장음표시 사용
251쪽
partes substantit ex illis producendae, potentialiter inesse, in nonnullis ad oeulum manibus ostendi potest. Adeo ut nihil nisi locus naturalis, calor alimentum requiratur, ut naturae suae perfectionem consequantur. Quod per se est manifestum cuivsemina ex omnibus substantiarum partibus producantur.
Ae idcirco naturalis productio ab artificiali accurate est distinguenda ad illam enim nihil aliud requiritur, nisi ut semina, vel casu quod in multis plantis contingit in uel
consilio, in matricem vel terram conjiciantur, perfectio autem& maturatio Natura, committatur, omnia impedimenta, quantum fieri potest arceantur. Ita raro, nisi inopinatus aliquando casus cetum destruat, eventu frustrabitur generatio. In artificiali, in qua ex materia, vita vegetativa deltituta, aliquid conficitur, Natura nihil essi cere potest, ac idcirco omnes instrumenti vel imaginis partes dineamenta, ab arti scis deliberatione dependent. Quod autem de animae facultatibus narras, quo pacto quis animae facultates, vel eximiam naturam tribuere potest, cum quid sit anima omnes ignorent, nec ullus in ea tantam excellentiam vel artificium ostendere possit, quantam Anatomia in corpore exhibet. Et tandem si negavero, animam ullam a corpore distinctam habere existentiam, quis contrarium ex lumine naturali demonstrare Poterit e Dialetes. Nec ista decima ratio mihi admodum firma videtur Tamen si solethes ea quae adversus argumenta ista reponit, probare deberet quod nunc non tenetur faceres credoeipsum init omnino efficere posse.
11. Si Mundus aliquando existere coepit, certum est eum ab aliqua causa esse productum, quae nullus alius, praeter omnipotentem Deum esse potest. Mundum vero ortus sui initium agnoscere, ex ejus partibus est manifestum, quae cum omnes corporeae existant, necessario dividi corrumpi ac inutari possunt, ortumque 4nteti tum recipiunt.
Primo falsiim est, omnes Mundi partes corrumpi, oriri, interire vel etiam muta fioni esse obnoxias. Etiamsi enim id inminutissimis Mundi particulis verum esse videatur quales sunt animalia & plantae in caeteris tamen nulla mutatio, cormptio. interitus aut ortus sive initium observari potest puta in globo Terresti, aere, Sole Luna, caeteris Planetis, Stellis fixis, coelis & si quς sunt alia. Deinde nec ista minutiores particula intereunt, sed aeternum permanent, in aliam perpetuo formam seipsas immutantes. Quamvis autem omnes Nature partes sintdivis Oiles, videlicet cogitationibus nostris, inde non sequitur aliquem in rerum natura existere, qui eas dividere reipsi queat. Si Deus existit, cujus essentia est ubique quod omnes fere credunt non minus ejus essentiam cogitatione dividere possum.
252쪽
Cap. s. Revelata θ Refutata. Lib. a. rar
mus, qui toti in eo suerunx h- non firmiter ostendit, esse
tamen conscicntiae terrores abigere ullo modo valebam,
superiores extiterunt, ac idcirco non Omlnis, Icia
'λα nisi demonstrare posses, eum locum habuisse in hominibus, quimindicium pr*h mille nullum ericulum exspectarent. Ali
I: respiesre: quos scelerat in sui odium ta a Iuz de Numinis ira si pliciis, a teneris opmio quae non
: se Ita piue infestet omnino certum est eos, qui eous nullum dolorem cui v m δμ V uili; h; eoonitionem non posse pervenire. ntum ςx ' u omite istim onseienti vellicationem ex commim sceleribus percipiantui bolita' Iasione ea seeure committant quod in ipso Sodomitico quod voeant, o locum habeo sed etiam ab iis quos ipsi Christiani pro viris praestantissimis ab iit, commissa, ne quidem pro vitiis iuputat sint. Quod de te, Diο- Σὸ Ἀγsirm Gisiarcho Aristotele aliisque prurimis ostendere promptum est. Dialetes.
