장음표시 사용
201쪽
De ritibus Legalibus. , , Et in his quod earpant adversarii se habete existimant, quod tot nugis, in
quibus nihil Sanctimoniae insit, Deus populum suum perpetuo occupari voluisse, non si credibile. Sed ex iis quamn se cap. 7, 8, 9, io de alibi disputavimus, perspici potest, religionem de Dei cultum, quem ab hominibus exigere velit, non a rerum faciendarum insita sanctitate, sed ex Divino arbitrio penitus pendere. At propterea nihil pium, justum vel sancitam esse posse, nisi quod Deus praecipiat, nec ullam aliam ob causam, quain quia jubet. Quocirca nullo modo absurdum est, quod Deus p pulo illi, ad superstitionem, imo ad idololatriam pertinaciter proclivi, ceremonias plurimas, easque iis quas idolorum culiores habebant contrarias, & subliiniorum rerum figuras quales omnes in Lege praescripti ritus sunt injunxerit Ceremonias vero legales typos fuisse rerum spiritualium sub Novo Foedere injungendarum, non modo in plui imis S. Scriptores Novi Instrumenti ostendunt; sed etiam in reliquis omnibus facile doceri ponset, is res ipsa per se loqueretur. Vide Joh.46. 6. ICOr. I. 7, 8. IX , lo. Ol.
a. II. Tim. 3. 8. Hebr. 8. . . I&alibi. Et si omnia ceremonialia praecepta L gis examinare liberet, ostendere non esset dissicile, ea non tantum admodum sapienter esse praescripta, sed etiam maximum reipublicae udaicae emolumentum adferre apta nata fuisse, debitam in animis melitarum reverentiam erga Deum excitare potuisse. De quo tamen supersedebimus, quia non modo propter in lem operis lectoribus t dium pareret, sed etiam quia nullus hactenus ulliuia in speciali aliquo ritu, prarier circumcisionem absurditatem demonstrare conatetis et Lis. Subjungenda hic suisset quaellio , de certa futurorum contingentium prescientia, quam Adversarii Exod 3 i doceri contendunt, sed quia ea superius pag. sLibri a nobis excussa est, Lectorem eo remittimus.1 . Item de Dei descensu e caelis Exod I9 2o, de quo Lib. I. cap. 13. pag. 36
13. Nec non de Dei zelotypia, ex Exod 3 . IA, item Deut. q. a , quam Lib. I. L p. 3. pag. III, I 36 dilatissimus.16. De eo quod Deut. q. 2o xxx II. 8, 9 indicetur, Deum solam Israeliti in regionem gubernare , alias auic regiones aliis diis conccssisses, deis videatur Lib. I. pag. 26. o 17. De quiete Solis est Luna Ios Io. I 2, IJ, I , contra demonstrationes Mathematicas, id Lib. I pag. 19, 2O.a8. Detruncatione loci Judic. 2. 6. Lib. I. pag. 93.39. De eo quod Iriam. 3. indicetur Saulem biennio tantum regnavisse, vid.
Lib. i. pag. 97. De quibus omnibus ciuiuiccis indicatis disputatum sit , non est quod
202쪽
Reselata raefutata. Lib. r. 87
Cap. 3 Se Saulis resectione IIam 1 -
bb; in eum omnibus pecoribus. A Deus per Samuelem Sauli inlun ix h 'ς bh in um Regem Ebium Agagum servat, sς P hee ad saetificia adhiberi voluit, I liii, quam ob causam Oςv ς 'ς ' quam ob causam regni abdis
simulatque remissionem petiit, eam obtinuit ' in iudiknum esse existimant dyςyiδ μ' besnitudine, nemo praeter Deum
sed nihil effciunt mia entia Saulis insincera
De mori e Getae.1 disse. 6 6 Ura, quia Arcam casum minitantem, manu sustinuerat, a Deo occiditur quod tamen ex Dei reverentia fecisse videtur ideoque pro inausta neceries iideo Num. 4. 1 prohibetur, ne quis res Sacras manibus contingat, quidem sub poena capitis. Quae cx semel fixa, idque ipsis Sacerdotibus, quanto Aa 1 magi
203쪽
magis caeteris Usam mortis reum&ςix, si nec siit scontactum exigere videsdiu, Quae quamstis excusationem XI kqyer Vidς tur, tamen impune coministius eoiiii ctu, alii, ekemplum contrectandi myxospiςiς0di Arcana p. a bere potuisset, eum periculo interitus multorum quem una e de Deus praecavere voluit., i. Loeum a Sam. I HI non esse trunc tum, pr*ux dversarii volunt, superiti Lib. I pag. 99 ostendimus. 13. Egimus etiam de Dei motu locali, quem Athei e I Reg. 8. 27 Deo detrahe
re satagunt, Lib. I. cap. 2. pag. 24.
