장음표시 사용
241쪽
defensionem fidetestabiles Voluptate 'buxuΠxur, ut sibi sormidabiles vel iritat Msiij palainsiste clanculum interiin ni QRxbR innumςx pessunt adjungi, quae qui ii
sposset, ex rerum natura exterminaret.
phosecto, si omnia ad generis humani commodum e literent, nonne consenta heum est ut ad minimum plus ex omnibus rebulem lumonti di voluptatis quam thesi damni recipiant ne dicam ea tota in potetiate homini essedcbere. Jam eici eon ira, vix quidquam existit, quod non uaajore taedio qua ' Voluptate ipsos affeta . Liquot existunt in Mundo, ex quibus nullam utilitatem, alia ex quibus nil nisi datarium sentiunt Quis nulliere absque linmensis cruciatibus frui, quis liberis ab ubiuisse doloribus, quis deliciis absque morbis, qui corpore absque aerum iis, imorbi, horrendis dolotibus frui potest Quotusquisque victu absque taedios labore , ita absque immensis curis cinimi cruciatibus perfrui potest' olores paliurientii, in ,
lactintium, morbos uteri mulamillarum4 caeterorum corpori partita via, item insaniatium&innumera incommoda non recenseo. Quia nemo nescit Naturam, iud aliter ac humani generis inimicam in ejus periniciein conspirasse Adeo ut, lupi,tes dicommoda, quas homines ex rebus naturalibus percipiunt, invitae potius Naturae e torquere, quam ab ea benigniter lar riente, eicipere videantur. Dixilli eti)m solum hiantia in ratione aeditum esse caeli raque omnia, ad solam humani generis conservario:iem, si ratione destituta, existere 4 i perari, qu m. is ipsa fine in ilium ignorent. De consereatione hominum, justi commodis sit is est: actum nunc de ratione videamus , quam an oli homini tribuere dc beamus non d sunt rationes dubitandi. caim videamus apes, hi tundi nos. Eri l talpas, araneas ., formicas, bombicos, littacos ali .ique animalia adeo artificiosa coni fruere iscia, seticum, ceram, mel, carieraque artisis industria specinit naedere, ut artisiciosa hominum opera aequare, quaedam superare videantur in ae Omnia in proprium commodum&obieetationem ea conficere, qui negare audeat quamvis homines vi&dolo bestiolis istis suos thesauros eripiant, di insutim commodum vertant idem eniim hestiae aliquot in homines committunt, surripiendo quibus oblectantur, 'orum carnibus, ubi facultas datur, vescentes. Quod plantae in arbores, cui Dadeo insignia indenii specimina, adeo prudenter tempestive producant, in elleoti sint destituta, ex eo demonstrari nequit, quod fructus quos preferunt, ipsis utiles est nequeant. Nam praeterquam quod ignoramus, annon ipsa ex fructibus utilitatem perciperepserint, quemadmodum illae idem de nobis ignorant quis novit an non ex ipsa generatione, quemadmodum animalia, insignem percipiant voluptatem. Et si exi-suuin ex fructibus emolumentum consequuntur, certe non tot curas, labores, sumtus, tristitias ex illis habent, quot nos ex ventris noliri fructibus, liberis dico, experimur. Quis credat stellas Flanetudinis, o nes intellectu carere qui ex isto circulari motu , quem perpet L cavi, tanque ob causam illam in aeternuin retineant e
242쪽
si mire hinitaret ibi delatus antequam unquam NumInlSmentionem si qui, in insula bolus naint rζ Q aestument tu membrum
non modo nantur perpetuo: ere, sed etiam in sobole quam producunt, nec non
reliquis essentiae suae partibus, aeternum permanent. φη Confer dicta cap. 7. ad arg. 2 pag. I 09, 2OQ.
243쪽
Philalethes. Alterum argumenti mei membrum de possibilitate, ut cuncta desinanteest sibi. hoe modo accipi debet, quod nonnunquam pς in Φοβ pidvmicos, multa homi huiceentena millia interietini: quod perinunaatione. xςΠ notus, civitates & ei, i ne aliquando suerint absumptae, denique quod aliquando contingere posse ui omnes viri in toto mundo, cunetas mulieres interficerent, i humano geneti sanem inferrent. Et cum ex istis evidenter appareat, quod tota Natura interire queat, necessatio consequitur eandem initium habuisse, ac idcirco et se creatam.
