장음표시 사용
131쪽
malum dicitur quod alium vexat, u invi ejusdem cum eo quod no, .iῖ ' di
cum eo quem nos possidemus, puta exemplar libri ori tibi, sit scripti,modo ab isto exemplari quod nos possidemus diversum sic ia: n . '' modi apudGraecos Latinos authores ubique oecurrunt ouhm . ''T V IVς' i
stat per a dis non posse aliud sendamentum in elsis co ''
quamvis ipsissimum quod Pata, 6hobi . ' his
consido. 'μ' o νζrianum minime dubitate Sed aliam adhuc rationem, quo id quod dixit vineat, oroserto, dem reloone convenire, ins mentu autem admodum d screpa
Istud probandum adfert, patet eum potius diee e debui, 'ti quidem convenire, sed in relistio Viid. ἡό iq; 4 mei pro sendamentis minime haberi possi I,
ua aperte contrarium ei quod Paulo tribuit Ad disi sui ha I I
132쪽
C, Q Revelata se Refutata. Lib. I. III
ii , i ei e quam Iacobum, quidem ut absolute ad salutem adipiscendam ne
cessaria Rom. 2 aversur ad Il&c vi I, 2,q,6,1 i t , ra. Vii I. I. XII tr. cap. xiis toto, infinitis sere locis. Cum igitur Paulus per legem opcrum onera significet, id est, modum justificationis, quo quis absque ulla gratia, ex absoluto merito justificetur, Jacobus autem voce operum nociopera innuat, eaque ad justificationem N. s. imputata, manifestum eli, nec au'lum Iacobo, nec Jacobum Paulo esse contra sum, nec etiam diversa docere, multo minus diverto fundamento religionem superstruere. Addit pag. aqq. Denique dubium non est, quin ex hoc, quod scilicet Apostoli direm μη mcntis religionem superaedificaverint, orrum,mudia contentiones c Istud non modo falsum Te ostendimus, sed etiam nullo consequentia nexu cohaeret Scismatum contentionum nulla alia est origo, quam hominum malitia&pervicacia. Et quod pag. dicit, post. Os religionem, quoad feri poterat, hominem sui tempori ingenio accommodasse, id sane falsissimum est. Si hoc facere voluissent Apostoli,
non opus illis tui stet tot cruciatur, calamitates, persecutiones, tandem crudelissi- main mortem sustinere. Nec opus est ad tam enormem calumniam quidquam ulterius respondere Inspiciantiir modo mores doctrina Apostolorum, nihil magis hominum sui temporis ingenio adversum reperies. Duo autem proseri loca, ex quibus calumnia sua patrocinium sibi pollicetur, quorum prior est I Cor. o. I9, ro&c. altercia r. ii&c. Quod ad primum locutia attinet, manifestum est Paulum ibidem, non de religionis fundamentis agere, sed tantum de eo, quod se omnium hominum
captui, in usu rerum indifferentium accommodaverit, ab his videlicet stipendium accipiendo, ab aliis non apud hos quovis vescens cibo, apud alios lege vetitis . abstinendo, prout cuivis cap. 8 legenti perspicuum est. Secundus locus idem plane continet. Nec opus est de his, ut per se claris, prolixius diserere.
T XII. De vero Legis HGinae 'ngrapho, is qua ratione Scriptura sacra vocetur, O qua ratione Verbum Dei. Et denique offendituri am incorruptam ad nos pervenisse.
Contenta. Apite duodecimo vult ostendere, nihil pro Scriptura, ege vel Verbo Dei ense habendum.
