장음표시 사용
431쪽
nibus bene operantibiis, etiam qzorum in suo arcano vult damnationem : unde nec efficacia auxilia praestat: sed dicit . praestare: ii Dcum omnino tollunt. Vnde etiam Cicero: . Absit , vi iste sit mi5i Drus. Lutherus ait Dominus ita facit. Libertini , quia non extat reιω- sam: Nostrates, quians taliue se habet ad malos, cq sit haec negatio susticiat homini ad salutem,vel Deo ad excusa ion :Alii, quia peccauere Patres nostri comedentes Uuam ace
ham , e, is nus Dorum e upuersint: Ai qui Deus huic
stupiditati non misit remedium, cisi promissu apud Ezech. omnibiis, nisi quibusdam&c. ita ut habeat effecti: milicet posset habere in omnibus, si vellent, id est, si Deus cssicaa . 'citer saceret ,ut vellent. Vnde Deus Opt. Max. sapienti L simus non erit iuxta ipsorum sententiam, secundum quam pinuenitur dcficientis bonitatis, & sapientiae,& virtutis in huiusmodi: Ergo nec perinde est sufficienter Deus. Ergono . Deus. Item quoniam haec comininiscuntur, quasi contra Pelagium pro gratia pugnantes E contrario conuincuntur defendere, & magnificare dis gratiam ,tam in Reprobatione, quam ex mera disgratia ante merita celebrant, quam
in praedestinationen Tum ex paucitate eorum, quibus gra- νn --rena
etiam dari asserunt: Tum quia Deum praecipere , ut faciamus dicunt quae non positimus de facto absque enicaci, quam pr. aecipiti omnibus,&dat paucis; Tum quia nostram prae parationem annihilant ,et lana a Deo imperatam; Zc diuinam negant, minuuntque ,sicut passim praesens sermo demonstrabit.. Et quoniam exD. Thoma Scholasticorum Principe, putant nonnulli has ipsorum probari sententias,eumque miris lacerant modis, inuitumque trahunt: de C luinistae iam gloriantur scribentes, typisque mandantes concordiam inter D. Thom.& Caluinum , statuimus ex dictis D. Thomae seli iis,qui ex cunctorum Doctorum alibi processimus procedere ad extinctionem errorum ac proinde Centone emcere Thomisti maduersus Pseudo Thom istas , veluti sanctis. simo, ac sapientissimo Dominose Papa: Vrb. VIII 'dum
valde anataretur, dc arderet contra tantum nostri temporis
432쪽
malum , pollicitus eram : ac si nul Excellentissim Christianissimae Maiestati socatori Comiti de Brassae, qui se aliunde non posse respondere Vgonottis, neque nostrat , . bus, qui etiam nolentes fauent illis, nisi e x opusculo isto,' altero quod, eius nomine Ap. cap. 9. ad Rom. scripsieram,fatebantur: rc de hoc saepe consuluit Rom. S. Pontificem sapientissimum,&consolatus est, ut testatur sicut ego)qui ab aliis Theologis in desperationem agebatur. Ad idem me quoque doctissimus Cardinali CScallia aliquando anima-uit, putans sic intellectum D.Tiaomam c octingere posse nedum hereticorum,sed nostrorum quoq; 2phistarum technas uniuersas. Nostratibus quoque satisfacie dum suit, ut e S. Doctoris penu arma subministraremus , unde hostes sibi auxilium, nostrorum iucuria, pollicentur. Idque a me instanter poposcerunt quamplurimi, praecipue Dissicipuli veritatis amatores Dominicani, & Minimi, dc Clerici, & V: ri principes Romani, pr. Esertim Columnenses Sic. id sate gerunt. Sed inter magistros praecipue F. Cosma Morellcs doctrina & probitate insignis,inquisitor haereticae prauitalis multo tempore, in Colonia Agrippina: dicens se non po. tuisse absque hac doctrina Caluinistis respondere. Et pro misit libellum de hoc edere. Similiter magister Augustinias Riissus Dominicanus Regens studii Pa: orna.&P. Fo- . resta eius sociiis,&D. Simon Raus secum quibus huius li-ibelli copiam seci. At olim doctissimus Magister Seraphi nnias Rinaldus,postea Episcopus sepe a me hoc o pus vel pto. hD. Thomae honore postulabat. Quod, iuxta Comitis de inrassac desiderium,expositioni Capituli noni ad Rom.c i
433쪽
A mmur demonstranda eat et erbis D. Thoma, s quibus ex libris conscien
ius Cento dei serum au- thoritates comparatione ad inuicem.
