장음표시 사용
701쪽
i s De Pradentinatione P Electione .
qui de his qui intrauerunt ad fi dem ,nec cum Pelagianis,ait, videamur sentite , quod omnia nedum tingui prae cepta legis potest homo implere ex natura totis, hoc est, sit pernaturaliter meritorie. Vide in Mox addit aliam Glossam: Naturalia per lumen His naturialis, intelligunt & seruant praecepta. Vnde ex bonitate Dei
merentur lupernaturalia , non ex iustitia , sicut docet in libris sent. dc in omnibus. partissummae conuincantur qui retractarionem celebrant, iniuriose quidem. Atque quo amplius clarescat, videte D. Thom .rna. I. Format enim argvi. i. quod homo non potest a Deo mereri , quoniam facit quod debet, unde Deus non remanet. dcbitor: sed satisfactionem accipiens, iuxta Luc. IV. Camhis omnia feceritis , dicite serui inutiles fumus : quod debuia Tunc respondet S. Thom. in o. Had 3. quod non potest mereri de condigno, nec Deus esse debitor, ut homo hominii sed ex praesupposita ordinitione Dei, quae facit iustitia secundu quid, dc Deum sibi non nobis debito. Hs is; - qVi tibi, S quia homo libere se mouet ad id quod ἡ--ἡλ Deus iubet, non sicut bruta seruiliter. Et rejy. di. ait homo quantum propria voluntate facit illud quod debet, meo Ρ μ - . alioquin actus iustitiae , quo quis reddit detbitum , non esset meritorius. Ergo dicit S. Tho. quamuis ut serui inutiles faciamus quod debuimus, tam ε meremur,quia secimus quod debuimus. Alioquin eiusdem esset conditionis qui facit, & qui non facit. Manifeste autem loquitur ex viribus naturae: nam qui facit ex gratia, non est seruus inutilis, sed filius dc utilis, merens de condiguo, ut dicit in a.3. ibidem Ergo secundum D. Thomam , nedum in aliis lib., sed etiam in summa, opera bona moraliter dc naturaliter, aliquali iustitia sunt meritoria .Propterea infra allegandus , alibi dicit, quod quamuis opera Gentilium , laudata Hieronymo dicantur esse non na, hoc intelligitur de bonutat e sit pernaturali on de morali. Sicuti si quis diceret, ast, hoc est non animal rationale, non sequitur : Ergo non est animal. Et luculenter monstrabimus , quod operibus na- ,
702쪽
dis a cepto Des v aciamus quod possumus bd de bonita- et dantis qηψdno possumus, adduntur tanquam aptis silernaturalia mcessario , sicuti tribus iaculatimniis naturalibus sagittarum Regis Ioas dare voluit Deus . promissiones victoriae triplicis ;& si pluries iaculatus suis .set , pluries vicist , . Reg. ix Sic nec frustra nobis dictu tur: Quod autem D Thomas non sit Pelagian. insent. supra docuimus. Quoniam Pelagiuinat naturae, quod est gratiae: iustitiae, quod est miselicordiar, nos autem distinximus. Nunc demon,
Hoc tamen prius sciendum , quod cum dicimus sacere quod in nobis est i de virtute sermonis intelligitur, ex solis viribus lib. atb. moti generali auxilior quo mouet Ueus res Omnes ad opetrandum. Nam si ex auxilio speciali, seu su-rernat prati, tuncilli non est in nobis, scd in Deo, vel in alio: ut probat Alexinder Aphrodis. in tractatu iustiipto, De eo auod ii n ιis Aria.. senec. Plato , omnesque
Philosophi , & P tres docent , nisi illud scia per ec neces sario hab re possimus, ita quod habendi potestas sempς
in nobis sit, quale est auxilium generala, quod semper adhibet Deus, viai I x naturae, vel auxilium amicorum.' ero runa. Namqμo pe amicos possumus, per nos posse
dicimur, ut declarat S Thomas in .ada. Deusa' tem vestis amicus promissos fidelis die. Irobatur autem haec doctrina ex D. Thoma in a.d. . q. r.