133쪽
amuntur, omnem qua σἰbus, remplo ratibus, Scriptura se his: Aia u.
adulteratam, vel truncatam esse deta '
ii egimus vel adulterari potuisse. φης; bi divini sy grapho L
Ut vero mentem nostram clarius explicemus, animadvertentatim n
i in Q non intelligere libros istos coniunctim te ori '' 'ς isto quo Novum Foedus,quatenu, doctrii hic a tam JG Libyp
mus, non est quod simus soliciti ejus xζstimonio comprobata, simul a lepra,utio ei bi hi 'p'si' ' umnam Novi Foederis non esse depfay, iam, Argumenta quae Adversarius, ad suam adsertionem se, -- in*bi sunt refutata, clibro seeundo et, R' ' ς' δyn diluxit, abunde
Adve sarii, ad quae superius respondimus ira
Deo juvante)ostendemus 'g'μμο ς nil ut absurd continete Per depravationem hic non intelligimus mendum aliouod
curiam , copi tantiam sive humanam imbecilli et This ab '
134쪽
dii minii accessisset, a procul du . non adeo levicula, sed magni mota
sicii ad , id Vela Iudaeis vel ab Ethnicis, Vel
sent incorrupta, ista de Christi Apostolorum miraculis eximii, plane itupendis, disputationes de inutilitate&abrogatione legis Mosaicae, de idolorum cultu Quae omnia clarissime ostendunt, ab istis nullam depravationem esse iactam. . Deinde, si natio alterutra libros istos corrumpere voluisset, istud vel statim ab initio, cum primum libitisti prodiissent, ab ipsis peractum fuit, vel postea Abino
initio fieri non potuit quia simulatque ederentur, plurini exemplaria eorum labi comparaverant, antequam ad Judaeorum vel Gentilium manus devenire potuerint.
Et sic , imitatque exemplar aliquod ita depravatum, in medium fuisset productum, collatione tot sinceronim, ipsorumque etiam authorum testimonio, qui in vivis adhuc erant, statim confundi potuisset, 4plius etiam autographi, adhuc existentis Pollea multo minus id fieri potuisset quia continuo numerus exemplarium multiplicatus est.
Cum enim doctrina Christi adeo tenaces fiterint Christiani, ut propteream Omnis generis cruciatus tolerare non dubitaverint, non destiti sient fraudem detegere, inan sde ea palam continuo praemonere. Conter I Cor. 6. 2 l. Col. q. I 8 a Thess a. II.
Chi istianis ipsis si id esset commissum , tum in disputationibus ab omni aevo inter Christianos habitis, verba Scriptura ab uno aliter quam ab alio suissent citata, quod nunquam facilini esse legimus, sed semper de verborum sensu esse litigatum.
Praeterea alter alteri corruptionem textus exprobrasset, exemplaria aliter habentia produxisset. Quod eos non facturos fuisse, omnino est incredibile. Jam vero videmus quod illi, qui testimonio alicujus Scriptoris Novi Foederis erant convicti integros istos libros reiecerunt, non vero depravationem obtenderunt: Non me latet, pauculos ex antiquis haereticis quos appellant Scripturam esse depravatam clamitasse, sed nihil quod sciam produxerunt, in quo depravationem iactam esse et dicerent vel probarent. iis vero in tam immenso exemplarium numero, quae apud omnes serenationes reperiebantur, depravationem aliquam tentare ausus fuist l, nisi seipsum omnium ludibrio exponere voluisset, ex innumeris emplaribus convinci' Adde quod omnia, qua in Novo cedere leguntur, a Christianis ab omni aevo ita fuerint credita, prout in iliis libris leguntur. Adeo ut constans iste Christianorum in eo consensus, invictum praebeat argumentum nullam in libris Novum Foedus describentibus, di pravationem esse factam. Sed de his vide Grotium, de teritate
Relig. Christ. lib. 3 num. 13. Qui solidissimis rationibus ostendit, in istis libris depravationeat nussam factam esse, nec fieri potuisse. Ad quae omnia alia similia scripta Adversarius quod facere non potuit respondere debuit.
135쪽
Merito igitur nunc lapponere licet, ea quae Agis Rpa a. inuit, promeris blasphemiis esse habenda. 'ς - - m Sacra volumina eko Sed videamus, quo pacto a calumnias lenire, hoI GL
Juaeritur, sed de Deo nitalem ori
136쪽
C,' it Revelati Refutata. Lib. I. irr
claui, Adversario adducitur de Foedcre Dei cordibus hominum instrabendo, ad empora Messi, qui est esus Christiis , respiciat , quem Deus s ipso Adver.
