장음표시 사용
511쪽
ηρε De potentia, O adoratione Christi
homo Deus , & de sua unione eum Verbo ; sed hoe non probarent opera , nisi phv sice fierent ex uni nis 3 ergo ita esse descendum est δε prob.min .nam essectus moralis non ostendit causam luam,quia est aequi-Vocus cum i lia. Resp. dist .mai. testimonium, quod non esset puru, homo , ut putabant Iudaei, & quod vera dicebat eis: con .maj.dc neg. min.quod exibant phydice ab eius h
manitate s. neg. mai.& con non enim id innuunt Verba illa, sed potius contrarium; nam addit quae ego facio in nomine Patris mei, id est per virtutem Dei Patris , non per meam secundum humanitatem , & hoc magis patet ex aliis Verbis ejusdem, ut cum dicebat, qui eredit in me, opera, quae ego facis e faetet, majora dic. sed sic loquens non intendit, quod credentes illa faciant physice, nec colligitur ex prioribus verbis; ergo &e. Igitur in tantum illa miraeula tribuuntur huma- nitati, quatenus ex meritis, di ad nutum ejus Deus operabatur illa.
oen, O qualiter Christus ut homo sit adorandus; ADoratio est honor exhibitus alicui eum nota su
missionis propter superioritatem , vel excellentiam eius, unde latius patet, quam honoratio ; nam potest honorari inserior, Vel aequalis, sed non adoratur, nisi superior. Interna consistit in actu interiori animae adorantis: externa Vero in actibus , de
sensibilibus, v. g. genuflexionibus, & aliis signis e
Adoratio vera supponit in intellectu existimati nem excellentiae, & mperioritatis in persona, quae adoratur, di in voluntate affectum submissionis ad 'eamdem personam Velut superiorem in merito, vel dignitate, & in potentiis exterioribus exercetur per signa praedicta, vel alia sensibilia ad significationem talium actuum interiorum instituta. Adoratio subdividitur in latriam, dullam , & h per ullam. L atria, ex communi usu Theologorum,
ni Mat cultum exhibitum in proletalionem su-
512쪽
premae , seu infinitae , seu increatae dignitatis, re e cellent tae , di hoc sensu debetur so Ii Deo. Dulia, ex eodem usu , significat honorem, di cultum exhibitum alteri creaturae propter singulare sanctitatem , seu exiscellentiam,quae in illa perlona dignoscitur, & hic cultus exhibetur omnibus Sanctis,&AngelisDei propter
eminentem,& supernaturalem eorum gratiam,& sanctitatem . 'perducia est dulia,seu Veneratio singui ias, & supereminenS , quae exhibetur creaturae in pro .
testationem siugular is,& supereminentis dignitatis, &excellentiae, di talis est adoratio, quae debetur Virgini Dei parae ratione maternitatis Divinae, qua s pereminet omnibus puris creaturis, & propter sanctitatem illi dignitati pi oportionatam . - Porro adoratio alia est civilis , quae exhibetur hominibus secundum varios gradus dignitatum , ita distingui potest in latriam , quae supremis principibus , seu regibus, R duliam, quae aliis dominis subalteo nis, & hyperdultam,quae exhibetur his, qui in singulari ordine superioritatis, seu dignitatis elevantur sub principe, & super alios dominos, & magnates . Rursus dividitur in absolutam, quae exhibetur alicui propter excellentiam , quae in ipQ est vere, di proprie , &relativam, quae exhibetur rei, vel personae non propter excellentiam, & meritum, quod Vere, di proprient intra, iplam , sed extrinsece, &respective ad alium, ad quem ille cultus debetur, dc ad quem res illa pertinet aliquo modo: talis est cultus , & veneratio, quam ex hibemus Cruci, di reliquiis Christidi Sanctqtumi nee enim id, facimus propter ullam excellentiam absolutam, quae in em existat, sed pro- pzer relationem, & pertinentiam ejusdem Christi , dc Sanctorum , quos ita veneramur , & ad quos illa. pertinent, &.sic ille cultus non respicit illos cineres , Vel ossa , vel imagines, vel Cruces, nisi materialiter, quia formaliter , & ultimate respicit ipsum Christum, &Sanctos, quos imagines illae rePresentant , di quos veneramur in illis rebus: sic famulos, dc domesticos in civilibus veneramur pἔOpter do
Ηis suppositis, quaeritur, an Christus , ut homo, sitia donandu cultu latriae, non tantum specificative , .