Se Propheta a Leone occiso Reg. 3.
2 . Propheta quidam e regno Judea an Regnum Ieroboami, qui Decem Tribuabus imperitabat, a Deo missus, contra expressiam sibi a Deo datum praeceptum, se ab alio Propheta falli seduci passiis est quam ob causam seductus ille Propheta a
Leone, divinitus immisso, dilaceratur. Nestio sane quid in illa historia reprehendere velint adversarii, quod occisus sibi, qui contra tam expressum speciale mandatum, sciens prudens peccat, quod eum fecisse ex versu 16, i liquet. Nec eum ullatenus alterius istius Propheta mendaciuinexcusare potuit debuit enim cogitare, Deum sibi potius quam alteri contrarium mandatum indicaturum fuisse, si sententiam mutasset cum de alterius dicti veritate, nullo si no confirmata, dubitare ad minimum debuerit. Praeterquam quod vel cx, na curiositate , vel spe donarii, quod ipsi Ieroboamus obtulerat versu septimo, lassis redierit. Ne dicam gravissimam subesse potuisse causam, cur Deus eum cibuit, capere in Regno Samaritano noluerit: quae sortassis Prophetae illi incognita non erat. Quibus omnibus rite perpensis, optime sibi hic aequitatis ratio constat. Denique ex eo quod non narratur, concludi nequit Prophetam seductorem punitum non fuisse. Σs. De eo quod Deus Prophetis revelaverita Reg. 2. , , , 6, 8, eos Eliam.
in caelis abreptum, alicubi in montibus aut convallibus reperire posse, egimus Lib. x pag. 8, ostendimusque id a Deo minime fuisse revelatum. 26. Item de Elisae ira a Reg. 3. Is qua impeditus fuerit laeta prophetare, prius ruam musicis in liminentis placatus fuerit, eamque historiam ab omni absurditate vi
icavimus Lib. I. pag. I . 17. De eo quod Salomon dicat Eccles. I. Io, nihil novi in Natura contingere, ex quo Athei extrudere conantur, eum docere, nulla unquam miracula fuisse edita, ejus contrarium ostendimus Lib. I pag. 73.28. Nihil esse Sanctum extra hominum existimationem , idque ex Ier. 7. 14 urat. 8 non evinci, sed potius contrarium, indicavimus Lib. I. pag. I 22.29. Ex Prophetatum animi motibus revelationes esse prosectas, ex Erech. 3. 4Athei extorquere volunt. Cujus contrarium demonstravimus Lib. I. pag. 6.
