장음표시 사용
641쪽
determinat hoc malum , dc ad hoc quod malum quod id tum permittit, non ut malum , sed ut liberum albiuium agat jecundum sui naturam, sicuti di res alias. Vnde malunt physicum di morale subsequi solent. Nec quia est causa totalis Deus,idcis etiam determinat actum malum se,ut dc liberum arbitrium sic terminet. Nam Deus diuisus non est,ut simul faciat vetet idem: dc a serepellat per auersionem, quos ad se vocat per conuersione, ac proinde ipse auertatur dum determinat auersionem v Q-iuntatum a se. Imo dc hoc nulli non cladeat quod sicuti
Deus non potest manducare neque mingere, quontiar i actus dicunt determinatas particularitates actionum mixtas cum imperfectionibus , sed tam eii dat facultatem '& instrumenta ad manducandum dc mingendum, ut docet
D.Th. Pot. q. i. ar. 6. Ita nec potest volitionem mali infun- edere, neque actum, ut malitiam haber,dcim persectionem, sed dat tantum volendi facultatem dc actuis in communi absque modificatiua determinatione ad hunc modum volendi male rem hanc. Propterea etiam si S. Thomas diceret, quod Deus concurrit ad stubstantiam actus cum causa dc in causam id quod nunquam dixit in intelligendum est quoad actum execu- Si quoniam tiuum peccati, qualis est occisio hominis, de rapina Gnori autem ad actum volitionis quod es implanari unde resul: rere ad actitat actus executionis. Quapropter non sine impietate maxima potest assirmari , quod Deus voluctati inda eari Vc Iitionem , quae est odium Dei: dc intelaectui illam intelle- tionem, quae est haeretica, prauh iudicans de Deo, licet dederit vit tutem iudicandi di volendi.
642쪽
AMplius autem ex D. Thoma haec sententia condem
nanda manet; nec etiamsi satis condemnatam taedio
affocti , non prosequemur, si sorte sit spes conuincendi era
a Porro Orgo ita format argumentum dicens ,, Videtur quod actio peccati non sit a Deo,nam homo nodicitur esse causa peccati nisi quia est causa actionis peccati. Nihil enim ad malum intendens operatur , ut Dionysius ait. in quarto de diuinis nominilus. Sed Deus non ,, est actor peccati. Ergo non est causa actionis pecca- isti. J Deinde respondet ad i. dicens, quod homo qui pec- ,, car, licet per se non velit deformitatem peccati,tamen de., sormitas peccati aliquo modo cadit sib voluntate peccam, tis, dum scilicet magis elegii deformitatem peccati incur- , rere, quam ab actu cessare. Sed deformitas peccati nullo, pacto cadit si b voluntate diuitia; sed consequitur ex hoc, quod liberum arbitrium recedit ab ordine voluntatis diuinaeJ Haec autem responsio nulla esset, si, ut aiunt, Deus tot imodis ageret in causas arbitrariat, videlicet,si praedetermi- mct ab aeterno actum peccati, & intempore saceret, & eLficaciter promoueret simul voluntatem ad faciendum, ne recederet ab actu donec consummetur peccatum. Nam ut ait de Pot. q. a. 7. ad 3. ipsa naturae operatio, est etiam Operatio virtutis diuinae,sicut operatio instrumenti est per virtutem Mentis quoa itidem aiunt Pseudothomistae invo-
a Praeterea oluntas non vult deformitatem actus, sed ip- sim actum ,ut est bonus aut honeste, aut utiliter, aut iucus de bonus: nec movet se ad dcformitatem actus nolit h
643쪽
bi de Deo: ergo non aliter vult nec agit, quam vult dc agit
' Deus: ergono 3 peccat plusquam Deus. Si au in peccat, quia non recedit ab actu , cui necessario est annexa deformitas; ergo tunc prosequitur actum sine Deo. Si autem ci mDeo: ergo nec Deus recedit,ergo non potest homini esticaciter a se moto imputare non recessum. 3 Praeterea ipsemet Deus non mouet diabolum efficaciter, f; obriis..d carnem &mundum,ad suggerendum actum adulter j,ne. dum volitionem , nota tamen, ut aiunt, ad dc formitatemctus, quia deformitas non est suasibilis ab. vlla causa. men neque per hoc non dicuntur moueri ad deformitatem annexam. Et Dcus ipse facit volitionem adulter ij essicacitet in voluntate. Ergo non potest dici, quod Deus non vult deformitatem actus, ct homo vult Tum quia necessario sunt coniuncta, praesertim in odio Dei,& blasphemia, α mendacio. Nec polliunt reperiri insensu diuiso : Tum quia