Respondeo, ex iis quas numerasti casibus minime sequi, totam Naturam corrue re posse. Nam pr terquam quod nullo modo possibile esse statui possit, omnes iam
diversi ingenii, genii& naturae homines, in eo unquam eodem tempore conspiraturos, ut omnes mulieres, ad unam usque interimerent nec etiam quod morbi alicu ius epidemici vires eodem tempore totum terrarum orbem queant pervagari,d omnes homines absumere quamvis totum humanum sentis interiret, una cum reliquis animalibus, tota exinde Naturae ruina non dependet. Sed quod vel illa sint possibilia, demoni irare debuisti. Contrarium potius ex ista quam memoravimus ingeniorum diversitate, nec non ex locorum se invicem dillaniatia, ad quam peltilens contagio penetrare non possitu pretierquam quod multa regi ne adhuc penitus sint incoianitae, ad quas contagio ab aliis nationibus deserri non potest quia non modo contagio tamdiu non durat, quanto tempore opus est ut ad nonnullas regiones quis ex alia devenire queat, sed quia etiam aer in nonnullis locis contagionem penitus consumit. Et de civitatum®ionum, per terrae motum vel hiatum interitu dico, totum
terrestrem globum a seipsa minime absorberi posse, quemadmodum ejus quaedam particulae, per se est mani testum. Quod idem de tota Natura est fatuendum, qua seipsam totam destruere nequit. Quia id quod destruit neccssario pol id quod ab eo
destructum est remanet. Adde quod nihil eorumque intereunt, omnino pereat, sed in alia entia, partim viventia& ratione predita convertuntur, quemadmodum cap. 8 est explicatum. Adeo ut, si tota Natura interiret, ea in alia entia transire necessario deberet quia in nihilum nihil redigii test & ratione is ipsa etia in Scriptura consentiente Hebr. i. I 2. Et sic N.itura novam faciem adipisceretur, si interire eam aliquando contingeret cum non modo corpora, sed ipse etia H intellectus, reliqua mentis sicilitates, vel earum saltem materia, in ipsa Natura permaneret. Queimadmodum in seminibus ista omnia delitescunt, leuerando transplantantur.
244쪽
ter scribendi amprimendi, chartam Veri'. I quati semel cognitae interire possunt.
hae cten. 6 ei L non in naturali ratione, sed in opinione hominum est
fustata. .. si si est, non opus esse quod conced/m
Natura, quam ras Myern pro em, hune homines, minc caelum N 'ς 'δδ ς idque per vim operan- ex matella, tam corporum quam spirituum, R i intus P ilone similes aliae perierunt, utraque enim ars ram Incognata est.
245쪽
Ad p imam tuam exceptionem respondeo, quamvis ratio mea ει,--: Diciti esset deducta, id nihil refert, modo sit valida, ex ea mi
Ad secundam dico, si Natura ab aeterno, in perpetua permutatione extitisse Oinnino concedere cogeris, hanc pulcerrimam Martificiosissimam Mundi aes fortuito extitisse. Quod an credibilius sit, quam eam ab Ente aliquo esse factam 'iis, ipsi ekaminandum reliquo. Quod enim adjici , ne ad casum in tam ordinata rerum
congerie devenire cogereris, Omnia ex necessaria Naturae operatione profluere istud argumentis confrmare non potes. Praeterquam quod tibi ipsi contradicis statuetij Naturam absque ratione operari, cujus contrarivi ad primum meum argumentummodo asseruisti. Coactus autem id nunc facis, quia ' necessitatem in agendo entibit, rationes deliberandi facultate destitutis tribuere, non nisi immerito absurdest tes Quivis praeterea percipere potest, quam incertae sint Naturae operationes eum pleraeque ventis dependeant, qui vel serenitatem, vel frigus, vel tempestates in ducendo, Naturae operationes frequentur conturbant, impediunt vel retardare solent. Praeterquam quod nullo modo simus certi, an non ipse Solaris vel globi Te restris Lunae motus, casu aliquo immutari possies Quis credat illos obliquo motu non litterius procedere, vel ad polos proprius accedere, ab eis recedere, uemper in eadem linea semper moveri non posse, nisi ab aliqui cursis ill num inordinem redigatur, clipsi cum judicio moveantur Utrum autem istorum elegeris, Deum
Tertia exceptio nimis est frivola quamvis enim ars iliqua, ad palicissi inorum utilitatem excogitata, is uno solo inventa, nec ulli alii communicata, interire possit, id propterea in artibus vel scientiis, quae omnibus Nationibus cognita sunt, locum habere minime potest. latet . Quartum istud argumentum, ex Naturali lumine, sive Notionibus per se cognitis non esse depromptum, negari non poste concedo. Id tamen nihil obstat, curvi inum esse nequeat. Saltem nihil solidi ad illud reposuit Nilalethes Quare nisi nomini
suo moribus respondere velit, solidiora proferre tenetur, vel sententiam mutarer quamvis haec ratio traditionem, ex prima Dei, primis hominibus revelatione promanantem, fundamentum agnoscat, eaque valide confirmatur.
s. Quintam ergo argumentationem, ab unanimi&constanti omnium hominu insere opinione per omnia secula nobis cognita, desumam, quae Numen existere, quod
Conferamur ea qua cap. 8. ad Io arg. cap. x I. argum 9 distatarimu .
