장음표시 사용
141쪽
omnibus rebus naturaliter inest. NO Vex praeterquam quod in YG; Ostendimus, ejusmodi legem merum esse humani cerebri ει -- - 'P q
non susceperat id hoc capit ostendere; sed qua ratione se p tu, Dei vocetur Adde quod suu rei, circa finem past. . . ., Ozi 'quasluc adfert longe diversas negamus in tota se in il talem, imum Legem Dei vel Verbum Dei Vbei in Committimus , qui id, prout solet , absque ulla probum 'Scripturam uisibi indicare, dari ultati afui. Jhλ- ''S' ur
culcat, homines libere agere, hi λ
Dei gratiam vel permissionem essicere posse Noe in udi p homine necessario agere, vel id ex rationis lumine probis ditis trὸrium. Imo hominuma tionibus aliquam necissi , hi PRΠμβ 00'
universalibus Natur bis nata ratione. Hanc determinatam deessita na
concedere debet, statuens omnia ad obj ahiltimis, , --u, 'μψ Adversarius
142쪽
Cap. Ir. Revelati Refutata. Lib. I. 11
-aordine Osat s a revera ob aeternodii ina natura decreto pendet. Sed an ita Verbum Dei sumitur in Scriptura de eo enim quaestio est. Ostendat hoc si potest Adrers rius. Quod qui se iacere non posse videbat, ut opinor, maluit ambigue loqui, ne fucus facile deprehendi posset. Negamus igitur hoe sensu voces Verbum Dei in tota seriptura accipi. Negamus itidem istum Naturae ordinemvidatum, una cum iis quae de Prophetarum edictis adjicit. Pergit circa finem pag. 1 8. Tribiis tuque his de causis Scriptura Verbum Dei appellatur. A quibus autem ita ob illas tres causas appelletur, non exprimit, sed a nemine
praeter illos qui Scripturam ut falsam , absurdam fabulis plenam ejiciunt, ideo sensu quo Adversarius facit, fieri solet. Sed videamus tres istas causas, quarum prima est, quia veram docet religionem, His Deus aternus author est Deus ipsi est Natura, Naturae autem pars sunt homines. Cum igitur dicit Deum religionis este authorem, nihil aliud intelligit, quam homines certas legos, ex quibus ad conservationem societatis humanae vivere tenentur, condidisse. Quod aperte pag. ος lin ri4 seqq. his verbis indicat. Cum itaqtie lex N. B. iiihil aliud sit quam ratio vi veridi, quam homines N. B. ob aliquem finem sibi, vel aliis praescribunt, ideo lex distinguenda vid tu in humanam ct divinam. Per hamanam intelligo rationem ripendi, tu ad tutandam vitam ct rempublicam inservit, per divinam autem, quaesolumsummum bonum id est cognitionem rerum naturalium, passionum domitionem, ad vitam securam cum sano corpore transigendam, prout Adversarius pag. 32, 46lin. a fine id explicat hoc es ram Dei unitionem amoremflectat qua nihil aliud quam hujus mundi ejusque, luptatum carnalium scientiam .dilectionem signiscat. Homines autem aeternum Deum vocare videtur, quia ab arterno homines in rerum natura extitisse, credere videtur ita in re tam seriavi adeo magni momenti ludit. Sed istud est quod dicere vult, eloquendi modos tres constaxisse, quibus Scriptura Verbum Dei, ad populum decipiendum, vocari possit, quamvis ea fabulis& deliriis scateat, quemadmodum sit crius cap. I. ostendimus. Quod sequentia, circa finem pag. I oindicant, ubi dicit aliud est Scripturam ct mentem Prophetarum, aliud N. B. mentem Dei, hoeeli ipsam rei veritatem intelligere. Ut autem ad Adversarii hcsn redeamus, concedimus , lino urgemus, Scripturam ideo Dei Verbum appellari, quia peram docet religionem, cujus Deus aeternus In rubor. Quam vero religionem doceat, nemini qui Sacram Scripturam vel a limine salutaverit, latere potest. Hanc vcro his praecipue rebus complectitur, videlicet quod existat ens aliquod independens, quod coelum &terram, cum omnii, quae iis continentur, creaverit En istud ab hominibus religiosum cultum exigere, non tantum actionibus corporis, sed etiam mentis&intellectus, pii bus certas res, ibidem expressas, pro verissimis amplecti ci ederet irentur. Et reliqua, quae Sacra Scriptura prolixe enarrat Ista qui praestiterit, post