Quamvis aruumentum istud P Natura non esse petitum concedere cogamur, tameno, sti nonneVidense de Dei existentia indicium praebere 'uamvis non Atheis ciuibus ostendi nequit, istum conscientiae aculeum ab ipso Numine proficisci. Quod ' o non omne dierat ab eo torqueantur ex eon, mi concludi potes quam quod Deus homines ad pietatem cogere nolit Sed ista impraesentiarum omittainius, quia
253쪽
FhilaletBes. 13. Deetiamtertiam igitus rationem a multiplicatione generis humani petam. Quandoquidem enim apparet, plurimasHnte aliquot fecula regiones vel oppida nor fuisse habitatas, vel ex habitatis civitatibus aut regionibus occupatas, repletas, de
eolonias deductas, nec tamen hominum primigenius numerus, ex quibus istinovi habitatores prodierunt, imminutus fuit, ex eo clarissime constat, oininum nume tum adauctum esse. Quod ex eo etiam confirmatur, quod cum tot homines in bello mari extinguantur, tamen indo numerus hominum non decrescit. Ex quo patet, genus humanum non semper extitisse, sed a paucis, cprocul dubio duobus hominibus initium sumsisse. Qui cum ab aliis hominibus non sint producti, necessario ab alio ente procreatos esse oportet, quod nullum praeter omnipotentem Deum esse, test. Quod exinde etiam confirmatur, quia genus humanum certum hominum numerum complectitur non enim infinitus est numerus hominum. Constat autem omnem numerum ab unitate incipere. Ex quo denuo patet, aliquancta primum extitisse hominem, a quo reliqui originem, ipse vero a Deo traxerint.
Ex iis quae ad tertium tuum argumentum postremo loco respondi, facile intelliges, quamvis concederem humanum senus aliquando incepisse, ex eo minime posse concludi, istud ab alia quam naturali subitantia esse productum. Secundo. Non video quo pacto probari possit, genus humanum multiplicari, vel numero augeri. Quamvis enim negare nolim, aliquando Colonias esse deductas,& novas sedes ab exercitu aliquo quaesitas & occupatas esse fieri tamen potest, ut aliae civitates regiones relictar. ab habitatoribus deserta manserint. Quorum casuum in historiis exempla non desunt. Numerum vero hominum, ex quibus colonia deducitur&c, non minui, contradictorium est. Tenio. Cum ipsa Scriptura testetur, Deum non modo bestias, sed ipsos etiam homines primitus ex terra produxisse en 2. 7, I9, cur mihi statuere non liceat, primos hominesis quidem genus humanum initium aliquando habuerit primasque bestias ex terra sponte prognatos esse' quod in muribus, vermibus multisque aliis animalculis etiamnum contingere videmus. Quemadmodum autem Natura olim lapides quosdam puta porphyret 4 cementum produxit, quos non amplius, ob materia ex quae sproduxerat paucitatem, producere potest, sic etiam nullos amplius homines vel majusculas bestias, toto eorum semine quod terra continebat absumto, posse progignere. Quod non leviter confirmatur historia de Aboriginibvi, Italia olim habitatoribus quod nomen etiam Athenienses sibi vindicabant, asserentes se in sua regione progenitos, nec ab alio populo originem traxisse qui ab AEnea, post Troja excidium victi, aliud nomen Latinorum videlicet, recipere sunt coacti, regione eorum Latium appetilata. Quo Aboriginum nomen periit. Istorum originem nemo hactenus indagare potuit quare merito suspicor, eorum progenitores ex ipsa terra originem habuisse.
254쪽
erit anni essiux: int, ad tempus istud quo ab AE tubacti fiderunt. Vod autem omnis numerus ab unitare incipiat, ex quo Tu Π 'N
tando uesivisti, id quidem verum est in numer1 certis, quos homine conlici
ζ vita Dei concedere cogens haec enim ' pq arae
cuturae nondum existunt nec tamen inde concludi vis, ejus vite luiue de tempore est affirmandum.
