장음표시 사용
291쪽
' rea hi superio in libris philosophus saepius dixit omnes virtutes vos ut estea inluptates,&do
iores, quare eiusdem erat de hac materia aoctrinam tradere, non enim parum est ad res agendas ut ipse inquit bene vel male gaudere aut dolere.diuiditur hic Nactatus in quatuor emistula. in primo vffert opiniones prisconi de voluptate &dolore& illotu rationes. in secundo affert solutiora illarum rationii,& refcllit ea q sibi necessaria esse videnti ir.in latio ostendit aliqua voluptate esse no situ bo/ mssed quoquo mo sumum bonu.in quarto declarat voluptates corporis quae vi resse prauae patebir. mu pitulum diuiditur in tres partes,quae suis locis declarabunturiinprima phs pN
mittendo suam intencione dicit quod ad ciuilem plim spectat considerare de voluptate & dolore iaprobat tribus ratibibus 'rimaro. Ad eum spectat cotidciare de voluptateJe dolore ad que m et nil ad architinu considerare de fine humano,sed plis ciuilis est hmbissi, ad ae pertinet e sidorare de voluptate se dolore, patet ro quia ad archite stu pertinet aesiderare ea quae spectat ad fine consequentim, versari ruit hoc vel illo modo circa voluptate,& dolorem aut est malu aut bonum,& G ducit auidimoucr i fine humano, unde in se do, quare fit inquit in hac de re circa voluptates doloresue totu negocium sit, N: ipsius virtutis,fo ciuilisci faculta .notanta quord cum phs dicit pertinere ad pis ciuile considerare devoluptate,& dolor intelligit ciuilem qui sit moralis oeconomicus de item ciuilis ac si sit quidam cois co plus qui pra dicetur de omnibus istis:ves intestin etia de morali pho potest cum dicit ciuile, quia scientia moralis continci prima elemcta scientiae politicς,N: talein ordinem videtur habere ad scientiam ciuilem qualem habre liber phisicorum ad Diam natur, o l .interdum.n. His limoi terminos sumit large. I N S U P E R di ne anu est.*Standa ratio: adesi pertinet considerare de voluptate,& dolore ad que pertinet considerare de virtutibus re inlijs,sed
moralisti ciuilis est limoi,ergo adesipemnet conside de voluptate&dolore.patet ratio quia voluptas di dolor est quasi quo in materia cois circa ruam omnis virtus vitiumq; cersaturisubi Jitur. n.inquit plis in secundo virtute quidem talem esse et cum voluptates alui dolores optimarum et reni sit operatrix,vitium aut econtra,addit deinde tertiam ratione plis:ad eum pertinet considerii
de voluptate & dolore,ad quem pertimi cosiderare de sincitat ed ad phm morale arm ciuilam peraturet considerare de felicitare,ci & de voluptate 5c dolore,patet ratio auctoritate priscorum quota Gnulli ita putarunt voluptate esse coniunctam selicitati et beata appellarima gaudendo quod ad emum muta reserendum est, cicitur enim ια tim quasi immortalis gaudens,vel valde gaudens. U IB V s D A M ipitur nulla voluptas. Haec cit secunda pars huiuscapiruli in qua plis incipit II afferre opiniones mucotu de volimrate,& sequitur ordinem sua quo plem , utitur, primo.n.Psmittendo intentione suam ostendere ista is eu potinere considerare de Oi te. postea afferre opiniones alioru de rationes des e retalit ea quae sibi videntur refellenda d si affert Miam suam,de eam pro φ hat de siquid est minopinionibusatiotu accomodat proposito suocissat igitur tresopiniora amriquom de voluptate.prima est quod nulla voluptas est bonu nec per se.i. de natura sua,nec per accidens.l.nec adiuncta alicui no,na potius facit in illud bonu habeat aliquid mali propter sua comivionem.secuda fuit opinio quod &si pluressint mais,aliquae in sunt bonς. rema ruit Φ&si omnes, voluptares sunt π,nulla tamen insimum bonii humanu ut latissime patet intextu sit. NON τ et bonum istituti, Haec est tertia pars huius capituli in qua sincipit afferre rati sies illius me opinionis q tunt sex:quibus probant quia nulla volum s est lassi prima r&nulla geruratio sensibilis ad natura est bona,omnis voluptas est gnatio sensibilis ad natura t e nulla voluptasest bona.mallar probatur,quia finis ratam est bonum fm ipses': eu nulla generatio sit finis, nee de Penere finis, ergo non erit bona,qudd . aut generatio non sit finis paret,quia ipsa est motio quaecia ad fine ri a doscatio ad domu,minor quo p probatur m voluptas sit Rei ratio sensibilis ad natura.i.mono q sentitur & est ad natura.i.ad repletionem nature ut est cometito ut ita loquar ec potatio. iram talis voli ς ptas quaesumitur ex nutrimeto dicitur ab illis generatio,&motio luctam natura,&additur sentiabilis ad diffcientia plantani quae nutriuntur, in non sentiunt voluptatem ut manifestu est. P R AE . . TEREA uir te ran JAlia ratio.id quod fugit reperans est m. alubo non est G,at vir temperas . fugit voluptareser voluptas non est mi Herea vir prudens.seeunda G adcns sequitur va/cilitate doloris & fugit voluptate ergo voluptas non est bonii. PRAETEREA voluptates impossimcnto.IQuarta M. nullum nun impedimeto prudetis,sed oluptas est impedimento prudeli pago voluptas non in bonsi,maior parenquia bonu bono non contrariatiar, & propter hoc ora virtutes possimi esse simul at myu contrariatur non sol si bono,sed etiam malu malo vn in post praudi mentis docet D quare dc destructiuii sui ipsius dicituresciminor quo pest dara, na voluptas corrupit iudicium rerum agendam,temperantia vero construat, undeno nomen habet oue ligni' scat eam comatrice esse prudentiae ut in scito dcciarauimus.ωplo quo ii rei venam et dicit plis
292쪽
diuino inmeriae dono nihil tam esse inimicum quoluptate. .'libidine dominate tinctantiis esse locu iam cinnano in Voluptatis regno tute posse consistrae. PRHTEREA ars nulla est v v 7s limus. Quinta ratio. bonum est opus altis,nulla voluptas est opus anis, o nulla voluptas bonssipatet ratio quia omne bonii humanum proficiscitur a recta ratione, n autem rectam ratione diectant illi autoseam,aurcumam. ΙNS UPER pueri j& l .IScitato.Hqaod pue 7 cti &btilis sequuntur non est bonu,Voluptas est limi ergo voluptas non in bonu.patet ratio quia pueri debestiae quum fim vitam sensitam. N N esse aut oes.ISecunda sequitur opinio cuius plis γε duas assere rationes quibus illi probabat in non omnes voluptates sunt bonξ.prima Qui aliquae voluptates sunt praus,non ora voluptates sunt bons,at primu est ergo secundu. patet ratio quia sunt
quaeda voluptates quae vituperaturisecunda Gai quadam voluptates assciunt detrimentu non ocilant nς. at primu est ergo bosecundia: patet ratio ex morbi quos pariunt voluptates. EX eo vo TR
m. Tertia opimo secuitur quae dicit quod,& si ola voluptas est bona,non in est summum bona prohat tali tone, illuci quod nullo mo in finis non potest re esummii nummi voluptas est hvii quod G est ullo pacto finis ergo non potest esse summu bonsi, patet ratio,& maior est manisula,minor probatunquia nulla genciario est finis sed ad fine,ar po illos omnis voluptas est generatio: ergo nulla voluptas est finis,& ex consequeri non potest rite summu bonum,&talia daestantur a priscis.
