장음표시 사용
651쪽
necessitate ad unum determinet, iciit determinat naturam. ideo determinatio actus relinquitur in potestate vo- , , luntatis & r ationis. Haec ibi, dc eadem dixerat a. dig., 2sq. r. a. t. ad I. Deus agit in naturali ibim sicut ministrans, virtutem agendi, dcisicut determinans naturam ad talem, actionem. In libero abiem arbitrio hoc modo agit, ut, virtutem agendi sibi ministret , dc ipso operante liberum, arbitrium agat: sed tamen determinatio finis & actionis, in potestate liberi arbitrii constituitur. Idem dixit ver.
Quapropter Perihon istae nihil probant, cum docent ex his,quod Deus agit in causam. Nam D. Th. dicit selum
in causa, scilicet innat uia,&voluntate. Et quando dicit Deum mouere adactum, intelligit communi solum motione, praecipue in arbitrarii, non praedeterminata nec pra determinanda, nisi per liberum arbitrium ad actum,hic de c. Et quidem Rom. . LII. Laianifeste docuit exemplo Pharaonis inacium peccaminosum Deum non concurrere nisi generaliter , semper tamen mouendo ad bonum ; sed determinari per nostram voluntatem ad malum: sicut ait,
in hoc excisatii te, ut &c. ubi excitatum a Deo Pharaonem declarat ad regni defensionem : sed Pharaonem usim esse excitatione illa ad crudescendum cotra Hebraeos. Item adduxit exemplum Nabuchodonos de quo dicit Deus Isaiae io. quod misit Aser contra gens fallacem ut vindice cdic.
sed cor Gus non ita arbitrabitur, Ied vice terat dcc. Sic carni sex mouetur a iudice contra furcm reum iudicatum, visa.
ciat iustititiam, sed ipse exequitur iustitiam, non propter iustitiam, sed propter auatiliam. Profecto si Assur mouetur a Deo in bonum,&ipse male utitur,& vult aliud, si hoc velle, aliudquam quod vult Deus, est etiam a Deo speciatim sequitur quod Deus simul impellit ad bonum , dc
malum, iuxta Pseudothomistatum expossitionem. Quod tamen expresse negat hic sanctus I homas,&ubique. lino
Origenes, Chry sost. dc Th omas doceat, quod voluntate peruersa & malitia, quam Deus non immisit in Iudam, ocin Neronem, usus cst Deu sin bonum redumptionis, α '
652쪽
gloriam Martyrum ex praeuisione , non ex praedeterminatione, ut supra probatum est, ubi etiam declarauimus iu id Isaiae ets. Omnia opera nostra eperatus es Domine &c. de ali i iii ia praesentem doctrinam de concursu generali in liberis ,& speciali in naturalibus. Et illud sine me ossi se regis facere, Sanctiis Thomas exponit de auxilio generali in omnibus actibus: vel de speciali in actibus supernatura-
hier meritoriis sine praedeterminatione. . Notandum etiam quod applicare causas ad causandum, non est agere praedeterminando actum causae in libetis instrumentis, sed tantum in necessariis, ut moliedur pcnna ad scribendii m. Cum enim Rex applicat doctorem ad legendum &i. dicandum, communiter applicat , non pra determinatione ad unum sic nunc,ita,& non aliter &c. Et D. Thomas dat excmplum decoquo applicante ignem ad operandum id, quod coquus non Operatur : non enim coqui Scalcfacit.