mihi obii eis si autem tibi narrarem esse Io-De hominum ex terra ortu quidem hic mini ollcIS, si non possis credere, eum aliquem existere, qui illud fecerit. Diatetes. iiij et esset opponens, recte responderes. Et quamvis sententia de multipli-
4, ita φ i humani, e naturali Pione minime comprobari possit, cum sit re L; Liae, vix tamen ulla unquam Natio extitit, cu)us originem historiograptu 'riri muri si nus hunia in ab aeterno extitisset, profecto nemini In men 6 , pug nitui esse existimo, non ex Naturali lumine argumentum sit
ra. Quartumdecimum igitur adjiciam argumentum id vero nobis exhibent sco-out marin , quos certa experientia constat, valde ab attritione undarum exiliores eii Arvero Mundus abaetetno extitisset, fieri non potest quin omnino essent λ- tum i quia constat eos non crescere vel augelcere. Ex quo patri Mundum non admodum diu extitisse, consequenter quod sit creatus , ex quo sequitur esse Deum.
Si ex eo firmiter concluderetur, Mundum habui nitium, nondum ex eo sequeretur esse creatum quemadmodum in fine responsionis ad tertium tuum argumentum' 'i'estide eum parte, istae seopulorum, paulatim detritae non inimitum redigantur, necessario alium locum occupare debent adeo ut forsan istae partes, novarum rupium materiam , quas nonnunquam fortassis Natura producit, uippeditent. Tertio. Si verum est rupes quotannis exiliores fieri, quis istud de omnibus rupibus assimare poteste uis quod non multae rupes penitus jam sint absumta se tuou
255쪽
author huius argumenti s ac M sim agnoscit. Si vero multae desecerunt, nonnul Ia, nondum, id ex eo fieri poteti, qu*d novi scopuli, cinia entia inconsumptorum
Adde si per istam rationem homines ad Dei cognitionem perduei debeant quot dentena millia necessario interire debuerunt, antequam istud argumentum formari potuerit Cum ad id multa requirantur secula, quae elapsa fuerunt, antequam Navium usus apud homines obtineret, scopulorum imminutio potuerit observari Preterquam quod ea jam cognita . nullo modo percipere queam, quo pacto Hieuit si nunquam de Deo quidquam audivisset in mentem venire possit inde concludere Mundum aliquando non extitisse, vel ab aliquo esse creatum. Quod enim, quando quis credit, mordicus defendere vult esse Deum, post tot marinis observationes istiusmodi argumenta excosti tantur, mirum non est. Sed si nunquam de Deo aliquid audivissemus, unde ista suspicio oriretur, capere nequeo. Mialetes. Quamvis argumentum istud, Scripturae testimonium de Mundi creatione, nobis non parum confirmat, non tamen satis eficax videtur ad Atheos convincendum. Et istud ab eo, qui nunquam Deum esse, vel Mundum esse creatum audiverit, excogitati posse, mihi miniine fit verisimile Praesertim cum mecum reputo, quot secula elapsa sint, antequam quis suspicionem de terra rotunditate, de antipodibus, de
Bale natum captura, multisque aliis rebus , quae nobis adeo sunt connexae, unquam conceperit. Ut alia taceam.
is Decimaquinta ratio pro Numinis existentia haec est. Quando costitationes nostras in Naturam convertimus, alterutrum est statuendum, vel plane nihil esse, vel aliquid Credere plane nihil esse, vel possibile esse ut nihil sit, id est ut non sit terra, ctium, stelli, quς omnia simul considerata Naturam, Universum sive Mundum appellamus sed plane nihil,id primo intuitu absurdissimum esse judicam is.Quois eirea statuendum est , necessario existere aliquid. Cum vero nihil eorum quae cernimus, necessario existat, tamen aliquid existere debeat necessario statuendum est exiliere ens necessarium, q)iod non possit non existere. Quod vero necessario existit, id etiam principio carere debet, eli ab omni aeternitate extitisse. Eternum autem nihil esse potest, quod non sit persectum. Quod perfectum est, Deus est.
Nullum hactentis mihi videris argumentum protulisse adeo debile quam istud est,
imo ex quo ego contrarium melius de icere queam; quema.smodum mox ostendam. Dico autem primo, nunc cum totum Unisersum nos in eo existat, a nobis concipi non posse, quod nihil omnino existeret, eum omnia existant, Mi nihilum redigi nequeant. Si vero Ubi existeret, nos ipsi aullibi essemus, tum oullam ab Nditatem
256쪽
A. Reselata θ Refutata. Lib. 2. 2 t
ram locum habituram. Ac idcirco non opus est concedere, unpossibile esse ut hilolaiae existeret. De nihilo nihil cogitare nec ratiocinari possumus.