246쪽
Cyp th M.; , unani ter testatur. Quae ratio' Cre 'eam ulterius exponere non est op .
letilum illum nihil liabere roboris. Statetra Murigum esse factum, oe' mentum illud nulli reservari leto.
eum demandabimV ' Philalethes inoon Uolo 4uod Natura nihil frusta faciat quod rent, usi a rectore Natura gubernarentur.
rito Detioosit, nullum esse Mundi gubernat irem Delim.
re emus, quod ne uidem ciuic se ibi in Natura frustra produci quod mini-
Ii Σ ibi doli iudi possit Naturam esse creatam, ' Creatore
pubernari quia i ii potest, ut exa sit Nature proprietate istud consequatui spon- umentiti aluia ex infinitis entibus consistit, usque diversi contrariae na-- rideantur dicta cap. xi argumento primo.
247쪽
ius. . impossibile est ut ea aliquid stust produςςxet cum id quod huic nil noee. vel ingratum est, alterio contrRrium gonium, usuΠdum, utile esse debeat. Diatetes. Non video argumentum istud esse validum Niselcthei Ver seipsum resutarit, si tu, disserendo multa in Natura frustra esse feri, hic vero solide demonstrat nihil irini ii in Natura frustra esse vel fieri posse. Quare ad alia transeamus solidicia, si qui
. Septimam itaque rationem depromam. Per Deum vel persectum, vel imperseetum ens intelligimus. Imperiscium intelligi nequit, illud enim Deus esse non potest. Perfectum ergo intelligendum est. Cum igitur nullum ens persectum esse queat, quod non existat, ergo necessario Deus existit.
Egregium sophisma Si me interrogares, quid per Deum intelligam, non respoiadebo quod mihi lepide arsingis, ut laqueo in)ecto strangules me ens persectum intellictere, sed nihil non enim mihi constat Deum aliquem, id est ens persectum,
Naturae creatorem existere. At vero si accuratius responsum requiris, addam me per Deum, quis Deus existeret, concessurum ut tuens persectum intelligas. At quidium sophismate tuo efficeres PMialetes. Cum primum argumentum istud audirem, aureos montes mihi ex eo persuadebam,
sed ipsa sutilitate futilius esse nunc agnosco. Fhilalethes.
s. Audi ergo aliud. Naturam humanam, omniumque reliquarum, quae novimus substantiarum, imperfectam esse, persecuique patet, imitata enim omnes earum sunt facultates praeterea debiles , multisque casibus Morbis obnoxiae e. Ex quarum conssideratione perfectio aliqua seipsam necessario manifestat. Atque hinc patet perfectum ens naturaliter nobis esse cognitum, ac proinde Deum existere.
Nisi quis Deum existere jam firmiter crederet, nunquam ipsi istiusmodi argumentationes in mentem velaire posse, firmiter mihi persuadeo nullo enim consequentiae nexu tua demonstratio cohaeret. Primo enim pro imperfectione non potest haberi in luimana vel alia natura, quod facultates habeat limitatas, quod casibus morbis est obnoxia, quod moriatur&c id enim eorum natura requirit. Adeo ut minime cone edam, si nullam unquam Dei audivissemus mentionem, nos unquam ista pro impersectionibus habituros.