Alteram causam ob quam scriptura Verbum Dei vocetur facit, quia predictiones
143쪽
r rum futurarum, tanquam Dei crς t , Adversarius propterea sese veibum Dei appellare velit, seix Rid nihil refert. Nos ob lacu tiam istam civ
ea n sic appellari debere negamus. - Υb ita est. Quia ii, qμ υνς Dersint ejus ἄβthsires, utplurimum mi excommuis ,
tuis . Nos vero dicimus, quia Scriptores istorum librorum fideliter isti, iis ' u derunt, quid Deus, mundi creator, revera hominibus scit locutus, cilio, eespresse injunxit, doctrinam istam, operibus praeter&contra Naturator nem patratis, verat esse, a Deo evera esse profectam, evidentissime demon jussit concessit. Cum vero Adversarius ostendere promiserit, qua ratione est fra Sacra Nerbum Dei vocetur, non suffcit causas & rationes aliqua, 4bmi probatione confingere sed ostendere debuit, nullam aliam ob causam, uuam ipse indicat, Scripturam ita appellari posse vel debere. Nihil autem resert ut ii libri Biblici expresso Dei mandato vel directione, an ex propria hominum deliberatione sint conscripti, modo fideliter ea quae sciebant vera esse, authores istorum librorum conscripserint. Eo autem vera rideliter scripsisse, nosque libros istos non depravatos habere, ab aliis&nobis ipsis paulo ante suffcienter est demonstratum
Atque inde apparet nihil referre, an plures an pauciores libri Scripturae supersint an aliqui perierint necne, modo illi quos habemus totam Dci legem contineant Cuma em omnes isti libri in omnibus rebus, non loquor deminutiis vel mendis, cui scribatum culpa irrepserunt conveniant exacte, omnesque a viris piis, cierum optime gnaris qui magnum lucrum accipere, multa incommoda vitare potuis sent, si aliter quam scripseruntd docuerunt, scribere vel docere volutilent sint conscripti, omnino ejusdem apud nos debent esse aut i ritatis, ac si ex prcsso Dei mandato essent conscripti. Siquis statuere velit, libros istos quaedam falsa, sibi inlituo repugnantia continere, vel In multis depravatos esse, is id ostendat oportet Ouae ab Adversario, . eum in finem sunt producta, jam resutavimus, Hib. 1 capta seqq. alia plura, quilibris istis objici solent, una cum corum refutatione adjiciemus Deo volente. Et sic merito conuua Adversarium concludimus, eum qui Scripturae sensum recte intelligit, ipsam rei veritatem intelligere. Si nihil aliud habet, quemadmodum nihil ipsum praeterea habere existimo, miror ipsum sibi in re tanti momenti, tam levibus rationibus satisficere velle. Scripturam vero incorruptam ad nos pervenisse, duobus Adversarii argumentis, quae, aliud agens pag. 32 producit optime praeter jam dicta ostenditur. Priinum bi verbis continetur. Adde, quod, quam-νi nullumfacinus execrandum excogitari posui, quod non sit ab aliquo commissum, tamen nemo es qui ad facinora sua excusanda, leges delere tentet. Quod si verum est, certe nihil eo rum quae Christus hominibus, tanquam vitae horum normam praescripsit, quaru ue
Apostoli pro talibus tradiderunt& docuerunt esse depravatum vel mutatum, omnino est statuendum.