'' cum assititia , nihil eoium quae videmus necessario exister imae
asseri ni argumentum tuum innitatur , mirum est otio eius utilitatem pse non 'n: adverteris cum omnino falsum sit, nihil eorum quae videmus mario existe re omnia enim quae existunt, necessario existere existimo, cum nihil nihilum redimatur, sed cuncta maneant ea videlicet quae terram incolunt in perpetua mutata, reliqua vero in eodem sta u. Si ergo ens necessarium, principio carere,&pesectum esse debere affrinas, jam nullo modo poterit existeta Deus. Sed ipsa Natur. crit aeterna persecta, de sic ipsa Natura erit Deus.
Missas faciamus subtiles istas nugas, si quid superest argumentationis audiamus Philalethes.
I 6. Ut igitur tandem finiam, unum adhuc argumentum expromam n uaeenim argumenta si ouae ab aliis proferuntur, ad ea quae proposui referri posse existimo
Quod ab ipsa Natura constitutionein natura petitum erit. Illud vero est quod di tura, tam respeαu durationis, quam extensionis, nec non attributorum sive facul- fatum sit finita, ac proinde non aeterna, sed creata e quoniam non tantum ex alveisis sed etiam contrariis partibus, facultatibus4 operationibus consistat Partes autem necessario compositionem requirunt, itiores sunt toto, quae absque causa eLficiente locum habere nequeunt Hec vero causa Nature is est quem querimus DEUS.
Multa in hoc argumento congessisti, quae singulatim sunt discutienda. r. Primo enim dicis Naturam ratione duration non esse infinitam. 2. Respectu extensons. Respectu attributorum sive facultatum. q. Quod sit composita, cum ex partibus operationibus, non modo diversis, sed etiam contrariis constet. Quod ad primum attinet, id a me negatur. Quamvis enim non semper eo modo quo nunc constitisset, nec constituta esset quorum utrumque a te probari nequit minime tamen inde concludi potest, eam antea nullo prorsus modo extitisse. Tunc enim ex nihilo deberet esse producta, quod tu ipse mecum agnoscis est absurdum. Et tin etiam Scriptura est contrarium, quae eam ex materia creatam esse tellatur Gen. I. 2. Hebr. XI. . Ex quo sequitur materiam istam ab aeterno ex tuisse. Ex iste revero non potuit, quin aliquam formam habuerit. Quod enim nonnulli, ne productionem ex nihilo statuere videantur, dicant, ad eam nullam causam praeter Dei voluntatem sive cogitationem vel potentiam concurrere, illi sucum lectoribus faciunt , cum non rem, sed voces tantum reiiciant. Per productionem enim ex nihilo intelligitur ea, quae ex nulla fit materia. Si ergo Deus ex essentia sua omnia producat, oportet ut omnium istorum crauorumentium Hli nateria
257쪽
' ebriis: in sentia extiterit. Vel si in ea non extiterit, ex nitulo di bent emema etia in ipsa De ης ' Ailies situs , com-P Qvqς ' hon ideo ullain contradictionem ejici posse caninia enim 've 'μ ' s silibus habemus, per hane Dei omnipotentiam qua omnia ex nihilo
m Iez , ita hiihi da se iri,ieem sunt disjuncta unire 'Onnectere pise
, possibilia esse poterunt. Bis duo pinerunt esse quinque, corpus totuin nisula, oe , Cui dimensio duneusionem penetrare c: a n quae ibi desunt ex bi o a Deo idi 'ossunt. Sed haec absque neccssitate addidi I uum enim erat osten et eam ratione durationis non essest finitam. Quamvis autem nunc argumentum tuum concidat, lubet tamen etiam reliqua ejus mein a discutere. Philaleth . . Ante am ulterius respondeas, insto pro duratione finita, ex partium Naturae snti Em nteiiti, totius interitum legitime deduci. Adde quod ens aeternum, necesse est Quia nihil eipsum determinat. Si vero usuapsa esset Naturari qualis esse
de foreTaeterna omnes a se determinationes removisset. Nunc vero cum determinata sit, necessario ab alio est determinata.