dicente. Quidam dicunt , quod ad conuersioncm
meritoriam requiritur duplexs alia ivna gratum faciens, nsormat conuersionis actum , & merito- D. M MMJ
rium reddit. Alia gratis data, 1 qua elicitur substantia a- 'us,& quae liberum arbitrium inclinat ad volendum: sed i , iis,
si namgratiam ponere, non euir necestarium , nisi ip- salibertas arbitrii piatia dicatur quae proculdcb o EDeb
703쪽
,, non potest per se liberum arbuti , non est in homine , ut iaciat. Illud enitn in hobis esseditiun cuius domihi se . , , mus. Vnde positio ista implicat contradictionem, dii in , -- ιι. . ,, posuit quod ad iaciendii millus quod in i obrii hst, libe ' , ., ritum aib: trium non siis fit. Et ideo aliter est dicendunt , , , quod ad eliciendunt actimeonuersionis ad Dei uti ' iacit liberum arbitrium, quo i se ad habendam gratiam per V i, hunc actum praepalati redishoni t sed emcacia eo licer- ,,ssionis ad meritum, noli potest e his per gratia in 'Vn de unus & idcirini si uisest conuersi chris ii eri arbitrii,
, , in quo gratia infundisei' ; quae est dispositio adi gratia im
ad faciendum quod in se est ;& qui secus' dicit, secum pii
gnat, ut Perihornista. Moi' addit in eodem contextis, quod necessari datur gratias pi Eparan lex viribus liberi arbitrii absqti xio auxilio supereatu ali .probans hanc d6- ι , cttinam exemplo dispositioni ad fotniaria naturalem , in, cuius di bolitionis fise necessariola ducitur forma. Sed dis , ferentia haec interest, quod in naturalibus semper requi, ,ritur tempus ad disponendum , iiis supernaturalibηs vero una volitio , & dispositio ad gratiam , etiam si instan. , 'anea, ut in Angelis. Ergo palam docet , dispositionem iblius arbitrii absque gratia pratum faciente , aut gratis da- ta sussicere ad habendum gratiam infallibiliter,ut praepara
Y per se substantiam actus; gratia imam quoad meritum, iis. ἴ ώ, non autem fornaam limplieiter fiaturalem, haec enim est 1, o arbitrio,quod ni ouelut de conmo,at cum gratia,
704쪽
seu motione supernaturali de condigno. Et Iauellus in his nititur sancti Thomae verbis. Vnde in a.d 2 . II. AJ o. it., Dicitur aliquis meteri de condigno , quando inuenitur, aequalitas inter meritum S praemium. In congruo autem, aequat ias non inueniatur, sed ex liberalitate dantis munus, iribuitur ,quod dantem decet. Mox inar. 4. o. Donum,air, , gratiae nullo modo sub merito cadere potest eius ,qui in , puris naturalibus est et sed tamen opera bona ante donum,glatiae causant habilitatem ad gratiam, & secum honesta, tem & pulchritudinem. dc iucunditatem, de per accidens, assi uentiam bonorum temporalium. Et re γ..id .aii quod positis extra gratiam es indignis n&gailue, Deusdat gratia,quoniam habet aliqsa dispc sitione, ex quo dicuntur quodammodo ex congruo gratia mereri. Nec Deus dans indignis negative est iniussus, sed liberalis. At indignis contrarie , non dat gratiam, quoniam resistur. ait. Sunt opera ex viribus naturae dispositiones remotae, non merita ad gratiam. Ergo di praeparatio, α non repugnantia sussiciunt ex Dςi liberalitate ad gratiam.