Improbatio rationum de uoluptate. C .XII. On essici autem ob ea qus dicta sunt,ut uoluptas bonu non sit,nec γε id quod est optimu: ex hisce sane consitabit. primu na'cum bonusit duplex est. n. aliud absolute: aliud alicui bonu)5c naturae ipsς,8c habitus haec sequentur. Quare sequentur & motus, dc generastiones. At earum quae prauae uidentur esse: quiaam sunt simpliciter prauci alicui uero non sunt,sed expetibiles huic quaeda nee huic: sed nonunu & tem.
pore paruo,expetibiles uero non sunt.Quaeda ne* uoluptates sunt,sed uideo tur: quae sunt eu dolore,& medicaminis gratia,quales sunt aegrotantiit. Praeo 8oterea cum bonorum aliud sit operatio,aliud habitus: operationes quae ad na, turalem costituunt habitum, per accides assiciunt uoluptate.E st igitur opera, alio in cupiditatibus restantis habitus atm naturae.na & sine dolore, cupidita, te sunt uoluptates : ut operationes cStempland non deficiete natura. Signuautem est v non eisdem gaudent homines:cu repIetur:& cum est costituta natura: sed cum est costituta iis quae simpliciter assiciui uoluptate: cum repletur&cotrarias. nam & acribus gaudent&amaris:quorum nihil prorsus aut natura aut si mpliciter asstat uoluptate. quare nec uoluptates.Nam ut ea quae uoluptate efficiunt inter sese distant: sic & uoluptates eae quae ab illis prouentur. Atqui non necesse est aliquid aliud esse pristabilius uoluptate: ut quidam in. 8αquiunt generationis ipsius finem. Non. n. generationeS: neo cum generatiosne sunt omnes: sed operationes Sc finis. Nec eueniunt dum fiunt: led cum fit ε iustis.nee omnium est finis aliud quicqua: sed earum quae ducunt ad persectio ne naturae. Quapropter& no bene sese haber,uoluptatem dicere generatio nem esse sensibilem: sed dicendum est potius operationem eius habitus esse, 'qui est secundum naturam,& pro hoc sensibilem,sine impedimeto. Videtur asaut ex eo generatio quaedam ene: quia est Propria bonumdi Operatione. n. ge nerationem esse existimant,est autem diuersum. At uero si uoluptates esse pra , .uas ex eo censent,quia nonnullae rerum afferentium uoluptatem morbos S, esunt: idemWin silubribus rebus censebuntinonnullae nanque obsunt pecuν
niariae res hoc igitur pacto prauae sunt ambae. At non sunt ob idipsum praun
293쪽
nam obest Interdum ad sanitatem S contemplatio. Impedit autem necti pru. dentiam neque habitum ullii uoluptas ea quae ab unoquoq; prodit: sed alieonae.Nam eae uoluptates quae ad contemplationem emergunt& disciplinam: it conserunt potius ad contemplandum atque discendum. Id praeterea quod dicitur nullam ullius artis opus uoluptatem esse: cum ratione accidit. nec enim
ulla alia operatio artis est sed potentiae: quail & unguentaria ars,& coquinaria,uoluptates esse uidetur.Temperantem aut fugere uoluptatem,S prudentem sequi vacuitatem doloris, pueros denim persequi,belluas : assicietes res uoluptate:eodem omnia modo soluuntur. Nam cum uoluptatum ut dictum est lite sint absolute bonae,aliae no bonae: tales uoIuptates tam pueri quam helluae persequuntur,& harum indolentiam prudens quas cupiditas comita/tur,& dolori quaeque corporis sunt.Hs nanque tales sunt:& harum exuperationes, quibus intemperans,intemperans eaequapropter has temperas fugit. Nam sunt uoluptates 8c temperantis.
