장음표시 사용
71쪽
evenire, nisi exsola decreto D nq, hQςςit m ipζ aeternam immutabilem omis es causarum naturalium concaten/ti λης ii Ud enim est quod quaeritur, non iuri .eib, ambio in prae se ferrevidenxux PIOmisit se primo loco ostensurum, Naidiam .f.
, iis, festim se immutabit ρη in m strvare Pro O Rutem quod istud ostendere itii pso demonii rationi primordio totum hocps supponit. Quo pacto non erit in
subjicit pag. 69 Si quid igitur in Natura contingeret, quod ejus universalibus stibis is
pugnaret, id decreto ct intellectui ct natura divina etiam necessario repugnaret Nestavimu eiusmodi leges Nature universae immutabiles, Adversarius non probavit ea dari. Sed attende quaeso. Inter Naturae lege universale est, quod corpora cra Via deorsum moveantur. Ea lex si immutabilis plane seret, adeo ut nunquam internimbi posset, nunquam fieri posset ut corpora gravia sursum moverentur quod tamento mo ea sursum projiciendo facile essicere potest. Quemadmodum igitur homo Natu raeleges universales interrumpere potest, ita Deus , qui Naturae leges fixit, ea, quandocunque vult ad tempus inbibere potest. Sed Adversarius sorte respondebit
etiam hanc Natura legem esse, ut corpora gravia, Vi externa accedente, contrasuam
naturam moveantur. Sed simul ei latendita est, idem semper responderi posse quando aliquid vel contra, vel supra Naturam que: pro eodem haberi vult aeeidit' Nihil igitur repugnat naturae divinae , quod interdum contra Naturae Jcges faciat
Quarefrustra addit: Pag. 69. Aut1 quispulueret Deum aliqμid contra leges Natura agere, is iniui etiam toti retur saluere Deum contra suam naturam agere. Si Natura Deus est, bene procedit argumentum, sed si Deus Naturae author&rector est, pessime. Cum igitur negamus Naturam esse Deum, negamus etiam, Deum qui Natura est author&gubernator, contra naturam suam aliquid agere , quando ejus ordinarium cursum interrumpit ad breve tempus, ut ipse aliquod extraordinarium opus, quod Natura ordinario suo cursu effcere nequit, producat. AEquivoce dici potest, cum contra suam Naturam, id est contra Universum hoc quod suum, id est Dei est)quod creavit regit, facere quando miracula edit. At vero in tam arduo negotio non oportet ludere Agimus de divina essentia matura, id est de natura Naturae eon ditoris. Quem quamvis Adversarius non agnoscit, debet tamen , si serio disputare velit, ambiguitatem quantum potest Vitare, quam quantum potest sectatur. Non
igitur Divinae naturae repugnat, aliquid contra leges Nature quas universales, aeterna immutabiles esse negamus facere Leges enim istas Naturae, non sibi fixit. Natura leges mutare, non potest, quas Deus illi fixit. Sed omnibus rebus universa Ies&immutabiles leges, sive necessitatem in agendo esse constitutas vel innatas, istud est quod quaeritur,4 in quo tota causa consistit. Quamvis autem Adversarius non ausus sui demonstrationes, quibus istam necessitatem evinci posse existimat proferre, nos tamen lib. 2 cap. 6, 7, quascunque reperire vel excogitare potuimus, proponere, examinare, refutare non dubitavimus.