Psaetcreaiad. 28. q. IJ. o. dii docet,quod te nemur seritare
praecepta,& opera virtutum,ut assequamur gratiam & gloriana,qiiod non pos uiariis sacere meritorie de condigno, ait,hoc iubet facere quod possvnuis : hoc enim iussicit ad gratiam absque alio auxilio supero turali ,li tea congruo, tantum,dicens. Cadusib praecepto actus virtuosus quan- , tum ad iubstantiam operis, A. noti qtantii in ad modum agendi, quem circa ipsum ponit virtus. Hoc enim directe, ,illi praecipitur, quod statim in ipso est ,v: faciat illud ε; non autem cst in homine, ut faciat acti: na virtutis eo modo quo virtuosus facii , priusquam habeat virtutem acquisi- 'tam vel infusam dcc.DUnde ait, quod praecepta potest 'homo implere per liberum arbitrium, sine 'gratia gratis, data , vel gratum iacient e , sed non sine Dei voluntate. ,, tre p. ad 3 si quis, ait , praeparet se, saciendo quod in se eli , proculdubio gratiam conscq ierctiir, per quam vi. tam p ternam mereretur. Deinde in an sed centra pro' 'bat exauilioritate Zach. i. in nobis Lee piae pirari ad gla-
705쪽
,,tiam. Et iterum ex Anselmo dicente , quod aliquis est, habeat gratiaminon contingere ex hoc , quod non velit, eamDeus dare : sed quia homo non vult accipere dcc. vox 'ιu corpore In obat . mne motivum quo excitatur homo ad 'conuertendum se, ut gratiam gratum facie tem recipiat, 'ut admonitio , praedicatio, flagellatio, aliaque mouentia , obiecta: dicitur gratia gratis data, dc sine hoc non potest homo praeparari ad gratiam gratum facientem. Si autem ,,accipitur glatia pro dono infuso idus upernaturalio gratis, dato, tunc , ait, saliuntur , qui dicunt, absque hoc mune- re non posse conuerti ad gratiam. Non enim oportet ut' actus , quibus se ad gratiam habendam praeparat , sint natu' 'rana humanam excedentes : sicut enim natura huma- .na se habet in potentia naturali ad gratiam: ita actus virtu- tum naturalium se habent ,'ut dispositiones materiales ad , , ipsam. Unde non exigitur ad hoc, ut homo ad gratiam se praeparet,aliquod aliud lumen gratiae praecedetis, dc praetc-
cea secundum hoc esset abire in infinitum , eo quod lu-
,.men illi id gratiae gratis datae, nou datur alicui, nisi qui ad , illud recipiendum se praeparauit , alias omnibus daretur. , , Quod non potest intelligi, nisi sorte gratia gratis data ,di- liscatur naturale lumen rationis,quod pertinet ad bona natim a talia,sic non gratuita,nisi large accepta. Si enim praepara- 'tione indiget talis gratia gratis data, tunc redibit qb aestio de ista praeparatione,utrum in eam homo possit ex se, vel 'non octu ac vel abitetur in infinitum , vel erit deuenire . d aliquam gratiam, ad quam homo per se potest praep*-rare se,& non est ratio efficax, quare hoc magis in una ,, gratia sit, quam in alia. Et ideo cum aliis magis consen- ita ac ε dicimus, quod ad gratiam gratum facientem haben- odam ex Alo libero arbitrio potest se homo praeparare. Fa- ciendo enim quod in se est, gratiam 1 Deo consequitur. Hoc utem solum in nobis est, quod in potestate liberi ar-' bitrii constitutum est. At secundum hanc sui expositionem exponendus est S. Thomas in p. r. q. io'. 6. choniam ad primumDei motum gratuitum primam praeparationem reducit. Intellige nece uariam ad obtinendum gratiam ex
706쪽
si re histitiae ,ut declarat autem de congruo ,hoc enim est ex naturalibus donis,ut semper docuit. Et profecto istae authoritates Sancti Thomae essicacibus rationibus sussiliae, a Pseudothomistis & Petilio mistis.
dissimulata , omnem obstinatum animum,etiam Caluini- sticum, si ratione state velit, conuincere possent, quod ad gratiam gratum facientem habendum nulla praerequiritur motio supernaturalis gratum faciens,aut gratis data,sed sola libertas humana. G a L,
Et cum arguunt scioli ex Hierem. io. Non sis homin/: via eias, neque viri, ut dirigat fressus eius) 2 . Tuomas sic ps
13. Respondet ad primum,quod directio gressus spisi ualis is non potest esse nisi a Deo,sine cuius prouidentia nullum τί P,,bonii contingit.Non tamen oportet quod per aliquem ha- , , bitum insusum fiat , si directio gressuum ad praeparatione,, ad gratiam gratum faciente,referatur. J Et re F id r. Hori mo non potest bonum facere sine auxilio , sed non opor istet esse supernaturale. Hoc enim indicat lyin' im.ὶ : sed a m ii., is motivum exterius, vel interius. Et ad3 . quodPaulus in circulata lumine occasionaliter motus est, vim liberum arbitrium se pne pararet subito ad gratiam. Et , d . Mia in is ον7 Dicendum quod etiam ad fidem habendam, homo praeparare potest per id, quod in naturali ratione est: Vnde dicitur, quod si aliquis in barbaris nationibus faciat quod in se est, Deus sibi reuelabit illud,quod est necessarium ad sa-- lutem, vel inspirando, vel doctorem mittendo. Vnde nonis oportet quod hibitus fidei praecedat praeparationem adis gratiam gratum facientem; sed simul homo se praeparareis potest ad fidem habendam, de alias virtutes, Ec gratiam habendum. J Hoc idem dicit a ta a 7 qa. ais q. v respiadas ubi docet,dc ad fidem per naturalia posse se praeparare hominem,& ad gratiam. At in veruq. I . a. Ir. or .a. l. ad a. is. o. Vbi sane docet omnem hominem ex naturalibu3
posse disponi ad fidem&gratiam. Quoniam Dciis non iubet impossiibile, dc omnes ad fidem & gloriam iubet venium &c. Nam quod noa potes ipse supplet.