. xT ON effici auia ob ea quae dicta sunt. Hoc est Meapitulit huius sectat tractarus,in quo ' 1 I plis incipitietat opiniones priscompresenim primam 5 tertiam secundae vero rationesse modum probam potius restitit a ipsam opinionem ut patebit infra. diuidiciar asit hoc capitulum in sex partes quae suis locis deciarabuntur.in prima autem parte dicit plis quod non sequitur neque is per rationes assimatas a priscis illis quod nulla volum sit m ut dicebat prima opinio: nc petiam scitultur quM voluptas non sit summu bonu ut tertia dicebat opinio. his premulis incipiems distinguenti voluptates arguere clara prima opinionem hoc paeis, si voluptatum alique sunt simpliciter bonaeispinio prima priscorum quae diccbat nullam voluptatem esse bonum no est vera, at primi est ergo & secundum, sequentia patet re assumptio probatur a pho per sufficientem diuisionem voluptatum hoc modo sumpta,ut lese habet bona,ita sese habet natura βo habitus,& ite voluptates qua natur de habitus consequuntur.at novi aliud est simpliciter bonum aliud non simpliciter sed alicui nil ic&natura lyhabitus 6 exessequenti volu res Maedictitur motus, ocgenerationes pes illas voluptates in qua quae ex illis suntquaeda erit simpliciter bonae,qucta alicui nc,& no simpliciter & de se bonς sic etiam prauarum voluptatu quaedam sunt simpliciter, & de se praus, a in alicui &- quid non dicentur prauqe crursus.voluptatum simpliciter prauarum, qua dam a nullo,quaeda ab aliquo expetunturis: item voluptassi quaedam apparetes, quadam Ve W.cum igitur voluptates is breuiter repetamus sint Re rationes,& motiones sim illos ad natura,se iit a & habitus si ibons dicantur simpliciter,& m qui sic etiam voluptates dicentur ias Vespratis,aut simpliciter,aut Fri quissimo aliquae voluptates erunt bonae,&n5 erit vera opinio quae dicit quid nulla voluptas est num ut patet ex distincti voluptatum multifaria sacra. primo ovoluptatum quaeda simpliciter di de se bone , queda alicui Sc ita possunt esse simpliciter rauς,quaevi me alicui no vidctuntur praue.secunda Aut siό voluptatum simplicito prauatu,quaedam a nulloquςda ab aliquo expetuntur.tertia diuisio voluptassi quae ab aliquo expetuntur,quaeda semper Oa
non sempcr ex tutur sed interdum & modico rempore.Ite voluptatum quaedam vere,qda appar&tes alicui in re vera non sintina voluptates verς quae sunt tales de se debet vehemeter a ea doloribus,quae vcro sunteu dolore,nec per se et si mpliciter, sed per accides sunt appella voluptates ut alleuati segrotantium per medicina.tales.n.Voluptates eis videntur in non sintve voluptates.ex his patet quid illa opinio no est vera quae dicit nulla voluptatem esse bonum,cu appareat aliquam esset Una. Η re C sequentiiKIs nab: novi distinctio Nudd sicut bonum dicitur aut simpli citer aut alicui sic naturq&habitus dictiturgenerationes.f.operatiora quae proficiscunmradi naniraves ab habitu.notandu cpidd illa opinio novi vera,quia sumit o Iuptatem esse malii ves nulla voluptatem esse nil,quia omnis voluptas est ster o ad natura,hocaci non est verum,quia est quxda voluptasquς Gingeneratio et patebit insitu PRAETER EA cum novi aliud sit operatio. Restacre vult sprimam ratione illius prime opinionis q volebat ut nuperdiximus quod nulla voluptas Methon rem quia omnis voluptas est reneratio sensibilis ad natura.& aficit duas
coclusiones probandasta quibus postea procedit citra illam:prima coclusio est quod operam con
294쪽
stinio maturo n5 est pense voluptas,sed per accidens, scinda condusio, operatio quae prosciscitiit a
natura in ab habitu vi voluptas simpliciter,& per se & no per accides. prirna coelusio probatur hoc pactora operacio quae est coniunctata dolore non est simplicita voluptas,scd o ratio quae consti, mit naturam est niuncta cit dolorerergo operatio constituens naturam non est per se, 6c simpliciter voluptas,sed per accidens:maiores clara quia simpliciter voluptas excludit in dolorem . na cum fit lames vel sitis tune videtur deficere natura, postra fit operatio proficiscens ad naturam.i.repletio,
di hane dicit ph, non esse simpliciter voluptate quia est muta cum dolore,quare nonulli philosophi dixerunt voluptatem esse coniunctam eum dolore di simul Ac semel ficti in eode animali ob hae cau/samescergo patet quod omnis operatio q profiscitur ad replenda naitaram non est voluptas per sex fixi per accidens: probari etia potest eadem condusio hoc modo ex signo,sicut se habent emorii a voluptatem,sic se habent voluptates quae ab eis proficiscuntur,sed illa quae replent natura efficiunt in haptate non simpliciter,sed per accidens,ergo voluptas talis ab illis procedens erit per accidens, patet ratio ex signo quo ostendit plis illos qui replentur non allici voluptate simplicita ut patet in teratu δ unda conclusio probari perest similibus mediis hoc pacto: nisopciatio quae est sciunctad dolore est voluptas simpliciter,sed operationes quae proceduli natura & habitu sunt a dolore selim aergo tales operationes sunt voluptates simplicitemparet ratio quia a natura repleta,&consti/ruta motiunt operationes aliquς sine lore imiliter ab habitu bono,quia producuntur cum Deilitate,&m voluptate simpliciter, luare omnis operatio proficiscens a natura constituta ves ab habim erit voluptuosa simplicita re non per accidens. potest etia ex signo probari hoc modo icut seli, hentesticientia voluptates sic se habent voluptates quae ab illis prodest,sed illa quae proficiscuntura natura constituta vel ab habitu lant efficientia simpliciter voluptate: ergo voluptas ab eis procodens erit simplicito talis ex quibus patet Blutio contra ratione eoru qui dixere nullam voluptatem esse bonii,quia omnis voluptas est generatio ad natura.nam hoc voluptati quae praecedit constitu tam naturam vel habini accomodari sorsitan potest visit inimessem,non in omni voluptati r quia