salio . quamvis non serio, fatente ut homines veram Dei religionem ipsius nomine deseret , in mundum misit apparet hanc inscriptionem non per aliquam Dei id ani, quam sibi homines profani somniant sed ter Christi praedicationem quana postea viri pii, Spiritu Sancto affati, scripto fideliter consignaverunt esse peractam. Quae scripta nobis iam loco Christi praedicationis esse debent, ex quibus veram Dei resigionem hauriamus illa qui recipere nolit , vadat, mundum hunc pro Deo colat, eumque ex tote corde deligat. Eiquet Adversarius, ut seipsum ab impietate sibi imputata excuset, pag. 1 3 prolixe disserit, missa facio.&plane futilia esse per se nune est manifestum. Quocirca me ad ipsius explicationem
conter , qtia ratione Scriptura , m. B. quavis res muta , Sacra mirina dici
debeat, o c: Quod ut aperte declaret, ait pag. I 6. Id sacrum .ipinum vocatur, quodpietati Oreligioni exercendas destinatum. Non decoquaeritur, quid Sacrum Divinum ab aliquo petulanter, vel ab hominibus vocetur, aut vocari possit, sed quid revera Sacrum Divinum sit nam meretrices etiam vocari possunt Sacrae, quando quod Athenaeus AElianus Corinthios feci e perhibenthin honorem Deorem, se novas incretrices in civitatem introducturos homines vovent, casque in publicis precati nibus adhibebant, eosque ut numerum proventum meretricum augerent, rogabant. Nec id tantum, sed etiam hominum vivorum in honorem idolorum crematio laniena. Haec quamvis abominanda execranda sint, Sacra tamen ii vina nuncupantur, secundum Adversarii definitionem, Sacra etiam dici debent. Quo
faciunt eaquq hac eadem pag. I 6lin. 6&7 a fine addit Ex quosequitur, nihil extra mentem absolute, sed tantum respective ad ipsam sacrum aut N. B. profanum aut impurum N.B. esse. Quicquid ergo quis ad pietatem iselisionum destinatum esse credit, id sacrum erit, sive sint rapinae, furta, periuria, adulteria, homicidii similia. Et audet iste pag. asmare, se nihil dixisse quo impium sit vel imitatem redoleat Noa vero negamus Vacrum se divinum se, quod ab hominibus scilicet pietatio relisioni
exercenda est destinatum, nec Adversarius id ullo argumento probat, ut solet. Qui modus agendi Thomae Hobbes ex cujus Leviathane Adversarius pleraque sua hausisse videtur aliisque Adversarii adstipulatoribus admodum est familiaris. Nos vero non concedimus, quidquam est Sacrum divinum, is quod Dei ipsius ordinatione tale est. Nec id quod Deus Sacrum esse vult, ab hominibus profanum reddi potest. Duo ista exempla quae Adversarius ad mentem suam declarandam, non vero adprobandum cui fini exempla nihil valere apud omnes in confesso est adducit ad repri
Vii λδς alio cere actit quam non Deus, sed homo sacraverat Alterum vero de libro non sacro, qui idem qui antea, dum si
non a Deo, sed ab honune sacer esset appellatus. Nam si Dei mandato vel instinctu in ' tale
137쪽
tale scriptum esset eaearatum , id nunqu/m profanum fieri potest , etsi eadem Vesbi postmodum in contrariam signisc xi Onςm birent tum enim non recens illa, sed antiqua Verborum signi sic tio essς xospiciun ' Praeterquam quod ipse Adversatili,supefiu, asseruerit, nisi fallor significationem Verborum, estinguam aliquam non
Quire falsiissimum est id quod pag. I circa finem dicit ex quo sequitur, nihil ex ira mentem absolute, sed tantum respectire ad ipsam, sacram aut profanimi aut impurum esse
cum ex comparationibus nihil probari possit. Sed idem ex Sacra Scriptura demonstra renititur. Addit enim ibidem pag. I 6 Quod etiam ex multis Scriptura locis evidentissime constat Peremias ut unum aut alteram
adferam cap. 7. 'ers . Pli ros sui tempori falso vocavis templum Salomonis,