204쪽
in Deus iniunxit, ut, si Propheta Deuteron. s. I, 2, 3 item c p Q idolollitiam lolici-
'f I: Ahohu Niseidere studeat, ut Deos alienos colant o
phei , ψ 'μοῦ ta&sequentibus confirmatur, Ubi pri* Rem 18, in comentione Eliae, cum pseudoprophetis Achab Des h e ii Michmecum o pseudopropnetris Reg. 22 toto ubi Drooheta promittit, Baaliticis Prophetis nacerdotibus Ofieri, quod saliere , Elis vero succederet, Deus et ova pro Deo est agnitus, usque
bu Iu populi, quibus severus Propheta opponeret, accipi ubi neutillanum aliquod locum habere potest, quod conditionem subintellectam habeat' vel propter hones num mutationem non sequeretur; sed istiusmodi signum,
quod infallibiliter sequi deberet, quodque exhibitum, veri Dei cultum coi et ad id, ut se a Deo missum esse olfendat Propheta, exhibitum, cuIuS generis salia, de uitibus Ierem. I 8.7&c xxv II l. 9. Jon. qagitur, ninsunt In quo tum secure icquiescere possent. Si vero tali occasione signum promissuin non exhiberetur, vel si Propheta, exhibito signo ad idololatriam populum pelliceret, is absque ullo erroris periculo interfici potuit ut qui vel Dei mandatum falso obtendisset' daemonis ope si rum exhibitisset, vel alio aliquo modo hominum oculos fascinavisset vel pinsanum exhibitum, sententiam de vero Deo Jehova colendo, mutasset Signa autem, A s uxo
205쪽
sive calamitates eventurae, qua Prophςxὴς pyδας nx quando populum hortantii Idpoenitentiam, qualia sunt dς quibu*Jς T ς XXVIII. 9. Jon. agitur, oh 1lteriu, sunt naturae, tempς sub QR NORς Vel subintellecta, vel 2presia ph; di euntur, quemadmodum loca citat IQΠ 4 cii spicienti est manifestum. At quest , eertissimam salsos a veri Propheti discernendi notam, Deus illic loci pis scripsit.
IV. Te absurdis , ab Athris Niso Foederi
imputatis. Christi genealogi , difflauitatibus eidem objectis , egimus
supra cap. 2. adlocuin Mart. I. pag. 63.
r. Christum ex Virgine natum esse, secundum Prophetarum vaticinia nasci debuisse, Matth. r. 23, 3 expresse docetur Virginem autem parere, non modo contradictorium, sed & ipso vocabulo ridiculum esse existimant una cum Atheis Judaei, aliique S. Scripturae adversarii, cum nihil magis quam partus virginitatem e cludere, nec conceptio absque concubitu concipi. Nos vero concedimus, ilia naturaliter ita sese habere; verum cum hic de re mira culosa quaestio sit, non est quod de Naturae viribus simus solliciti. De miraculorum possibilitate superius Lib. I. cap. 6 disputavimus, ostendimusque nihil esse quod eam convellat, quod&, concesta Dei existentia, per se manifestum est. Si eniin Deus est, qui Naturae sit author is dubio procul Naturae cursum sistere, immutare, pervertere pro suo libitu, imo penitus destruere potest, quibus in rebus miraculorum patratio consistit. Quocirca nec de eo dubitari potest, an Deus, qui hominem, una cum toto Universo sive Natura condidit, eumque ex terra produxit, semen humanum in uterum virginis, citra viri vel hominis cujusdam opem, conjicere, eique fovendum, ad maturitatem ii hie gestanduin committere possit . Atque adeo istud hactenus negari nequit, donec quis demonstraverit, non esse Deum, Universi conditorem. Non enim nunc de veritate historiae, sed de rei possibilitate agimus. Neque hoc volumus, Mariam etiam post conceptionem& partum ipsum virginem manitae istud enim nihil praeter meram logomachiam est. Si enim virginem eam dicinnis, quae virum non sit experta, res penitus est consecta; sin virginitatem destrui velimus quod sane concedi facile potest per seminis in utero contentionem, partumν
206쪽
qu: ulta absurdi esse potest. D Chri , Posiphi Filio.
s riori rus videtur eum non posse Davidiss-3. Cum Christus , non a Josephosiit genitus, ilium vel semen appuli ri tata. Quia inter Iudaeos id Quaestio hae a plurimis est exa ita a S layiς; ς I ,Lu.
xloptionis auccessionis filii appellati consueverant, IouAren. σα aliis est ostensum Sumcit igitur haec inniuste.
Uri eum a Flavi Iosepho, qui mores & flagitia istius Regis accurate depin-
nius accurate tractat, Commentario in Matth. cap. a. pab. I , ii in eo ues: got MMςη oh sub Heiodi, nomine, sed imperi dissi
laesit eos una Ne dicam historiam illam a Macrobis recenseri.
