장음표시 사용
261쪽
Prouidere, quam vitae alien M. Sed quia occidere hominem non licet , niti publica aut horitate propter bonum commune , illicitum est quod homo intendat occidere hominem ut seipsum defen
dat ; nisi ei , qui habet publicam
authoritatem , qui intendens hominem occidere ad sui defensionem , refert hoc ad publicum bonum , ut patet in milite pugnante contra hostes, dc in ministro Iudicis pugnante contra latronem :quamuis etiam & isti peccent , si
priuata libidine moueantur. 2. 2. u. 66. a. 7. n cory. 6. s. d. 23. f. a. a. 2. u. a. Od 2. 9 3. u. II. virum ille sit reus homieidii, qui alterum occidit , defendιndo νιtam propria is , vel et tam domum suam.
Resp. D. Thomas,dicendum quod Exsd. 11. dicitur: Si est ringens fur Vmum , sae Ff diens , inuentus
fuerit, er accepto vulnεrc morluus fuerit, partu Itir non erit reus sanguinia e sed multo magis licitum est defendere propriam visam , quam propriam domum e ergo etiam si aliquis occidat' aliquem pro defensione vitae suae , non erit reus homicidi j a. 2. q. 66. a. p. in AErg. sed contra. Quar. l8. quomodo intelligi d beat D. August. ad publicolam uicens :de oceι dandis homιn bus, ne ab eu quisquam occidatu non mihi placer consilium, et forte sit miter,aut publica sun tiona teneatur , ut non
pro se hae saeiar , sed pro aliis, accepta legitima potestate , si Wim
congruat persona. Et in primo de: lib. arb. dicens : Pomodo apud diu nam prouidentiam a peccato liberi sunt , qui pro his rebas quas
contemni oporι et , humana cadepeliuit Ium Resp. D. Thomas , dicendum quod aut horitas Augustini intelligenda est in eo casu quo quis in , tendit occidere hominem ut seip. suria a morte liberet: In quo etiam casu intelligitur aut horitas inducta ex libro de libero arbitrio o unde signanter dicitur spro bu re-β- ὶ in quo des gnatur intentio. Ibid. ad I.
Qμ. I9. quid requiratuν , οι iste quic M at erum occidiι , excusetur a
Resp. D. Thomas , dicendum quod se eundum Philosophum a. phy si corii casis est causa agens pra
su alia sunt, simpliciter loquendo ,
non iunt intenta , neque volunt a
Lia: & quia omne peccatum est Voluntarium secundum Augustinum . consequens est quδd casa alia inquantum huiusmodi non sunt peccata. Contingit tamen id quod non est actu , & per se volitum Vel intentum , esse pet accidens volitum vel intentum , secundum quod causa per acciden dicitur remouens prohibens : vnde illi qui non remouet ea ν ex quibus sequitur homicidium , sidcbeat remouere,erit quodammo do homicidium voluntarium. Hoc autem contingit dupliciter: Uno modo quando dans Operam rebus illicitis, quas vitare debeat, homicidium incurrit: alio modo
quando non adhibet debitam solicitudinem i de ideo secunddm iura
262쪽
OCCIDERE. ODIVM. 2 is aliquis det operam rei licitae de IJ Esp. D. Thomas, dicendum L. b. bit tali diligentiam adbibens , ω - quod odium est quidam motus ex hoc homicidium sequatur, non appetitiuae potentiae, qui non mo- incurrit homicidij reatum . si ve- uetur nisi ab aliquo apprehenso rro det operam rei illicitae , vel Deus autem dupliciter ab homine ei iam det operam rei licitae non ad- apprehendi potest : uno modo hibens diligentiam debitam , non secundum seipium , puta cum peLeuadet homicidii reatum , si ex essentiam videtur e alio modo per eius opere mors hominis sequatur. estectus suos, cum scilicet inmρνι- a. a. q. 64. a. s. in corp. q. s. a u. D OH Dei per ea quafacta sunt, ini alte-
. . 2. . 2. ad 3. conspiciantur οῦ Deus autem peressentiam suam est ipsa bonitas, si Φ. 2 o. au percutious mulierem pra- quam nullus odio habere potest ;gnclutem , si inde βα uatur moro quia de ratione boni est ut ametur:
pueri δι homicida. ideo impossibile est quisii aliquis
