장음표시 사용
551쪽
ec foedus ;&concluditur hoc uno pacto: si vis ad visam tigredi,serua mandata. Nam datur liberis: ut iuste qui non
seruabunt, damnentur: qui seruabunt, praemientur etiam supra quam merentur. At ut meritum praemio sit condignum , Deus dat gratiam & consertium diuinitatis, quo
promeretur diuinitas eiusque stultio. a. Si autem Deus ab aeterno decreuisset inuicto decreto ut hic saluaretur,alius periret,esset supcrnua lex & conditio: iudicati enim eiicinus, & non iudicandi. Item sit decreuit huic dare gratiam seruandi, dc non ili; iterum elIct lex solum occasio insidiosa , dc co seqvcnter nati cilcmiis iudicati . noa vero iudicandi. Madia enim & auxilia diuina, iiidem decreta erant. Ergo natiuitas, vita dc mors, ct iudi cium esset quidam ludi s Dei cum hominibus.1 Hinc docti Iesiuitae scientiam conditionalium, mediam inter simplicem notitiam,atque intuitiuam adiuuenere: ob Dei scilicet reuerentiam. Cum enim ipsis iure displiceret
praedeterminatio ac decretum aeternum erga liberum arbitrium.& reuera to ii viderent contingentia dc libertate, atque homines reprobari ex dccreto , non ex culpa , imo culpam sequi derelictionem gratiae : derelictionein autem ex reprobatione: reprobationem auic ex decreto Dei. Pcopi et ea gelantissimi isti Patres, pcccata & opera pia praevisa, esse rationem reprobandi & praedestinandi, id quod
dixerunt omnes Doctores ante Augustinum dc Pelagium. Praeuideri autem ex praeuisione deliberationis liberi arbitrii. Liberum vero arbitrii in exserie causirimi & obiectoriani. determinar' non ex decreto Dei, ut sic agat & velit: nec ex scientia existentia um prae itideri hanc deliberat ibi em , sed ex immensitate di inni intellectus: qui positos homines in tali serie sic deliberaturos 3 eneque alios vero non sic male que, pr. Vnoscit. Et ex icta praenotione fieri praedestinationem io fallit,ilem & reprobationem si tueriit. Nisi cnimi praedicasset Paulus Alli ni; non venisset a s fidem Dion . ocali, Et si ore dicasset Tyrtis 2 Sidoniis,conuersi essent , ve. dici: Christus, Asaiai. Et si Sodomis factam is, et miracula, qax Hobraeis, Pin. utentiam csiiscnb, L cremati essem.
552쪽
Quapropter in hoc stat alcanum praedestinationis , ouo Deus ponit aliquos in serie, in qua scit praeceptis esse obia
temperaturos, ac mouendos ex obiectis &adminiculis ad credendum , ut Chridiano, : alios in ierie, in qua scit non credituro , at damnandos, ut Turcas. Hoc autem Deum praescire scientia media, non autem scientia decreti: neque existen tiae sciturorum.
Se d prosecto ista scientia media non tollit in conuenie.
tia, quae volunt selertes Iesu i ae cimare vi Ictu: liram argu ρα .menta contrario: U, Diar,rgent non ex natura res, cc ex do ctrina fac rae scr: tutae,i ed ex eo quia scientia lita media i . oticon nat D. I hom .e α D. A. g. At judicre quid en, potest enim Deus dare lunacia iis, quod aliis s. holasticis non dedit: di mundum nouum reuelare Columbo,quem & Theologi. & Philoso hi., ipse Auguli; nus putauerunt non extare: At, inqua 3, y loli iam holita icientia media adhuc durat qua stre : uti ac fit q i ad iste homo positiis in hac serie damnatur, a iusta eadsm saluatiir , sicut Chrysostomus aduertit. Responden ;quia voluntas unius sese ab eisdem obiectis determinat ad bonum ; alterius ad malum. Ergo. inquam,hoc non sit a terier nec a gratiae cis cacia; nam sit Iesaitae docent i ec inepte ex Augusti. dc Chrysost. quod ea- tam gratia exteriori di interioli duorum hominum praeditorum alter saluatur, alter damnatur. Etenim Iisdaro rima muliorum in eadem praedicatione Chiisti alij credunt &saluantur, alii vero scandalizantur oc damnantur.