di ut homo signi ficat totum suppositum ex humania
513쪽
3 8 De potentia, ct adoratione Chrissi
tate , &subsistentia Verbi, sed etiam reduplicativ8,& ratione humanitatis cum donis omnibus creatis Praecise a personalitate Verbi
CHristo, ut homini absolute , O specificative debe
tur cultus latriae , reduplicative aurem , tr eise ratione humanitatis , probabile est non deberi nisi eultum perduine. Est de fide contra Nestorium, qui ut volebat duas personas in Christo, divinam, &humanam, sic Christo ut homini non tribuebat, nisi latriam relativam , st. Propter Deum gestantem eum, qui apparet , qui est homo : sicut idem honor defertur imperatori , dc eius PurPurae, sed qui desertur purpurae, est relativus. R. p. est communior ψProb. I. P. I. ex Scoto, qui Post subtilem dc Christo ut homine distinctionem , vel secundum naturam divinam solum categor ematice, vel syncategorematice , dicit, quod siJchristus non solummodo secundum naturam divinam, cate rematice , O s)ncategorematice , sed etiam secundum humanam debet adora ri , quia non debet excludi narura humana d termino adorationis, quasi ipsam eAcludendo non post totum adoravi. Et hoc Probat ex Damasc. faJ Christus Deus
perfectus, O homo perfect Vs, quem adoramus cum Patre , O Spiritu S. una ador tione cum incontamin bili earne eius , non in ador bδlem earnem ejus die emees &c. Adoratur enim in una Verbi h)pinasi &e. Ecee pro I. conclusionis P. Pro Z. Vero addi i , sumendo autem Ly, solummodo syncategorematice redvpl cati vh, seu prout exeludit aιiq id , Μῖ rasionem adorandi, ρομes diei , quod solummodo secundum naturam divinam οβ adorandus excludenda aliam naturam , scilicet humanam , ut est ratio adorandi, quia nulla est alia ratio adorationis deb. De summo Domino, sient nee corpus est ratio adorandi virenosum; ergo ex Scoto Christus, ut homo specificative , sive secundum humanitatem , simul cum subsistentia Verbi, debet vere adorari cui in tu latriae, sed non reduplicati vh, seu sor maliter ratione humanitatis cum ullo dono cIeato.
514쪽
Prob. 2. ex Script. nam de facto de Magis Regibus: Iegtur, quod siJ Procidentes adoraverunt eum , &munera, quae obtulerunt, testantur eius divinitatem humanitatem, & regiam dignitatem iuxta Patrum interpretationem di aurum, thus , m arrham regique , hominique , Deoque dona ferunt. Et Paulus, ad in nomine Iesu omne tenusectatur . Et in Coelo, f;Ivia ginti quatuor seniores ceciderunt coram qnct . . Et ,αdoraverunt viventem &c. Et de mulieribus ad sepulchrum eius in die resurrectionis: scillae aceesserunt, o tenuerunt pedes eius, O adoraverunt eum ScriConfir.Christus etiam ut homo est vere filius Dei naturali&, ex dictis supra; ergo est vere adorandus cultu eodem, quo Pater, & SPiritus S. Prob.cons. nam
inquit ipse: Os i ut omnes bonorificent filium , sicut honorimant Patrem : Quia ego , ω' Pater unum sumus . Item & Apostolus : eum iterum introduxit primogenitum in Orbem terrae, dicit, in adorent eum omnes
Angeli ejus . Ubi notat Chlymst. non de Deo Ver- ιο ista diei ; sed de Christo , qua earne praeditus est, non
enim aliter introductus in. mundum filius dieitur , quam in carne, eum in mundo jam esset &c. ergo Ece. Prob. 3.ex Conciliis, &Ρatribus ; nam in V. Syn do dicitur, si quis non una adoratione Verbum incar natum eum propria ejus carne adorat, Anath. D .
Unde ait Cyrillus : s8J unus , idemque christus Iesus, unigenitusque Dei filius animo coneψ tur, qui ungadoratione cum propria earne adoratu ; ergo adora
tione latriae. Et S. Athanas. respondens ad Arrianos qui Catholicos accusabant, quod servirent creaturae adorantes Christum, respondet. Q Hos ereaturam non adoramus: absit, Gentilium enim , O Arria rum ejusmodi est error; idem docet Coac. Chalcedo de Lateran .sub Martino. Prob. . eadem P. exemplis , quibus utuntur Patres. ad Probandam veritatem adorationis, quia eodem modo , 5c actu rem gimus lignum gnitum ,& ignem, idi quamvis solus ignis sit ratio, seu motivum fugae, tamen uti umque,sc. lignum, & ignis inexistens ligno terminat fugam: a. quia ut dicit Scotus, eodem actu.