Secunda dubitatio aduersariorum, ex eo quod S. Thomas , ex sacra Scriptura dicit ,
sine usolentia: soluitur ex eo , quod licet i
ne violentia, non tamen sine necessitate. At libora eu Ῥoluntas a mi lentia, s coactione. Ideoque Deum non immutare vo lunt res ad bonum aliud, zel quo ad mo u mel de malo ope re volito in aliud opus malum, utile Dei consilio, vela det tilem cir
cumuantiam in his , qua ad salutem sper ctant, nec regulariter sed extraordi
653쪽
SEcundo opponunt locum D. Thom. ubi asserti Deum
murate voluntates sine violentia. At hoc etiam ipse as.. sero: sed non sine seruili etiam necessitate; et go dc citra me. ritum volantis. Misopuscuta Oouit in locus ra aikPris, scripserat voluntatem esse liberam a coactioue,t neces: state,&ab inuito. Necessitatur autem cum immutatur aliquando certis casibus,non autem regulariter in omni actione: Alioquin non remaneret in po testate consilij sui, ut supra docuit pluribus in locis. At quod dicit in a.d.as. .su. 2. ad a. severi art. 8. Quoniam voluntarium Ec, violentum non possunt simul stare. Quando ergo Deus, immutat voluntatem,secit ut velit,quod nolebat, vel aliter, quam volebat: sed non ut velit, & nolit simul. Similiter, cum lapis grauis natura deorsunt seratur ,ri a Deo sursum, feratur mutata inclinatione grauitatis, in inclinationei lc., uitatis, non dicitur violentari,sed mutari; J Sed, inquam, ,haec verba non fauent Pseudothom istis, sed obsunt. De , ratione enim liberi arbitrij est libere, non necessario ops, rari : sicut, quando immutatur, aut praede terminatur, illi .
accidit. Propterea D.Thomas inprimipiso. est. Potest Deus im- , , mutare voluntates de neccisitate, non autem cogere & c., Et paulo infra ait,quod Deus immutat voluntate,vel mo- , uendo tantum ad aliquid volendum sine impressione facta, in vo untate: aliquando vel b impii mendo aliquam forma, , ut est virtus ci gratia. Sed haec inclinatio quandoque est , , sorma perfecta sicut charitas patriae ; ci haec necessitat sus. ρ. h Heneis , siciei ter, id est cuicaciter Nota hoc. Aliquando forma, addita non est persecta usquequaque, ut in viatoribus, ci, tunc inclinatur quidem, sed no0 nccessitatur. J Ex qui bus verbis vide ; Primo, iuxta D. Thomam, idem dici sitf. sciens, quod efficax. Secundo, quod gratia in via non nocessitat, nec mouet essi a citer sicut in patria, quoniam non mouet in via sussiciet ei &QTei tibi It cm quod si forma ira
654쪽
pressa non necessitat, multo minus motio praeuia. Nisi qua do Deus immutat voluntates . quod nunquam facit in malum, seu in his, quae ad salutem,sed in bonum, ut cum cor Regis vertit ad salutem, aut ad vindictam, non autem ad peccatum. Nam cum dicitur in timo Io . Conuerturareoram, ut odirent papa,m eius λζ. Et, ego Ddoraui cu Pharaonis: intelligitur conuersio unius malae voluntatis in titilis ad malam utilem, ut Iudae voluntatem auatam in pro ditoria in i & Pharaonis ambitiosam in persecutoriam sugientis Ιtraelis &c. Adde, per sustinentiam, Sc non emollitionem,ut supra docuimus.
Solutionem aduersariorum quod videlicet
propterea remanet libertas in homine e G- citer moto,quia non mouetur ad unum 's remanet potentia, ut moueatur
ad alia, O aliter: nullam esse H '
R A Ox recinentes, quod saepὶ damnatum est, aiunt, eius I qui praedeterminatur, S in quem agit Deus, saluatur
, libertas per hoc , quod voluntas non determinatur adv- , num, sicut natura; dc remanet in ea potestas ad determinamstari, sionem aliam,dc aliter.) At mihi videtur de industria errare - in doctrina S. Thomae. Nam determinari ab alio, agente, ollit libertatem, si ei non potest resisti de facto, in. ita ut voluntas remaneat domina eiusdem sui actus,& inclinationis proseque dae, & non prosequedar, sic,& non sic.ut ex 'tibis D.Tho. pluries osteacimus , di in toto hoc cap.