Videns Deum per essentiam eum Resp. D. Thomas , dieendum odio habeat. Sed effectus eius quod ille , qui percutit mulierem aliqui sunt , qui nullo modo pos. praegnantem dat operam rei il- sunt esse contrarii voluntati hu- Iicitae: de ideo si sequatur mors inanaei quia esse, vivere,&intelli- mulieris, vel pueri animati, non gere est & appetibile de amabile effugiet homicidi j ccimen ; praeci- Omnibus, qui sunt quidam effectus puc cum ex tali pereussione in Dei: unde etiam secundum qu bd promptu sit quod mors sequatur. Deus apprehenditur ut author ho- a. q.66. a. 8. ad a. . rum effectuum , non potest odio haberi : sunt aurem quidam effe- Qu. liceat occidere hominem inis Dei, qui repugnant inordina volentem occadι. Iae voluntati, sicut inflictio poenae,& etiam cohibitio peccatorum Resp. D. Thomas, ille qui occi- per legem diuinaim,quae repugnant dit hominem , iniuriam facit non voluntari deprauatae per Peccaiolum homini oeciso , sed etiam tum & quantum ad conlidera Deo , de Reipublieae : sicut etiam tionem talium effectuum ab aliadi ille , qui occidit seipsum , ut quibus Deus odio haberi potest ;. Philosophus dieit in s. eth. unde inquantum Rilicet apprehenditur& Dauid damnauit illum ad mor- peccatorum prohibitor, de poena tem, qui non timuerat mittere rum inflictar. a. λ. qu. 3 . a. I a. manum , ut occideret Christum in corp. . nomini, quamuis eo petente, Ut legitur 1. Reg, cap. i. s. p. q. 67. Q q. a. mrum odium Dei sit
a si . ad 3. . maximum peccamin.
263쪽
haberet, nisi uoluntaria esset: unde ratio culpae consistit in voluntaria
aversione a Deo. Haec autem volu
taria aversio a Deo per se quide importatur in odio Dei : In aliis autem peccatis quas participative,& se eundum aliud r sicut enim voluntas per se inhaeret ei quod amat , ita secundum se refugit id quod odit: unde quando aliquis odit Deum , voluntas eius secundum se ab eo auertitur: sed in aliis Peccatis, puta cum aliquis fornicatur, non auertitur a Deo secun-ddni se , sed se eunddira aliud , inquantum scilicet appetit inordinatam delectationem , quae habet annexam auersionem , Deo : sem
per autem id quod est per se , est potius eo quod est secundum aliud : unde odium Dei tuter alia
peccata est grauius. a. a. q. 34. a. a. in cor . I. I. u.7 . a. 4. AEd 3.
Quar. 3. an odium Dei sit maxime piccatum in Spiritum Sanctum. Resp. D. Thomas , dicendum quod licui Gregorius dicit 21. moralium , aliua est bona non facere, est aliad 61 bonarum odisse datorem ἰsicut aliud est ex praespiratio 'e, aliudex deliberatione Aracare : Ex quo datur intelligi, quod odire Deum omnium bonorum datorem sit ex deliberatione peccare, quod est peccatum in Spiritum. Sanetiim tunde manifestum est, quod odium Dei maxime est peccatum in Spiritum. Sanctum , secundum quod peccatum in Spiritum Sanctum nomisat aliquod genus speciale
peccati. Ideo tamen non copulatur inter
species peccati in Spiritum san-rium,qui aseneraliter inuenitur in
v M. omni speele peceati in spiritumis
Sanctum. 2. 2.q. 34. 4, 2 in cor .
Qu. q. an odium proximi sit sempιν
Resp. D. Thomas, dicendum quod odium amori opponitur, Vnde tantum habet odi uni de ratione mali, quantum habet amor de ratione boni : amor autem debetur proximo secundum id, quod a Deo habet , id est secundum naturam, Sc gratiam, non aut cm de betur ei amor secundum id ό qirod
habet a seipso , & diabolo , id est
secundum peccatum , & iustitiae defectum:& ideo licet habere odio peccatum in fratre, dc omne illud, quod pertinet ad defectu in diuinae iustitiae , sed ipsa in naturam , dc gratiam fratris non potest aliquis habere odio sine peccato- Hoc autem ipse in , quod in fratre Odimus culpam , & defectum boni pertinet ad fratris amorem; eiusdem enim rationis est, quod velimus bonum alicuius , & quod odiamus malum ipsius. Vnde simpliciter accipiendo Odium statris,
semper est cum peccato. I. I. q. 3 . a. 3. in co R.