ea ratione, qua non vult Deus deformitate actu , eadem ra-
tione nec vult homo deformitatem , sed bonum voluptuo- um cui annexa est deformitas: dc propter hoc peccat. EGgo multo magis Deus qui facit cum de actum efficaciter, sicit ut homo iaciat , neque possit non facere: cum mouea - , tur aeterno decreto & temporali efficaci praemotione. Et quidem vellet homo cauere, at non potest , quia efficaciter a Deo mouetur: Deus aute potest de non vult,ut isti do- .cent : ad impossibile autem nemo tenetur. Imo Deus ipse facit hanc impossibilitatem, dum cssicaciter mouet voluntatem ad volitionem actus: quae volitio non potest non esse, nisi Deus ipse praemoueret ad alterum actum voluntatem cum maiori efficacia. D.Thomas ait, ideo culpari volunt tein,quia non cessat ab actu illo, cui annexa ellet deformi
tas. Sed per te o Pseudothomista Deus ipse non desisti
seu cessat ab illo actu, sed potius efficaciter mouet, ut fiat ira ut homo motus non possit cessare&cauere, ne fiat. Ergo vel actus non est homini culpabilis, cum faciat illum Deo faciente,dc impellente; vel magis est culpabilis Deo, quam homini,vt dicit Lucifer,& Luciferiani,&Caiani,&Talmu- v
ψaMiquod Deus peccavit d8 ando diabolum ci Iudam
644쪽
aueo De Trad limatione: Electione
& Ius eos ad poenas, quos impulit ad culpas ; vel neutri, ut dicunt Libertini secundum rem, sed secundum opinionena
Praeterea si Deus mouet efficaciter ad actum peccamino si na, ad quid Diabolus & caro tentant, cum Deus sufficiat eisicaciter 3 Et ad quid aliae causae nos ad bonum mouchi , si Deus solus eis caciter mouet λs Praeterea non vident Pseudotho mistae, quod ipsorum' opinio implicat contradictionem duim aiunt, ii Deo praed
i leto terminari hominis voluntate ira ad hunc actum, & ad hanc
7 'ob. s volitionem , non in communi, sed indiuiduatam, & si gu-
De inanca, larizatana,& agere in causam, & cum causa simul:& simul , .., concurrere ad actum peccaminosum , sed non ut peccami- eam, se, nosus. sed ut actus est. Individuatur eo ina, & modificatur hic aetus a conditionibus indiuidualibus i conditio autem ad solana volitionem adulter ij, determinat ad adulterium. Si autem ad solam volitionem,nequaquam, ut ipse pulchre docuit p. p. q. IO J.d p. 2. q. 9 a l. d 3.,Et propterea ibidem,Scin de Pst. ae mal. supra citatis, o in a. d. 2S. q. I. ct Tom. J.lcf.3. constan ter do perpetuo declarauit S. Thonias, actiones voluntarias non praedeterminari a Deo, sed relii
qui in potestate liberi arbitri j: quod & sacrae litterae nunquam non contestantur. Igitur fatendum quod liberum arbitri si semper remanet iudii latensi&cessare potest de facto ab illo actu, cui desormitas est annexa, & ideo culpatUr,quia non cessat ait D. Thomas: J non cessat autem, quia non. vult cessare, non quia Deus cssicaciter ipsum mouet. Non vult autem,quia liber est, lataque illi libertas est in conditi ne naturae, cum permissione faciendi, seu potius volendi quidquid vult, tanquam dominus actuum sitorum,&Vts- 'lius, di propter se, non igia quam seruus,'& propter aliud; ut supra probatum est. Potest ergo peccare & non peccare. Peccati autem potentialis facultas est Nihilum, de quo su ''mus: actualis est voluntas, eligens sponte minus bopum
6. Praeterea, ut ibi probant doctores,&D. Thomas tona . ni creatura agit Deo agente, de scit &seniit Deo intellige-
645쪽
te, c potest Deo potente dc vult Deo volente. Si ergo pr. determinat actum volsitatis sequitur, quod cum homo vult malum Deo, id est od:t ; quod Deus etiam seipsum odit,sacit enim totum actum communiter & singulariter, & ci cunstantia iter. Quapropter impiissima viderat haec assertio, nec sustinenda, lubdagat in causam determinando omnes actus. Et quod permittat peccatum, ut peccatum cst, non solum ut actus ess, sicut dicit AluareZ d.D. n. 3. cum deberet dicere ,quod permissio cadit super volitionem, non super peccatum, dc ut volitio actu Sist: dc non ut hic actus est.