Alterum ejusdem argumentum tale est. At prater luc alia adhuc sunt, de quibus dubitare
144쪽
- - elata inmutata. Lib. I. Hos in authnhaia hisbusi ii adita. Ense summa histori rum Scriptura
uatio, summa eorum quae ab Apostolis gesta sunt flatim per totum Sym mira tum vulgata fuit. Quare minime credendum est, si maxima pars homiram in c. reniret, quod incredibile est, id quod harum historiarum est acipuum mors videlicet a miracula de ex mortuis esu Christi resuscitatio posteros aliter tradidisse, quam a p)U
acceperant. Quibus subiicit, nullam adulterationem aut mendum potuisse irrepere in Scripturam nisi in una aut alteram. B. historia prophetia circumstantia, vel N. B. 1nuηo aut altero miraculo atque ita cum Adversarius id in rebus levioribus tantum locum habere statuat, necessari fateri cogitur, si quid immutatum in talibus sit, id per depravationem minime a mim esse posse. Qui enim adeo impius est, ut quid depravare audeat, is sane id non levioribus, sed in principuis rebus tentaret, quibus tota religionis facies mutaretur. Quorsum enim talia immutaret, qua depravata, religionem ipsam non perverterent. Unde necessario sequitur, si quid immutatum sit, id per
errorem in describendo tantum accidisse, propterea ipsi historia vel doctrinae , ne tantillum quidem detrahi posse Pergimus igitur ad
docere, nec aliud praeter obedientiam intendere, nec de divina natura aliud docere, quam quod homines certa viυendi ratione
Contenta. ADνersarius omnibus era religionufundamentu' partibus rejectis, ad id quod intendebat, Capite decimo tertio iam sternere incipit, videlicet descriptionem optima Politia, in qua Athei secure, absque periculo ne a plebe dilacerentur, degere, ct iis qui persticaci sunt ingenii, impias suas opiniones impune pesuadere possunt, eosque rationem docere, qua Deum, id It mundum, ex toto corde diligere, ejusque voloptatibin tranquille, quamum seri sit, fui queam extuibando videlicet ex animis suu omnem divina vindicta metum, O populi rabiem mitigando. Idque hoc pacto obtineri pose non illepide docet ut ex Authoritate Magistratus Philosophia ita enim Atheorum furores appellari vellet a Theologia separetur, o uiris interdicatur id quod vito certum se docet, ad Theo iamfre religionem applicare. Conci
145쪽
qua dicit, se in superioribus app. a. q. sis osteriri Πλ
novo hic admixta, delibare placet, pale illud est pM mPrmωνα od sedit Adversarii rum εαhim Videlicet nulla talia sibi seisse imaginato, ReVehi u ''
Ad primo theseos demonstrationem nihil aliud profert, ouam vanniam
si deri non patiuntur, nullum este Deum mundi Che, o h - 22 2 pq ς pore possint, Naturam Universam hieT ,h h ηψ' Od eos, ut
Rpt in praeter quam nihil etiisti M-- , nuti indita virtute
146쪽
ctio Q. R elata raefutata. Lib. I. rar
istio solo it vel saltem hic agere debet Dei absolutum estitiam, 'e ut ea res quod pag. ira absque ulla probatione vel fundamento affrmat. Sed ia sua sententia ta loqui potest. Cum enim credat Naturam esse aeternam sv ullum praeteream ens existere, nomen vero Iehora nihil aliud quam Iiλtentiarn proprie videatur , vel saltem possit signiscare, recte Adversarius potest allerere,
nomen istud Dei essentiam icto selisu significare quem tamen a mptiuae iens ali
nissimum esse optime novit. Prieterea, si nomen istud absolutam Dei essentiam significat, quam Deus Iudae rum patribus incognitam fuisse declarat, eamque tum Iudaea per Mosem revelabat, apparet Deum ab eo tempore voluisse, ut absolutam ipsus essentiam cognoscerent, illosque eam revera cognitarn habuisse. Et cum ante Mosem nulla Scriptura exstiterit, eaque ab ipso primum exarari fuit coepta, quivis videt Adversarium extra oleas, gari, quando ex eo vult adstruere, cripturam istam cognitionem non exime, eum ante istud tempus non extiterit Deus autem ab initio, quo Scriptura adornari coepit, expresse isto nomine id est cognitione absblutae suae essentiar, ex Adversarii hyp ines cognosci & coli voluerit. Ex quo validissime contra ipsum concludimus, Scripturam omnino absolutae Desistentia cognitionem exigere, quam ante istud tempus
Quod Adversarius postea nugatur, Patres Iudeorum eo nomine a Deo laudari, quod ingulare Dei nomen ignoraverint, tamen promissa ipsius crediderint certo ventura, id omnino falsos calumniose ab ipso dicitur, nec ullum ejus rei in textu
extat vestigium. Conciliationem loci Exod. 6. et cum Gen. 8. LI. x II 8 similes, non opus est ab Adversario discere, nos eam lib. cap. I. ad locum Gen. II. sin ceram dedimus.