η. s. an odium proximi sit grauis Imum peccatorum qua in froxi
Resp. D. Thomas , dicendum quod peccatum , quod committitur in proximum, habet rationem mali ex duobns i uno quidem tuo do ex deordinatione eius qui pec
cat 3 alio modo ex nocumento quod infertur et , contra quem peccatur. Primo ergo modo odium est maius peccatum qu m exteriores actus qui sunt in proximi no 'sDisiti od by Corale
264쪽
eum entum , quia scilicet per odire: alio modo ex parte sui ip odium de ordinatur voluntas no- sius, cui vult bonum : unum quod minis , quae est potissimum in que enim maxime est quod est homine , dc ex qua est radix pe- principalius in ipso , unde Ciuirascati, unde etiam ii exteriores actus dicitur facere id quod Rex facit, inordinati essent absque inordia quasi Rex sit tota Ciuitas: maninatione voluntatis , non essent festum est ergo quod homo maxi peccata , puta cum aliquis igno- me est mens hominis ; contingitrantur,vel Zelo iustitiae hominem autem quod aliqui aestimant maxi-
occidit; & si quid culpae est in me illud quod sunt secundum na-
exterioribus peccatis , quae contra turam corporalem di sensitivam ;proximum committuntur , totum unde amant se secundum id quod est ex interiori odio. Sed quan- aestimant se esse ; sed odiunt id tum ad nocumentum , quod pro- quod Vore sunt , dum volunt con-ximo infertur , peiora sunt ex te. traria rationi: & utroque modori ra peccata, quam interius odiu. ille , qui diligit iniquitatem , odit a. a. sq. a. 4. suco/8. q. II. de non solitiri animam suam , sed natis a. q. ct 1. etiam seipsum. p. a. quast. 29.a. .
habere , suae ιιι igua Psal. io. qui Quarhur 7. . et parentes sint aliquan-dιtigit iniquitatem , ouιι animam do odio habendi , lux a ιίItid tu suam. I . si q-ω venit ad me, di non odio patrem I matrem, non potest meis
Resp. D. Thomas , dicendum essed scipulin. quod impossibile est quod aliquis , per se loquendo , odiat se ipsum ; Resp. D. Thomas , dicendum
naturaliter enim unumquodque quod parentes , quantum ad natu--ppetit bonum, nec potest aliquid ram dc assinitatem qua nobis con- sibi appetere nis sub ratione boni, iunguntur, sunt a ni, bis secunddmnam malum est praeter voluntatem praeceptu tra Dei honorandi, Vt pa-Vt Dionysius dicit . c. de Diuinis tet Exodi 2 o. odiendi autem sunt nominibus: amare aurem aliquem quantum ad hoc quδd impeditnen est velle ei bonum, unde necesse cum praestant nobis accedendi ad ipsi quod aliquis amet seipsum , & perfectionem Diuinae Iustitiae. 1.2. impossibile est quod aliquis odiat s. 1 . a. s. βου I. seipsum per se loquendo.
Per accidens tamen contingit , ar. 8. an liceat odisti eos qui sunι quod aliquis seipsum Odio habear, nobω conιrar . . de hoc dupliciter : uno modo ex .
parte boni, quod sibi aliquis vult: Resp. D. Thomas , dicendum Recidit enim quandoque illud quod hominea secundi, in boni
quod appetitur vi secundum quid quae habent a Deo , non sunt no-bunum, esse simpliciter malum; bis contrari j ; unde quantum addi secundum hoc aliquis per acci- hoc sunt amandi: contrariantur
dens vult sibi malum , quod est autem nobis secundum quod con- .
265쪽
244tra nos inimie illas exercent, quod ad eoru in culpam pertinet et deuantum ad hoc sunt odio habeni: hoe enim in eis debemus habere odio , quod sunt nobis inimici. ibidem ad s.
