장음표시 사용
231쪽
1le M o DESTIA. terioribus gestibus; ut scilieet ia
eis maturitas debita obteruetur i& huius virtutis pars potissima esteutrapetis, quam Phi osophus ponit; quia etiam in ludicris, in qui in bus est difficilius, inoduai debitum
non excedit. 3 . q. ..quo I. ad 3. 2.2. l. 16O, a. I.
mansuetudinem, quae moderatur passiones irae i unde dioit, omnem
Qu. h. in qua sensu ristius diei d. modestia quod est pudor hon statu puram , ct stabilem comparans
Resp. D. Thomas, dicendumquδd pudor non ponitur hic pro passione verecundiae, sed pro quadam exteriori compositione , cuius pudor causa esia potest : sicut etiam castitas 3indor interdum dicitur; quia contrarium eius maxi- est turpe, quod verecundia timet. Similiter contrarium mode-.stiae est maxime apparens; dc sieest natum confusionem inducere, quam pudor timet. s. s 4 33. q. 3. voluptatibus seu i , dissicilius po- .. a. qu. I. A. test earum absentiam sustinere ratio modo ex naturali dispositio-Vu. 3. cur Apost. ει titvm 3. ait ne; quia videlicet h.ibet animum sed mori os , omncm est 'More minus constantem propter fragili mansuetudιπεμ ad omne/ boms- tatem complexionis : & hoc mo do comparantur Deminae ad manculos , ut Philosophus dicit in 7.eth. M ideo illi qui muliebria pariuntur , inolles dicuntur , qu .iu muliebres effectι. a. a. quast. I. ad I.
Quaritur x. a quisvi causis ur mollities
Resp. D. Thomas , dieendum quod mollities causatur dupliciter: no modo ex consuetudine ;Cum enim aliquis consuetus est
Resp. D. Thomas, modestia est virtus, per quam aliquis in omniis bus exterioribus modum rener, ut non offendat cuiusquam aspectum: Philipp. . modestia vestra nota sit
quis est impetuosior in Interiori bus am ctibus . tantis resteriatur dissi ei lius etiam in exterioribus realis autem est inter omnes a meis
232쪽
coactisne, sed etia- a necessitate. Resp. D. Thomas , dicendum
voluntas hominis ex necessitate mouetur ad aliquid eligenduna, nec tamen ponebant quSd voluntas cogeretur: Non enim omne neccia sata uiri est violentum , sed soli in id cuius principium est extra. Haec aurem opinio est haeretica. I ollit enim rationem meriti, & demeriti in humanis actibus: non enim videtur esse meritorium,vel de ale. xstoria quod aliquis sic ex neces.sitate agit, quod vitare non possit. Est etiam annumeranda inter extraneas Philosophiae opiniones. Quia non solum contrariatur fidei; sed subuertit omnia principi λPhilosophiae moralis: Si enim non sit liberum aliquid in nobis , sed
ex necessitate movemur ad volendum , tollitur deliberatio, exhor xatio , praeceptum , oc punitio , Scuus, & vituperium , circa qux moralis Philosophia e sistit. in . dιj. q. νniea de electione hamana
u. an liceat a morabando requirere,
o Esp. D. Thomas , dicendum quod cum peccatum sit contra naturam , ut patet per Damascenum in 1. lib. de fide Orthod. reia quirere impletionem naturalis deinsiderij non est peccatum , nisi aliqua in ordinatio adiungatur ἱ fictit patet in seniptione cibi , de potus: homo 2utem naturaliter scire desiderat unde si requiratur alicuius rei notitia , non est peccatum; nisi sorte per accidens, hoc est per aliis quam inordinationem adiunctam puta si per studium , & inquisitionem alicuius scientiae aliquis impediatur ab his , quibus tenetur intendere ; pura si praedicator impediatur ab officio debitae praedi-eationis propter studium Geometriae ; aut etiam si quis inquira: aliquid cognoscere supet bE,&praesumptuose de sua facultate confidens ; vel si qua alia huiusmodi in ordinatio circa hoc contingat. Nulla autem inordinatio in nacinquisitione videtur, si aliquis requirat a moriente cognoscere starum suum post mortem , sub inittendo tamen hoc diuino iudicio unde nulla ratio viderur , qua se
233쪽
H1 M VLIER. debeat diei hoe esse preeatum: nut
iat te ex dubitationi. fidei de futu. ro statu, quali tentando inquirat.