DSmoustrare igitur est in animo primum, omnes hesmines factos esse ad imaginem ac similitudinem Dei: stadDeum, ut patrem, cuius tanquam filii imaginem gerunt, pertinere. adcirco non seruos, silcuti caeterae creaturae obedientes , ac seruientes ad nutum , sed liberos arbitrio, obedientis ad libitum , ac repugnare potentes; ideoque , dc meriti arterni poenae aeternae capaces .PEternum quippeDeum Patrem esse s icitatem haereditariam omnium hominum, ut est summum bonum , ac naturale obiectum rationalisvoluntatis, eiusque fruitionem contienire omnibus iuxta De i Patris voluntatem, antecedentem omnium praeuisione meritorum,& peccatorum originalis, atque actualium generis humani qui fecit hominem , ut Deum fiammum bonum cognosceret, cognoscendo amaret, atque amando possideret,& possidendo frueretur iquantum nostra capere natura posiet. Imo etiam posse assirmari , quod homines praedestinati sunt per voluntatem antecedentem etiam ad ipsum Deum, quatenus est supernaturale obiectum , per auxilia eleuantia hominem supra naturam suam , ut non modo Deum per speciem , sed insuper per essentiam adipiscatur. Praeterea praevidisse Deum non in proprio decreto, ncccxieriei textura,sed ex existetia suturorum genus huma-ian ca circi ab haereditate tanta per inobedientia Idcirco pervoliaritatem consequentem huiusmodi praeuissionem pecca ti originalis, dc actualis, Deum, ut iudicem pium reliquisese Praca Cainatos omnes, seu confirmasse omnes in illa prae-
434쪽
desti ratione ad consequendum Deum, quatenus obiect. m. est naturale ue nor autem ad superna rurale. Ab hoc et nudi cuntur reprobari , non ab illo, reprobatione quidem Eib equente tantum Antecedens enim nulla datur reprobatio. Redemptorem quippe luis e praedestinatum ,ac mis, i 1 Christum Deum , & homine n pro omnibus ad bona naturalia instaurandis, ex virtute incarnationis, dc resurrectio. nis: eundem lue liberatorem per mortem suam a morte temporali, & aeterna poena pro peccati) debita : quoniam, d quatenus, omnes sunt Christo conformes in naturalibus, Et ideo omnes resurgent ad incorruptionem, & integritatem corporis, dc animae aaturalem, Sc ad Dei gaudium, ut bonum naturae, non autem ad supernaturalia Dei bona , nisi ii, qui conformantur Christo etiam in supernaturalibus per sacramen ra in re , yel in voto suo,vel parentiam,vel alioruare virtute passionis Christi conserentia sugernaturalem gratiam. Qui vero solum a morte temporali duntaxat propterim poeniteat iam dc non a gehennae poenis sensibilibus, resurgent; uos reprobatos habeti, non solum a gloria supernatu tali, sed etiam a naturali gaudio : quoniam addiderunt peccata propria actualia, quibus amiserunt Deum, ut naturale bonum ex parte, non ex toto ; quoniam ab eo, ut pr moente sustentantur invita , dc integritat ei vi veto supe naturale ex toto dr propter finalem i Dpoeat te sitiam in s per aeterna liter.
Item iacminem defectu Dei aut diuini auxilii damnati da
gehennam, sed suo. Item dari gratiam omnibus ad bonum, quibus imperatur benefacere, dc eandem esse sufficientem ad operat , nedum ad posse operari, & qui illam non respuit,mereri etiam
efficacem ad saluari: eandem cunia esse gratiam operaaten, ct cooperantem.