707쪽
io Quod autem deueniendum sit ad primam prae palatio nem liberi arbitri j, quam facit sine gratia praecedenti, ne a,
beamus in infinitum sudin naturalibus sistamus: iterum docet S. Thomas vena ..ir. II. o. per optimas& insolubilcs rationes. Quod autem supernaturaliter requiritur, non est
in praecepto, ed a Deo datur iubente,ut faciamus, quod in
, uersio ad Datim potentior ad habendum bonum, quam cin, uersio ad rem temporalem ad malum. Sed conuerso ad 2 2....., is boniana commutabilesiissicie ter inducit culpam. Ergos. ad em o& e conuerso ad Deum susscienter iustificat. JDeinde te. r. scit. Quod conuersio ad Deum sussicit ad gratiam obtinendam quantum in se est, sicut conuersio ad bo. num commutabile sussicit ad culpam. Igitur valide sanctus' Thomas probat, quod magis potest homo conuerti ad Deu ex naturalibus , quam ad bona caduca, dc quod magis lucrari potest ibi, quam hae. Vbi nota quod utitur triuii
pro efficaci. 2 a Praeterea mp. d. I. fy. a. l. o. docet praedestinationis, non dari causam ex parte scientiae. Quoniam Deus scit omnia propriam essentiam intuendo, quae est omnium si- , militudo,&causa, non causatum. Similiter nec ex parte voluntatis quae non habet alium sinem,nili bonitatem sita,
- , quae est intra, non extra. Sed tamen effectus voluntatis e-
, ius scilicet,ipsum volitum,ordinatum ad bonitatem mani, potest procedere ex aliqua causa, quam Deus praesciuit abi aterno,& istum ordine causae ad causatum Deus vult quod, cffectus sit, quia causa est : non autem ita quod causalitas reseratur ad voluntatem, sed ad volitum. Et ista causa voli, ti, non volendi, dicitur ratio quaedam voluntatis ex parte , erctus. Sed haec causa in quibusdam habet completam, rationem causae, dc sussicienter inducit effectum praedesti,nationis. Sed diuersimode se habet nostra operatio quia o- , pus meritorium in rinatum gratia est causa meritoria. , gloriae :sed opus bonum praecedens gratiam, non est causa
meritoria eius,sed solum dispositio quaedam. . '
708쪽
Ex quibus verbis docemur,praedistinationem antecedet tem non habere causam consequentemve id habere quoad 'primum effectum, id cst gratiani, habere linquam ex parte nostri, id est dispositioneni, id est opus non insoriara: uinptatia, ex solo nempe libero albitrio in adultis, quod ali a
fides oc diligentia praestat instint.bus, lacundum velo eiKLu, id est, gloi iam habere causam, scilicet opus meritorii min . formatum gratia. Ergo necessario requiri ex nobis praepa- 'ritionem ad gratiam. posse nos dispCnere ex nc. bis per auxillimi generas dimotiqnes exteriorcs non exiscedentes naturam,ut stipra dicebat.
M Amplius idem ostendens in eodem artisti, re p. adiri mum,ex Ambr. desumptum , Qui Ambrosius introducitis Deum dicentem: Dabo illi gratiam,quem scio ad me post
,errorem toto corde esse reuersurum. Ait adi: In illis ver-Abis Ambiosij non designatur, quod opus nostr 'in sit cau- si ipsius donationis gratiae, sed solum dispositio quae- ,,dam. Et hoc intelligatur non de opere sequente gratiam, o quod viremem merendi habet a gratia,& neque causa e-; ius est,neque dispositio ad ipsam, sed de opere praecia en- ,, te lipiant, quod est dispositio ad ipsam gratiam. Illi nini suus proposuit gratiam insundere, quem praescit
sepra palaturum ad gratiam, non tamen propter praepa-- rationeio, quae de se non est sufficiens causa gratiae, necis si iis voluntatis eius : sed propter bonitatem suam: vult ta-rimen ut iste habeat gratiam, si praeparauelit se,ut conluctio,,denotet dispositionem, & non causam. Sed respectu actus 4,volendi diuini,non dicit dispositionem, neque causam. 2 . Et re p. ad rati,quod respectu primi tinctus gratiae ha M t rationem magis liberalitatis quam iustitiae.Quia gra-,itia gratis datur. Vnde ex parte recipientis, non cst assignare cavsuo, quare dignus sit gratia, sed solum disposi, siqnem.