non es quae sequitur post constitutam natura, di habitu ut supra osmissimus, ubi aurem plis dicit. NAM sine dolore. innum videriir illam secunda conclusionem quam atrii limus, quasi ostenden si do quod sunt voluptates sine dolore,&cupiditate illle operationes quae prodeunt i natura non Miciente,sed a natura ociae costituta & ab habitu,sicut lunt operatioci speculatius quae fiunt sine dolore,&cupiditate,&sine dae , di indimitia naturae,&sietat ex elo uti in rad declarandam illam conclusonem quam diximus. ΛΤ quimin necesse est aliquid. hinc est secura pars capituli in in qua piis refellit ratione reritiae illius opini5is supra allats,quae dicebat quod & si omnis voluptas si bona in non est voluptas quae possit villa summu bonum,& arguebant hoc modo,id quod no est finis non potest esse summum bonii. voluptas non potest esse finis sit unaatio,& ranciatio sit ad fine ergo voluptas tu non possit esse finis non potest esse summum bonu.nunc aute piis negat illam minorem ostendendo esse salsum illud quod dicunt m voluptas non potest esse finis, quia no omnis voluptas est rancratio ut illi accipiebant,di inserebat postea quod cu omnis voluptas sit generario, di nulla gencratio sit finis: ergo voluptas no est fini iniicit ergo phs quota non oes voluptates sunt generationcs,sed est aliqua voluptas quae est operatio,& non generatio,& talis est illa quae est post ha/him,& constitutam natura. na illa quae est ad naturam ves habitu adiuncta est cum dolore,& est vo .luptas m acci&ns,5: de tali est veru qudd ipsa non est finis,sed ad fine post haec phs reprehendit dis finitioncm illoni de uoluptare,cu dicunt uoluptate esse generationem I bilem ad natura, &cam corrigit dicendo quod illi d bat diffinire uoluptatem quod est operatio eius habitus qui se habet Fin naturam,& Iora sensibilis dinebat ponere sine impedimento ita ut uoluptas diceretur esse G Reneratio sed operatio habitiis fim naturam sine impedimento. ita r hac diffinitione corrigit illam Πυ rum ponendo pro Nncratione cratione,& pro sensibili sine impedimento, dedecrarat deinde generatione, quia illi putabant Lmmtione & opinationem esse ide,quod si opcratio omnis esset ge ratio,5 operatio quaeda sit finis vitimus olueretur quM generatio quaeda esset finis ultimus,at uoluptas est generatio m illos,rigo uoluptas posset esse ultimus finis,ueni illi errabant quia omnis generatio est operatio, non autemntra,quia chrario qusest ad habits,N: naturam Gnstituendam Potest quoquo modo apprilari generatio,sed illa operatio quae sequitur natuin& habitu constitu riam non est generatio,icd finis cum non ordinetur ad aliquid aliud vitreius, auarealiud est opitio aliud generario,& non sunt omnino ide cii generatio vid resse quoquo m5 operatio quis ante habitu,& natura constitutam.sed tamen est operatio alia post habitu quae nullo modossi generano illa sit filiis, generatio aut sit ad finem.Non est necesse aliquid esse praestabilius. quod uolupta Quasi non oportet dicere aliquid aliud esse praestabilius uoluptate, it dicunt illi prisci finem esse prae/nabiliorem Nneratione quae est ad fine,&quia uoluptas est ratio is illos ideo voluptas erit ad
spe, habebit aliquid praestantius sciasum finem, nos aut dicimus quω no omnis uoluptas est
295쪽
edictatio, sed qua dam est sinis,quare ratio vestra,d, ita concluderet de voluptare quae est tenemm,non aurem de eaequa est finis uri cum fi hoc aut addo,qui acii fine ultimo δε eum Micitare detur esse voluptas contulicta semper adeo et re videatur quisi esse idem cum Micitate,& differre ta/a , S. D Vsus eorum.Pi habituum.non.n.fiunt operationes quae sunt proprie finesdum genoantur habitus,sed cuctus ipsorum,est aut sus habituum oper iota quae ab ipsis habitibus praficiscitur. A L I v D quicu. s. quam ipsa operatio post habitum quae est
niuncta voluptati.Sed earum.co rationum&voluptatum quae ducunt ad constituetac cientem naturam .sest aliquid aliud i .aliquis finis cum sint generationis ad finem ordinare. Secundumi natura.vicies udat virium quod videtur esse contra natura. mipitin.naturam. UIDETVR a
mn.Isniuratio quia 'proprie iam,&finis&ihi stimat operationem esse meratione quod ii neratio est idem quod operatio,&quaeda operatiorit finis, ergo sequeretur paliqua peneratio est mis contra illos,esI tume diuersum di aliud.s eratio qua operario: quia omnis mi ratio tur esse quoquo modo operiario non aut econtra,concluditur contra illos quo d non verum est nulla volii materilla Mon ut illi diccbat, sed haec mataria latius apparebit an sequentibus. AT vero si vo luptates cila prauas. aec est rema pars huius capituli, in qua nunc simit secunda opinioncm prilaom quae posita fuit supra inrer primam & metiam, bc redarguit modum probandi, & x nam argu mentationem illorum,qua cum vesici probare opinione suam quod non omnis voluptas est bona, cd quaedam praua arguebant ram,quia omne quod affert detrimentum vel morbii est prauum,sed quadam efficientia voluptatem,& ex eosequenti voluptates prouenienaes ex illis afferunt darinren tum uri morbos, ergo quaed. in voluptates suntprauae Plis aut videtur negare illam maiorem quod omne anciens darimentum ves issonem corpori sit malit in prauit.sequeretur. n.quM res salubres oc efficientes sanitate essent prauae,quia interdit aliquς illam suntdevamento rei pecuniari x,N eam vel imat ves impediunt. Ite sciaueretur quod conreptatio cisci mala, quae inicidii videtur obesse corpori di sanitati,quia videtur consumere de spiritu,qui debebar mietrare ad alias partes corporis adtouendii ipsum,&ipse trahitur ad c brii intaimentum senseum internorum: luo administranturrentasmata, quae deinde representatatur intestiustui.quare titit absurdudacere quota contemplatio esset praua,quia nocerem ori cu perficiat animam quae est optimum & praestabilissimu in homina sic igitur retorqua argumentii priscorumpta. IMPEDIT aut nor pnidentia. Haec est quarta pars huius capi in qua plis arguit contra am rationem quae fuit quarta in ordine illius primae opinionis quae dicebat quod nulla voluptas est bonii,& inter alias rationes inciebat illa, nullii bo/num impcdimento prudentis,sed voluptas est impedim p ud aris ergo voluptas no est bo/trum,hanc rationem soluit phs conce&do maiorem, quod nullum impediens prudentiam 1 idauecue bonum. minore,quod licet aliquς voluptates sint impedimento preticiniic,non tamen oes.
nam voluptas quae prodit ab operatione prudentis iuuat prud te non im innec alicuius habiatus propria voluptas impedit habitu i quo prodit, sed aliene voluptates fiunt illa quae impediunt. nam voluptates conremplationis,&disciplinς proficiunt,& consciunt ad con planta & discendum,quia sunt proprie ut in decimo ostendas quare non voluptas proprie dura, sed ea quae est in accidens impedit prudentia,& argumentatio vestra valet de ea non aut de omnivcluptare neci , ' propria.ital no erit Verum quod nulla voluptas sit bonum. ID praetam quod dicitur nulla.