Q aritur cur in mutis ribuo abundat
nec bruta animalia possunt continere propter hoc qudd non habent aliquid quod concupiscentiis obviare possit.
Quar. I. anct quando liceat aliquem
quod cum membrum aliquod si pars totius humani corporis,est proprer totum, sicut imperfectu iri propter ps r fictum runde disponendum ι st de me bro humani corinioris lecundum quod expediat totis
membrum autem humani corporis per se qui dei illa ed ad bonum totius corporis:per accidens tamen . Porcst contingcre quod ite
noctuam : puta cum membrum putridum est totius corpocis corruptiuum: si digo membrum sanum Lutat, de in tua naturali dis. politione consist iis, non potest praescindi absque totius corporis dctrimento. b d quia ipse rotus homo ordinatur ut ad finem ad totam cum munitatum , cuius est pars , potest contingerc , auod absicissio membri citi vhrgat in detriis mc larum totuis corporis,ordinetur tamen ad bonum Communitatis, inquantum alicui infertur in poenam ad cohibitionem peccat rumo& ideo licui P ripublὲ campo testatem aliquis licite Prinatur to taliter vita propter aliquas maio- ros culpas , ira etiam prii a tur membro propter aliquas culpas minores.
Hoc autem non est licitum alia cui priuatae personae, etiam volente illo cuius est membrum e qitia per hoc fit iniuria communitali, curiis est ipse homo , & omnes P .irtes eius: si vero membrum pro- pter putredinem sit totius co poris c Iruptitrum , tunc licitum est de voluntate eius cuius cst membrum , patri dum membrum piae Deindere , propter salutem totius corporis: quia unicuique commi Lia i si cura propriae salii tis & eadem ratio cst, si fiat voluntate eius , ad que in pertinet curari desilute eius, qui habet membrum
corrupti iam a aliter autem aliquem membro mutilare est omnino illicitum. 2.a. . 61. s. I- tu cer
234쪽
Resp. D. Thomas , dicendum aucta membrum non est praescin. aei,dum propter corporalem salutem totius, nisi quando aliter tota subuenati non potust : saluti aute a spirituali semper potest aliter subueniri q iam per membri
praecisionem : quia peccatum sub. iacet voluntati : de ideo in nullo casu licet membriam praecindere propter quodcunque Puccatum vitandum: unde Chiysostomus exisponens illud Matthaei is. Ia ω Em nucbι, ιμι se nos casfrauerunt Proyterru'κ ἔαιον uis , dicit : 7 in permsis, orum abloso iam , sea mala
Msp. D. Thomao , dicendumq ibd negligentia directe opia ponitur solicitudini : solicitudo
autem pertinet ad rationem, in rect Hudo sollicitudinis ad prudentiam : unde pe r oppositum negligi ritia ad imprud critiam pertinet. Et hoc etiam ex ipso nomine apparer : quia Isidorus dicit in libro etymol. e re ns dic tu' quasi neeeli evi:electio autem rccta eorum , quae sunt ad finem , ad pruden- Iiam pertinet e unde negligentia pertinet ad imprudentiam. a. a.
Resp. D. Thomas , dicendum quod ii gligentia prouenit exq-da in remissio ire voluntatis , per in contingit quod ratio nono licitatur, ut praecipiat ea quae debet, vel eo modo quo de oet. Potest ergo dupliciter conting re, quod negligentia sit peccatam
mortale: uno modo ex parte eius
quod praetermitti cur per n gligentiam , quod quidem si sit de necessitate silutis , siue sit actus , sine
circunstantia, erit peccatum mortale : alio modo ex parte eausae; ῖ enim voluntas in tantum sit remis. si circa ea quae sunt Dei . v c totalltcr a Dei i baritate deficiat , talis neg:igentia fit peccatum mortale. Et hoc piaec pii e contingit , quando trigligentia sequitur ex
Alioquin si negligentia eo sistat in praetc Missione alicuius actus , vel circuns Mulae . quae non sit de necessitate solutis ; nte hoe s et ex contemptu , sed ex aliq o defecta
235쪽
seruoris , qui impeditur interdum visia hominιι sunt non arctis , qua per aliquod veniale peccatum , sine hi/ vitiis agi potest.