Item gratiam suificientem prRarie dici debere eam , quae omnibus datur, id est , quae liberat a morte, gehenna , transfert ad bona Dei naturalia ; EG acem vero si distinguenda esset ab illa Jeam dici oportere, quae insuper ad su-pumaturalia transfert. Vel si laicientem esse 5xatiam gla-
435쪽
tum sacientea, , cssi Geni ucio coiinritiante Nec ullam a Deo dari gratia incificacem Item Onancto homine pol se per auxilium geu rate ex vi liberi arbitrii ad gratiam hanc se vro azare infallibiliter aoipiscendam, noli quidem de Iu-
stitia , condigno .sed de bonitate ex misericordia Dei pronaittentis fide iter se daturum iaci cinti quod in sed ii Zach. Auer: ηι ad me, o ego conuertar asi vos. At ex motione speciali diuina, aut ex grat a G pcrat te sa-cleati , quod in se est iuxta illud 3. sto adpulse , si quis aperuerit introibo ad ipsum: Dicimus dari gratiam dc iustitia, quae tamen icqrii tui admistricordiam illam, non autem de so a misericordia. item gratiam nece: sariam , ubi laon suificet ei generale auxilium , naturaeque vires, nemini non dari, nisi nolentibus , quibus etiam datur, sed non recipitur. item posse hominem de facio tenuere gratiam, quam di. cunt efficacem, ac Deo resistere , imo habitam abiicere nec praedetermitiani fa libiliter voluntatem ad bonum, hoc & hoc modo , 5c hic dc nunc. Nec laeum promiti ere unquam quod non faciet. aut non decreuit facere. Nec iubere, quod non pi siuimis: At si iii-bct, simul dat, ut pissimus, non parce, sed is sit enici: dc necessari'. Deum nemiuem odisse positive nec negati ulante praeuisionem peccati originali ; sed postcasotu negatuue quo C a quoad supernaturalia tantu, 5 quoad naturalia.
Item prae testinationem ,& leprobationem esse certam, non certitudine necessitatis naturae , ut homo est ari .nal: nec necessitate ineuitabilitatis ex decreto per causas necessirias exequendo: sed tantum certitudine ii fallibilitatis ex cocii stetitia effectuum suturorum cum aeternitate: per cau- 'sas coni ingentes, & liberas exequendorum. Haic omnia Centone confecto ex dictis D. Th. de. QmOnstrabimus, non quidem Theo l. summae modo , sed C M. omnium librorum s. Thomae, prout vult se intelligi, allegari ipsemet D. Thomas inopu'. 72. ubi sensum dicto f mia M. rum ex causis dicendi hauriendum primo docet. Mox ait,
se vatis,acciuetia de cadem re protulisse in suis variis libris,
436쪽
De Prodestinatione, sectione, .
hoc est in summa , io persent. & contra Geptes,& in quod- opusculis, S in expolitioni ,his Pili os . h ae.
iacrae Scripturae ; dalq ic liccntiam, ut unus pii lae eam sententiam, ubί secunt dii sidet, teneat, quam coiis inali
tiorein veritat iudicaucrat , non autem quam spicin lunu as i δεῖ in. tenuit. Propterea ego non reputabo suininam Theologiae, aliam in aduertcnter super alia et is opi ra er tollusit, tauq iain vitii mim opus habere eli:, aut lao: itatis, qua incae.
te a ciui opera: Imo minus , quonian st opus Lon pessectum, nec edit D . Thoma ;& putandumquq sis ixi set, ac persccisci. meliorasset opini Oncs non paucas. Vni de virgilius A neidem , quam non ab: .it, morte pi ueirios, iussit incendio dari. Et per regulam iuris. Viii. mu ivrcs ripi una non tollit prinatim , nisi sit perscctum, Sspecialem mentionem cont a primino faciat. Viade Dectore, Sol bonici in multis opinionibus,&praeserina de B. V. coiicepti' n. approbat quod dicit in sent potius qua iri iunia, Praeterea opus c. deI'raedestin. ad F. Reginald. vi partu P. Tho. a Cepi a Triis, cum plurimae eius sementiae , A virtu illius tu aliis sancti Thomae libris iniieniamus nec styliam . contrarium oleat. Et mirarea bis illum allegat, bi sibi commodii ian : qui tamen in tota dogmatis subitantia incommodus est.