Item Iudas & Petrus fuerunt in eadem serie: & tamen dispar exitus: & omnes Angeli in eadem ierie S gratia eis. caci: immo superiores Angeli maiori gratia donati erant iuxta maiorem capacitarem naturalium ἡ & tamen multi superiores corruerunt,& multi inseriores steteratnt. Et Co nelius Centutio positus inserie militari, ubi fidespisti sque viris qui castrissequuntur, ait poeta; & tamen saluat et & Lucisci in optima serie damnatur. Non ergo ex serie prae uisio ac determinatio. ast solum incetiuum, sed ex libertate voluntatis: quae obedire & dissentire potest incen
tiuis. Et hoc argumentum convincit hos & ii os, qui cis
553쪽
i a DePr e linatione , Electio,
caciae te inesticaciae: abundantiae & inopiae auxili j diuini, attribuunt iidem: & opera,& horum negationem. Porio nunc quaero,quomodo potuitDeus praescire quod voluntas Ceturionis alentiret fidei: & Luciferi vo sitas dissentiret Ergo vel oportet recurrere ad praeuium decretum Dei, ut salvetur Centurio, & credat, damneturque Lucifer ; quod Iesu itae nolunt , vel ad gratiar inessicaciam di inopiam in Lucifero, quod non audebunt qui hoc tuentur, cum plus gratiae dent huic Angelo, quam huic homini. Vel dicere
series hoc facit: nec decretum praeuium,& inue- . u. j- ni realiam viam, vel asserere si ciui nos)quod nec ex serie, nec ex decreto, Deus praescit, sed ex coexistentia rerumpo n,-. cum aeternitate: qiiod Iesu itar nolunt: nam qui volunt,etiam decretum praemittunt, ut existant, ad hoc ut coexistant&cognoscatur. Quod est vanum. Ad quid enim ponitur co xistentia, ut bene arguunt alij si sussicit decretia, ut omnes scholae testantur 3 vel dicendum; quod Deus praescit deliberationem liberam nostrae voluntatis , quae quid enipraesciri non potest pacto ullo,nisii ex decreto vel coexi-itentii utrumque explodunt. Omitto quod iners esset Deus medicando ubi non est proficuum,& serendo ubi scit spinas natum iri, ut in Iudaeis: dc non medendo quos scit curandos: nec serendo ubi scit fructificatum iri: ut in Tyro de
Sodomis. Praeterea, quod peius est,nec effugitur decretum mam ex eo, ut aiunt,praedestinantur & reprobantur, quod pra
sciuntur in tali serie positi quid sint facturi. Ergo Deus decreuit ponere alios in serie suae salutis,alios in serie perditio. nis. E rgo ex decreto, & hoc Bellarm. aifirmet est opus: qui exclamat,o altitudo, dic. in hoc quod alios vult ponere hic, alios ibi. Haec autem voluntas est decretum i ergo incidit in scyllam cupiens vitare scillam. Quod si non exseriei inclinaminibus, cognoscit Deus
actus voluntatis,nec ex coexistentia, nec ex decreto : ergo nulla ratione perceptibili: ergo nec poterit cum certitudine pra testinare & reprobare. Idem accidit praedeterminatoribus, si scini Deus praedeturminat contingentia
554쪽
. volitiones liberas, prosecto stultum est dicere, quod Deo lint ignota absque coexistentia, ut dicit D. Ilio m. quem
seqiii profitentur: non enim contra decretum poterunt causς contingentes determinari, aeque libere sese determinare. Cum ergo D. Tho m. ad coexistentiam recurrat, Scnunquam praedestinationem accersiat,sed amoueat: manifestum est,quod nec series,nec decretum iaciunt certam Dei scientiam de suturis contingentibus di liberis. Praeterea ista series rerum , quam P P. I enitar adducunt, est ordo causarum a Deo ordinatarum, idemque quod fatum, ut docent Stoici: unde Seneca is 4 de benef. docer, quod fatum est ordo rerum a ratione diuina pendens ordinate. Similiter D. Tho. huic ordini dat ordinatorem, dum tractat de salo. Ergo demonstratiuE arguitur, quod Deioterit seriem& sata, contexit homines in illa vel in ista se-