655쪽
ci in totos. Cu enim voluntas determinat seipsam ad unum, quod semper iacit, neque enim ad plura simul potest , iunc
ere libera est, ut docet Mai. q. 3. a. . ad 3. At cum ab alio dcterminatur, siue ad unum,siue ad plura, si non potcstresistere de facto, tunc non est libera , sicuti nec respectu sinis, quem non potest non velle,& tamen sponte vult. Ergo inditarentia constituit libertatem. Omnis autem efficax dc
infallibilis inclinatio tollit indifferentiam: Ergo & liber
a Praeterea neque canis est liber, quia potest ad plura moueri, dc aliter . Nam dum sequitur vulpem , potist cessa res vel ad leporem conuerti prosequendum : & sic, dc aliter. lci haec plura potest capesseresc sponte,non coactus. Nec propter hoc libeth mouetur, sed seruiliter, quoniam ab obiectis dc passionibus, non a iudicio libero syllogismum eliciente, sed a passionibus 5 imaginibus facto ita, ut non possit aliter iudicare, sicut horologium a ponderibus motum sonat: di quidem rationabiliter ratione impressa, non elici- N ne Ierta : Sic homo non propterea est liber, quod potest aliter moueri, dc in alia vice ; sed quia potestse se mouere, v t do- mminus sui actus, sic dc aliter, dum vult, dc operatur, dc potest de facto cessate, ut D. Thomas in citatis istis, demon- p. a se strauit. Etenim quoniam homo mouetur ab exteriori agente, etiam a Deo. si non se inouet, ita ut possiit de facto dissentire, non dicitur liber. Sicut nec sagiria est libera, nec lapis, nec canis: Sagi ita enim ab alio mouetur absque proprio appetitu violenter. Lapis ab alio determinatus di a se a petente deorsum. Canis ab alio determinatus oc a se, sed seruiliter ab obiecto dc passionefacta aestimatione,non a se eliciete Homo a se sicut Deus, i vicinissimus est Sed sub co& a Deo,ut condente de conseruante voluntatem , dcia clinante communiter, non autem praedeterminantepa ticulariter alioquin non a se ut liber, sicuti supra docuit S. Thomas, praesertim in cap. s. per omnes arthissis ,dc ibidem
656쪽
Homo ex hic, quod duerminat suum actum s volitionem, non est causa fui,sed Col '
tionis Acintaxat concausa: modi
cutionis causa magis principalis.
SEd obiiciunt Perthoinistae. Si voluntas determinatura se ipsa, & non a Deo. Ergo ipsa est sui es e principium
di non Deus. Si negas consequentiam, probant sic. Quod est principium operationis,est principium itidem illius etiase, a quo manat operatio. Sed voluntas ct c. Ergo &c. Respondeo Deus est causa primaria ci uniuerialis etiam naturae ipsinis voluntatis in radice: sed voluntas est causa modificativa volitionum & particularitatis, di moralitatis, in extensione. Ergo non potest esse causa sui, propriae scit naturae, cum non operetur, nisi postquam est ipsa sui nat
Item distinguo antecedens. Nam operatio naturalis
concludit naturam. Operatio vero voluntaria non conclu
dit, sed indicat: Siquidem voluntas ab obiectis multispotest specificari,cta congruentiis variis mediorum erga fine, unde variat volitiones, sicut 'cit quaecum, ordinatae fiunt iuxta finem a Deo praestitutum,dicvtur rationales dc bonae. Cum deuiant, dicuntur irrationales Scmalae. Et sicut arti ex ait D. omas) non est causa dese accidentium artificiatis erga finem, d tutationis a fine, sed tantum tendentium ad finem: Sic Deus non est malarum volitionum a vero fine deuiantium, ut sic,sed solum volitionii in genere,& ad finem bonum te- dentium discut dictum est non semel ex S. Thomae verbis. Quapropter quoniam voluntas est causa operationum d sectuosarum, non sequitur, quod sit causa sui es . Quoniadestqua non esse. Qim autem bonarum, aca quid