Postquam igitur primam Adversari thesin, satis refutavimus, in resutatione secundae non est quod immoremur, cum ex iis quae ad quintum Caput respondimus, una cum his quae jam disseruimus, satis sit manifestum, duo ista loca, ab Adversario allata, hic minime sufficere, cum reliqua praecepta legis, sub charitate judicio ct justitia comprehendantur. Et quod Adversarius addit Scripturam non exigere, ut alia Dei attributa cognoscamus, praeter illa memorata, id nos in superioribus, etiam ex Adversarii consessione, falsum elle evidenter docuimus. Et haec de capite decim tertio sussiciant.
147쪽
separatur. J autem pago morditur. Adieram dei cogniti ἡ
Immorito etiam diversas Leon his; m' ' minus effecit.
vG pium, quod simul verunt non sit is his a V ' β'ςRit, nihil potest
148쪽
ii: enumerat, sorte non pro veras agnoscere, sed tant Vm py0 y- . ae iminonicio continendum, si ea credar, sunt accommodata' part ΓΠς0'pua
1 cxceptis, pietatevi fide hactenus disputaverit, videlicet ut sub vocibus lateat,bus excludere dicit enim pag. 163. fundamentalia . B. nulla in videlicet
septem illa quae enumera simi. Et quod magis mirere, pag. 16q expresse a fundamentalibus excludit, ut quis credat iuut1u Dein Mnitul referre dicit, sive quis credat Deum esse ignem spiritum, lucem, cogitationem . B. oec, siti quo nescio quid comprehendi potest. Nihil enim in rerum Natura est, quod non sit Naturae, atque adeo ipsius Dei, ex Advcrsarii sententia, pars Imo nec id quidquam referre dicit ut alia omittam an quis credat, quod praemium bonorum oe poena malorum naturalis vel sui ranaturalis st. Hoc saltem negare non potest, multum referre quid in istis quis credat, respectu Novi Foederis, in quo ista exprese ab hominibus exiguntur ut credant, quidem sub poena quam Deus ipse supranaturaliter, imo cum Naturae ipsius destructione, inflicturus sit. Si Deus esset ignis, lapis, Mundus&c nemo ipsum nactuci, nemo colere tenetur. Si vero est ens ratione praeditum, unicum, omnipotens, quod leges hominibus prescripsi, poenas& praemia post hanc vitam inflicturus , quod Novi infinimenti Scriptura docet, ergo longe alio modo erit colendus. Et an hoc scire nihil refert, an ista vera sint an falsa Sed illis qui hoc Universum pro Deo habent, nihil honeste ab hominibus expeti posse, praeter rerum per primas causas cognitionem, passionum quatenus videlicet rempublicam turbant domitionem, securam cum satisci fore vitam, ut Adversarius expresse fatetur pag. 3 2, nihil refert quid de Deod reliquis istis dogmatibus credant. Pag. I ,s circa finem Adversarius promittit, se ostensurum, inter fidem ct Philosophiam nullum esse commercium, nullamve alfinitatem. Quod nemo de hac ejus philosophia negare potest illa enim totam religionem Christianam subvertit, est pro commentitia habet. Adeo ut inter hanc de illam non tantum nullum commercium sit, scd de sibi invicem directa fronte adversentur Philosophia enim ista summum hominis bonum in Reipublicae incolumitate & bonis naturalibus constituit, religio autem post
hanc vitam summum bonum quaerit. Quare etiam media, quibus ad utrumque ili vinfinem tenditur, quammaxime sibi invicem sunt contraria Christus enim docet, eum qui terrena haec pro summo bono ducit, premium vitae aeternae, quod ipse Dei nomine annunciabat, minime acquirere posse. Quocirca etiam Adversarius, Philos
phiam: Religionem sibi mutuo opponens, dicit, Philosoplbia enim scopia nihil est pra- 3 - ro