Ite seu fato ex mera voluntate, non ex praeui sis naeritis Ecdemeritis: ut patet de Tyriis & Sidoniis,me loribus,quam Pharisaeis: ergo plus merentibus vel minus d cinerentibus auxilia illa praedicationis S miraculorum. Ergo neque prs destinat merentes, nec reprobat demerentes praevisos invsu &abusu liberi arbitri j,vt illi dicunt quando nimirum decernit de singulis , ut ponantur in serie merendi aut demerendi. Ergo & qui dccretum seu fatum nigit , & qui asserit, incidit in decretum seu satum. Et sicut insensu comis posito decreti cum voluntate Perihomissae infallibiles sa-ciunt euentus: ita Iesu itae insensu composito hominis seu voluntatis cum serie hac vel illa: unde libellas utrobique ii-tulans est modo. Etenim Perihom istae peccant contra quid di rates vocabulorum& petunt principium , docentes quod Deus praedeterminat volitiones ad certos actus adigitque cisa caciter , ac simul praedeterminat, ut actus sit liber , secuinq; pugnant.Tonc enim praedeterminat libertatem,cum relinquit voluntatem in manu consilijs i, non citi pie agit utactae agat .vel utS.Th. Plato, Arist. dr omnes Si
ici dc sectae & scholae contestantur, & libertatis ci sciuia tutis quidditas: ergo incidunt in chalybdin cnplentes vj ta- ας cha b. E so nec decresem, nec scientia media sunt.ad
555쪽
rem. At si ex sola coexistentia&non ex decreto, nec exserie damus Deo certitudinem scientiae futurorum, sicut D. cit S. Thom.& Capreolus princepsq. i. omnia recte procedunt.
ue obiiciciatibus autem quod ista positio videtur docere, quod Deus ex eventibus rerum adsistat, scientiaque simis plex in intuiti iam conuertitur: Res p. D. Tino m. in p. d. 38. ,, q. ya. o. Si Deus ab aeteruo cognoscit cise rerum, nono modo quod habent in Deo causarumque potentia , dcri praecognitione ,sed etiam in esse natprq. auod patet,quo-o niam re existente cognoscit Deus ipsum cile quoa habetis in propria natura. Si autem ab aeterno non cognoui iter, nisi esse eius quod est in cognitione ideati , vel in causa, is cognitio sua prosi erei per temporum iuccessiones.) Et idem docet 1. & addit rationem et B iesio. Quonia Deus es arteritiis, scientia eius Sc icita sunt aeternaliter ,, sibi nota. Et ideo vel e non dici: ur Deus praescire dc praeuidere, sed scire dc prouidere. In ultus enim eius ad ,, omnia fertur praeterilaoc futura. Et Re'. ad 6. ait: Siri Deus cairsam sollim aeternaliter videt et contingentem,ridc non videret cis cluin tua ne dia e in suo eis ,..t nos co gnoscimus,tunc nunquam posset istud ei se ci, gnoscere., , item l. a. '. ait. Non tanturii Ognoscii Detis eis. se quoubio en tres m De O,sed etiam ei se quod in pio ria, , natura habiturae Prant. Et omni, ista cognitio via ico actu
sit ante decretum ei sen orum, alioquin disceret intellectus Dei aliquid a voluntate decernente res ut sint, dc propterea intellectus acquireret tunc visionis icientiam. Hoc autem salsum est, nam si intellectas d sceret a voluntate: quod in Deo dc in tota naturata sum est: Item a voluntate procederet: ergo dc Fil iis a Spiritu sincio in scientia visionis. Item verbii non procederet toticipando ex cognitio ne D ei, dc Trinitatis, de creaturarum, dc entium, Sc non entium donorum 6c malorum,ut docet ps. q-3 a.3. Ver bum enim procedit, ut manifest. tiuum dc opera tuum: dc propterea Deus praescit existetias a tutet deci um elcctruum Arcprobatiuu. Et ver. q. .a. .d