templum Dei. Dicit id ex multis Scriptura locis patere , sed non credo ipsum plura loca invenire posse prarier hunc unum, qui id quod probare voluit minime continet ita enim legitur nefasi considite verbis, dicentes Templum yeboras ti . Ubi per verba Hebraico loquendi genere , satis noto, res indicantur, nihil aliud Propheta monet, quam ne Judasi in eo confidant, quod Jehova Templum possideant quasi istud ab exitio, quod Propheta Dei jussit denunciabat, eos immunes prestiturum esset hoc enim plane falsum esse nis a peccatis quae patrabant, sese continerent alias Deum nec ipsis, nec suo Templo parciturum, prout contextus orationis planissime indicat.Non vero quod Templum Jehovae falso sic ab ipsis appetilaretur. Adde, quod&si concederemus falso Templum illud ita fuisse appellatum, nondum tamen sequitur, id inde factum fuisse, quod Templum respective tantum ad mentum id est, ideo quod homines ei stulte Sanctitatem tribuerent, quam non haberet esse Sacrum .sed quia Deus illud pro Sacro non amplius haberi vellet. Alterum quod pag. 1 7 adfert, est de Arca Foederis, cui quid accederit, Adversarius se sepe miratum esse assirmat, quod Scriptura de eo nihil dicat. Hane autemperiisse, certum esse dicit. Nec quidquam prariere adfert, quo ostendit eam non amplius fuisse Sacram, postquam homines eam profanavissent. Sed quamvis Arcasorte perierit,is Templum Dei penitus sit dirutum indemini ine concludi potest,
ea non amplius suisse Sacra, cum ab hominabris non amplisus religiose tractaremur. Sed potius ea tamdiu fuisse sacra , quamdiu Deo visum sui tea conservare, usui sacro destinare non vero per homines stetisse, ut sacra vel profana essent. Possunt quidem homines id quod Sacrum est pro profano habere, quemadmodum Adversiarii libros Sacra Scripturae faciunt, sed eo nihilominus Sacra manent. Et ob eam causam
Judaeos frequenter a Deo punitos fuisse legimus, quod ea qua ille Sacra est ejusserat, profanarent Iudi c. 2. I 24 seqq. vers. so& seqq. Iv. II, 18&alibi. Qiocirca vana sunt quet de Sacra Scriptura, Templo lege pag. 1 7 subjicit, videlicet quando pereunt, dici non posse, Templum Dei Verbum vel Leoem Dei
perire. Negamus enim id dici non posse. Ita Thren 1. 1 Deus gloriam praeelsi, id est Templum, scabellum pedumsuorum quod vel Templum, vel Arcani Foederis significat
138쪽
'uod revera sacrum est, profanum reddi, quando homines pii esse desnunt sic Leges Polititice manent bonae, justae Tani is, quam vis ab honunibus negligantur.
vel etiam aperte conculcentur.
Sed pergit Advorsarius pag. 1 7, ostendere volens ipsum Ieremiam idem, quod ille de Lege asserere, videlicet quamvis locum non indicet cap. S. 8 qua ra-itione dicitis, periti summo rex Dei nobiscum est. Certe frustra domata sui , Ulamus scribarum frustra Voculam V eice cur omiserit. pro γ posuerit honnescio hoc autem scio , ipsum non recte vertis suu vel ,' pro eo
participium, quidem feminini generis substituisse domatae quod vox illa nullo modo postulat. Hoc saltem negare non potest, cam verti posse fecit, peratus es in
masculino elacre, quemadmodum a Grotio, Aria Montano aliisque factum est. Adeo
ut non ad Legem, sed ad stylum sive calamum scribarum respiciat quemlius ra Propheta operari asserit. Quod sive de ipsa lege, sive de decretis contra legem scripto mandandis, quod Grarius vult, accipiatur utroque enim modo accipi potest nullo tamen pacto probari porcsi, ad ipsam Legis Mosaicae lationcm respici, sed ad descriptioncm ejus, es quarundam ejus partium. Atque exinde patet quam insignis artifex, in pe-rtendis sacrae Scripturae verbiis, Adversarius noster haberi debeat. Quinctiam, quamvis ona ino concederetur, ad ipsam Legis dationem respici quod tamen plane falsum est ne sic quidem locus iste pro Adversario quidquam faceret: nam exinde nihil aliud c quemur, quam respectu impiorum legem frustra esse datam,
non vero eam amplius non se Sacram Pi aeterea cum vox scha a mendaciumssi ficet, quam Adversarius per si ultra reddidit, non male a Grotio ad decreta Scribarum contra Legem resertur, ita veremcndacium operatus estilus mendaxscribarum, cum quo non male convenit Arias, qui ita voces reddit vere ecce mendacium fecit
sylas, falsita Scriba, ita verso sensum quem indicavimus, facile admittit. Itaque
nullo inodo indicat Peremias, Legem non amplius esse sacram, quia eam non observabant lud i. ex Nerbum Dei non sunt lapides, charta, atramentum; sed sensus verbis ii iis expressus, illum nemo perdere, nemo profanare, nec sanctitatem ei adimere potest.