72쪽
ienta se videamur, loc argumentum discutiemus. Potentiam in esse potentiam, ambiguum est. Et Adversario nihil aliud significat, quam nullam aliam p ter Naturalem potentiam ullibi existere. Eo sensu negamus, Potentiam Naturae divinam esse potentiam , eam enim credimus a Naturae conditore Naturae esse inditam. Quod si verum est, necessario consequitur Dei potenti se longe supra Naturae vites exserere. Praeterea negamus divinam potentiam ipsissimam Deressentiam esse, nec istud ita absque probatione asseri debuit, in quo tota argumenti vis est sta Nec id magis concedere tenemur, quam si quis dicat, humanain
potentiam, ipsissimam esse humanam essentiam . Quamvis autem Dei attributa, revera ab ejus essentia distincta concipiamus, inde tamen Adversarius miniine inferre potest, cum esse compositum, d conse uenter non esse aeternum. Ipse enim, quain. is in Natura partes, sic compositionem agnoscat , eam tamen aeternam esse contendit. Quadere superius, nec non lib. 2 cap. 8 egimus. Adversarius, metuens ne omnia , quae passim contra iraeter Naturam accidisse, tum in Sacra tum in prophana historia nemoriae prodita extant, falsitatis arguere posssit, ea etiam Naturae legibus subjicere conatur. Addit enim pag. 6o: neculiasa ratissuad/t, Natura imitatam potentiam ct irimem tribuere, ejusque leges ad certita ram, non ad omiua aptasstatuere. Si Naturae lepes ad omnia se extendant, sequitur etiam ut ad ea quae contra iraeter Natui heri dicuntur, se extendat, adeo ut mortuos in vitam revocare, desperatos morbos momento sque medicamentis sanare, innium linguarum cognitionem unico momento docere, membra quibus
qui caret restatuere, Solis vel globi terrestris motum sistere, jursus in ordinem re digete sub Natulae leges cadat. Si Adversarius ea pro impossibilibus habet, sub vocibus ludit. Deinde non debuit dicere nullam sanam rationem suadere, Naturae pote tiam tu litiutatam sed si illimitatam probare debuit, deinde etiam ad rationes, quibus probati solet Naturae potentiam sic imitatam, respondere. Ex eo enim duod,um o putentia tura' ipse Dei vir:uso potentia,minime sequitur Naturae potentiam esse intitutam, nisi demonstraret eum omnem suam potentiam in Naturam transtἡ-lisse, ii non tantum absurdum, sed etiam plane impossibile est. Absurdum es quia sic Deus Una vers creator, quem versarius abnegat nullam amplius potentitam retinuisset impcssibile, quia Deus totam suam naturam perverteret sed'
ip in distrueret, si omnem suam potentiam in Naturam conserret. Quam .i, Thraturae potentia de leges, Dei sint potentia leges, hinc nullo modos emutui a lam potent ram, nullas leges amplius a Deo procedere nosse Az
ma Or Potentia, qua Naturae lege ad tempus e tu es, has tim
i atriiram condere, vel eam non restaurare, oro lubisti seri In ri
73쪽
git sic enim pergit pag. 69, alia enim q*iυηtuitur, quam quodosis vasis his νη
potentem erearit. iii est iste Deu cum milium Deum preter Na uis Adversarius. Si Deus Naturam cre vit non Omnipotentem reaie obes, 'iam ei potentiam indere debuit, ut Naturae dominus manere posset . uria 'si quod impossibile est infinitam ei potentiam indidisset ius Adyeis, '' PVracula posse fieri, ergo Natura potentia in non infinitam esse ebheedi ta ' S' φη cula fiant, contradictionem minime impliei uia intra-Ejusque lege ct regulas adeosteriles saluerit, ut saepe de nox eisubvenire costatu si conserpatam vult. Nullonaodo id statuitur, quando Natura
vationem, sed ad iupranaturalium fidem adstruendam adhiberi creduitu dum utp r aliqua Naturae conservetur, alia, intestiuia ' ς Φηxς Addit pag 69, ut res ex votosuccedant. Nihil in eo est absurdi, duod Deun res ex voto ipsius&piorum succedant, id est, ut homines ad suprana uralium rem cognitionem, ad quam maturq legibus adduci nequeunt , adducatu Vis quando subνemre cogatur. Quare non est quodlibe a filioli tisisti
allato argumento alienissimum esse V N