IIaecit quinta pars huius capituli in qua Plistbluit aliam rarionem prime opiniois quae ratio fuit quinta in ordine hoc pam,omne bonii est opus ipsius artis,nulla voluptas est opus artis,emo nubia voluptas est bonia,&probatur quia omne bonu proficiscitur arrecta ratione quae est ars fim illos. hanc soluit plis negando primo malore,& dicendo qudd operataoproprie non est aeris,sed potatae quae habet tale habitu.est.n. potentia respectit artis principiti quod, Titi omnis operatio primo eriti ius potentis in qua postea fundatur ars, qudd si voluptas sit operatio non erit bonu artis sed potent , tam operatio no erit arris, Vel ars non erit operariois:sed potenti c.RO si ars est recta ra tio,insactibili udi eorum quς efficiuntur non m quae agiltura nobi inde negat minore phs s. quo voluptas non sit opus artis,immo ostendit quod voluptas est opus ipsius artis alicuius exciriplo unguentaris de coquinaris artisvi sunt e races voluptarumex quo paret quM illa ratio non est vera ncc re cosmuciati opinio quae dicebatquδd nulla voluptas est bonu, quia Gest opus artis. Temperasarem aurem sugere voluptate. haec est sexta pars huius capituli, in qua philosophus soluit secundam rationem ditania &sextam illius primo opinionis,&dicit quo omnes horationes fas solui pollunt eode modo.sper distinctione facta de voluptatibus di primo soluit sextam quae diccbat,quod bestiae & pueri sequuntur no est bonum, oluptas est limos creto non est bonum dicit o ptis cum holuptatum,al simplicita sint bonae,aliae non simplicarer bone, cedo quod pueri equuntur quasdam voluptares, di bestiaeetia eas quae non sunt simplicarerbo iunce proprie th sim
siciter voluptatescum situ Mur alicui dolori,dici talibus ratio vaha concludit quod non sunt
296쪽
hως quia non sunt stamineret cmppost haec pila soluit tritiam rariolum dicendoqucu mi res
non sinitur voluptates corporis quae non sunt proprie voti l tales in sint admixtAcii dolore, sed sequitur indolentiam 5e vacuitatem doloris procedetis ex absentia talium voluptatii quae sunt mmo/ris, nam si ipsedoleret ex absentia talia voluptarum non reci prudens, quare escedimus quM sustitniles voluptatesqsunt impedimeto prudentis,sed G suas proprias,quare ratio vestra valet de illis voluptatibus quae non sunt proprie voluptates Ac tamen non vallat de illis quae sunt proprie pruden mode pacto soluit secundam ratione quod temperans fugit excessus voluptatum qiis no sunt ne/cessariae,nec proprie voluptates necsimpliciter, tamen habet alias sibi pmprias quas sequitur o sunt honestς 5: sibi acc5modat quare ratio illa valeret si tantum vnifariam dicerctur voluptates,& rentillς voluptates non bonae.sed cum voluptates aliae sint simpliciter aliae non:ratio vestra posis coeludere de his quae non sunt proprie voluptates: sed de voluptatibus simpliciter non vala. itam illa diis sinetione voluptatum soluit plis omnes istas rationes, cocludendo quod ills non valent,nec ex consequenti illa opinio ma ae dicebat prima in ordine quod nulla voluptas est bonu.notandum pro his
omnibus quae dicta sunt in hoc capitulo,& etia riscedenti quod plis accipit voluptate hie operatione,quemadmota illi prisci accipi stant pro operati ,1 re corrigat illos pro mi eratione ponit operatione,& pro sensibili sine impcoemento,uetii intelligondir est quM voluptas non operatioud est accidens quoddam operationis sequens eam tam color sum M.quare aliud est o cratio aliud id quod est annexu eum operati l .ipsa voluptas Tamen quia operatio bc voluptas sunt idem subiecto ita operatio quam sequitur voluptas, i non possit esse sine voluptate. ideo dixit plis volvi ratem esse operationem,quia simul sunt voluptas,& operatio: 5c eu dicitura philosopho quω voluptas esto tio,in praedicatio idinea ut isti mundidistinguntur tamen ratide,quia aliud est ope. ratio ra ratione qua operatio estine aliud voluptas ea ratione qua voluptas est,& diuersa competiit rima voluptati oempetit ut dicatur iungi cu operatione,sed operationi competit ut sit subiciam quoddam ex quo pullulat ipsa voluptas,&eam operatiori comitatur tanqpulchritudo bonam complexionE,&compositionem fictaq qualitas quaedam, unde in primo dixit plis quM rita selicis habet uoluptates internas annexas et onibus,quae sunt uerae voluptates,& in decimo et os
det haec latius.concludendii 'tur quω uoluptas misere ab operaridem rationem, di in qualitas quaedam operationis quare S ibi potest hoc modo,uoluptas est qualitas quadam annexa orcro noni prodeunti ab habitu qui est Fes naturam sine impedimento ed haec latius in dotimo.
DevoIuptatum speciebus. Cap. XIII. T qui malum &ipsum doIoron esse,ac sugienducoceditur. Alius S
aliqua ex parte ex eo quia assere impedimentum.at contrarium suo
glando quo sugiendum quid est at 3 malu,est bonum. igitur uoluptatem bonu quid esse necesse est. Eona modo quo Speusippus γDIuebat: non conuenit lutio. ut minori maius 8c aequali uoluptatem cotra' .rium esse.no enim sub malo uoluptatem ipsam ut speciem dixerit sub genere collocari. At uero nihil prohibet,uoluptatem aliquam optimum esse, si non 'nullae uoluptates sunt prauariquemadmodum 8c scientiam aliqua : si sunt no/nistae scientiae prauae. Q ympotius forsitan 8c necessarium est expetibile esse aliquam summe. Si sunt uniuscuius habitus operationes sine impedimento: siue omnis operatio fit felicitas, siue unius cuiuspiam ipserum uacans impedimento.hoc aut est uoluptas, inure fit ut aliqua uoluptas, ipsum sit summum h lum: etiamsi forte plerget uoluptatii sint simpliciter prauar. Atque ob ido sipuam micem uitam,iucundam esse omnes arbitrantur: nectunt ipsam uoluptatem cum silicitate,non abscp ratione. Nulla nanque operatio persecta est, impedieturiat felicitas operatio est persecta.quapropter selix indiget bonis να corporis,& externis psa* fortuna: quo non impediatur. Qui aute aiunt. eum qui rota torquetur.& magnis in calamitatibus est constitutus sellae esse '
u modo sit bonus: nihil proseM Gum,aut sua sponte,at inuici. Q. a uero se s
297쪽
Iἐκ indiget 3c fortuna: ideo quibusdam fortuns prosperitas,& kIicitas,idem
esse uidetur.quod non est ita. Nam&ipsa si exuperat,impedimentum afferet atque sortasse iure tum non'prosperitas appellanda,definitio enim ipsius.