Qua pag. 48 initio, de Dei Epistola, cordibus inscripta nugatur, ad rem nihil facere, ipsum Adversarium optime scire non dubito Paulus enim a Cor. 3. 3 deliteris coinmendat itiis agit, quas ipsi opus non esse scribit, cum ipsa Corinthiotuin Ecclesia, ab ipso sindata, ad fidem Christi conversa, satis testetur eum veruinesse Apostolii n. Hanc vero Dei Epistolam nuncupat, non qua norma vivendi, sed testimonium Apostolatus ipsi sat firmum prebuerit. Jam ad alterum nujus capitis membrum tan scamus, videlicet qua ratione Scriptura racrio dirina habendas pag. a 8. Eam vero descripturus ad cap. I nos remittit, C 2 inquiens.
139쪽
inquiens cuibus aut/m de causis re si qη Π b clis dicitur Dei esse, se ad Deam ras. i. 'cap. i. ostendimus. Id pag. 9. xdfix ubi qui ' que δtione sive nodos recenset, ibit, aliqitidies esse dicitur in bacii Li Pri . 'raecipuam vero clusam, ut aio uidia eii, Lileri, Dei esse dicitur, mittit, Videlicet aliquid Deo adscribi onii, Domiseriatorem hujus uiuVessi, authorem habet, & ab ipso immediate est oro his in iuue eo sensu elennidosis ejusdem miracula, Prophetarum oraeulari phetarum, Christi&Apostoloruin inuacula&doctrinam, opera Dei vocari adeo est manifestum, ut nulla pro latione indigeat. Adversarius autem pag. o dicit Στes aliqua ad Deum refertur, ct Dei esse dicitur L Naado,ihisis ora pars Dei est. Hoc saltem sensu baciae Liter Dei esse non dici, ipse dke sisti sertur pag. Iq9, inquiens: Atque hincfacile percipimus, qua ratione Deu authoz dintegen Oi, nempe propter eram religionem, , in iis docetur. manifestum est, Adversarium vel inala fides, vel saltem admodum inepte nos ad Ca I remittere, In quo ista ratione verbulo quidem innuitur. Addit i tur In Σ. Quia in Deipotestate est, o ex Dei nutu agit, scin Sacris rati potantur otimerium caelos ita appellari sed si alicubi id fiat, non concedo id prora ea fieri sed quia a Deo sunt creati, prout Gen. cap. 1, 6, 7, 8 describitur Deo dicata en Facile concederem isto sensu aliquid Dei esse
m Scriptura eo adscribatur, nec Adversarius ullum is in ri
istud probari posse absolute nego. ,hddes T V exprimendum lateor hoe seras nonnulli do,ὸ Asi dit In locis fieri, quos Adversarius iudiei p
Scientia etιam naturalis Salomonis, Dei scientia potatur, id uaiyiis, si Adversatio est definienda. Itaque i Reg. s. ia expresis dicitur, Deum a Midixisse, se ei sapientiam eximiam daturum, vel dedistet quod sanescribtor
2 Π si elio Universo, de ejusdem cretae intellistrabis
ses Mundum, mus eo continentur, condidisse refert mani sellum est' nouos Adversarius scriptorem errare dicat, nec esse ullum Mundi huius ἴ orem Mundum ab aeterno extitisse, quae sunt similia Aisebi isto ab Adversario, absque ulla probatione phou mutata : sum, intersiprais oportet ut id quod asserit demonstret. Et optas scireui natare ζex pri fesso haec disputasse, non vero tot ambacibus xiiihi, uxix perto Marte cum ipso congredi lieuis myolvisse,
p rabant ' quorum . B. causas naturales nullam enim praeter naturalest
140쪽
ς, ii Revelata se Refutata. Lib. r. 1 et s
. i , hae non praefracte contra propriam conscientiam proferre non enim ipsum a-
st, libroruin Biblicorum uiliore, non illo, sed longe diverso sensu plu-
.imal coadscribere, ut creationem coeli terrae, maris rubri Xsiccationem, uiseracula reliqua a Mose edita, resulaitationem mortuorum κν , id est meinbro aliquo truncatorum, in intergrum restitutionem, similia Adeo ut hic Adversarius non ernuae, sed manifesto mentiti sit censindus non enim de sua, sed de Judeorum librorum Biblicorum scriptorum opinione loquitur. Quos satis novit, non colensu, N. 3 omnia quae eorum captum superabant, Deo adscripssisse.