Pag. 69, Io Ex quibus jam liquido constat, nullo modo admittendum nomen miraculi, nonnisi respectipe ad hominum vimοηὸ Hulsis russectaea de scare, quam opus, fus causam naturalem eaeemplo alteriai,.i x zais Mμsctc. Per miracula enim nihil aliud intellistimus, uim tibi,
Falsum etnm est quod pag. 7o addit Verunt quoniam miracula adeantum vuDi Π
fuerunt, quod quidem principia rerum naturalium plane ignorabat ha solet ' Quia Adversatius nullum post hanc vitam praemium nec poenam 'unx&nullum Naturae creatorem agnoscit, perinde ipsi est, sive vera sive t iam modo ad id quod intendit conducat. Sed sibitrii vel aliis si ita satis nihil refert At vero cur nullibi probat quae hic dicit de miraculis P odorus
P git pag. 7o Antiqui itaque ct mnesfere, in hoc usque tempus, nullum mater haut normam mzaculi habuerunt. Mirum est quod adeo impudentellio To batIone asserat. Credo vix quenquam, nisi forte stolidum, inter antiqtae rectis iores repertum fuisse, qui hanc miraculi normam habuerit, quod videlicet: T
lum opus sit ex Natura immutabilibus legibus profluens , fa, as
74쪽
rura notis V m Q. Haec vero miraculi nobis est
utari quod eo modo&tesnpore fieri nequeat, quando Nar
ut notu ut suum retinet. V. G si homo, qui vere mortuus Iepultus est, ad vi- is ere redeat, si lumen solare 1 loris continuo splendeat, si re qui a nativitate vel
casu oculis vel membro aliquo privatus fuerit, membrum istud subito recipiat Veis id quod per causas naturales alias fieri potest, manifesto appareat, non per cavi stratu ales tactum esse, quale est, aeger momento temporis ita valetiadam rellituatur, ut statim ordinaria vitae negotia exercete, lectum videsicet quo decubuit PQ tare, aliis ministrare, saltare curerre possit. Pergit Adversarius pag. o. Quare non dubitandum est, quin in Sacristiteris multa η-
qiram miracula narrentur, iurum causa exprincipiis rerum naturalium notis facile explicara pellunt litiali ii quibus lain miraculis nota negaverim, si narrationi S. Scripturae fides cetrahatur sed tum prius probari taberet, historiam non esse fideliter descriptam. Nam de eo quod tempore Josuae sol steterit, jejunas admodum naturales causa AG eis iis pag. 22 indicavit, retractionem videlicet radiorum solarium eae glacie, tum temporis in acre existente, productam, vel paretiorum bigorem, qui diem duplo longiorem reddere nequeunt; nec umbram in horolosio retrocedere, naturaliter efficere possitiit. Postquam cavillationes Adversarii, quibus miraculorum possibilitatem refutare in dubium vocare frivole admodum conatur, satis contudimus, cum ipso ad secundum quod probare susceperat, transeamus. Videlicet pag. 7o. Nos ex miraculis nec Dei essentium, nec existentiam, nec providenti vi posse intilligere non debuit dici intelligere, sed concludere vel timonstrare, quia vox intelligere est ambigua, tam de modo quo quid fiat, quam de reipsa accipi potest sed contra, M longe melius percipi ex x atque immutabili Naturae ordine. Dicere debuit, sed contra hac solum ex fixooc quia his verbis videtur concedere ex miraculis ista etiam
pol se concludi, qualia vis melius ex Natur ordine cum tamen susceperit se demonii raturunt, raminii ne ex nuraculis posse intelligi, sed potius contrarium, prout pag.
7 e presse dicit. Pag. o. ad quod demonstrandum, inquit, sic procedo. Cum Dei existentia non fit per se
nota Anergo Naturae hujus universi existentia, qua Adversarius Dei nomine intelligit, non sunt per se notar Illius vero in quem nos credimus Dei existentiam, per se notam non esse concedimus debet neculario concludi ex notionibus. Ita Adversarius ex sua hypothesi loqui non potest, is nostra sententia non concedimus. Si Deus suam existentiam hominibus non revelasset, non credo eain ex notionibus concludi certo posse, multo minus necessario debere, sed ex sola ipsius revelatione haurii iubere, prout libro secundo susus demonstravimus Ex tisidias autem notionibus, ejusinodi, videlicet, laurum vernas adeo firma se inconc alit, et nulla dari neque concipi postpotentia, qua possvi immutari. Vellem Ad-
cunem non cite, facile cum apparuisici.