Declaratio Terminorum spectantium addi a tractaudum de T destinatione :
R pr atione . s auxitiis diuina gratia
Scientia, siue Iapientia in de omnibus bonis α naalis
437쪽
praesentibus, praeteritis, ct futuris. Nec tantum de tempo-idlibus sed etiam de aeternis &c. Idem docet veri r. arti
q. I art. p. Duplex scientia, videlicet simpli. m cis intelligentiae o vitionis. Per primam scit ortinia, qtiae sunt solum in potentia Dei, xcl crc . rae , activa vel past ri ita , siue in potentia opinandi, vel imaginandi, vel quocutique modo sign:ficandi et iam qi ita non sunt , nec erunt, neque suerunt. Per secundam scit omnia, quae aliquando sunt in actu praesenti, piarterito, vel suturo extra Detam. Quo niam intuitus eius sertur supcr omnia tempora. Et idco ut dicit in ara .i I. coexistunt aeternitati simul, licet non in se .,, i ipsistimul. Non ergo solum , quia habet rationes rerum apud se praesentes, sed quia intuitus eius sertur super omnia prout sunt in sua praesentia itate. Sicut centrum ad omnes contactus linearum in circi inserentia I vel sic si qui E spe cula cos qui trans elint videt, dc transibiliat simul unico intuitu. Idem p. contraGentes O . or ver. q. 2 a. F. ad 2. Scientia vaesionis, ct simplicis intelli gent tae, non diuerunt ex parte scientiae, sed solum ex parterciscit . Dicitur enim scientia visioni, in Deo , ad simili - , tudinem visus corporalis, qui res extra se positas iniuctur, ' unde per scientian vitionis Deus scire non dicitur, nisi quae sunt extra ipsum i quae sunt vel praesentia,vel sutura,vel prae. 3 terita, sed scientia simpli ii notitiae etiam cst eorEm, qUae non sunt, nec fuerunt, nec erunt, ncc . alio modo scit Deus is ista, dcilla. Elyd. 'in a. r. q. a. a. a. ad Anibaldum. I a Deo siue in Verbo duplex cognitio,vna quae diciti r visionis, pcr γ' quam videt Deus quati praeuentia on ia, quae sunt, crunt
& suetunt. Alia dictuir simplicis intelligentiae , perquam is non solum illa scit, sed etiam c iunia quae potest facere.
Dixit I p. q. I .a i 3. sevcr. q. a.A. Q ct in re 'On ad 6 op. d. s. q. .. cI contra Gentes Q. futura contingentia non sunt agnoscibilia a nobis, nec Deo ut continώ. 'genti in causis non determinatis , ted cum in actu determi
nato sunt. Quoniam scientia est necessariorum; 5 res dum ' . est, necesse est esse. Cognitio autem praesupponit esie ob . ''
438쪽
s Db Trade linatione, Electione ,
lecti. videt. d. 33. q. r. . Addo quod diuinae scientiae non subiaceat contingentia certitudinaliter,&si Deus ut is ci causam,&non vidisset immediate dilectum suum in cile suo. nunquam potuisset istud scire . Atqui volitiones hominum esse contingentes , nam & de his loquitur S. Thom. ac pi' . inde nec sciri a Deo, K: i sint in actuali praesentia , ut docet in eisdem locis, pr. aecipue argumentis , sed contra. Item non ex decreto voluntatis, Deus scit suturum vi- , sonaliter: nec ex serie rcrum per scientiam mediam , sed tantum ex coexistentia rerum cum aeternitate . iuxta D. Tho nam,& Cipreolum & Patres assit matur. Praescientia
vero inquit in eodem opusc. addit supra scientiam, quandam praecognitionem ,& est de suturis tantum, siue bonis,
siue malis. Nam praescire dicitur respectu futurorum , Ut sutura sunt in rerum natura respectu aliorum praeceden- - tium, non respectu Dei,qui videt omnia praesentialitei: avt praeuidere sit idem, quod superne, seu desuper videte, ut dicit in locis prae satis, & r. Periherm. Dct. I . Sicut qui sti . . . praturrim excelsam esset constitutus,posset totam videre, viam,& omnes praecedentes & stubsequentes viatores, noli sub ratione pi. aecedentis &subsequentis, sed simul ita comparatione ad suum hi tui tum , ac sinuI praecedentiam, cicur μυ- subsequentiama quoad ipsos sub ratione praeteritionis, Echti . futuritionis. Item quodlib. I art. 8.e quodlib. N. a L . pro- nois m. bat quod Praedestin .est contingens,& non necessaria, ncc in-f euitabilis ex decreto. sed infallibilis tum ex scientia futurorum eventuum faciendorum per caulas liberas , oc con- tingenter , ut coexistunt acinaliter aet*rnitati. p qnomo. Jxς pdocci, quod ly i, in praescientia,&praedestinatione, non dicit antecessionem aeterni actus ad res . temporales: quae coexistunt sibi praesentialiter,sed temporis ad tempus ex parte creatur. e &c. Et in expositione textus, ii ait. Raedestinatio non transit in praeteritum, quoniam estat aditis Dei, sine creaturae passione, vel cooperatione. Et 3 ideo non transit in necessitatem; sed est actus perpetu i
'. ber. Idem proba γ r. Sen. d. 3'.q. I. a. s. O. ex ad thoritate
439쪽
dsci debere docct. Ite in a. Moral 3. sen, o c. i. in Deo scientiam, non autem praescientiam inesse per se. Prouidentia vero ait in eodem vasculo es I.p. q. 22. De is
ari. I. cum sit principalis pars prudentiar quae res per .lcbita media ad situm finem deducit) est ratio ordi.