Feci vero partes Naturae interire, iam antea negavi. Nam praeterquam quod maxi-rnaea praecipuete Naturae partes non intereant, uno nunquam vel tantillum muten-
in reliqu ejusdem par es minime pereunt, sed aeternum p manent, in aliam . Tm mutare. Quod autem de determinatione Naturae adiecisti, plane nihil si qui m de re it ulli, hoc solo nititur unaament', quod ens aeternum proprietzendo sita seipso, id est seipsum produxerit. Istud vero contradictonuit esset, Moduxisset, id existere debuisset antequam exis e et M vero a seipso esse intelligis, y uola nulla causad nunquam productum est, tum per se m Tionem Naturae natiiraliter ab aeterno inesse quemadi nodum tu fueuhate, Deo ab aeterno inesse vis, quas a nemine, nec am s. De in
municatas esse agnoscere cogi ris Riocirca merum est sophisma, . nanis cap λ, Quod exalabi uitate locutioius si oes, arguinenturei extorquere vis. DeeXtensione vero respondeo, unde tibi constat, eam non sie Innnitam
Ex singularum ejus partium eonsideratione; 'itas cum omnes determinatam habere extensionem per se sit Videns, sequitur eas inhiatam extensionem sinu coniunctis
258쪽
Cap. s. Revelatio Refutata. Lib. 2. 4.3
infinitim ekiensionem exhibebunt. Tu vero nunquam ostendere poto
Is evincere possem. Si enim que Ai a quam 3 ooo milliatia contineat, in diametroi 72o Σ--ορο - μ GLmanica. ineffabile quoties Terr mitullie, majorem eo credunt. Dii tantiam soluo xς ly V iiii
t: a&magnitudo mihi frustra quaeri vi
h post mortem aeternum victuros. Cur ergo Natura. 4m ymm Graia, hori posset esse aeterna Praesertim cum n umq* m y l: I iiii hon hibere infinitam extensionem cred/nt
nolim esse verum etiamsi non desint qui ex infinita entium multitudine, ut, id dareta nolim ei ς ς Vm Abuta concipi posse volunt
inde tamen minime'ςqVHV appellatis non vero eam essς
dein cla Deo, de Materi prim in tempore, de loco serientione esset Gendun, Im-
259쪽
Areana Athelmi Cap. 9.u huhest, ut non habeat essentiam extensam nullam autem exten- Possibile enun/st 44, hi ie, in sint. Ex eo tamen concludi non uixi
Remadmodum itu QIARN ς ' dum si mirum initium nec partium in
formarum, aliam eodem iratu, ixὴ 'ς Ἱμ ductionem. Tebus enumeratio, ullo modo potest evincere, Naturae ab aliquo pr Dialetes. c
mi Dei existentiam posse AEdist Alier Aet. ciuibus id doceri existimant, quorum primus est Psal '
Deum Naturae esse Creatorem, η ςgy '' '' e,itate, de quo nuncctus illis celosvi firmamentum indicare affrmat, nos Ucum ς ri ui
ueritur, et ipsius gloriam is videlicet qui in m sic taxom ' g him Pisto opere sicile intellisunt, ym 'si' ii Vesintelligere cullo modo PQxςst Quod
260쪽
sus Natura a Deo esset α' si Venerabantur, cognitumina qui eos debuisse Deum vςrum μ' in sensum, ' tota ora-
ς' Ita e si is adjieitur, nos Deo vivere moeri atque venixe pQUς U hὸεh4iii Deum essentia sua in omni loco esse, V me rub Vota Sed neque istud essiciunt illa verba quand eY naturali lumine eum P0 inemo
nunibus situm, autem istud sic declarat manifestum es 4 ςλ tam Ha, ab istiusmodi hominibus, qui versu ro, esse aur rata, Phebii, creatis intelligi potuisse
vir atem accepissiusqR04qψ qς obhilonem assignat, sed in mΠ ut a quovis facillime percipi possi ubi dicitur