75쪽
Addit pagi o. Nobissaltem ab stic' q*ρ ii Dei existentiam bulludi, apparere dὸben , si ex ipsis eam extra μης Ἀμρ ωυρni aleam concludere volumis Lebquam incolici si e veritatiSesscdςbe yx istaenotione i Ni s vero negamu iiiiii siti. ineone timum certitudinem de Dei existentia, qu)lςm Adversarius reliquique Ailantequam in Deum credere velint, requirunt, necessariam esse, vel etiarii haberi posse vel debere. Quando autem presupponitur miracula esse fieri, h62 ''''notionibus inconcussa veritatis, Dei existentiam evincentibus, merito a nosse ii 'praesertim si quis ea patraverit in testimonium veritatis eorum, quae Dei nomine ,'' dicat Verbi gratia si quis hominem vere mortuum ad vitam revocaverit. eiust miraculum evidens Dei existentia erit argumentum quandoquidem istud per ut Iam aliam praeter divinam plane potentiam fieri potest inauere postmodum olusi hiasi Deo annuente) agemus. Adversarius autem absque ulla demonstratione phaestio ponit . Deo existentiam per se non esse notam contra quam Cartesius statuit, o Mus deam nobis esse innatam asserit et eam necessario concludendam esse ex noti nibus quasi Deus se existere hominibus non possit alio modo revelare, sive viva voce sive in mente hominis quod existat, evidentia indicia imprimere 3 notiones istas adeo certas indubitatae veritatis esse debere statuit, ut nulla potentia dari neque eoncipi possit, a qua possint immutari qua omnia a nobis negantur,4 ealiter sese habere libro secundo demonstravimus. Id quod subjicit pag. 7o nam=possemus concipere, ipsas notiones ab aliqua potentia.
qtiacumque ea demum fuerit m tari posse, tum de earum veritate dubitaremus. Adin dum obscurum est ad rem minime pertinere mihi videtur. Obscurum, quid enim est notiones musares num cssicere ut id quod verum est sit salsum quis unquam de eo dubitavit' an vero, cffcere ut id quod alicui certum & velum esse videtur falsum esse appareati Minime gentium. Adve sarius enim vult, ut de Dei existentia omnino certi simus. Id vero quod certum videtur, oimro incertum&falsum est. Ne gamus autem Des existentiam ex adeo certis notionibus, a naturali videlicet ratione
petitis, vel posse, vel debere concludi sed tantuin existusniodi, qua ruin vetitas nullo in vincibili argumento expugnari potest. Ac omnino susscere arbitran ur, si quis de 'ei existentia talibus argumentis sit convictus, ut nulla ratio excogitari nossit, qua ipsum de ea dubitare cogat, quamvis alicubi quid meat, quod haesitationeia aliquam sorte parere alicui possit idque non propter rei incertitudinem, sed propter mentis nostrae, qua Dei cssentiam perfecte capere nequit, imbecillitatem Concedimus omnino, si potentia istiusmodi dari posset, quae ipsas notiones mutare posset, sive essicere ut quod verum est, esset sil sum, nos nunquam de Dei existentia, vel quacumque aliare certos esse posse. De eo autem non est questio, sed an adeo certae notiones ad id necessario requirantur, ut de Dei existentia absque ulla dubitatione persuas esse necessario cogamur, quod Adversarius minime probat. Nec unquam de aliqua re dubitarc cogimur, nisi cum rationes dubitandi, quas trullo modo amoliri possumus occurrunt, vel ab aliis objiciuntur.
76쪽
ieritiam heri neci iit , prius intelligit Q/ς hi, ij unquam polle evenireris i i posterius, aegabunus principiis sive notionibus certa repug
ut talia silant quae Naturae vires es cedunt vetus deri repugnant L 'uop et
Adve rium, sub verborum obseurorum involucro, nil nisi cras principia petita nes committere. Et proinde conclusio, quam ex illiusmodi praemissis clicit nihil veri continete notem quod quidem in quaestione esit, cum addit ibid. pag. o. Γει 1. renti repos mutariquid in Natura, ab aliqua potentia qliacumqtie demum easu fili is fioi, tiri Natura repugnet, id imisi iis notionibus repugnabit Sensus enim
et ni imia polle concipere, aliquid seri posse, quod ut fiat sit in possibile, sive
diu Naturae repugnat ut fiat, quemadmodum Naturae repugnat ut calor sit frigus, lux sint tenebre duo sunt tres sin ilia. Talia autem osse miracula, non modon