nis rerum infici cin, quae cuncta dispouit . t is positio au. tem ait, potest dici tam ratio ordinis rerum in fiacm, quam ratio partium in toto, & tuter se. Et Arin ,, ses, inquit. praeconcipiendo artificiatuna simina, consi erat i , i. finem primo: deinde ordinem rei, quam intendit facere, ad D finem illum. & ordinem partium ad inuicem, ut landamentum in pariete, parietem sibiecto; dc iste ordo paritu , , ad inti icem ulterius ordinatur ad finem domus. Tertio , , ' conlid crat ea, quibus praemouetur ad conssequutioncm s. rinis: dc ut tollantur, quae possunt impedire fiacm. Ista ergo , . excogitatio ratione solius cognitionis &non operationis, is dicitur scientia, quae est, ct finis, & eorum, quae sunt ad fi- ,, 'inem ; sed ratione ordinis excogitati in re operanda , dies' ν, turdis sitio : quae est generationis ordinatio. Sed ratione 3, eorum, qtiae praemouetit in finem , dicitus prouidentia. ,,
Sic in D codicitiit scientia , secundum quod habet cogni- i, tionem sui ipsius. de eorum quae facit , sed dispositio dicitur i,
ratione duplicis ordinis,quem ponit in rebu3, scilicet rei ad , rem, secund a quod se inuicem tiniant ad consequendum it . vltimum finem. Et iterum totilis uniuersi ad ipsum Deum: μ' Ο ri . sciit dispositio exercitus est ordo partium ad inuicem, d ad bonum Ducis. D car r prouidentia, secundum quod rebus ita ordinatis attribuit ea, quae ordinem conseruent & :
propcllit omnem inordinationem. Tandem Io 3. I. GA atio.
Gubernare est rem ad debitum finem conuenienter perdu-ccre exequutio orouidentiae.
Dixit r. q. M a. i. Duplex finis, scilicet naturalis,& su pernaturalis. Ad i tum per naturalia: ad hunc per supernat 'ralia dona pertienitur adem in i d.' i a. a. Vitinaus finis cu- ius ibet rei, est assimilari Deo, quantum porcst, ut dicitur .
440쪽
cap. 19 ao a . V. 34 Et pol. q. I. art. J. ct a. d. i. q. o contra gentes 22. Uicitur.' Bonitas Dei est finis cuiuslibet, creat uiae, ut ultimum intentum; & dicitur finis gratia cita , ius. Finis autem quo, est adeptio, vel usus,vel operatio
. Omnium rectarum voluntatum unus est finis ultimus, . scilicet Deus; unus finis proprius, scilicet beatitudo , uti dicitura. χῖ. q. I ar. 2. q. a ar.7. o mulier - Et propterea omnis creaturane dum rationali ,sed etia
μ' I.-- irrationalis, δί insensata, naturali amore magis amat Deum. es Aquam seipsam ut probat i. z. q. . in & L per omnia. tu aniam, ut ibi dicit, 6 o. I. Amore nat iurati, quo A igitur totum, & vnitiersale boarim, magis quam pars, non potest non amari pilisquam particularia, cuiuimodi est creatura amans se, vela iudi Deo. Praedestinatio proprie dicta est pars prouidentiae detis en-nat ρ e tis hominem per med a lupernaturalia ad Deum, ut si enisupernaturalem , sic iit probat in opusculo se icto, dc r. p q. 23 a. I. Et I. sent. d. . q. r. a. I. ω . contra gentes cast. vltis Praedestinatio impri pr.e eu coruunt ter dicta est, seu ab: , sue dicta est omnis iei. praesertim autem hominis ad sui nifi, em naturalem per debita media ordinatio, ut dici lux i.
G Haec Diuus Thom. veraciter dicit. si consideres ad quod imponitur hoc nomen P desinatio , apud Scholasticos. Sed si unde imponitur E contra dicendum est, quod proprie praed. stinatio est cuiuslibet rei ordinatio ad quemlibet finem ab eo, qui praestituit finem a lino secundum Latiuos est antecedens deliberatio. In proprie vero seu appropri te est ad supernaturalia directio, seu trans nisi os et ccit media supra naturam ac hibita, c. n. ναρ . Ergo Praedestinatio est duplex. A licra ordinatio creat rarum ad Deum, ut Dum finem naturalem; quae vocatur
impropria, ct abusiuE ex ,su si holarum, licet sit propria
V ex impositione vocabuli. Astera ordinario creaturae.ratio Deum, ut finem supernati: ratem per media stipe