Chiisti pro lati satis factione , & redemptione omnium peccatorum tulit ita liberam, & gratuitam, ut nihil inciale illis per quod motus fuerit ad illam e nam aspexit Deus non solum ad naturam , & enti ratem. Perum eius, uuae omnia fuerunt quidem sancti Isima, sed valoris n- niti , sed etiam aspexit ad dignitatem perlonae divinae terminantis,& sustentantis naturam operante;alloqui, inquit, fac ex formali ratione sua illa opera non poterant acceptari in infinitum pro tinnitis, sed pro mitis . Nora sequentia verba r Tamen ex circumstantia ρο- F de congrua, ratione suppositi, habuit
infinitum , scitiset extensi'e pro. insinιιιs . Quaecli IPenderentur ab advertariis , non sic inveherendoctrinam hane Scoti. Imo hinc facile conciliari poe
460쪽
Disputat. IX. 3 443 QUAESTIO IV.
, Quid meruis Christus tam sibi , quam nobis.
TON quaerimus demerito Christi circa suam unionem cum Verbo , seu an sibi meruerit, vel mereri potuerit suam incarnationem. Nam haec qua stio deeita est negative, ubi de causis ejus. Quaestio tantum procedit de gratia sanctificante cum aliis donis, & de gloria animae suae, an illa meruerit, vel mereri potuerit: item de gloria corpovis, & nomianis sui exaltatione. 1 Quoad nos vero quaeae versatur circa praedestin . tionem, iustificationem , dc alia dona gratiae, & gl aiae singula PerstringemuS..
CONCLUSIO.CHri s non meruis sibi nec gratiam sanctimam.
item, nec de via AEdinaria potuit mereri , bene et/e
xο de potantia absoluta. Est communis quoad i. p. Prob. I. ex Scino. si J Dico , quod non meruit Mifruitionem. Quod essicaciter probat rationibus add cendis, di inde sequitur, quod neque gratiam sancti fixantem 3 tum qiuia, ut Eatuit supra, negat, quod unionem praecesserit ulla gratias tum quia patuit,eum dum summa gratia suisse conceptum . Prob. Per partes, & I. de gloria: nam iIle actas
meritorius versaretur vel circa Deum, vel circa creatu iam , vel esset ipse actus fiuitionis; sed nullum horum dici potest ι ergo dic. Prob. min. I. non circa Dq-um, nulso enim actu persectiori potuit attingere Deum , quam Visione . di stultione, quae illi debebantur
ex vi unioniS s ergo &c. a. non Circa creataram, nota
enim, decuit eum re*icere primo. quidquam praeter Deum , indignum esset filio naturali Dei respicere creaturam, Priusquam Deum: non Per acturni-psium fiuitionissalioqui haec fuisset causa sui ipsius e go nullo actu meruit beatitudinem animae suae. Prob. 2. In I. instanti suae conceptionis fuit beatus; ergo in eodem non meruit beatitudinem , quia det via ordinaria meritum praecedit praemium.