iramus, sed Adversarius id ostendere ne tentavit quidem. Sin per voces quod Mikia repugnet significare vult ut diximus id quod per Natura vites sieri nequit, ne, pamus id Naturae repugnare, ut aliquid per Dei potentiam fiat, quod Natura ipsa. propriis viribus efffccre nequit non magis quam si corpora gravia, contra natura- em suum motum violento alterius cor iis compulsu, sursum vel aliorsum moveantur. Ut quis qui lingua caret loquatur, perleges Naturae ut cum Adversario loquar)sie incquit quando cro pes Dei potentiam aliquis qui linguam non habet, vel cui tota lingua abscissa eii, loquitur distincte, id quamvis Natura efficere nequit, propterea de ptima ista notione, quod vidclicet is qui mutus est loqui non possit, non est dubitandum i manet id verum, videlicet niti divina potentia accedat, que cxinuto non niuium facias. Similiter per leges Natura fieri non pote it, ut is qui vere mortuus est in vitam evocetur, sed per divinam omnipotentiam id seri potest, quom Adversarius ipsi Naturae adscripsit pag. O . falso asserens, onmino credendum esse, po-ientiam Natura esse in initam, qualem potentiam ad miraculorum patrationem non sufficere, quis sana mentis assimare audeat Frustra igitur Advcrsatius concludit pag. 7s, longe abessent miracula nobis Dei existentiam ostendant. Certum est, si nullus praeter ipsam Naturam statuatii esse Deus, quae ex cernis Mimmutabilibus ecibus agit, omnino de omnibus nobis esse dubitandum, si quid in Natura contra illas leges contingeret. Sed quando id negatur, 3 lacum Naturae conditorem csse creditur, tum ipse Adversarius salsovit, nihil in coissi absurdi, si is Natulae ordinem aliquando inhibeat, interrumpat,vel etiam destruat. Nam praeterquam quod Adversarius contrarium minime demonstravit, prout hactenus ostendimus, manifestum omnino eis, miracula Dei existentiam apertisum ostendere. Quod sic evinco. Quando is qui rei erari s moria
77쪽
mortuus, per aliquot dies sepultu sitit, Oviviscit, certum est id ho)-- , mediis, nee per Natur potenti'M pri posse. Hinc necessario serius ti am potentiam, Natum Otςnti in longissim superantem, faetum esse i
nulla alia esse potest quam si , quae omnia contradictionem non id sta πcere potest &quidem in aliquo residens , qui nullus altu, hi et D Nam potentia ista non potest extra aliquod subiectum subsa 'ης P0 ζst.
puta.Jesus Christus, mortuum resuseitet, &s,hae ab aliquo ente, quod Deus est, se di pi
istentia concluditur Non enim jam queritur, utrum ea, Tuti
an Vero tum de prunis notionibus esset dubitandum ualeo , primas notione reputat, mortuum nunquam posse reviviscere, I riori insequentias Dusmodi nectat e nos autem no em istam, pro Ozino timVera thesi non admittimues. 'm notione vel
μ, e mi immutabileia Natura ordinem intelligit tac: duo, cum tantum modum descripsit Nec illud pro miracius ast ut duoest
xvyy ςβ quamvis nobis incompesta, hibet . 'S -δ ηδ quod causasn Pergit ibid. Verum quia omnia, quae per causas natura leta
quam e est deveniendum quam hi, ehimi. hii z
enectitulinaturalium sit eausi', itide '
Principio&fine carens,, omnia ethhei Ntumque naturalium causarum authoi Quomodo tam . fortassis non magis explicere possit tu,
uomodo Natura ab aetermo extiterit, qu nodo ventus oriatur sti hes quomodo Natura homineiaran utero mulieris, vel plantam exter uene ei
P . 7HSed ex opere,' ture meo quid laic sibi velit non intelliso Godea, timhama insuperat, ni intelligere possumus. Hoc enim plane fessum est'
78쪽
C- 6 ReCelata raefutata. Lib. I. 63
uod etiam falsum est, quemadmodum jam ostendimus, miracula captum nostrum luperare, non in i quam omnia Natura opera ex opere enim quod captum nostrum stuperat, firmis concludimus, insignem esse artificem qui illud errecerit: quo magi captum nostrum superat, eo magis istius authorem admirab mur. tu usque captum nostrum superat, ut manifesto intelligamus illud non nisi perma imam potentiam cssici potuisse, tanto manifestius conesudimus, causam ejus rei ite potentiissimam. Quando vero tantam requiri potentiam cernimus, qualis in natura ratibus causis minime existit, prout in mortuorum resuscitatione, membri plane descientis restitutione requiri re ipsa docet, necessario ad ipsam Naturae causam deveniendum est. Adeo miracula non superant nostrum captum absolute quando enim V. g. videremus mortuum in vitam revocari , facile inde concludere possemus, id a nemine nisi Deo, qui Oinnia possit, proficisci posse. Ex quo consequenter colligimus, eum totius Naturae eis authorem. Certum enim est , non ma)orem potentiam requiri, ad Mundi de totius Universi creationem quam affectenti elui nanae productionein vel eiusdem penitus destiliciae restaurationem. Superat quidem aliquatenus captum nostrum, uo pacto Deus mortuum resuscitet, sed idem locum habet in omnibus fere naturalibus cbus, v. g. in motu Planetarum, quos moveri videmus, sed quomcdo
motum acquirant, capturn nostrum superat.