515쪽
3oo De potentia, O adoratione Chri i
ndoramus civiliter Imperatorem, & Vestem eius, tiacet sola persona Imperatoris sit ratio adorandi .Eodem actu adoramus animam alicujus Sancti,& corpus eius, licet sola sanctitas animae sit ratio adorationiS, quia
corpus unum totum constituit cum anima s ergo
idem est de Christo homine, licet sola deitas, leupersona Veibi sit ratio adorationis latriae, tamen humanitas terminat eamdem adorationem , Propter unitatem personae, in qua unitur Verbo.
Confit. Nam sicut in Christo agnoscimus verum hominem , & verum Deum , di unum suppositum , ita utrumque uno cultu, di adoratione colimus 3 sed ille cultus, quo adoratur ut Deus, est latria; ergo& ille, quo adoratur, ut homo : nam ibi est eadem ratio. di moti vum adorationis, licet sint duo termini partiales,nempe deitas,& humanitas coniunctim. Prob. 2. P. cum Scoto. Nam humanitas in Christo est semper creatura, &entitative finita, etiam cum unione secundum se, dc cum summa suae gratia, ocsanctitate creata; ergo cum illis omnibus non est ratio adorandi Christum cultu latriae . Objic. I n. IO. Adoratio latriae non debetur, mitsummo Domino: sed summum dominium non competit Christo, ut homini ; ergo nec adoratio latriae τprob. min. nam sunmuum dominium com Petit ei sciis tum ratione deitatis 3 ergo SC . Resp:di inmin. ut homini reduplicati VC , seu formaliter ratione humanitatis, con. specificative, & pro
tit homo in Christo supponit pro supposito, &personalitate divina , ne g.min.& cons. nam Ly homo lupinponit pro natura humana subsistente in Verbo, seu, potius pro supposito Verbi habente humanitatem, &se illi competit summum dominium, non reduplica live secundum humanitatem , sed ratione totius suppositi. Inst. Christus ratione totius suppofiti non est summe di Iigendus, nec summum bonum 3 ergo &c.
Resp.dist.ant.syncategorematice, di seorsim secum dum singulas partes, con. categorematice , dc simul sumptus, neg.ant. nam hoc senis est vere Deus, de
ita summum bonum , di summe diligendus, di ultimus finis.
Objic. a. Si Christo ut homini deberetur latri a , maxime
516쪽
xime propter unionem cum Verbo, seu eum de ita te ; sed haec ratio non valet s ergo&c. Prob. min. nam haec unio non elevat humanitatem extra ordinem creaturae s sed nulli creaturae competit haec adoratio;
Resp. neg. mai. non enim sic loquimur propter unionem , quasi unio sit praecisa ratio adorationis latriae, sed propter Verbum , quod importatur in recto in hac materia ; nam adoratio cadit in suppositum, quod suppositum est habens, & sustentans hu
Inst. Non sola deitas, sed etiam humanitas est obiectum talis adorationis; sed humanitas non debet esse objectum latriae; ergo Sc. maj. patet: alioqui non diceretur adorari, ut nomos prob. min. nam est semper inferior deitati infinite; ergo non est objectum arqualis adorationi S. Resp.dist. mai.obiectum terminativum, con. motia vum, neg. maj. & dist. pariter min. humanitas seor sim a supposito , con. ut subsistens in Uerbo , neg. min. dc cons. nam loquimur de Christo homine, Sceompleto, seu subsistente in unitate personae cum Verbo. Inst.2. Humanitas ut unita Verbo non cessat esse humanitas, & natura creata; ergo hoc non sulficit, ut debeat adorari ut Deus. Resp.dissicontrat debeat adorari seorsim, & ratione sui praeci se a Verbo, con. ratione unionis, & unitatis personae divinaes neg. cons. nam sicut consideratur ut unita, & subsistens in Verbo , ita adoratur in Verbo, & Propter Uerbum ipsa adoratione Verbi. Objic. 4. Si Christus, ut homo, esset adorandus adoratione latriae, possent illi offerti sacrificia; sed cons. est falsum , numquam enim id fecit Ecclesia iergo. Prob. mai. nam sacrificatio est praecipuus cultus
RAP.neg. maj.&cons prob. nam licet sacrificium sit praecipuus actus latriae, non sequitur, quin Ieser vetur soli Deo, nec quin possit offerri homini Deo . Praeterea non mirum , quod in Ecclesia nou soleat ullum sacrificium osterri Christo Deo homini, quia nullum habet sacrificium praeter Eucharisticum , in
quo Christus ipse est hostia, ficut fu i in sacrificio
517쪽
ωo1 De potentia,ct adoratione Christi .
