장음표시 사용
91쪽
entias hic obseura, ct clarus voco, μμ μ s Ut tu orationissacile vel dishuri itur. No, autem, quas Tu sentet xi- -bsςWyὸ vel clara appelles, non euham obone nee aerimus, sed qu*βx 'ς οβς nobi demonstres. Non enim Oheha inues unquam in Scriptura sente xi' scriptor in revera sibi invicem, vel etiam es, Hentia repugnare, nec id hactenus, tendere potuit Adversarius, prout sutissidoetiimus. Ea autem sententia nos clara Vel obscura vocamus , quarum s s.
vel ex contextu orationis, vel ex alterius scriptoris Veteris aut Novi heride i, ' ei aliis circumstantiis, verus esse sensus facile vel dissiculter deprehenditur. Quare frustra Adversarius addit at non quatenus eorum veritas facile vel disuultis ratione percipitur. Nihil enim in scriptura ostendi Potest, cujus sensus veritas ration non possit percipi. Pergit. Volo enim sensu orationum, non autem de earum veritate laboramus. Non concedimus unquam sensum Scriptura veritati repugnare, nec id probare poterit Adversarius, prout jam demonstratum est, Minferius magis adhuc manifestum siet Prius itaque constare debet, an sensus Scriptura sit venis, antequam de sensu verbo tum certi essh possimus. Nec ullus sensus ut genuinus admitti debet, de quo conitae eum non esse verum. Et simulatque constat aliquem sensum cum veritate pugnare firmiter concludendum est, nos verum verborum sensium miniine percepisse. tque hoc quidem totum isthoc innititur fundamento, quod omnino certi limus, nihil in Sacra Scriptura reperiri quod non sit verum. Istud autem ideo praenipponimus, quia ab aliis est ostensum id ita se habere. Quorum rationes Adversarius, si hic quidquarn praestare vellet,resutare debuit.Et quamvis Adversarius multa,quae Scriptura de Deo clare docet, pio absurdis cum ratione pugisantibus habet, nulli bi tamen probat ea
talia esse. Cujusi di inter alia est pag. 87, quod Deus it Zelotypus, eo videlicet sensu. quod pati nolit, honorem sibi debitum, ipso non jubente, alteri deferri. Dicit quidera hane Mosis sententiam, Deius Zelo pus a se credi rationi repugnare, sed non probat
eam rationi repugnare; nos autem eam cum ratione optime convenire redimus. Eius
dem naturae est, quod Deus sit legissator, neges ferat ut Rex, quod irascatur, quod
Ioqui possit, finitia, de quibus Adversarius ostendere debuit, ea Deo adscribi non
posse,idque aperte, absque suco. Nunc enim in toto tra statu suo tacite praesupponit, maturam sive universum hoc Deum csse, vel potius,ut Atheismi notam effugiat,Deum appellari debere, atque ei talia non convenire. Dolendum est Atheos, ob periculi metum cogi adeo occulte agere, nec nobis cum illis aperto Marte congredi licere, ut in tanti momenti negotio utrimque cernere tueat, quid quisque pro suae causae defensione adferre possit. Tertium caput hoc est pag. 87. Denique enarrare debet bra historia, casus omnium librorum Prophetarum, quorum memoria apud nos est videlicet vitam, mores, aestudia authoris uniuscujusque libri, quisnam fuerit, qua occasione, quo tempore, cui ct denique qua linguaseripserit. Confundit hic multa, quorum quaedam, ut mentem verborum
alicujus sci iptoris percipiamus, nul Nin juvanti qualia sunt occasio& tempus scribendi
92쪽
a mor &studia authoris. Cum tamen hoc capite se tantum Scriptulae
acturum proii erit. Deci Scripturae aut boritate ex petra Sit