Mare quotidie fluere&ressuere videmus, idque secundum Lune motum mutatione , sed quomodo ista sibi invicem cohereant, vel se mutuo sequantur, ignoranius Corpus humanum in utero mulierum crescere nutriri scimus, quomodo autem id fiat, non item Sic non superat captum nostrum mortuos resuscitari, sed modus tantum quo id fiat. Et quamvis ipsa resuscitatio captum nostrum superare dici posset, inde non sequitur nihil ex ea intelligi posse, non magis quam si machinam licitiam, ex pulvere tormentario consectam, ni is flammarum praestigiis, in aerem adscendere videam, quod captum meum plane superat, quatenus modum composi uim ignoro aliquid tamen inde concludere possum, videlicet eam ab artifice aliquo esse fabricatum, quod hic unice quatitur. Adeo ut plane falsum sit, ex opere quod captum nostrum superat, nihil intelligi posse. Cum vero circa miracula multas circumstantia intelligamus, usitra hic in vocibus ambiguis praesidium qiuaerit. Rationein sua assertionis hanc adfert Adversarius Pag. i. Nam quicquid clare distincte intest mi ui, idperse velper aliud, quod perse clare disti ine intellimitur, nobis debet
'thli Miud vinceret , si rima esset, quam nos miracula non clare&distincte intelligere, de suo nune noncst disputandi locus. Aliud enim est, rem virect distincte intelligere, aliud ex opere aliquo aliquid intelligere possumus enim
opere aliquo ut famosici sum est, aliquid intelligere, o si . , r
ei non intelligatuus, id est modum quo ossicitur non distincte noverimu Deinr
tumen qui .liit pania, reliqua esculentorum. potulentorum genera, quamvis illorum
79쪽
illorum essentias ortum, conficiundi m*dum c clare distincte non intem is Praeterqtiam quod etiam merito diς 40in , Q quid sit miraculum, lares a stincte intelligere, opus idςbςςt qu*ΦMtur Vipst superat, atque adeo istud I
tum nostrum minime superare. D
i t quamvis etiam concederem Omnia quae clares distincte intelli uiuiti, hipe se, et per aliud quod ita intelligimus debere innotesccre, male tamen inseth Adversatius pag. II: Fare ex miraculo, spe vere is captam Dilrsim superat his Dei essentiam, nec existentiam, nec absolute aliquid dem Oct Natura intelli rere possiumu, Nihil enim aliud ad summum ex Adversarii premisias concludi potest, quam nos quid si miraculum, clare distincte non intelligere, nempe si Adversarius demon sitrasset miracula nec per se, nec per aliud per se notum nobis innotescere At ne istud quidem fecit. Falso itaque&frustra asserit, nos ex miraculo, ιν opere quod aditum nostri m superat, nec Dei essentiam , nec exi lentium nec absolute aliqiιid de Deus Natura intelligere posse. Quod adhuc magis confirmabitur , si ponamus quod
Adversarius negat) Mundum non ab aeterno,sed certo demum tempore exstitisse, quod sane verum&1ngens esset miraculum istud ver miraculum, quamvis captum n sum superaret, nihil impedit quo minus ex eo merito concludi debeat, aliquam existentia mundi esse causam, eamque non brutam, fortuitam, nec consilio aut rati ne destitutam proinde Dei existentiam optime exinde intelligere pomimus, ejusdemque infinitam potentiam, reliquaque divine natura attributa. Quod si quis in
Iit credere, nos nihil istorum ex istiusinodi miraculo intelligere posse, per nos luet sed quid est cum ratione insanire, si hoc non est Pergit pag. 7r. Sed contra cum omyia a Deos id est Natura, cujus homo pars est determinatui sancita es scimus egregie sene , absque ulla probatione. Repono
agitur cum non omnia a Deo determinatio sancita essescimus i operationes Natura ex Dei essentia consequi recte, si Natura Deus est, alias plane falsum Naturae vero leges, Dei terna decreta is volitiones esse Natura leges Dei decretavi volitiones esse, non, gaverim, sed an 'terna ejus sint decreta, plane incertum est. Nec id ad quaestionem presentem quidquam facit. Nec etiam debuit Adversarius dicere, Natura leges eaterna Dei decreta sed solas Natura leges omnia Dei aeterna decreta continere. Quamvis enim concederem Natura leges, esse sterna Dei decreta, perea tamen miracula minime excluderentur, quia possunt quaedam a Deo ab aeterno, praeter Natura leges, esse determinata, vel etiam liberrime ab eo produci. Negamus igitur, nihil praeter Naturae leges fieri quod hic poni debet, si contra nos conesusionem formare velit , nec ab Adversario quidquam ad id, in quo totius quaestionis cardo versatur, probandum adsertur. Ita ex falsis praemissis rursu falsam dicit consequentiam, quae nequidem concessis praemissis admitti potest, quia aliud & plus continet quarii fuerat in praemissis quaestio enim erat, an aliquid de Deo ex miraculiis concludi popit, non vero , an cognitis rebus naturalibus, eo melius Deus ejus te voluntas cognoscatur,4 carieraqueὶ Adversarius admiscet.