Resp. D. Thomas, dicendum quod vitium capitale est ex quo
ut frequentius alia vitia oriuntur: vitium autem est contra naturam hominis , inquantum est animal rationale. in his autem quae contra
naturam fiunt, paulatim id quod est naturae , corrumpitur et unde oportet quod primo recedatur ab oo quod eis minus secundum naturam ι quia id quod est prunum inconstruitione , est ultimum in resolutione: id autem quod est maximἡ& primo naturale homini est quod diligat bonum , & praecipue bonum diuinum & bonum proximit& ideo odium quod dilectioni huie opponitur , non est primum in destructione virtutis, quae fit per virium , sed Qtimum:& ideo odium
non est vitium capitale. a. λ. . . a. I. in cory. n. I 1. do malo a. s. Quarii. Io. cur scut dicis D. Grego-rim 3 I. morat. de inuidia orι-
Rest. D. Thomas , dicendum qu dd licut dictum est, odium proximi est ultimum in progres
peccati , eo quod opponitur dilectioni qua naturaliter proximus diligitur: qudd aurem aliquis reisee dat ab eo quod est naturale,eonia tingi tex hoc quod incendit vitara
aliquid quod est naturaliter su a
giendum et naturaliter autem omne animal fugit tristitiam , sicut di appetit delectationem, sciat patet per Phllos. in 7.& Io. ethic.& ideo sicut ex delectatione caia satur amor, ita ex tristitia causatur odium t sicut enim movemur ad diligendum ea quae nos delectant, inquantum ex hoc ipso accipiuntur sub ratione boni; ita movemur ad odiendum ea quae nos contristant, inquantum ex hoc iplo accipiuntur sub ratione mali: unde cum inuidia sit tristitia de bono proximi , sequitur quod bonum proximi reddatur nobis odiosum:& inde est quod ex inuidia oritur
odium. 1.2. g. A. a. 6.in corp. f. o. de malo a. 3.
Resp. D. Thomas , ea ira oritur odium secundum quoddam augmentum': nam primo per iram appetimus malum proximi, secundum quandam mensuram , pr Our scilicet habet rationem vindictae et postea autem per continuitatem irae peruenitur ad hoc quod homo malunt proximi absolute desideret, quod pertinet ad rationem Odij. 2.2. . A. a. 6.ad 3.c r. I a. rur odium H petis tr. :
266쪽
Q ter. I . quare odium est insanabilim , er permanentsus quam ira.
Resp. D. Thomas , dicendum quod id quod ex pluribus causis
causatur , tunc est stafilius quando caulae accipiuntur vi ius ratio nis; sed una causa potest praeualere multis aliis ; odium ramen prouenit ex permanentiori causa quam ira : nam ira prouenit ex aliqua commotione animi propter
laetione illata; sed odium procedit ex aliqua dispositione hominis secundum quam reputat sibi contrarium & nocivum id quod odit: &ideo sicut pallio citius transit quam dispontio vel habitus; ita etiam citilis tran ta quam odium . quamuis etiam odium sit passio ex tali disposicione proueniens: Sc propter hoc Phil. dicit in 1. Rher. quod odium est magis infanabιle quam
ηεπ. I . an possim homines odio ha
Resp. infra v. veritas. Quar. Is . quibus de causis mundus odio habet fan tos. Resp.D.Thomas , potest triplex ratio assignari,quare mundus odit Sanctos. Primo est diuersitas conditionis , quia scilicet mundus in morte est ; sed sancti sunt in statu
itae. 1. Ioan. 3. nolire mirari si odit vos mundus. σc. transsati sum in domorte ad vitam &o. Et ideo dieit sapiens 1. grauis est nobis etiam ad videndum. Secunda ratio est displicentia correctionis:Nam sancti viri & verbis &factis mundi facta reprehendunt, de ideo mundus odita se os, Anaos s. odio bab tierunt eorνι- ριentem in Porta, tu p. me autem odιι,
scilicet mundus, qaia testimonium perhibeo de ιιlo , dec. Tertia ratio est iniquitas aemulationis , qua mali inuident viris iustis , cum eos vident crescere M multiplicari in bonitate , & sanctitate , sicut aegiptii viden res cresccre filios Iliaet , habebant eos odio & persequebantur Exodi i. de Gene 26. dicitur , quod videntes fratres Ioseph,qubd cuncti fatrab ω ρlim ama-
Resp. D. Thomas, sciendum est, quod sicut omnium beneficiornm principium est amor , ita & persecutionum omnium principium est odium futurum, Math. 26. Odio eritis omnibus hominibus , Luc. 6.