. in eis est etiam simul sacerdos, cujus ossicium eius nomine obeunt nostri Presbyteri; unde non mirum,
''1 a Lrie Christus sibi ipsi non offerat, nec sibi omerendum commiserit nob's. Sacrifici IChiisto a J Sacerdotum ministerιο , InquIunt 11.
Fcta' 'Actus amoris, vel adorationis ad Chiist um
mcin termeatur a fi humanitatem ejus, licet unita rix Noce: o neque adoratio; est enim eadem ratio I ue, orobant .nam illi actus essenti ab terr siatierun nil em infinitam ; ergo non possunt ter neg- .c yy & distinetuamus duas na
ς 30S 'Θs hori non debet adorati secundum huma- -con. ratione Personae , in qua subsistit, neg. eons Idist. ant.prob. agnoscit superiorem praecia, re '; ne natu rete , secundum quam orat, con. absolu-2 2 simplieiter secundum personam orantem, neg.
l. ri ti it et reo secundum humanitatem , di redupli-
ies ut hoino, adoratur autem, ut Deus sustentans humanitatem , di cum illa faciens μ cies; 'I'sio2 In Psal.98. adorate Dabellum pedum
.ius intelligit humanitatem Christi, & docet illam non' adorati tua adoratione, Fια tama est , quaequei'Resp dist. con non adoratur latria secundum se, &xatione sui praecise a Verbo , con. ut unita Verbo , &faciens cum eo unum suppositum, neg. cons. nam d
518쪽
non cogitavit glossator, nec August. a quo ille Glosisam accepit, imo nec fideliter verba August. scripsit, qui non excipit illam adorationem , & dicit , scabeiatum, quod adoras, propter ipsum adoras; scilicet non adoratur humanitas seorsim a Verbo saltem cultu
Objic. I. con. 2. P. Christus ratione humanitatis est Redemptor noster, & summe Sanctus ; ergo & secundum humanitatem debetur ei summa ad ratio latriae: Prob. cons. nam unus ex illis titulis sufficit acli vperduliam, seu ad summum honorem inter creat uias ι ergo accedente novo titulo pariter supra summum debetur ei honor supra summum s ergo i
Resp.dist.utramque cons summa adoratio intra oris dinem creaturae, con. absolute, & supra ordinem creatu Iae, neg. cons. utramque s nam sicut tituli illi duo summe Sancti, & Redemptoris non extrahunt humanitatem ex Ordine cIeaturae, ita nec exigunt honorem supra summum , qui possit deberi cieaturae. Inst. Christus ut homo reduplicative, di ratione humanitatis, habet infinitum meritum s ergo exigit infinitum hono tem : ant. patet, nam per illam satisfecit Pro peccato , quod habet malitiam infinitam, &pro infinitis peccatis Sc. Resp. ex dictis neg. ant. & prob. nam constat, nec metitum Christi fuisse intrinsece infinitum, nec malitiam peccati, aut Omnium peccatorum ascendere ad strictam infinitatem. Diximus etiam , quod si aliquam infinitatem habuit Christi meritum, non rati' ne humanitatis elicientis, sed intuitu Verbi, de ex acceptatione divina . Inst. a. Titulo creationis debetur latria Deo; ergo& Christo debet ut idem honor titulo Redemptionis rised hic titulus convenit illi secundum humanitatem ;ergo & latria: Prob. I. cons non enim redemptio minorem nobis imponit dependentiam , quam creatio :nihil nobis nasci profuit, nisi redimi profuisset. Et m lius nobis fuisIet non nasci, quam mori in Peccato , ut Christus dicebat de I uda. Item creatio est beneficium naturae, Iedemptio Vero gratiae supernaturalis 3 ergo &c. Resp. dist. cons. titulo redemptionis quoad agens
519쪽
s o De potentia, ct adoratione Christi
prancipale, con. quoad agens instrumentale , ne g. cons.& sic dist. subsumptuni, secundum humanitatem instrumentaliter, c n. in ratione causae principalis , neg. subsumptum : nam hic titulus convenit I. toti Trinitati, de notionaliter Verbo divinor instrumentaliter autem , & minus principaliter humanitati: ita .