657쪽
Dimaria est causa', & independens, sed sub Dia&aDeq;
nec est productiva primitus, sed modificativa. Igitur ex hoc quod sibi determinat volitiones, non est causa sui. Immo Deus est causa modificationis , α homo: sed Deus uniuersaliter, ut causa voluntatum , homo modificatiue , di specialiter & indiuidualiter volitionum sic & sic. Non enim Deus manducat, sed homo. Nec Deus odit Deum; sed homo, dum mouetur in communi ad volendum, & ipse vult malum Deo : Et Pharao excitatur ad defensionem a Deo', & ipse modificat, & torquet defensionem ad crudelem persecutionem lsraelis. Omnis ergo entitas est a Deo,ut principio entis uniuersali. Modi ficatio autem non est entitas sed entitatis diminutio & paruticularisatio a creatura,vi nihili particeps est. quo est hoc αbie, & aliquid: non autem omne, omnino, uec ens. Videt Metaph. p. a. Ad superioris ordinis opus non est modifica tio, sed eleuatio. Ideo ad sit pernaturale opus movemur istatia speciali: ad naturale a generali: ad desectivum a nihilo. Sic calor , ut decem , d calefaciendum ut viginti, indiget superioris virtute: ut decem, ordinaria: ut sex, dς:
Replicationes Perihomissarum, probantes ab Plutum decretum reprobationis , N pr. destinationis ante Urientiam futurorum meritorum s demeritorum :acpossie Ictare lib.rtatem arbitrii cum efficaci praemotione
propter potιntiam possibilis, o impotemtiam euentus,seusan CAPUT X.
SEa iterum opponunt Perihomistae, quod D. Thomas
658쪽
, , aluari, dc ipse potest damnari: Non autem hanc: DAivuli igian soluari cst ipse damnatur ) Ergo verum est, quod libertas arbitrii aiunt saluatur solum per posse d e poli bili, absque posse de facto.
liem m 2.2. q. 24. a. 2 H. o. ait. Virtus Spiritus sancti insa - , , libiliter operatur quodcumque voluerit. Vnde impin ,, sibile est, haec du0 sit nul esse vera, quod Spiritus sanctus velit aliquem mouere ad actum charitatis i Et quod ipse charitatem amittat peccando &c. Item I. a. q. II a. ar. 3. O. Praeparatio, ait,secundum quod ,, est a Deo mouente, habet necessitatem ad id , quod a ,, Deo ordinatur, non quidem coactionis , sed insallibili- ,, talis, quia intentio Dei deficere non potest. Unde si eat, , intentione Dei est, quod homo, cuius cor mouet, gra- ,,tiam consequatur,inibi libiliter ipsam consequitur , secundum illud Dan. 6. Omnis lai odiuit a Patre, di didicit, v nit ad me , , Adducit verba Augustini in Enclitiassio I. Deus ηmnia ,, qa camI e Polait, fecit S. c. Quod ubique verum non es,, set, si aliqua voluit, dc non fecit idc quod est indignius, , ideo 2dniacit,quia ne fieret , quod volebat Omnipotens,,, Voluntas hominisimpedivit. Praeterea voluntas est determinabilis, non a se, ergo ab alio, ut dicitur in libro 'de bona sortuna alioquin ipsa esset a se, & principium sui. Christus,& Angeli confirmati non possunt peccare, de tamen sunt liberi arbitrii, quoniam possem in sensit diuiso. Ergo dcc.