est ad ipsam felicitatem. I llud etiam belluas homines. persequi uoluptatem: indicat ipsam esse quodam modo summum bonum. uam populi celebrJt: omnino fama perire. Nulla potest. Sed quoniam eadem natura, habitus* optimus neque est neque uidetur: nec uoluptatem eandem omnes sequuntur: Voluptatem tamen omnes sequuntur: sortasse autem Sc persequuntur: non eam quam putant neque quam dicerent,sed eandem.omnia nanque diuinumquid habent natura. Sed corporis uoluptates ex eo sibi nomen hoc uendica.runt,quia saepissime occurrunt:& omnes sunt ipsarum participes.solas igitur has esse putant,quia soIae sunt notae . Patet etiam nisi uoluptas & operatio sit' honum: selicem uiuere cum uoluptate non posse. cuius nanque gratia ipsa est opus: si non bonum est At simul dc cum dolore ipsum uiuere contingit.Do Ior enim neque malum est neque bonum: si neque uoluptas. cur nam itam suo
geret. Neque igitur studiosi ipsius uita iucunda erat: si non sint & operatio.
.. Δ i malum &ipsum dolorem esse. Hoc est capitulum tertium huius lectat tractanis
in quoplis postea a attulit opinioires antiquorum Arationes &solutiones earundem devoluptate&o consequenti de dolorcinui probare vult voluptatem esse bonum,&etiam summu bonum.squ3d aliaua voluptas est summu bonum.diuiditur autem hoczapitulum in tres partes quae suis locis d.ciarabuntur.primo igitur probat quod voluptas est bonum hac ratione id quia aduerasatur res maec, do sugiendς est bonii,sed voluptas aduersaturdolori qui est res praua re fugienda ei voluptas est donii,maior est nota, in malo 5 fugiendo aduersatur botrum,minor ostia r qu3d voluptas aduersati ir dolori qui est res mala,&fugienda.& addit philosophus quod dolor accipi bisariam potest,aut dolor qui estsimpliciter malum aut Qui in aliqua ex parte malia,quia impedit oporationes Fin virtutem.ex plum primi,ut dolor qui fit ex cupiditate Λ: absentia voluptatum.& talis videtur toto genere,di simplicito prauus & malus.exemptu secundi Vt dolor mumiciis Gobitumnici,qui non idcrur esse malum simplicito, quia non austri de perfectione intema,sed malu quia est impcdimentum operationum virtutis:sed quocum sumaturdolo siue simpliciter siue aliquata parte, voluptas ei videtur aduersari.norandii qu illa propesino maior sit quω id quod opponis turici male, distinendς sit bonum saccipiatur sinpliciter non vidcbitur esse era. nam mali iaci opponitur non solum num,&sugiendii sumendo aduersatur non solum prosequaldum . nominuata hoc opponitur malo&sumedo, ergo est bonum.prodigalitas.n.opponitur auaritiae vitti mais 6c fugiendo,& item timiditas audacic,& tammi non est bonum,& sic cli multas aliis dici possetis mina cum contrariorum quadam sint sine medio,vi aeriim & sanum M phos,quaci medici mella Ponant corpus neutrum,quaedam vero cum medio Vt album &nigrum, inter quae sunt fuscum vi, ride & similia,m his quae non habent medium valeret ista consequentia , luord remoto uno ponitur dierum,& posito uno remouetur alterum. t non est sanum,ergo est aegrum,uel est sanum emo non est aegrum s m plioxat in contrariis habriatibus medium non valetinam cum dico non est alta non inuitur visit nigrum,quia posset esse vinde suscum,&sic de alij eodem pacla non valetilioe o onitur malo ergo est bonum,ciimpossintcsse duo citrema mala contraria, di medium sit bonum negationem etiam extremoni, uare illa propositio philosophi debet intelligi limitata. illud quia opponitur alicui malo de fugieso ut medium,& medium ponegationem citremorum, illud innua vidcturose bonii.at 1 oluptas videtire aduolari dolon ve mediumaergo voluptas est bonum lotium do de vera voluptate. Eo n. tui pacto quo Speusippus soluebat, RAEllit plis solutionciri S siti' se pi quam faciebat ille ad soluendam ratione impra allata.is Speusippus Platonis suitra sorore timor& cum Plato inuehereturcontra voluptatem prauam eam ostendens, Voluptate ranam corporamis quasi sus plagii ta sua impa illius instanti cum clinariturilla ratio quavi supra piis attulit
298쪽
M id quod opponitur fugiendo & malo est bonit: sed voluptas opponitu dolori ut mala su edo
mo est bonum,quae ratio videtur esse etiam ab alijs adducta,soluebat S usippus hac rationem veostenderet voluptarem non esse bonum ut illi Volebant cuius solutionem redar it nunc res. dico batin. Appus voluptas aduersatur dolori ut tremum,quare M valet dolor est malum ergo voluptas num.inquiunt.n. ut dicit plis in cicimo non si dolor sit malum, luptatem continuo bo/t um esse.aduersatur.n.& malu malo,& ambo ei quod neutrum est. inde Speusippus ridetur ponere
dolorem inii ex nu,voluptate aliud extremum,medium aut vacuitate doloris: adeo ut siquis velalet trasire ab imo extremo ad aliud minsiret per indolanciam tanta per medium,& illa duo extrema.s. voluptatem &dolorem opponi interse ut maius minoninc medio Vt mirati s lis vera cum videatur
collocare voluptate proprie dictam in mediosior i illa sol uno Speiisippi non est bona nee accommodata, quia ipse etia lateretur voluptare non esse omnino sub mere mali adeo ut nulla voluptas si bona,nam in quaedia species voluptatis quam ipselatetur rite bona, quod si voluptates erat sub genere mali nulla esset bona voluptas quod est absurdu.male ergo locabat ille voluptate, ponendo eam ut extrem, quia sic esset sub genere mali,& si cortet generi ut sit malu competit etia speciebus siti. ΑΥ em nihil prohibet voluptate aliquam. hinc est secuda pars huius capituli,in qua plis ' I postea q attulit ratione qua ostendebat voluptatem esse bonumum affert aliam ad pmbandii quo daliqua voluptas sit summisi bonum,de ip&Hicitas.deinde affert duas alias rariones ad idem proba.dum, tametsit tres intelligendum quod de modo dicimus voluptatem Me icitatem, sicut diis ximus voluptatem esse operationem. nam