obile. Σ. Secundum humanitatem est caput Ecclesiae 3 erso & supremus Dominus; ergo & secundum
humanitatem debetur ei summus honor, st. latriae. Resp. dist. ant. secundum humanitatem, ut tam tam Verbo, conc. secundum se Praecise a Verbo, neg. ant.
ut constat ex dictis de gratia capitis.
Humanitati Christi, praecise ab unione cum Verbo, O secundum se , debetur eultus h)perduine ; fata
premus tamen in illo ordine' gradu. Eri communior. Prob. I. ex Scoto docente , quod faJ summa M- predulia debetur Christo, qua homo redimens : sicut latria , qua Deus creans: nam inquit, eidem perso me debemus istam summam hyperdutiam , quae ei debetur ratione redemptiυnis meritoria factae , cui etiam debe
mus adorationem latriae ratione creationis &c.
Prob. a. Nam humanitas Christi sic spectata nihil est aliud, quam com Positum constans corpore, anima rationali cum summa gratia sanctificante, &ni is donis pariter summe persectis, ratione quorum nihil est perfectius sub Deo, sed tamen est semper quid cieatum , & sub Deo j sed tali creaturae debet ut e ultus hyperduliae supremus in illo Ordine ; ergo dec. maj.patet ex suppositione: min. prob ex dictis de hae specie adorationis , dc de excellentia animae Christi ,& donorum eius; nam sicut cum his donis non excedit ordinem rerum creatarum , sed excellet longissime super omnes creaturas , ita debetur illi honor su pereminens , & singularissimus. Est enim Pontifex noster innocens, O im uutus , segregatus ά peceato, ribus , o excelsior caelis factus : ait Apostolus. His adde titulum redemptionis; nam ratione reiademptionis summum dominium habet in nos, ita ut
520쪽
sub Deo non sit possibile maius. Debemus ei cultum tali dominio, di titulo proportionatum , qualis est hyperdulia haec summa , &singularis, qua non cepossibilis excellentior sub Deo. Confit. Nam Christus sub hoc respectu, & titulo instauravit omnia , sive quae in terris, sive quae in ca lis sunt. Et ipse in hoc mori utis est Christus, O resurrexix, ut vivorum , ct mortuorum dominetur. Et est caput Omnis creaturae, ut patet ex dictis ; ergo debetur ei supereminens cultus sub cultu Dei. Dico, sub enitis Dei ; nam, ut dicebamus supra , lnimanitas Christi sic considerata nihi3 habet, quod
excedat ordinem creaturae, & dependet a Deo titulo creationis, di conservationis ergo Non debetur ei cultus, nisi inferior cultui, qui debetur Deo.
Unde sicut in Christo considcramus duas naturas , divinam , & humanam in unitate suppositi , & duos titulos, Creatoris se. & Redemptoris, sic ei debemus duplicem adorationem secundum duas illas considerationes, si fiant seorsim . Nempe latriam ratione, deitatis, di titulo creationis , & hyperduliam rati ne humanitatis, & titulo redemptionis . Moneo tamen cum Scoto. id Quod tutum est in adoratione non nimis distinguere naturam illam creatam a Ver ιο , sed Verbum subsistens in duabus naturis adorare, o ita Verbum habens naturam humanam potest fum- me diligi , licet ipsa natura non diligatur, neque etιammmme diligatur unio naturae ad Verbum, quae est creatura Sec. de facto hae distinctiones manere debent in- . tra scholam : populis Vero proponenda, de suadenda adoratio summa , & latriae absolute, 6c secundum totum esse Christi Domini, qui est suppositum in divinitate, & humanitate subsistens, & ut talis, una realiter adoratione colendus. Objici Conci l. & PP. docent Christi humanitatem esse una, eademque adoratione colendam cum Verbo, nec dici posse eam coadorati, sed cum Verbo debetur ei latria i ergo &c. prob. cons. nam si ratione humanitatis debetur ei tantum hyperdulia , 5c ratione Verbi debetur ei latria , coleretur duplici ado