Beaιi erit ιε, cum vos oderint homines.
dce. dicit ergo , si mundus vos od1t, id est , futurum est , quod mundus vos odio habeat, Sc manifestabit
odium suum pertequendo VOS , scirote quia me priorem vobis palo habuit, sup . I . non pars mundus odisse νυ , me autem odit. Sed haec est graendis consolatio iustis ad for . titer sustinendum persecutiones , Heb. II. Recogitare eum qui taleis sum auit,&c, I. Pet. 2. Ch stu. possin est pro nobis , vobia relinquens exensium , ut sequamini , dcc. Et ideo serendum Aug. non debent se membra supra verticem extollere, nec recutare se in corpore es se , nolendo mundi odium sum nere cum capite, in ea d. lect.
267쪽
strorum subditorum. Sed tamen talis venditio expediens non videtur. Primb quidem, quia contingit frequenter , quod illi qui essent magis idonei ad huiusmodi officia exercenda , sunt pauperes, ut emere non possint;& si etiam sunt diuites , illi qui meliores sunt , talia officia non ambiunt, nec inhiant ad lucra ex ossicio acquirenda. Sequitur igitur , qu bd ut plurimum illi officia suscipiant , qui sunt peioreS, ambitiosi, de pecuniae amatore S, quos etiam probabile est sebditos vestrosopprimere , &vestra etiam commoda non sic fideliter procurare. ' Unde magis videtur expediens ut bonos homines Ridoneos ad suscipiendum ossicia eligaris ; quos etiam inuitos , finecesse fuerit, compellatis : quia per eorum bonitatem , de industriam maiora accrescent vobis &subditis vestris, quam de officiorum venditione acquirere valeant.
Et hoc consilium dedit Moysi eius
cognatus Exodi 'r8. primide, inquit, de omni plebe wros sapientes , er is- mentes Deum, in quibus sit charatas, ct qui oderint auaritiam : 2 eonstitue
ex eis tribunos, centuriones , re quinquagenarios Diaconos quι ιudscem populum omni tempore.
Principes recipere mutuum ab si lis,
quibus huiusmodi ossicia saeuiaria
Resp. D. Thoinas in eodem opusculo ad eamdem Ducissam rdicendum videtur, quod si hoc pacto mutuum dant , ut officium accipiant , absque dubio pactum est usurarium, quia pro muLuo ac C I V M. - 14 cipiunt o Te ij potestatem. Vnde in hoc datis eis occasionem peccandi, S: ipsi etiam tunc tenentur resignare ossicio taliter acquisito. Si tamen gratis officia dederitis,& post ab eis mutuum acceperitis, quod de suo officio possint recipere , hoc absque omni peccato
fieri potest. OMISSIO.Quaritur I. an omissio sit spreta ι
D. Thomas , dicendum quod omissio importat praeter inmissionem boni, iron autem cuiuia cunque, sed boni debiti : Bomini autem sub ratione debiti pertinet proprie ad iustitiam ; ad legalem quidem , si debitum accipiatur in ordine ad legem Diuinam, vel humanam: ad specialem autem iustitiam secundum quod debitum consideratur in ordine ad proximum. Vnde eo modo, quo iustitia est virtus specialis , & omissio est
speciale peccatum. 2. a. q. 79. . . iuc. a. sent .a. I . r. I .'. . d q.
u. a. Utrum omisa sit Aeceam nos, ocet sit nece fama , si ut cum mu-
ιιr corrupia est qua υirginis Memvovit ; vel cum Sacerdos teoe: urcelebrare, ct habet aliquod impe- . dunentiam . υel cum aliqui 3 an sit' rem quaci resti Iuere tenetur.