De hoc etiam loco inspicianir dictus moliet uenim pag. 7 3 qui ostendit Iud 'striem azocto annos, quibus in Templi aedificatione o Latum iit, sub ipso aedmcari tempore comprehendere potuisse, atque id facere, ut Christum tanto magis pud V iit. Similemque loquendi modum ex hiar. s. 16, invidiae Iudaeis creandae jus E ab eorum hosti ad Regem Darium usurpatuim producit. Atque ita patet non a vero abludcre, Judaeos ita fuisse locutos.
6. Historiam de balneo isto, Johanni Euangelistae cap. s. I, 2. , ' nazmorato sallitatis suspectam reddere nonnulli volunt, candem ob causam ob quam m-fantici sium Herodis. Sed nihil hoc in cui Iosephus omnia quae Christi gloriam respiciebant, quamvis optime ipsi cognita, silentio pretermiserit, moeo adulationis prolapsus sit, ut Titum Vespasianum pro Messi sudaeorum non obscure agno' est. Fieri etiam potuit , ut miracula ibidem edita, non admodum diu duraverint. Quemadmodum Theodoretus hanc sanitatis in balneo isto recupe tionem post-
207쪽
m,si, a Christo per execrationem exstirpata.
. Mattheus cap. 2I. 8, I9,2 refert, Christum sicui, eo quod in ea, idque tempore quo nondum fiuctus habere Poterat, prout Marcus cap. XI. Is addit, seu cium non inveniret ita maledixisse, ut e vestigio radicitus exaruerit id quod Athei aliique absurdum esse credunt. Sed mirum est eos talia taxare sive enim causa maledicendi fuerit, sive minus, nulla arbori injuria fieri potuit Christus vero id fecit, ut suos fidei efficaciam edoce rei, quem in finem arborem istum adhibuit. In Socrate nemo reprehendit, quod, ut discipulum doceret familiam suam recte gubernari, uxorem Xantippe jusserit vasa oleo & melle repleta, in plateam projicere, eaque simul cum illis perdere.
De locis ex Veteri Faedere serperam ab Apsolis allegatis.
8. Hanc calumniam multi Commentatores in Novi Foederis libros optime deterissere, ostendentes in singulis locis, vel ea recte secundum Septuaginta interpretum versionem, vel tantum per applicationem, vel alio convenienti modo, ad ipsorum scopum acommodari. Quos inter principem, meo judicio, locum tenet L. I ditetur- genius, Comm. in Matth. p. 6 I. Is, de Vocibus in impleretur quod dictum est per Prophetis, similibusque in Novo Instrumento non raro occurrcntibus ostendit, illis nonsgnificati, ea quae ibidem saeta sunt, eum in finem ab eo qui illa faceret fieri, ut ea quae a Prophetis predicta erant eventum sortirentur, sed frequenter nihil aliud denotare, quam quod istiusmodi gestis, facinoribus vel miraculis, verba alicujus Pro phetae oportune accommodari possint, vel quod iterato eo modo deberent impleri, quippe que future rei typum complecterentur, vel etiam similem historiam describerent. Et sic conjunct. ionem causalem ut nihil praeter rei eventum denotare, & pro ita ut accipi debere, cujus acceptionis exempla passim in Sacris Literis sint obvia.