248쪽
ambiget. Mortem, casus fortunae , si tatas iacultate tatione removebit. Et quametsi removere poli ex m0 V cancerta esset, prius seret dispiciendum. Et hoc argumentum, quamvis caeteris mag speciosum, elinquamus, non enim
tanta sta iliis Vestio, discisse. Ego praeterea addo, nos si DeIideam, unde
tanden depromptam haberemus, eam adcbesse imperfectam, utra nostris se- cultatilriis originem facile habere possit. Si enim facultatibus nobis per Naturam insi- ro sola a. urae contemplationes naturali lumine, intelligere' concipere posse s en aliquod infinitum, abὶlute persectum i existere, tum nullo modo sequitur istiusmodi eas exiliere, quia sela nostra natura istum conceptum formare potet 'c
249쪽
idcirco nulla praeter humanam naturam istius Ideae causam existere necesse est. Ex quo
patet ideam istam non arguere esse Deum. Te mentem argumenti istius recte exposuisse existimo. At praeter Par erum etiam rudovicus moliet Cenius Baro, in suis ad Renati Discartu editationes Metaphysicas an notationibus, prius in quarto, deinde in folio una cum reliquis ejus operibus editis, a sumentum istud accurate dissecuit, eiusque futilitatem ita demonstravit, ut Mino Cariatesianorum adversus eas hisiere fuerit ausus. Nihil auton aliud efficit,quam conceptum quem de Dei essentia habemus, non posse persectic,rem esse ipsa Dei essentia, si Deus existeret. Non vero quod Deus ipse cqnceptum istum in nobis effecerit nisi dicere velit, nos nullo modo posse habere conceptum entis perfectissimi, nisi Deus illum no- his indidisset. Si enim istud verum esset, tum per naturalem ratiocinationem nemo conceptum istiusmodi posset soruaare, nec ex Naturali lumine percipere esse Deum, quae mea est sententia Primo igitur probandum est, omnes homines, idque naturaliter, ideam vel conceptum habere entis perfectissimi. Secundo, conceptum istum ab hominibus non posse formari. Denique conceptum istum in hominis mente non posse locum habere, nisi ens perfectissimum existat. Cum enim conceptus iste multa attributa contineat, in una essentia locum habentia, nihil aliud iste conceptus est, quam conjunetio attributorum, quam mentem nostram efficere non post e,quamvis attributa
ista nullibi simul existerent, demonstrari debuit.
Alio modo argumentum istud urgebo. Cum idea sit imago in mente, rem ipsam cujus est imago repraesentans, nulla vero imago menti inesse queat, nisi per ipsas rerum serinas, sive determinatas lineas inscribatur,necessario ex idea Dei menti nostrae in hae rente, sequitur esse Deum. Verbis autem solis, nulla dea in mente excitari potest, quemadmodum incceco apparet, in infantibus, quibus u iram possumus rerum notitiam verbis ingenerare, nisi prius eas externis corum sensibus objiciendo. Quid piscis aut color sit viridis nunquam intelligent, si nunquain ea oculis usurpare contingat, quamvis nomina eorum illis inculcaveris. Ex quo patri Nimiinis cognitionem per verba aut vocabula nemini posse communicari I& per consequens nec per reveIationem nisi ideam sive conceptum Dei antea mente perceperit. Si vero eam nec per verba, nec per externa sensuum objecta perceperunt homines, necessario innatus ab
ipso Deo implantatus esse debet.
Ex ista deductione sequitur, nos Dei Ideam non modo non habere, sed omnino h here non posse. Si enim idea non nisi per ipsas res vel earum imagines haberi potest, Deus autem vel ejus proprie dicta imago nunquam ulli est exhibita, manifestum est impossibile esse, ut ullam Dei habeamus ideam. Praesertim si Dei essentia nullam habeat extensionem, vel quae aliorum est opinio absolute infinitam. Si vero essentiam Dei eo modo, quo eam Sacra Scripturaexhibet, concipimus quam omnes ei tantum
figurate ibidem tribui immerito contendunt spirituali videlicet corpore constantem ,
250쪽
be es tiarn vel absque ulla vel eum absolute infimo extensi elimus, tantum abest ut ejus ideam menti nolitie incile conceGam, m
et menti omnes praeciderint, quos conuiti ab omnibus Optarem. eum fit miora non in 'x' imum igitur Argumentum a contemplatione animae hinnanae desumam,io. Decimum ε μ inuti. di imit, praedita est facultatibus, xe ybquae adeo excellenta est i - RN P, cuius aditurandam ςς - , ad quam homo nihil conlax e Priteri. d Gui alethes. Relaondeo primo,quamdiu homines Anatomi corporis humani erant 1inperiti, ne Vistimentum eYconitare potuisse,si nihil unquam de Deo audivisset Dein
ς hila,&puleritudo in suo genere elucent. Acue, quod Ipsa bi h. stii, I plantas omnes sui simila prod cem Vide
bcriptu Quod&experientia evidentissime docet o ue id non impedit quominus hominem gignant quia beluae N plan
ristant acoroducere, & animalia quidem ad eorum libitum. Quod saltem de
2 v. um istud fortasse non vis, sed Deuria facultat di
s i. I Hoeveros statuas, tum concedis, facultatem
Vermille aliquot annos animalibus inesse potuit , ab aeterno eis non potuerit inest e non percipio seminibus enim, non plantarum modo, sed Manumalium omnes G 2 Γ