tunc negligentia non est mortale . Peccatum , sed veniale 2.2. q.s . D Esp. D. Thomas , dicendum a. s. in cory. I, quod ad negotiatores pertinet commutationibus rerum insisterer. Mar. 3. quomodo utriscetur illud ut autem Philosophus dicit in pri- Eses. 7. ei in t smet Dιum, nihil nε- mia politicorum,duplex est rerum Itig . commutatio: una quidem quasi naturalis , de necellaria , pco quam Resp. D. Jhomas, dicendum scilicet fit commutatio rei,d rem, quod timor Dei operatur ad vita- Vel rerum & denariorum proptertionem cuiustibet peccati, quia necessitatem vitae , & talas com Vt dicitur prouerb. i s. per itino- mutatio non proprie pertinet ad rem Domini declinat omnis a ma- negotiatores , sed magis ad oeco. lo :& ideo timor saeit negligen- nomicos , vel politicos , qui ha tiam vitare. Non tamen ita qudd bent prouidere , vel domui , ve L. directe negligentia timori oppo- Ciuitati de rebus necessariis ad vi- natur , sed inquantum timor exci- eam: ali .i vero commutationis spetat hominem ad actus rationis e cies est , vel denariorum ad dena. unde etiam infra dicetur quod ti- Iios , vel quarumcunque rerum admor facit consiliatiuos. in eadem dznarios, non propter res necessa. q. 6...1 .ad 6. ia. Vitae, sed propter lucrum quaerendum,dc haec quidem negotia. de . . quomoao im elluatuν -- tio proprie videtur ad negotiato-Per illud Eccle. 7. de nutireotia res pertinere secundum Philos OMAE Purga te cum paucis, dicens : phum. quamuia oblatio Parua siι, multa is prima autem commutatio lauri
rum delictorum purgar negligen- dabilis est , quia deseruit naturalitiaν. . necessi rati : secunda autem iustἡVituperatur ; quia quantum est de Resp. D. Thomas , dicendum se deseruit cupiditati lucri , quae quod parua oblatio cum humili terminum nescit, sed in infinitum mente & pura dilectione iacta , ut tendit. Et, ideo negotiatio secun ibidem dicitur , non solum pur- dum se considerata quandam tur
gat peccata venialia , sed etiam pitudinem habet, inquantum non mortalia. ib. d. a. 3. ad 2. importat de sui ratione finem honestum , vel necessarium. NEGOTIATIO. Lucrum tamen , quod est negotiationis finis , etsi in sui ratione ore. r. qκid siι negotiatio: ct utrum non importet aliquid honestum , sit liciιa , st laudabilis , iuxta il- vcl neccssarium , nihil tamen im lud D. Augussini supra Ps. o. ue- portat de sui ratione vitiosum,vel gstιia or ati duι acquirenas , pro Virtuti contrarium : unde nihil. nuo blasphemar, pro pratiis ra- prohibet lucrum ordinari assiali rum . Διιιur, or peieras : sed bu quem finem necellarium, vel etiam
236쪽
aa reddetur. Sicut elim aliquis lucrum moderatu m,quod negotiando quaerit. ordinat ad domus suae sustentationem, vel etiam ad subueniendum indigentibus:vel etiamcdm aliquis negoriationi intendit propter publicam utilitatem , ne scilicet res necessariae ad vitam Patriae desint; de lucrum expetit
non quasi finem , sed quasi stipen
Resp. D. Thomas , que,d tempore debito mercationes fiant, non diebus festiuis; & tempore quo caristiam inducere possit, tale. officium exerceatur : Et modus debitur seruetur , ut sine fraude fiat , secundam licitum contra
qu bis casibus id liceat. Resp. D. Thomas . dicendum quod non quicunque carius Ue dit aliquid quana emerit, negotiatur sed soluim qui ad hoc emit vicarius vendat. Si autem emit remmon ut vendat , sed ut teneat; &Iost nodum propter aliquam Cauam eam vendere velit, non est negotiatio , quamuis Cari4s ven
Potest enim licite facere; vel quia in aliquo rem ineliorauit; vel quia pretium rei est mutatum secundum diuersitatem loci , vel temporis ι vel propter periculum,
eui se exponit, transferendo rem de loco ad locum, vel etiam Rrri faciendo. 2.2. q 77. .4 Q . 4. an negotiario sit lieita elericis, vel monaebis. νει 'rmientib-. Resp. supra. v. Cleriein qu s.& infra. v. Poemeas ct m et Um.