Quae de udaeorum circa ventos opinione asserit, praetereo, quia sive vere, si Iesalso hoc illis adscribat ad rem nihil faciunt; sed ad ea quae in fine istius paginae dicit,
Purgo pag. 9: ac etiam de causa miracula vera Dei vocantur, hoc es stupenda. Non dicit a Judaeis vel in Scriptura hoc sieri, sed simpliciter miracula propici ea sic appellari quod concedo ab Atheis&ipsorum initibus ita fieri, non vero a Judatis, veI in Sacra,criptura, quod etiam quia impudentia nimis aperta esset dicere non fuit
ausus, ut opinor Miracula enim Dei opera in Sacris Literis vocari, quia ab Univei si creatore sunt prosecta nimis est manis flum. Pergit pagis. Nam sane omnia naturalia Dei opera sunt, per solam divinam pote tiam sunto agunt. At de eo non quaeritur, sed an miracula naturalia Dei, id est huius Universi opera sint. Id vero ostendendum erat, non vero quod naturalia Dei op ra sint hoc enim nemo negat, praeter Adversarium cum c liquis Atticis, quamvis id inaximopere asserere velle videantur. Cum enim per cuin Naturam ipsam, sive Mundum hune visibilem intelligant , ciste cap. 6 expresse neget , miracula ulla seri posse, qualia videlicet multa in Sacris Litctis receiisentur, quo sano sensu Deo actionem aliquam adscribere possit, audire gestio. Ejusdem farinae est quod pag. vo dicit. Hoc ergo sensu fites vocat ininti miracula,
Dei potentias. Nulli igitur Psaltes nullum praeter Natulam agnovit cum p hominum
impudentissime, num illa AEgypti miracula pro Naturae opetibus agnovit Atque haec sunt quae Adversarius cap. I hac de re disjvitat, Mad quae nos remittit. Quaecum adeo falsa sint&sutilia, diutius iis immorari non est opus. Ad pag. igitur 158 reseamus. Ubi dicit: Atque ex iis quae videlicet pag. Mio dixit, is nobis nunc sunt r. futata facile intelligitur, quid Scriptura significare velit per verbum Dei, or tionem, edictum oerim. At ex iis quae Adversarius disseruit, id minime patere, nune
satis olfendimus. Omnia itaque hic repetere non est opus, nec etiam qua cap. 6 demiraculis tertio loco ostendimiu Nec ea quae nos ad ista omnia regessimus.
Pag. 8. Sullicit rem tantum indicare &c nempe quod Verbum Dei, quando de subjecto aliquo praedicatur, quod non fit ipse Deus, proprie figuri cat Legem illam divinam, de et in cap. egimus. Notandum est quod duci sarius hic indicare velit, quid Scriptura per Dibum Dei sῖgnificet. Atque asserit cana id per Verbum Dei indicare, quod
ipse cap. per Leram Dei intelligit, satalem videlicet in agendo necessitatem, quae in omnibua