Ex vario ingenio causarum agentium iterum :o tendere M. Thomam olere, quὀd liberum arbitrium non praedeterminatur: si cus non agit in causam pra- sertim peccantem.
AMplius autem , vel quae dicta sunt prius de voluntatis
libertate intemerata , ex eo qi od Deus non praede finit actus eius, ac propterea non agit in eam nisi communi motione ad bonum; sed cum ea etiam palliculari modo,ut requirit substantia actionis, e petere non grauemur. Dicit ergo D. Thomas p. p. 4 i. art. 2. voluntas & A. natura disserunt in causando , iecundum hoc, quod natura Adeterminata est ad unum: sed voluntas non est determinata, ad num: citius ratio est, quia effectus ammi lantur causae sis, i - , astanti informa per quam a ait. Manis sium cst autem, i da , Vnius rei unica est forma naturali , perquam res babet elle, , unde quale ipsum est, ale facit. Sed forma per quam vo- duntas agit on est una tantum, 1 cd siit plures iccundi m , quod si int plures rationes intefcct T. Vnde quod volt n- natu det v,
a late abiur non in tale quale agens sed quale vult, dc illud tali
646쪽
est De Praedestinatione E ione,
tutelligit esse agens. Eorum igitur voluntas principium est, , quae possunt sic aliter ella; eorum autem, quae non potia, sint nil ic eue, natura principium cst. Voluntas autem, quatenus natui a satir ad 3. aliquid naturaliter vult, sicut , voluntas hominis naturaliter tendit ad beatitudinem. Ex quibus liquet, quod voluntas non plomouetur deretaminate , α potest variate volitiones, &illa quorum est principitiin, potiant esse Sc non esse, & sic & non sic. Item pol 7. .art. 3. o. inquit. Natura est det et minata ad , unum, quantum ad id quod virtute naturae producitur, α quantum ad hoc quos est producere & non producere, &sic producere, sed voluntas quantum ad neutrum deletini. eomm his- , nat. a inuenitur. Potest enim voluntas attificis facere scam- Iς vel arcam, Sc facere vel non facere, &4faciendo ena
H ad ιχι,, cessare; & sic facere, & non sic;Jc nunc, de non nunc. At V φρδε , ignis non potcst nota calcfacere, ncc cessare de se, neque, quando potest obiectum praesens calcfa cie , disteri ia, aliud te inpia sicut voluntas, &c. Docte sine docet, magnam libertatem,nullius praedeterminationis esticaciae lubicctam. Item ver. q. r. a. a. i. O. ait. Quae sana moueri violentet
absque proprio appetiat, uti vis sursum a manu, dc sagit- ὰ, Δ, , ta a sagittario. Sic autem naturalia non moueri, sed apro Mec , prio appetitu etiam tendere in fiaema Deo praetcrij iii &ab ipsis appetitum. Appetunt autem per formam implen, sicut grauja per grauitatem deors in . Si enim non proprio appetitu, dicerentur dirigi ad finem bonum,
MM' L.- , sed non irenecap petere finem bonum ipsis. lia veto ten- dunt in finem ab ipsis praecognitum, ut bruta & homo, , sed differenter. Nam bruta cognoscunt finem per aestima. , t tuam; dc non rationem finis & ordinis mediorum ad si.,nem. Homo autem haec omnia cognoscit. Et propteγ, ea est dominus actuum suo tum, prout iudicat esse facien- , dum. Quod iudicium non habent bruta,nisi quate ius participant rationem aliqualiter. Quoniam natura par- , ticipat sensum, sensus rationςm, dc rati9 Deum,ut dicitiau . I. I temini. d. 27. q. I a. . adas
647쪽
yx hoc habes, quantum distet S. Thomas ab omni praede terminatione Dei ,&actione in causas voluntarias sccuti
dum suam docti inam. , Praeterear. d. 39. a. l. art. I.o ait. Voluntas secundum se
, in disterens est ad plura ;icd quod dei et minate exeat is, ι,