q. r. quot modis dieatur aliquid
Resp. D. Thomas , dicendum quod ars Notoria est illicita, &ineficax : illicita quidem est, quia
utitur quibusdam ad scientiain acquirendam , quae non habent secundum se virtutem causandi scientiam; sicut inspectione quariandam figurarunt , re prolatione quorumdam ignotorum verborum, & aliis huiusmodi: & ideo huiusmodi ars non utitur his, ut causis , sed ut signis e non autem ut signis diuinitiis institutis , sicut sunt sacramentalia signa e via de relinquitur , qiibd si ut superuacua signa, M per consequens perrincntia ad pacta qilaedam significationum cum daemonibus placita . Disitigeo by Cooste
237쪽
atque foederata:& ideo ars Notoria penitus cst repudianda , dc fu .gienda Christiano , sicut & aliae artes nugatoriae, vcl noxiae superstitionis, ut Augustinus dicIL. 1. de Doctr. Christi. Est etiam homini ars inessicax ad sesentiam acquirendam , Climen im per huiusmodi artem non intendatur acquisitio sciciatiae per modum homini connaturalem, scilicet ad inueniendo , vel addi Dcendo ; consequens est , quod iste effectus vel expectetur a Dco , vel a daemonibus et certum est autem aliquos , Deo sapientiam & scientiam pe r infusionem habui fle, sicut de Salomone legitur. 3. Rc g. ι.& a. Paxali.p. I. Dominus etiam Discipulis suis dixit Lucae a I. Ego
num non datur qui briscunque, aut cum cerra Obseruatione, scd secundum arbitrium Spiritus S. secundum illud I. ad Cor. I 1. Atis quidem aAtην per υινι rum serismo sapienιιa. ati sermo Icsent a sc-dum eundem Spiritu-; dc postea sub .
tinet illuminate intellectum : --quisitio autem scientiae fit petilluminationem intellectus : de ideo nullus unquam per daemones scientiam acquisuit: Unde Augustinus dicit in io.. de civit. Dei. Porpbraum fater Muralem reletu
s Idest operationibus daemonum
Possint tamen daemones.verbis hominibus colloquentes, ex pri mere vel bis aliqua scientia ruindocumenta , sed hoc non quaeria
dium nouae legis suit in amore, ideo Chtistus diicipulos suos nutrire dc buit in amore quodam zideo si sponsum nominat dc diseipulos filios ; quia i ta sunt nomina : amosis unde bonum ess quia conservcm eos.& ideo nolo aliis . quid graue eis imponere ne abhorriream . & sic retrocedant: & ideo qui in Religionibus sunt noui , non sunt grauandi: unde A mbroinsius in lib. de similitudinibus r. prehendit eos, qui nouitias gram inter onerant. Et hoc est quod
Christus dicit nunquid positant
&c. quasi dicat : non oportet quod ieiunent , sed magis in qua dam dulcedine vivere , de amOCe , ut sic legem meam recipiant in amore , ut habetur ad Rom. 6.
cha usque ad Pentecostem non. sunt ieiunia. quia tunc recolu Ecclesia nouitatem legis. ιn ιβy. I.