556쪽
cet,Verbum proce iere exprimendo quidquidcontinetur in Patre :q ii vnήo intuitu videt omnia nodius sim ergo scientia visionis & abstractiva. Item art. ars. Sed contra sex D ait. Verbum diu:num est verbum intuli prastichquia eg op/raiiaim ex Diam. c. Sd praxis est scientiae xiii oriis. Eigo v cibum etiam ex scientia visionis. Item T. ait, quod q, ae Pater dicit in verbo habent elle actuale. Quaevelo non d it Ad mauis stat solum , non item. Ergo palam secundu D. Th.procedit ex scientia visionis. & simplicis notitiae specu arui. . Adde quia ut operat tui: in actualium. It pol q r. 6. in verbo est ratio Omnium qtiae per voluntatem producuntur. Et inars. I. at matur Aug. dicens. Filius con ibum de constitio, & volunta, de υoluntate. s. Et quaerenti, qua scientia noscat. Rei p. D. Thom. ρ d. ,1 40. q. quod malorum ut sint, De iis has c. scie-
,, tiam uir plicis iactitiae ; ut Ordinentur,visionis seu appro- bationis. Et in I. . q. I in a. 6. Dcu, cognoscit mala pra-
,,ctice tripliciter. Vel quia permittit, v cl quia impedii,vel quia ordinat. Recte sane. Non enim Deus facit mala, nec implanat: nec vult mala per se, vel pur accidens nec vult se ii mala pcrse, nec per accidens. id est ad nonum fi ieir; cum enim sit inordinatio culpa omnis ex sui ii genio, non potest ordinari ad finem boni uniuersi, nec ibae iustitiae:alii Aquinc si t ordinabili : ergo bonum : ergo malum e ,cibo
num, ut arguit S. Thomo licet postea Deus velit in praxi exit . fi lita potentia& boi ilate, quae cx nihl o etiam fecit ens, vi sint occ i alicuius boni. Scit esse mala practice,quia pera iit, non q idem malavio rari aut sint: non enim potest D tis contia su id permittere, ut dictum est. Sed quia per-Wittit voluntates libera, a i milum de ad bonum: ac simul stit .vi r im ad bonum aut ad malum se determinent,non es decietos o piauio, nec in causas in determinati 'ed ex ef- secluc exiit eme aeternitati, ergo dc eius fientia a ternae. Scit etiam qitoniam de rcuri impedire q raedam mala omnino xt Enc ch in raptu, ne malitia cortum perci mi e c-ctimaei, 3. Q laedam leto non impedire, s dor. Liare: t
557쪽
raonis duritiam ad g onam Iiraelis: nec tamen hos deseruit ' desertus, ut probat Chrysest. nisi quia non impedivit libertatem,quando simul illis bonasinistrationes dabat intus de
solis usque in finem. Haec autem sunt axiomata apud D. Thom. qi bd precata tum speculative noscuntur a Deo. item quod scita tia simplicis intelligentiae dc vi socii, , sulit una unicuique actus respectu Dei cognoscentis,non autem respcctia Icito. rum: item quod scientia simplicis intelligentiae, secis peculativa, noscuntiit possibilia, &actualia entia non entia, mala ac bona ; scientia autem visio. iis sistum entia & bona, R Ziν. eis & actualia, ut ex dicti, patet. Item ex D. Thom. Capreo. st aes 8.q.r a. a. ponit simplici intellig.ntia etiam existentias
'sti e ρω- 8. Sed qii arritur, quomodo Deus nouis existentias ante dec& in productione vel bi, cuin C .iet. M alij dicant sola scientia simplicis intelligentiae. Res . Q. . Od sciemia simplicis intelligentiae noscuntur actualia & postibilia, α
quod existentiae sint aliq ae quid ditater , quas Deus psaea sci , alia, profi eret in scientia ex pio ductione verbi &reisi. Noli enim est, nil fit sapiens sapientia genita, ut probat August. & verbum partiri paret, non toticiparet , dc ideae ei sentim perfectae, ut de S. Bonaiient. insinuat. Item nullum diceret respectum ad creaturas, ur docet S. Thom.