sed hanc vel illum actum , non in ab alio determinan. , te, sed ab ipsa voluntate ; sed in naturalibus actus cs redi., tur ab agete sed determinatio non est ab agente sed ab eo i, qui agenti talem naturam dedit, per quam ad hunc actum , , determinatur , di ideo propriis limε actus volunt: tis a, voluntate dicitur. Et ideo si quis defectus in actu eius, sit, ipsi voluntati in culpam dc peccatum imputatur. J Et in A. . o. Ratio, ait, culpae est in homine secundum it a potentiam, aliae ad plura se habet: nec ad aliqi id corum determinatur, nisi a seipsa, quod tantu voluntati couenit, dcc. Hic clare tollit praeactet minationem,& pr. Lmotionem in voluntariis; sed in naturalibus ponit , sed a Deo, ut conditore formarum ad certos fines. Et quia propri sti me se determinat a se, dc actus eius,est eius pro piissim , quod inna
ruralibus non item , peccat,aut meretur, alioquin non peccaret, Occ. similiter habet dominium siti actus, quia se determina : alioquin senia esset: vi & Arist. docuit . . . . D Amplius ver. 7 O. inquii: q, Od natura aliqua ori i, , qualo Deo est propinquior tanto expicssior in ea diuinae, gnitatis similitudo iuuenitur. Hoc autem ad diuina di- gnitatena pertinet, ut omnia moueat, di inclinet dc diti, gat. Ipse autem a nullo alio motus, vel inclinatus, vel di- ,rcctiis. Vnde quanto aliqua natura est Deo vicinior tanto, minus a Deo inclinatur, de magis nata est seipsam inclina- ,re. Natuta ergo insensibilis, quae ratione suae materialita, iis est maxime a Deo remota, inclinatur quidem in ali, quem finem, non tamen est in ea aliq id inclinans, sesso ., tum modo inclinationis principium, ut ex praedici is patet. , Natura autem sensitiva ut Deo propinquior, in seipsa ha Aet aliquod inclinans, scilicet appetibile apprehensum: sed , tamen inclinatio ipsa non est in potestate ipsius animalis .
648쪽
, delectabilis. non potest non concit piscere illud , quia ipsa, animalia non habent dominium suae inclinationis, vadet , non agun ,sed magis aguntur secundum Damasc. Et hoc, ideo, quia vis appetit tua sensibilis habet organum corpo - , rate,& ideo vicinatur dispositionibus materiae, di rerum, corporalium, ut moueatur magis quam mouet: sed natura, rationalis, quae est Deo vicinissima, non solum habet inclinationem in aliquid, licui habent mammata: Nec luna, mouens hanc inclinationem, quali aliunde eis determina . . , tam , iicut natura se nubilis, sed ultra hoc ilibet in potestate, ipsam inclinationem , ut non iit necessarium inclinati ad Hio πρε- , appetibile apprehensum,sed possit inclinari,vel non incli- Et sic ipsa inclinatio non determinatur ei ab alio,/Mo ν' ἰ- , sed a se ipsa. Et hoc quidem competit ci inquantum non, utitur organo corporali, &sic recedensi natura mobilia,
,κοue υν-- , accedit ad naturam ino Gentis , dc agentis. Quod autem a-ι 'φην , liquid determinat sibi inclinationcm in fi iem, non potest , , conti'gere nisi cognoscat finem, & habitudinem finis in, ea quae sunt ad finem, quod est tantum rationis. Et ideo,talis appetitus non determinatus ex aliquo alio, de neces,ssitate: sequitur apprehensionem rationis. Ex quibus verbis non sc mel constat, quod rationalis voluntas non determinatur a D eo,sicut sensuatis dc rationalis,& quod stipiam agat, ut Deo proxima, dc idcO non agatur: nec Deliginea agat,nec praedeteria in et inclinationem eius,
nisi ad bonum incommuni Et quidquid Pseudothom istarct Perihom istae dicunt,cum ipso S. Thoma, de cum rat ionibus ipsi iis mirificispugnat impudenter. Nota quod voluntas non solum se mouet ac determinat, sed etiam si minclinationem habet in sui potestate. Ergo cum inci atur,
d sentire potest de facto,ut dicit Concu.Tri
649쪽
dicunt omnes cassas applicari a Deo ad agendum , ergo Detam a re in causas determinando , quoniam nou tenet in voluntariis nisi communi motione ad bonum: non enm a malum, nisi occasionaliter occasioneaccepta a peccatis malitia vel k.