Resp D. Thomas, dicendum quod omissio non est nisi boni debiti ad quod aliquis tenetur : nullus autem tenetur ad impossibile, unde nullus si non facii id quod facere non potcst , peccat o et omissionem. Molier ergo corru-Disiti od by GOrale
268쪽
do, sed non poenitendo de peccaro praeterito , vel non faciendo quod potest ad votum adimplenis
dum per continentiae obseruan-riam. Sacerdos eriam non tenet irdicere Missa ira nisi lupposita debita opportunitate; quae si desit non
omittit. Et similiter aliquis tenetur ad restitutionem lupposta facultate, quam si non habet , nec habere potest, non omitii, dummodo faciat quod potest. Es idem
dicendum est in allis. 2.2. q. 72. a.
Praecepti. Resp. D. Thomas , dicendum quod peccatum omissionis non habet rati nem culpae, nisi ex li quod opponitur piaecepto offirmat: uo legis naturalis , vel scriptae :praeceptum autem assirmativum
obligat semper, sed non ad semper : & ideo omnis omissio pro illo tempore est peccatum in actu, Io quo quis per praeceptum obligatur ; & quoties illud tempus reuertitur , toties peccatum multiplicatur. 2 em. d. D .'. a. a. I. ad 6.s u. 4. quandouam omisio ex praυ- denti culpa proneniens im=ut urad peccarnm.
Resp. D. Thomas , dicendum quod sicut peccatum transgressio opponitur praeceptis negati uis , . quae pertinent ad declinatadum a malo, ita peccatum omissionis opponitur praeceptis a firmativis quae pertinent ad faciendum bonum : prae cepta autem offirmaritia non obligant ad temper , sed ad tempus dercrminarum, & pro illo tempore peccatum Omissionis incipit c ile. . Porcst autem contingere, quinda liquis tunc si impotens ad sa- cicndum quod oportet: quod quid, si sit praeter crus culpβm, non omittit quod di bet, si vero si pro .pter eius culpam Pr Rcedentem , puta si aliquis de sero se inebriauerit , & non potest ingere adimatutinas ut debet, dicunt qui dana , quod tunc incipit peccatum omissionis , quando aliquis se applicat ad ectunt illicitum , & incompossibilem cum illo actu , ad
quem te iactur. Sed hoc non videtur verum : quia dato quod excit retur per vitalentiam , & iret ad matutinas , non omit pret; unde
patet , quod praecedens inebriatio non fuit omissio , sed omissio iiis .
Vnde dicendum est, quod omi sio incipit ei imputari ad culpam,
quando fuit tempus operandi; tamen propter causam piaecederem, ex qua omissio sequens redditur
P. r. auid β opinio. D Esp. R., Thomas ., opinio sig- nilicat aeriam intellectus , qui i
269쪽
OPINIO . Resp. D. Thomas , dicendum
'uod ipsae res contrariae non habent contrarietatem in anima ;quia unum est ratio cognoscendi alterum:& tamen in intellectu est contrarietas assirmationis & negationis quae sunt contraria, ut dieitur in fine perihermenias :uamuis enim esse & non esse nonni contraria sed contradictorie
opposita, si considerentur ipsa signincata prout sunt in rebus , quia alterum est ens, bc alterum est pure non eris i tamen si reserantur adactum animae, utrumque ponit aliquid esse: unde esse & non esse lunt contradictoria , sed opinio qua opinamur quod bonum est bonum, est Contraria opinioni qua opinamur quod bonum non est bonum & inter huiusmodi contraria medium est
virtus intellectualis. L. 1.1u. 64. a. 3.ad 3. - η. 3. cur opinio quam Omnes vel plures tenent , non Possit esse omnino
fisa. Resp. D. Thomas , illud in quod
omnea , vel plures consentiunt, non potest esse omnino salsum: Vnde in prouerbio dicitur , quod non perditur omnino fama , quae apud multos populos diuulgatur. Et huius ratio est,quia natura non deficit neque in omnibus , neque in pluribus , sed solum in paucioribus: unde quod inuenitur in omnibus, aut in pluribus,videtur esse ex inclinatione naturae , quae non inclinat neque ad malum , neque ad falsum. 7. ιιhic. lin. 13. . si . Α, quomodo di sensio Ooluntatum si causa divisiaιιι opinio m.