Retorquentur argumenta contra Pseudoth,
659쪽
ARTICVLVS II. AT quidem ex iam dictis plenissime satisfactum esse
obiectionibus quibuscunque palam est. Retorqueri etiam possunt haec argumenta in Pseudothom istas. Si enim omnia quaecumque Deus voruit fecit, ovuli omnes DL nos, ut dicunt principes Apostolorum , cse neminem perire. Ergo nemo peris , & omnes de facto saluantur,licet possent non saluari. At illi negant voluntate absoluta Deum velle omnes saluos, sed conditionata , si seruauerint mandata, etiam postquam acceperimi baptismigratiam: sic & nos ex eodem D. Tho. respondemus, quidistinguit intervolita Dei absoluta, & volita cum conditione causarum secundarum. Vult enim Deus libere saluos eos, qui cooperantur gratiae; non autem qui claudunt oculos lumini. Igitur &c. Ad primum respondetur, quod D. Thomas ibi loquitur de voluntate Dei absoluta, consequenti praeuisionem me ritorum demeritorum, quam constat semper impleri' iuxta eius dogma: quoniam omnibus consideratis considerandis in operibus ,quae certam faciunt electionem, ut dicit princeps Apostolorum , decernit , dc tunc ερ impossibile est secus euenire, quia nulla concausatio impeditiuac 5sideranda expectatur,quod D. Thom. in Uer. I.q.6.ar.3. o quoia. II. a. a. declarat. Hic autem Ioquitur de antece. dente praevisam finalem hominis voluntatcm : quia antecedentem constat non semper impleri, obstante libero
arbitrio, cui data est potestas efficiendi, & deficiendi, resistendi Deo, & determinandi sese, impediendi , &non impediendi gratiam . sine quo libero arbitrio salus
in adultis non perficitur, sicut S. Thomas semper docuit; . praesertim Planum est au- ., tem, quod liberum arbitrium post decretum conseri ques non potest velle & operati aliter: sed quadiu potest . incerta est ex parte nostri salus dc damnatio. Et ideo iubeis mur usquc ad mortem iustificari, quia usque ad mortem
660쪽
potest, ut supra probaui inus ex dictis S. Thomae;& propter hoc in s a. 8. docet praedestinationem non post eesse cetia , nisi ex scientia suturi euentus. Ide quodl. II. ar. r. 6. probat piaedestinationem esse coiitingenter, nec Deo esse certam, nisi in quantum respicit prae scias, id est coexistentiam praedestinati,& operum illius non
aut em ex decreto unquam dixit esse certam.
Ad secundum respondet ibidem ipsemet S. . Thomas , quod scilicet loquitur de charitate inamissibili secundum se ex parte Spiritus sancti donantis , dc mouentis animam; quae charitas , ut sic, non solum est inamis sibili si quoniam non delerit, nisi desertiis ,sed etiam facit hominem impcccabilem , ut ibi dicitur. Et deinde subdit, quod ex porte, subiecti accipientis potest amitti, dum est in via, non au-
, tem in parria ,ubi summum bonum videtur per essentiam. Quapropter hoc quod adducunt pro argumento contra nos, resoluit omnia argumenta aduei sartoruiri, ut patet in ipso textu. 'Iaeo in 1. d. 11. bis docuit S. Th. liberiam albi triun),etiam insormatum gratia, & charitate Spiritus sancti operari posse de facto opus contrarium, ut supra docuimus. Et insaper p. p. q. 63. manifeste docuit Angelos creatos in gratia omnes in secundo instanti peccauisse, non autem in primo. Quoniam in fine secundi instantis, in quo
mereri coeperant gloriam, non deserti ipsi deseruerunt meritum, & gratiam, qua merebantur 1, qui tamen Angeli ex parte Spiritus S. nunquam deserentis, erant impeccabiles. At ex liberi arbitrii flexibilitate peccauerunt. Quan'do ergo Spiritus sanctus mouet ad actum chalicatis, impossibile est exparte sui,cuius donum est sine poenitentia,ut amittamus eam. Et hoc valde pugnat contra Pseud. dicentes, quod homo positus in gratia deseritur a Spir itu sando non deserto. Ad verum est, quod ex parte Dei molichiis habct necessitatem infallibilitatis , ex parte tamen recipientis hominis , nequaquam, ut in cap.Dart. 3. ostendimus. Et supe ex verbis D. Thomae probatum est, praestitim in opuscuis inod videlicet Toluntas non trahitur coactione ,ut Susan