voluptas ut diximus no est pri eo ratio, d ilualitas iraedam operationi annexa pullulans ex ea quasi proprius quida assem Leode modo dicimus ii ire M voluptas est summu bonum humanum at felicitas,non quord sit proprie Micitas, Socilantiamus sit sincitas sed est quidda annexum stacitari,& consequens ipsam et proprius affectus adeo ut Hem subiecto esse dicatur disseriem ratione: haec aut dicimus, quia expositor quida iudicio meo im intellexit hunc locii qui dicit hanc cocliuione non esse demente phicum bet indecimo voluptatem non esse summu bonii, verum intelligendum quod voluptas nostim sesumpta summa num si posset sumi sit operatio sed coniuncta cum operatione, in operatio sim virtutem sietilicita ,& voluptas sit operatio G quod operatio sit essentia eius, sed subiectum ita ut voluptas sit operatio hoc pacto.i.connexa operationi ut proprius ametrus eo mo quo antea diximus pulchritu/dincm esse coniuncta, N: pullulare o bona es exion 6 composita de membrorii,& Distan si icticimus honestu,& dccoriim sequi uirtutem tanq proprium affectu,stilhF in decimo ubi in f p, it si sit repria sententia i prima igitur racio philosophi qua probat uoluptatem esse summsi bonii talis est,si operati sevius in habitus sint sine impedimcnto,aliqua uoluptaserit summum bonum humanum,sed primum est ergo & secundum . assumptio paret quo doperatio' pisciscitur
ab habim ut se habet Fin natura prodire uidetur sine impedimento,cosequentia declaratur . nam si operati,spmdcut ab habitu sine impedimento cit habitus ordinentur ita ut unus sit nobilior alio usq; ad petistissimu habitum,&operatiora ordinantur,ueniendo usu ad persectissimam cum iitia mi iuncta summa uoluptas,&haec simul cum operatim tali persectissima porcst dici summu b nia,quare de si alique uoluptates sint praus tamenno sequitur quin aliqua possittae summu bonii sicut esse potest scientia aliqua optima uestiti sapientia, bc si scientiae quaeda sint perure' sicut uti D & tales. UOLUPT AT EM esse optimii. Intelligendo sicut diximus non ivdditoliiptas Fin y regentia suam sit proprie operatio que est Micitas & summum bonum, loquiturina ic large phs,sed quia comitatur operatione,& Micitate, de est in Micitate tam mmus affectus in subiccto suo,sed in decimo patebit hoc latius. ATRUE ob id ipsum unium. Alia rationem affert plis ex signo saequod homines a lanis licitaret Mundam vita ves cum voluptate quo piis probat aliqua vo luptatem esse lamnasi bonii primo hoc pacto,omnis operatio persecta est sine impedimeto: at Mici/tas est operario persecta ergo Micitas est sine impedimeto.tunc vltra:omnis operatio sine impedimeto est voluptas aut annexa eii voluptate,sed stlicitas est operario sine impedimento, o felicitas est Voluptas aut anne xa eu voluptate, at inicitas est summu iam humanum ex quo summu bonia hi manu ,aut erit voluptas,aut anneia cum voluptate,ergo aliqua voluptas quoquo m5, &eo pacto quo diximus erit summu bonii humanu. Q V APROPTεR felix. Plia et plis inum con clariti s sortii ex supradictis ex quo deinde asseruntur duae alie sententis dicit quad selix indiget bonis corporis & extemis, quia supra dixerat Eicitate esse operatione sine impedimetato, quare ad hoc ut opo rio quae estMicitas non sit impedita indiget bonis corporis, & externis tanu Instrumentis. Q V I s 4 aut aiunt homine.J Vnam siliam affert quae oritur ex dicto conclario,stoici .n.dicebantqu3d felicitas consistit tantum virtute,&bonitate adeo is non modo bonis corporis, aut externis Pix carere possit sine ulla laesone Picitatis, sed et si sit in rota aut phalaridis Tauro costitutus,& habeat nrtu
i m est filix in nihil possit lx selicitatem nisi culpa taus,vitia. plis igitur sumens hanc simam
299쪽
dicit quia is sitie sponte siue inviti. ailiqua ratione compulsi quam solvite non possunt nihil dicsse.'quia in summo dolore constitutus cum posccte nequeat exercere operationes iccundum in tema 1 non proprie vides ituresse set infelicitas.mest operatio quaretam non impedita. QVI A 'eros . Affert secundam sententiam cpiae oritur re correlatio supradicto, nam cum Mici indigeat bonis extemis putarunt quida nihil interesse inter Micitatem,s: pro citrare , quam se tiam orabat s hoc pacto ad quod affert impedimentum felicitati non est felicitas.sed prosperitas si inim istacitatem,ergo prosperitas medens,& superabundatia eximorum bonorum non est silici potius impedit felicitatem .maior nota quia nihil sibi j i conariatun minor prabfer nam prosperitas habet aliquem terminii cum sit instrumennim quoddam:omne enim instrumctu debet esse accommodatum arti Mi qui utitur illo,cu igitur prosperitas, bc tacterna bona sint instrumenta latici excidunt non erunt sibi accomodata instrumenta ad operandia,quare erunt impedimeto seliei,&sie nimia & excedens prosperitas non mo non est Micitas,sed potius impedimento ei et tacit philolaphus. tanta quord quando philosephus dicit superius felicem indigere bonis corpo ris. de externis, n&tur loqui des licitate activa quae est ad alios xel ad familiares ad ciuitatem,lem spreulatim ves non indi- ω valde paucis indiget ut videbimus in cisimo.Hoc etiam ipsum boluas in uae homine .affert alia rationem philosophus ad idem probata quod alioua voluptas est ouonuo lammil bonit,id quod omnes tam homines d bestic persequutur,vim aliquo moilo esse summu iani sed voluptatem omnes homines,&bestis prosequuntur,ergo aliquvoluptas