80쪽
Addum . 72. Porro quampis ex miraculis aliquid concludere possemus, nullo tamen D i x cnii inde posset concludi Contrarium satis manifeste modo ostendimus a d audian rationem, qua suam sententiam ulterius probat Adversarius nam cum
mnaculum pii limitatum it, nec unquam ni sit certam ct limitatam potentiam ex rimati fidi posterius membrum prioris sit explicatio, utrumque negabimus creatio enim Caeli&Terrae, sive otiin Universi, ipsiusque denique Naturae ut demortuorminresuscitatione, menibrorum descientium restitutione Naturae ipsius dostructione, quarum potentia Deo minime denegari potest, si Deus esse concedatur, quod Rdversarius secere videri vult, nihil nunc dicamus in opus imitatum appellari nequit, quatenus certam timitatam potentiam ex imit. Nunc enim illud miraculum in mediisum proterimus, quod sane si ponatur factum esse, non finitam vel limitatam, sed
infinitam potentiam exprimit, que nadmodum caetera que modo innuimus mira cula Praeterea , ipse Adversarius contendit , potentiam Naturhese infinitam ,
pag. 69 hic paulo inserius, id vero inde vult concludere, quod Naturae potentiati ipsa iaci potentia. Unde vero magis constat Dei potentiam esse infinitam, nisi exitii iaculo creationis Caeli Terrae, ipsiusque adeo Naturae. Quod si igitur Dei potentiam infinitam esse credit Adversarius, quo paeto unquam negare potest, ipsum aliquid preter vel contra Naturae leges agere possu Quandoquidem impossibile est, ut is qui aliquid secerit, idcin deliruere non possit. Si ergo Deus Naturae leges, quas ipse fixit, vel in univcrsum, vel ad tempus destrueret, quo quaeso pacto quis propterea de primis notionibus vel de omnibus rebus ipsa Dei essentia, unquam vel minimum dubitare possct Nulla itaque est causa, cur Deus nihil contra Naturae ordinem faciat, quam quia Naturae ordinem nunquam, ne ad breve quidem tempus , intei rumpere velit. At vero unde constat Adversario, Deum hoc nunquam facere
velle hic ipsi qua haeret, nec quidquam proserre poterit, nisi quod perDeum Nati ram ipsam intelligat, cujus potentia quod etiam aliquoties indicat non sit libera sedd riniuitata. u.ilon Deum thei magno suo malo tingunt. Probet igitur Naturamese cum . Deum necessario, non libere agere. Pergit pa . a Certum est nos ex tali sectu non posse concludere existentiam cause, jus tentias m inita. Primum negavimus, miracula semper limitatam potentiam exprimere,' exemplo rcationis totius Universi planum secimus nos id merito ne-sasse quare falsa est hec Adversarii conclusio. Addimus praeterea, multa recenserim Sacra litoria miracula, quae non minus infinitam exprimant potentiam, ualia
sint motus solaris inhibitio, mortuorum reruscitatio,is creatio membrorun in compore alicuius hominis, plane deficientium, quales Graeci Κολλή , latine multilos ira vero proculdubio instratam potentiam ejus qui eas acit, omnino a rotiun ' t: ter vitam&mortem, tanta est distantia, ut infinita potentia ad I a Addit pag. 72. Sed a summum causa, cujus p tentia major fit. Non exprimit caui fas,