as Fψr inani etiam quintum argumentum,sic ait. Praede-visti ratio est voluntas salutis hominis, non tantum ut in risugatur de voluntate antecedente,quia haec vult omnes
A squos seri, ut dicit Damascenys : sed de vo-
709쪽
,, luntate consequenti. Cum igitur voluntas consequentvidetur quod praescientia meritorum sit pr destinationis. Mox resp.adym. In intellectu prae- ωλὸμ- ς inationis includitur voluntas consequens, qua respicit Azzz. '' voluntatis: scd sicut causam me-- ώ---. Uxori in g Orix, sicut praeparatoriam ad gratiam. Idem di. Γήio m. it Prosyer devocat. Geno in U, LA, f hi g Qicimii , quod praedestinatio antecedens nul-ρ,-- - la merita, nec dispositiones rinicit: consequens respicit ex viribus lis ci arbitru . Ergo & praeparanti se sic conserri gratiam ex liberalitate,&promis sione,non ex iustitia,sedini allibiliter. At id ex seq. art. amplius id elucescet
Hominem posse facere quod in se est,ae per ι
Vatiam ad si ex acceptatione Dei,etiam cum operatur selis miribus liberi arbitrf, Et cum est in peccato, posse vitare peccata committenda, item per dispositionem,
i non repugnantiam dono Dei a Volsi.
QVod autem homo possit facere quod in se est ex viribus naturae,ex iam dictis patet. Eriterum tota lega&Philosephorum virtus in hocsundatur quia possumus facere quod iubetur:&ad impos nemo tenetur:& propterea non illudendo dicitur cunctis: Praehariste corda vestra Dρ-nimo. Et peccatoribus , Exurge a mortuis, Eliminabit tecbristus,oc alibi, Convertimini ego conciertaraduos. Eliquare moriemini Obj Israel, de inoliteobdorare torta v in . Nos autem non pol sumus respondere: Non possumus, aut tu non vis nos posse de facto, ait Aug. At nunc iterum
probabitur ex D. Tho. ct Philosophia morali. Di 'ergo,ita I, d. s. ga. ard. o. ad aliquid tenemur directa
710쪽
2 quia scilicet per se est in potestate nostra. 2 sic tenemur
,, ad consormitatem , qua volun ',id quod congruit, nos '
,, velle,& se uia du tectum fine vult, qiua in utraque istorui, per naturalia nostra posumus. At aliquid vero tenemur i,,in directh, sicut ad habendam gratiam, quod secundum se ,, non est in potestate nostra, sed in potestate nostra est se
secere aliquid, quo facto habebimus gratiam. Et sic tenta me sinio,, mur etiam ad illam conformitatem , quae est secundum formam charitatis. Vbi sane potentiam rectre oporandi est homini per se dc directe ex naturalibus, dc sic . bene operari est per se in praecepto:no enim potest praecipi,
quod non possumus. Praecipitur autem nobis operari iuste ex Dei charitate ea huc pominaus indirecte,quatenus con. stituit Deus facienti quod in se est, adiungere gratiam cich. ritatem. Ergo possumus in directe etiam habere gratiam. Et propterea Coacti.' Trid. ait ,q aod tenemur sacere quod possumus, . t stetere quod non possumus. 'α iten 'ostendit satis super a ieio I con; mos'. Vbi 1 - , or non selum facieriti quod in se est, ted etiam non repugnata. θti contrarie dari gi ali indi ci iit. 'Et hoc nos posse probaui ibi, Ac ina iis locis supra statis. Qis iani oeus . ait, iu- 'et omnibus facere quod in se est ac sue praeparare adgra tiam ' Miridates aut o ait, Apostolus,,Ioah. Nec impo libitia, ut dicitur in Conc. Tris Eigo l, omnes pol sum iis, vel otianibus dat pone cum iubet , sicut ν, Heli oncilii tradoc iit S. L eo, dicens: Iu se prae-
trare non dat a. Vade cum de M urim. loquitur contrὸ Lu- - i ...i
ther. dicetitem c elibarii esse etexicis impossidis ombent gratiarnspectialem alis . α c. b. quod si non hab*Rς ., debent orare,quoniam d. bit ipsam Deus. Resp.iConc. eis