238쪽
ρινfectis : ct quomodo inte2gi da brat ιllud Christi Luea s. non possune Atii sponsi se una νε quamdincum ipsis est sponis. Resp. D. Thomas , dicendum qnod illud verbum Domini tripliciter potest exponi : Uno modo
secun sum Chrys. qui dicit quod
Et secundum hoc magis conuenit v cum imperfectis & nouitiis in ieiuniis dispensitur , quam Cirin antiquioribus & perfectis ἰ ut paret in Glossa super illud Psal. i 3 o. dictu abdauasus ij Uer masνε sinis alio modo potest diei secundum
do , seeundum August. qui distin .suit duplex ieiunium ; quorum virum pertinet ad humilitatem tribulationis r Et hoc non competit viris perfectis , qui dicuntur fili j sponti: unde ubi Luc. dicit, non pus- t filis syansi iein fare , dicit M tth. non pusu, jsi L i sponsi iugere :aliud autem est quod pertiner ad gaudium mentis in spiritualia su Dpense. &tale ieiunium conuenit perscistis. a. 2. I. I 47. H. q. β
OBEDIENTIA. MyREsp. D. Thomas , dicendum
quod sicut actiones rerum natuis alium procedunt ex potentiis naturalibus, ita etia operationes tui. manae procedunt ex humana voluntate r Oportet autem in Tebus humanis , quod superiores moueant inferiores per suam voluntatem ex vi aut horitatis Diuinitus ordinatae: mouere ausera per rationem , nc voluntatem est praecipere : dc ideo sicut ex ipso ordine naturali Diuinitus instituto in se. riota in rebus naturalibus necesse habent subiici motioni superio ru; ita etiam in rebus humanis ex ordine iuris naturalis , & Diuini tenentur inferiores suis superioribus
uar. 2. virum ex hoc quod obedire non sit gratuitum sed debitum .
Thomas , dicendum potest iudicari gratuitum dupliciter : uno modo ex arte ipi ius operis . quia scilicetonio ad ad non obligatur : alio modo ex parte operam is, quia scilicet liberi voluntate hoc facit : pus autem redditur virtuosum &laudabile & meritorium praecipue secundum quod ex voluntate pro cedit : & ideo quamuis obedire sit debitum , si prompta voluntate aliquis obediat, non propter hoc minuitur eius meritum i maxim Eapud Deum , qui non sollim exteriora opera, verum etiam interio
rem voluntatem vide r. 2.1. q. IO - . a. I . aia 3.
Resp. D. quod aliquid Disiligod by Gooste
239쪽
Resp. D. Thomas, dicendam quod ad omnia opera bona quae Decialem habent laudis rationem specialis virtus determinatur : hoc enim proprie competit virtuti, ut opus bonum reddat sicut dicitura. Eth. obedire autem superiori debitum est secundum diuinum ordinem rebus inditum , & per consequens est bonum, ci in bonum consistat in modo , lpecie, Mordine , ut Aug. dicit in lib. de natura boni, habet autem hic aetiis specialem rationem laudis ex speciali obiecto : cum enim inferiores suis superiori bas multa de. beant exhibere , inter caetera hoc est unum speciale , qudd tenemur eorum praeceptis obedire , unde obedientia est specialis virtus , &eius speciale obiectum est praeceptum , tacitum Vel .expressum : Voluntas enim superioris quocunque modo innotescat , est quoddam tacitum praeceptum : Et tanto videtur obedientia promptior, quan- id expressum praeceptum obediendo praeuenit voluntate superioris
intellecti. 1.2. . I A. a. a. 3n corp.