9. Tria praecipue hic absurda objiciuntur. I. Quod Deus Filium suum qui longe excellentiore modo ejus Filius est, quam caeteri homines eumque innocentissimum, trucidari iniquissime sit passiis. 2. Quod cum Christiani ex Scriptura credant, mostem ejus humano generi salutem aeternam peperisse, Deus illius trucidatoribus adeo immitis fuerit, ut eos per tot secula tam duriter in exilio, in quod post tot atrociat terata depulsi sunt, detinuerit, istiamnum detineat. s. Si salus humani generis,
morti Christi fuerit alligata, quid futurum sui siet, si nullus cum occidere voluisset,
208쪽
Cap. . . V μ si senione devitare voluissete De
T verbis testatur Seriptura Epist ad Philip α 6, 7 8, 9, Q Nςςς
lectio multum habet difficultatis cum facinora non ex bono ea subis muto intentionem patrantis, imo contra ejus opinionem, sed ex animo flagitioso Iit mari debeant, secundum illud Oviducitrea succesibus opto, cui uis ab eremu facta cruenta notet. Cum nullum scelus atrocius committi potuerit , quam id quod a Iudaeus ach ure es ii est, hominem interimendo, non modo nullius crImmis con- - ό- Virtutum, is illos ipsos beneficiorum aminensorum Rue I nui totum enere commendatum, idque ex mera invidia, is pietatem odio. Ad opus est respondere, cum Scriptura nulli bi expresse doceat, aloem hura generis, morti Christi ita fuisse connexam, ut Deo integrum non esset, illud alio modo salvare.
Orum primum sumemus, quod Deo passim humana membra, nee non passiones animi tribuantur: quae cum recta ratio doceat Deo non competere, hinc concludere licet, Scripturam a Deo minime protectam, sed ab impostoribus confictam hominibus pro verbo Dei obtrusam csse. Fundamentum objectionis istius est, quod Deo ista nullo modo competere possint i quod tamen a nemine hac'cinus est ostensum, Fateor membra corporalia, qu ilia homines habent, passiones quae mentem turbant, adeoque molestae, taeciosae&frustraneae sunt, Deo non convenire, cum absque perstet sit-ma beatitate concipi non possit ; sed propterea in Deo talia membra antini attributa, quae ejus naturae conveniarit, locum habere non posse, negamus. Et cum Sacre: Litera aperte indicent, cum non esse hominibus similem, non est quod quidquam absurdi eam Deo attribuere contendamus.
209쪽
Uri, onoulo Iudaico multa praecepit observare, idque sub capitis supplicio, Ichus fiunt, adhuc severius interdixit ter Π bon populos aico, ut quae Ditς ho uitiue stultionem concessit, Christianas vero ea, eaque abjiciant, indixit Quo aeterna condemn ti*Hς ibilem ituit. Et qui sententiam aliqua der Ariae mentis asserer*α - vel de eo dubitare, uod vini in e iter, , obnoxii missimum est indicium, quod 'ri Titiuse: sse eo needimus, urgemus. Sed hominibus mandare quae
de Deo statuere di*ΠR errorem minime arguit id
Filio insenti, anum reς ςδ'ma quod Deus Christianis contraria
uis liberum psi sit de suo quod vult con
αδ nec Deo inconvenien Shabet. Prophetiis non impleris.
, vos fi ouam Novi Foederis, multa magnifica praedixerunt,
210쪽
De induratione. injustam esse volunt advςxi)ΠΤ R Q. ekpresse testatur, neminem da uuiiuni falsi sint. Scriptu , Mi ' siti, diu pertulerit Deo indurari nisi postquam eum mulx ςRNJψ'g' iam hominum diu- pcimitentiam exspectiverit Deu 'uxςm QR 'φ' cuius spe defiet ena
sexspectare quam vult, &Diabolo potent
esi conficta, aitem V hstiorige e necesse iudicavimu 3 ψη potest; scripturam ea docere.
Ametsi alii satis superque ostenderint, Sacram Se ipturam esse divinam, id est, nihil nisi vera docere, qu ab ipso Deo hominibus sint revelatas η ne tamen quis, in hunc tractatum incidens, libris istis, a nobis aliquo-Ea ties eitatis, destitutus, sibi non siti tactum esse conqueri possit, breviter
argumentum, quo id evinci possit, promere est animus. I. Hi no i ituritatuendum est prosiandamento, questionem nanc, nec expersementis, nec rationibus a Natura petitis dirinae posse, cum sit historia rerum olim gestarum, cujus certitudo tota a testimonio hominum, qui e)us oculati&auriti tellessu runt, dependet. Quod in omnibus hiltoriis usu venit, de quorum fide nondum-tamus, modo idonei testes non desint. Bb 1 2. Cinn