9. At quomodo hoc fieri potest , ut coexistatarantequami. sin , non est modo pertractandum, quoniam solarii D. Th. sententiam de praedestinatione d claramu . Et qui potest concipere aeternitatis amplitudinem, &in diu sibi itatem,&quod est supra tempora, nonani e & post : c quos in ei lectus scit quid tit decietura voluntas, hoc intelliget. io At quomodo sciantur sutura visionabiliter, A Deus λrebus futuris non accipiat visionem, sed det, non potentes intel igere recentiores, recurrerunt ad decretum: sed quid oportebat D. Thom. recurrere ad coexistentiam tam sci a dissicilem, cum decretum hoc facile iussicienter doce ait. Nec unquam D.Thom. hoc decretum attulit se pro ratum
est supra. Sed possiunus hoc intelligere boc , quod ido
558쪽
species t raesentat res in else ideati & e istentiali seu i, is , Huireali. Ergo si Deus excogitat ideas produccndo verbum, nec capit eas a rebus, sicuti nos, lapide ideam lapidis seu speciem capimus, sed habet a se, tunc potest per ideas scite
res in esse cognito A in cise reali, ut ex D. Thom dc Bonauen. admonemur. Oculus cnim speciem lapidis, a ismine
delatam sibi, cognoscit ut quo, dc ut quod: S manus specie
ignis cognoscit, ut quo,& ut quod: calefit enim & ignitur ab ἰ τι . Lapidem vel O de ignem,extra se cognoscit,ut quod .Et-go per suam essentiam, quae est idea omnium actualium & Hai:
podibilium cognoscit actualia & postibilia; ut saepe monent Scholastici: Idea enim Dei est causitiua,non causata, ut nostra :&necessaria cst ut dicit essentiam svoluntatis, ut . respectuna ad existentiam praecogniti ab intelligente genitore verbi, seu concogniti: nec diuina scientia cadit superenui,ctabile contingens, priusquam diuina voluntas,ex Capreol. p. dis 38. qa ι. a. io. Hoc quidem maximum est arcanum , & mitificum quodDeus nona decreto,ut fiant, cosnoscat bona & mala volitionum nostrarum ; dc absque illa certitudine, quam mutuantur ex inclinatione series. Sic enim contingens dc liberum essent decreto cognita,quod nolunt,vel e silant cognoscibilia in causis cum celtitudine ante determinationem , quod millies negat Sanctus Thom. dc addo contra Pseudo leto m. Imo ex decreto sciret Deus quorsum sede- , terminabunt caiis e liberar&contingentes. Ergo nihil pro desset coexistentia, tantis laboribus 1 D. Thom. requisitar At D. Thom. excludit ipserum sententiam citra ambigui talem ubi docet praedestinatu nem non posse esse certam,nisi ex scientia suturi euentus, non ex de- creto. Et qu dii rima. felicito probat ,miod praedestina tio non imponit necessiitatem, sed contingentiam, quoniaetsi a Deo, tamen & 1 libero arbitrio. Effcctus autem sequitur causam proximam quae hic est libratas arbit. Et inuestigans, quomodo potest elle contingens oc certa. Respondo, quod est certa no ex ineuitabili decreto,quia siciab esset Qtingens ut hie doc r,& Sed triplicitet primo ratione tuae praeicie Ge,cx hoc quod cognoscii tui
559쪽
r s De Prad Gnatione Electione
racontingentia, quatenus coexistunt aeternitati. Secu doci chicasea voluntatis, quae voluit ut libere & contingenter eueniant. Idest quod voluntas nostia sese ipsam determinet, ut hic docet, pluribbs quidem rationibus, sed praecipue quia homo est ii milum is Deo, q: ii non ab alio mouetur. Temo probat S. Tho: a. cx ratione praedestinationis: quae ait non stati te fine te . Ergo quia Deus ordinat in finem, & simul libcrum arbitri .
sese ordinat, i c recipit libere ordinem Dei: sequitur quod praedestinatio sit contingens dc certa. Et ut cicit vor. q. 6., , .es..s t 6. in tantum cst certa praedestinatio in quantum rς,, spicii praesen ,idcst, existentia praedestinati & effectus cius, ,, non in atrantum respicii suturum cst citim praedestinatio. nis Hoc autem L. sum effet,si ex decreto prael citet nece Silario, ψ immutabili.