149쪽
rei veritatem Fidei autem nihilprater obedientiam θρij asse ii cc 'p Is ritatem non requirat, sed eam ne iitendat quidem uri 'R do,
non potest, nisi de Albeorum fide, quilem Adve nisu, b 'i' phemia diei
summa ubique sit eone 6hdia i q*ym' νςrsetur 'interutramque Dicit quidem Adversarius,a . 166 se osten mis Mis
argumenta, quibus Scriptur depf,
150쪽
Revelata Gefutata. Lib. I. 13s
'ehuda Alpakbar ruriam ramiuare libet. , uti diximiu, ust nos id omne quod
sororis allirm uiuat, tanquam res amplami, vel tanquamsast mreyrcere teneri,d iude ι β Scripturam aliquid expresiis verbis, are aut negare contrariam et quod is uoco firmarit rei negarit. Quae duo quam temere dictasunt, nemo ignorare pol it. Sosane fateor, me non tantum ignorare, sed etiam expresse negare, haec duo temere
esse dicta. Imo temete, ne dicam impie, haec ab Adversario dici affrmo. Sed non suffcit hec utrimque dixisse, ad probationes accedamus. Addit igitur Adversarius ibidem Nam ut jam omittam, quod non animadvertit, Scripturaris duos libruconstare Attendite, qua sol Lectores, haec non animadvertisse R. Alpakhar dives DNoribim, dire staminibus, denique a diversis authoribu ,sr tam esse. Tum hoc alterum, quod haec ex propria authoritate, oratione Scriptis rani hi tale dicentibus, paruat. Non opus est ut vel ratio vel Scriptura haec dicant, susscit si neutra reclamet. Atque Adversarius ostendere debet, utramque vel alterutrami clamare. Nos vero superius ostendimus, Scripturam haec omnino dicere.
Addit pag. 69 Dcbuisset enim estendere, Omnia loca, qua non nisi per coiisequentiam aliis repugnam, posse ex natura linguae ct ratione loci, commode metaphorice explicari. Quid in eo praestiterit iste Judaeus, ignoro. At non Alpat har, sed ipse Adversaritis ostendere debuit, talia in Scriptura reperiri, quae vel sibi invicem, vel sane rationi repugnant. Nos vero partim Ostendimus, mox uberius Ostendemus, ea qu pro talibus vendi tantur, talia minime esse. Nec opus est ostendere, omnia ista loca metaphorice posse explicari, sed tantum, ea nihil absurdi, nec aliis locis contrarium
Pergit pag. 69. Deinde Scripturam incorruptam ad nostras manus pervenisse. Id quamvisjam ostensum non esset, non foret opus ostendere, nos enim de eo minime dubitamus, Metiam superius istud ostendimus cap. Ir. Qui vero de eo dubitat, vel affrinare ausit eain corruptam esse, is dubitationis vel assertionis suae rationes proferre tenetur. Quas Adversarius adduxit, eas satis refutavimus. Deinde, si quis libri cuiusdam integritatem in dubium vocare velit, non suffcit, ut loca quaedam ex eadem producat, i ipsi absurda vel contradictoria si videntur; sed oportet ut solidissime ostendat ea talia esse, quod Adversarius hactenus non fecit. Praeterea manifesta depravationis argumenta indicare debet qualia sunt, testimonia virorum fide di morum, quique certam istius rei notitiam habuerunt, vel alia istius rei evidentia indicia. Jam Iero contra, non tantum nihil simile produci potest, sed contrarium potius testimonio hostium Christiano religionis infensissimorum confirmatur, Christianos nunquam aliud docuisse ex uis Libris Sacris, quam quod in illis etiamnum continetur Nec unquam Novi Foederis depravationem illis objecerunt. Accedit quod ipse Ad-
Sed rem, inquit pag. 69, ordine examinemas Ela fiat ita Et primo quidcm con-eedo, nos non teneri quidquam credere, quod sane rationi repugnet, nos ejus modi