Resp. D. Thomas , dicendumq iod hoc modo dissensio opinio ianum potest sequi ex discordia vois
imitatum , quo ratio leguitur voluntatem : quod quidem continiagit indirecte , Δ hoc tripliciter rvno modo in operabilibus:ex hoe enim ipso quod voluntas tendit in aliquid , illud habet quandam a parentiam boni, & sic a rationeonum e se determinatur : nam satisfacere voluntati est quoddam apparens bonum .' & ideo secuniadum quod diuersa homines volunt diuersas sententias habent de hono .' alio modo in speculatiuis , ex parte illa qua voluntas imperat ra- tioni, ut in credendo contingit inam nemo credit nisi volans : unde secundum diuersas volantates diuersa homines e redunt : & hoe praecipue in illis in quibus non parent rationes cogente S:Iertio mo do.ex parte eorum quia: mouentrarionem per modum obiecti: nam
quando homini complacet una opinio , diligenter inquirit illa quae sunt pro illa opinione, Mnegligenter ea quae sunt colatra: ea Pquo contingit quδd diuersi secundum diuersas voluntates in diue D. sas opiniones incidant..in Protogo lib.ad baumb. u. . a. I.
u. s. an iste , qui Hures habet pra-bendaι , pereer ex hoc ipso quod de
i Resp. D. Thomas , dicendum quod duobus modis aliquis ad
peccatum obligatur : Uno modo faciendo eontra legem , Ur cum aliquis fornicatur e alio modo faciendo contra conscientiam , etfi l
270쪽
festucam de terra sit peccatum riis opinionibus in nullam dubita- mortale. Ex conscientia autem tionem adducitur . & se non se obligatur aliquis ad peccatum, siue habeat certam fidem de contrario eius quod agit, siue etiam habeat opinionem cum aliqua dubitatione: Illud autem quod agitur contra legem semper est malum , nec excusatur per hoc quod est secundum conscientiam : & similiter quod est contra conscientiam est malum , quamuis non sit contra legem : quod autem nec
contra conscientiam , nec contra
legem est , non potest esse pec
Dicendum est ergo quod quando sunt duae opiniones contrariae de eodem , oportet esse alteram veram,& alte Iam falsam r aut ergo
ille qui facit contra opinionem Magistrorum , utpote habendo plures praebendas , facit contraveram opinionem ; & sic clim fa-eiat conta a legem Dei, non excusatur ii peccato , quamuis non faciat contra conscientiain, sic enim contra legem Dei facit : aut illa opinio non est vera , sed magis contraria , quam iste sequitur; itaquδd vere licet habere plures praebendas : de tuc distinguendum est. Quia aut talis habet conscientiam de contrario :& sic iterum
peccat contra conscientiam fa- .ciens, quamuis non contra legem:
aut non habet conscientiam de contrario , sed certitudinem , sed tamen in quandam dubitationem inducitur ex contrarietate opinionum i & sic si manente tali dubitatione plures praebendas habet, periculo se eammictit, & sic proculdubio peccat , Ut pote magis amans beneficium leporale quam committit discrimini, nec peccat. quodlib. 8. Art. I 3. Quar. 6. au sit periculosum determi
Resp. supra. v. Beneficium E cssasticum qu. 8. On. 7. an discipuli sequentas suorum
I ragistrorum opiniones excu eulara peccato, cum dicatur Matth. isi eaeeu. ducatum caeco prasset, ambo in foveam cadunt.
Resp. D. Thomas, dicendum qu bd diuersae opiniones Doctois rum sacrae Scripturae , si quidem non pertineant ad fidem, de bonos mores , absque periculo auditores Vtramque opinionem sequi possunt: tunc enim habet locum quod Apostolus dicit ad Rom. I .vn
qu Dur in suo sensu abundet: in his verό quae pertinent ad fidem &bonos mores , nullus excusatur, si sequatur erroneam opinionem alicuius Magistri : in talibus enim ignorantia non excusat: alioquin
immunes, peccato fuissent, qui secuti sunt opinionem Arrij , Nestori, , & aliorum Haeresiarcha
Nee potest excusationem habe re propter simplicitatem audito rum , si in talibus erroneam opinionem sequantur. In rebus enim
dubi1s non est de facili praestandusalsensus i quin imo , ut Augustin.