u. . quomodo inteligi debeat illo
ιι με. Resp D. Thomas, dicendum quod obedientia sicut & quaelibet
virtus debet ii ibere promptam vΟ-lantatem in suum proprium obiectum , non autem in id quod repugnans eli et : proprium autem obiect im obedieritiae est praecep tum , quod quidem ex alterius vo-Φuntare procedit: unde obedientia .rcddit i comptam hominis voltu
ratem ad implendum voluntatem alterius , scilicet praecipientis. 'Si autem id , quod ei praecipitur , se propter se ei volitum , etia in abiaque ratione praecepti , sicut accidit in prosperis , iam ex propria voluntate tendit in illud , & non videtur illud implere propter praeceptum , sed propter voluntatem
propriam : sed quando illud quod
praecipitur, nullo modo est secundum se volitum, sed est secunddm
se consideratum propriae volunta. ti repugnans , sicut accidit in asis peris , tunc omnino manifestum
est, quod non impletur, nisi propter praeceptum : de ideo Gregorius dieit ibidem, qu5d obediencia, qua babet aliquid de suo in yro 'eris , est vel nulla vel minσr 1 quia scilicet voluntas propria non videtur principaliter tendere ad implendum praeceptum , sed ad assequendum proprium volitum, in aduersis autem vel ais ibbus , est maior : quia Voluntas propria in nihil aliud tendit, quam in Praeceptum. Sed hoc intelligendum est secun dom id quod exterius apparet .' se eunddm tamen Dei iudiciunt, qui coria rimatur, potest conringere, qudii etiam in prosperis obedientia aliquid de suo habens non propter hoc sit minus laudabilis; si
scilicet propria voluntas obedientis non minus deuote tendat adimpletionem praecepti. 2.2. f., O
240쪽
ubd.scut dictum est , obediens homo non tenetur homini obedi. mouetur ad imperium praecipien- re sed sollini Deo. iis , quadam necessitate iustitiae, Tenetur autem homo homini
sicut res naturalis mouetur ex vir- obedire in his , quae e X rerὲus pcrtute sui motoris necessitate natu, coipus sunt agenda ἱ in quibu5 ta-rae et quod autem aliqua res nat, men secundum ea quae ad naturam Talis non moueatur a suo motore, corporis pertinent, homo homini
potest contingere dupliciter: uno obedire non tenetur , ted sol immodo, propter impedimentum Deo : quia Omnes natura sunt pa quod prouenit ex fortiori virtute res, puta in his quae pertinent ad alterius mouentis ; sicut lignum corporis sustentationuin, & prolis non comburitur ab igne, si fortior generationem: unde non icnentur vis aquae impediat: alio modo ex nec servi Dominis, ncc filis patende fectu ordinis mobilis ad moto. tibus obedire de matrimonio conis re quia etsi subiiciatur eius actioni trahendo , vol virgjnitate seruatiis quantum ad aliquid non tanaen da , aut aliquo alio huuismodi. quoad omnia ; sicut humor quado- Sed in his, que pirtinent adq e lubiicitur actioni calcitis qua,. dispostionem actuum , & verum tum ad calefieri, non tamen quan- humanarum tenetur subditu suo tum ad exsiccari siue consumi Et superiori obedire secundum cxtio. sinu litet ex duobus potest contin- nem saperioris , sicut miles Ducigere, quod subditus suo se petiori exercitus in his, quae pertinent ad non teneatur in omnibus obedite: bellum; seruus Domino in his quae uno modo propter praeceptum ma- pertinent ad seruilia opera ex eis laris. potestatis , utenim super ; quenda ; filius Patri in his quae illud ad Rom. 13. qui ρειε pertinent ad disciplinam vitae , rest/ti remunt , ipsi sibi damnationem c taram domestica mi& sic de aliis. . . cquirunt, dicit Glossa , si quid ius a. a. q. IOA. u. I. n οργ. 1. 1 t. d.
rurs m si quid Proeonsul iubhai , O Q. 6. quomodo tria attendi debeant, aliud Imperator , nunquid dubitatur σ ob eruari in obcdιentia. tuo conιempto si esse seruiendum, ergo si aliud Imperatoν , aliud Deus Rese. D Thomas , dicendum iηbeat, conrempto illo obtemperand-m quod licue diuina prudentia te- est Deo: alio modo non tenetur guntur res naturales quodam or- inferior silo Superiori obedire, si dine , ira dc res humanae: in ρο- eLaliquid praecipiat, in quo ei nota b Ination utem rerum natur subdatur , dieit enim Seneca in s. lium talis ordo attenditur, quod de bene ficiis, .irat, si quia existimat Deu . infima per superiora moueris struitutem an totum hominem descen- sicut habetur ab Aug. in 3. dodere ι pars enim minor excepta est. Trin. & similiter in rebus huina-cε ora obnoxia sunt , s ascripta nis oportet quod inferiores a Deci Dominis ; mens quidem est sua iuru : mediantibus superioribus guber ec ideo ita his , quae pertinent aἀ nentur : mouent autem Praelati, i ςIiorem motum voluntatis . . suos subditos per imperium ζ vno