Item Uer. q. 6 a. y. docet quod pr. destinatio non ea certa ex decreto de prouidentia causae necessariae ad cis ctum nec et Iaritim. Sed ex praeparatione adminiculorum, ut non cadat; vel si cadat, resurgat. Sicuti sunt sust agia, exhortatiq- ncs, donum gratiae. Nunquam tamen dicit ex praedetermi lione,vel ex efficacia motionis.
it Triplex autem est necessitas amad D. Th. Prima quid dilatis Sc cillantiae, ut hominem esse rationale i , c triangultima habere tres angulos. Et haec est naturalis, & inuiolabili etiam Deo: nec potest dubitari. Secunda ea suppositione deςreti: ut hominem creari, & si, lem oriri. Et haec dicitur necessitas lippositionis oc ineuitabilitati , ct icspicit dς- cretum voluntatis. Tcrtia dicitur insallibilitatis , qilae non hiuet certitudinem in fallibilem, nisi ex visione existentiae 'l aoniam his dedit Deus causas impedibiles ut quando scribo, acccsse est me scribere & hoc habet certitudinum in-, fallibilitatis in eo, qui videt me scribere, sicut videt Deus omnia, licet fianticontingenter ac liberEt quoniam' solum
ex coexistentia cum aeternitate pro cerio scitur.
id quid est in in salsibili necessitate, di certitudine, cst etiam in ine ditabili,& estentiali . At non e coortas rim re nim cst naturae. Uluntatis, T a vilip .
560쪽
sis actitalitatis. Primia ab c scentiat: one secunda a causatione per causas neccssarias. Tertia a causatione per causas contingentes & liberas. Ex his deducam potius fatendum esse quod ignoratur modus quo Deus sciat sutura libera ptaeseiari aliter, cum non susticit nostra ratisi ; quam cludere dicteriis . Jc cavillis violentis, dogmata certa de libertate ila de concursu Dei:&de redeptione & praeflcstinatione di reprobatione, & de legis usu,& iudi io suturo, di de caeteris iam dictis di dicer - , dis .Praeterea P P. I eicitae tentur nesciri, cur Deus hos ponit in ic, illos in alia serie. Pse idotho m. satentur non
dati libertatem. Perihom istae vero non posse certo concordarilibcrtatem cum praescit nisa,&praedi. stinatione; Caietanus,quod est supra intellectum. Nos ergo lumen aliquod adduxuiui ,excliadendo falsitatem, ad iniuitum veritus , ex S. Thom. doctrina clara, non extorta. Et responde. deria possumus ad quaestiones minori cum dissicultate , qua
caeteri dc cimbres sumus pugnando pro Dei bonitate , qua illi pro potentia aut scientia. Nana Ambros. & Chrysos . qt arrentes cur Claristus elegit Iudam si scies at esse proditurum : Respondent , quod potius voluit nos dubitare de sua scientia, quam de sua bonitate. Et quidem in sacra scripturati clat nobiscum Deus,dat leges de promissa sub coditione,
o quam si nesciret quid facturi scimus: dc nil praedetermiliarit. Sic nos ergo oportet bene cacc re,tanquam nil sit prasedcfinitu. Et quia fidelis Deus diligit nos ut pater. Ergo si boni fili j erimus,certo haeredes erimus. Sim ali,nequaqh5 sicut ipse docetqui scit quomodo concurrit nobncum: non sicut homo imaginatur, putans non sic procedere Deu in nobiscum, sicut dicit, quoniam aliter decreuit : Quia i iiii
rius eius suit tunc, aut nunc eius magister est Θ 13 Hic nota.quam indocte verba S. Thomo interpretanis tur quando ait voluntatem Dei 'sset aecs5-
, , caciae,quod non solum fiunt rcs quas vult fieri , sed etiani ,, quomodo vult fieri: vult autem quasdam fieri neccillario, , quas da coptingenter ad coplementum uniuersialias libet aliasser liter Vc e concludunt,quod ex r raede terna,