videtur esse summu bonia. Hac ratione probat auctoritate Heriodi, crui non omnino'anescere eam fama dixit qua plurim Vntes vicantant ex quo in aliqua pane vidci itur vera ista P omniu posccutio.i.videbitur quo aliqua voluptas sit quoquo mo summi bonsi,verum quia aliquis sibi obiicere posset quod licet pueri,de luς lequatur voluptates,m per hoc no indicatur quω voluptas sit summu nu,quia illi sequuntur voluptates quae non sunt proprie,&vere voluptates, α ali 3 alias equuntur. Ad hoc dicit res quὀd ex optima natura,& optimo habitu proficiscitur optima operatis in rem non sit omnisi optima natura,& optimus habitus,fit vim oes appetant voluptate,tamen rion oes optimam persequantur,sed sonitan eam qua non putant nec eam qua inter ogati diceten at i i senatur ad appetenta id quod sibi apparet ommu,quia habent diuinii quo ahuntur etes expetenta ia quod est optim, sed i stra ii qua non habent optimam natura nec habitu Perse situr eas voluptates quas facile possunt adipisci & non eam voluptate quae est Iere, di simplio oluptastixeno est ita nota,&manifestam sit voluptas animi,hinc est quod voluptares coravoris v sunt maris notae,& colores usurpaverunt sibi hoc nomen voluptatis adeo ut m homines lo
- ὰ prae a vereno sint voluptates ut patuit. P ATET ma nisi voluptas sit bonii. H est tertia huius rapituli in qua affert una rationem ad probanda aliquam voluptamn Me b ,ra qua mu mir dux argumentariora ducentes ad impossibilia hoe pactos voluptas G sithonii inutio Q. Mim iocunditare,cesequens falsum ergo &antecedes,assumptu pater,ciurisdix vivam iocuditaι te summa Ichabri proprias voluptares ut in primo,&indecivro dicit plis, sequentia pina nucula Mix sequitur omnia bona,at si voluptas non sit bonsi ext inaret eam statim a te ranci no bonum.sed ea in separatur a Mici ut diximus,ergo erit bota secunda argumentatio ducens ad impessibile in salsum est talis i voluptas non sit bonii Mix vivit cit dolore,consequens Lallum ergo antra ccc xassumptu est manifestum,quia Mix no des et quere cum dolore, cosequentia pinatur qui si voluptas non sit bonum,nec ma erit malum,ergo no erit nee malum,nec bonum pacto leha it contrariu suum.i.dolo quia non erit nec malum nec bonum .at id quod no est,nce bovi, nec malum potest adrilataici,quia non repugnanergos tu poterit habere dolorem,& Quereculore,quod videtur absurdum,& falsum ut pate ad quod tollendum dicere oponet voluptatem laete aliquam Me bonum,& cum silicitate conluvitam
De corporeis uoluptatibus. Cap. X IIII. E corporeis aut uoluptatibus eonsi derandu est eis qui dicunt no .
nullas uoluptates expetibiles esse ualde,& honestas: sed n5 corporis,dc in quibus teperans ipse uersatur:cur igitur cotro a dolores
sunt praui malo nano bonum contrarisi est. An necessariae uolus
' ' ptates sic sunt bonae qa re id quod est non malu est bonum:an us
300쪽
terminum bons sunt habituum .n.eorum ae metuum, quoru non est melioris exuperatio: neque uoluptatis est.Eorum autem quorum est: est & uoluptatis exuperatio. At bonoru corporis est exuperatio:&prauus in persequedo exuperationem,sed non necessarias uoluptates consititit: omnes.n. gaudet quodamodo & epulis,& uino,& uenere,sed non ut oportet. Contra autem: in ipso dolore facit. Non enim exuperationem: sed omnino fugit dolorem. No enim est exuperationi dolor contrarius: nisi ipsi persequenti exuperationem. At. n. cum no solum ipsum uerum: sed etiam falsi causam oporteat dicere hoc enim ad faciendam fidem conducit: nam cum id rationi cosentaneum fuerit uisum, ob quod uerum esse uidetur quod non est uerum, facit ut ipsi uero magis astentiamur icendum est cur corporis uoluptates expetibiliores uidentur. Prismum igitur ex eo quia pellunt dolorem .atque ob exuperationes doloris, uost iuptatem exuperantem uti medelam, & omnino uoluptatem corporis perseνquuntur.ipsae autem medelae uehementes fiunt. Q uapropter&ipsas sequuntur: qui tales uidentur cum contrarium adest.& propter haec igitur duo sicut dii tu estJuoluptas non studiosum esse uidetur: quia aliae prauae naturae sunt operationes: aut ab ortu,quemadmodum ser aut& ob consuetudine: quales prauorum sunt hominum.aliae sunt medicamenta quia sunt indigentis: S melius est habere u fieri. Aliae accidunt dum perficiuntur. per accidens igitur sunt studiosae. Praeterea ipsas quia sunt uehementes: η persequuntur qui alijs nequeunt gaudere. ipsi ital sitim quandam sibi comparant. quae cu sine qtu,
dem nocumento fit,non est increpandum: cum uero cum detrimento, perprauum est. Neque. n. habent alia quibus gaudet,& nec aliud habere pleris in permolestu est ob naturam. Nam animal semper Iaborat: ut naturales etia sermones testantur,uidere ac audire dolore inferre dicentes.sed consueti iam sumus ut aiunt. Similiter in iuuentute quide ob incrementa: perinde disponuntur ac uinolenti. Et iuuentus aduoluptates propesior est. Biliosi aut atra bili natura semper egent medicamelo .continue nam corpus ob complexione mordetur: 8c semper in appetitione sunt uehementi. uoluptas aut contraria: λ quaevis et modo sit uehemens pellit dolorem & propterea intemperantes homines praui* sunt. Voluptates autem eae quae sine dolore sunt,exuperationem non haobent. Atque hae proficiscuntur ex iis,quae natura,& non per accidens a Sciuiuoluptate. Ea uero dico per accidens afficere uoluptate,quae medetur: etenim quia sit ut homini medeatur, eo quod sanum permanet aliquid agente: ideo talia assicere uoluptate uidetur.atea natura uoluptate assiciunt,quae iaciut operationem talis naturae. Nulla autem res eadem ex eo nos semper delectat, quia
non est simplex nostra natura. sed inest & aliquid aliud: quo corruptibiles sumus. Quare si quippiam agat alterum: idest alteri naturae praeter naturam.&cum aequatur et neque molestiam, neque iucundum uidetur quod agitur. Quod si alicuius natura sit simplex: semper eadem operatio iucudissima erit. Idcirco deus una s maper,simplici gaudet uoluptate . non enim solum mOσtionis est operatio: sed Sc immobilitatis.& uoluptas inquiete potius,u in motu cosistit. mutatio uero omnium dulcissimum est secundum poeta: ob prauis