SEd contra hanc doctrinam vere Thomisticam , adducunt id , quod S.Tho. is p.r. q. Io 'I. Res omnes positas in sua perfectione, ut producant actum , adhuc moueri a Dco. Quoniam vesut omnes corporales motus reducuntur in corpiis coeleste, primam mobile mouens, etiam calefactio ignis; ita omnes motus, tam corporales , quam Arituales reducuntur ad primum n ouens immotum. Item Porique ..t.7.O. inquit. Deus operatur in natura& voluntate operantibus, & hoc multipliciter. Primo, quia dedit rebus naturalibus virtutes, per quas agere ponsi ni. Secundo,inquantum conseruat virtutem naturalem
in else. Tettio, in quantum mouetad agendum &c. quia natura inserior non agit nisi mota &c. Ad 7. Accipit a primo agente esse intentionale, sicut serra intentionem artis Similiter Isaiae ets. dicitur, O ia operatus es Domine Sc. E i In uso vivisus, mouemar se sum', &c. iEt inrisiechi σRem. p. i. dicitur Deus intime opeiari, ad motus,& adactionem impellere. Et D. Th. bi supra. Deus in ριαρ . ia
timior est essectui, quam sua caula. Quoniam prima causa I
prius & essicacius Sc. Datia. Respondeo, quod haec,&alia loca S. Thomae, in et lig nda sunt sicutisp. p q.iOJ. art. . o. S. exponuntur, quod Deus mouet omnia ut obiectum dc finis.&vt agens viversals , non praedeterminans particulariter. Nam dc
650쪽
Lue De Prassi iratione , Elictione
coelum , a quo trabit exemplum, itidem mouet sol
generat hominem, nedum homo;similiter virgulta &c. Et quide exemptili de instrumento moto declarat ita intelligi debere : alioquin contrarius' esset Concilio Tridentino, neganti, quod liberum arbitrium agatur ,ut instrumentum inanime, quod non potest simul aliud agere. Et iram docet
p. a. r. I a. I. o. Et hoc eremptum retractat in p. 2 q. I. a. a. Et
docet quod aliae creatur. v aguntur a Deo ut instrumenta. Rationalis vero a se,ythi J.d 39.q.s . . . I. & propriissime. Ad secundam authoritatem ipsemet D. Thomas re-.spondet in eadem a. 7. ubi cum probaret contra
Mauros, formas dc virtutes rerum agere,& non solum Deum tum ex utilitate earum no a ocios a Mum ex eo quod
effectus assimilantur causis proximis, proximitate suppositi, quia ipsae proximiores: non virtutis, qua proximior est Deus; concludit quod causis proximis competit actio. Et quod ignis vere calefacit, non autem Deus; & homo man, ducat,non autem Deus ; sed mouet Deus ignem ad cale, faciendum, & hominem ad manducandum: quippe quibus dedit formas de virtutes ad operandum, applicatque, uti secans cultelli acutiem. Et hoc quidem non est dubium intuentibus rerum seriem , in qua res nisi' operatur, nisi iapplicata ab alia causa de occasione objecti, oc modificatio ne concausa ruin certo tempore, Ic loco, dc modo, acta in virtute agentis, dc ordinantis omnia principis. Propterea. coucludit, dicens : Deus ergo, sicut coe 'um in corpora- ,,libus cis causa actionis cuiuilibet, inquantum dat &c. Δρ - , , applicat actioni. Et in quantum eius virtute omnis vir. ,, tus agit. Et cum Deus sit sta virtus, di sit intra rem i, , quamlibet, non sicut pars essentiae, sed ficut tenens rena , ne ise: sequitur quod in quolibet operante in nediate
operetur- non exclusa operatione voluntatis di naturae. .
Ex quibus verbis uiani et tum est, quod non sit a De, prata. si itio , sum mo. et praesertim voluntatem. Et hoc in inest adi, cnaeleat magis, licens. Voluntas dicitur habereis dominium Cit ictus, non per exelusionem cause primae:
, cd quia causa ptima non ita agit in volantate, γ t eam lic