Sociniis Tractatu de Authoritate S. Scriptura ui es Metita, auris, nosque ipsi Cas ianziah ubi ostenditur, libros Veteris&Novi Instrumenti, non tantum a uasi bus fides in omnibus uae scripsserunt docuerunt sit habenda esse conscriptos edetiam incorruptos ad nos pervenisse, objectiones in contrarium solidissi in euiluuntur. Alias, ne quid des derari posset, nos id totum secissemus. Pra supponi-rtius igitur, donec Adversarius ad Socini caliorum argumenta responderit, nobis optiine coni aie, libros Veteris Novi Foederis esse divinos, incomiptos ad nos per eivsse, Quantos hoc ad id, ut mentem istoruin scriptorum intelligainias, LL,i Addit in sine pag. 87. an ut Damus quanam sententiae tanquam leges progerantur, quaenam vere tanquam documenta moratia, reseriscire vitam, mores ae stadia authoris Hoc nihil omnino ad id sciendum refert, sed istud ex ipsis scriptoris verbis, modo'iro quid proponitur intelligi debet: potest. Frequenter enim quis aliquid ut leges Hoc menta moralia proponit, cujus conti inuin vita&mores ipsius exprimunt, quod apud omnes in con Moest. Reliqua quae hoc paragrapho sequuntur, nihil continent praeter repetitionern eorum quae alii refutat, ut. Quae paragi aptio sequenti pag. 88 in principio disserit, non reprehendo, nisi quod dicat, inminem unquam urse, qui de sensu rerborum Scripturae, quibus docetur Dei inesse unicum eum solem adorandum esse, enim omnes curare, similia ainbegerit. Apparet euin inqua litonibus Theologicis valde rudem esse, simul quanta cum temerim ei illi ita absque probatione asseverare audeat. Praesertim cum iplcmet non tantuna de istis dubitet, sed ea plane salsa esse credat. Hoc autein praeterire non postum, quod dicit: Queid autem Deus i. qua ratione res omnes videat, usque providear, t ac similia ex professo Scriptura non tractat Oe. Quibus .iddantur ea quae pag. 6ο his verbis adjungri Caterum quidst Deus anscilicet tignis, spiritui, lux, cogitatis, O, id nihil adfidem facit. Primo falsum est Stripturam ex proseo non tractare quid Deus sit docet enim eum esse spiritua Joli. q. q. a Cor. I. I7. Docet praeterea fatente ipso Adversari pag. 26, 23 Deum esse ensin omnia potestatem habens, qui Mundum omnia creaveritis gubernat, ratiotaeo summa potentia Wfapientia esse praeditum, ac non esse hominem, proinde nec inim, cogitat:=emctymilia. Qui vero afferunt, talia ad fidem non pertinere nee etiam, an Deus sit lapis, mundus, astra aqua caetera quae hi mundus complectitur, iure Attici appellari non possunt, nullus unquam Atheus esse potest nam facilequii: bet, ut nomen Athe declinet, rei cuipiam, quaecumque tandem
93쪽
sit, Dei nomen imponere, A sic b Axhςyimi crimine seipsem Vt iei Quemadmodum, si quis negare citet dat ignem in rerum o uti P MQt rea male audiat, dicat se non negayζ'Rx ignςm , nomen imis labidi IT' rei imponat. Is negare aliquid diQtur , qui non credit ite usu vulgo eo nomine vel Oc bul designatur, quemadmodum nomine Uri
Atheis exceptis , telligunt tale ens , quale modo descripsimu c Adversarius Naturam, mundum, aut aliam rem praeter illud ens Deum abi, Rihelta crimen evitare non potest. Si Deus tale ens est quale Scriptura eum Idocet, multum ad fidem facit, eum non aliter concineres oui, si ri q
.uitationem vel similes res esse existimet, non o erit nee debT VET '
nec etiam cultu religioso dignus est. V iniere. Pag. 88. a. em ratione Deus in omnes videat, iisque provideat nec docet Se li,
tura, nec etiam nostra refert id scire, mortassis nobis i mprehensibis quamvis doceret Scriptura tanto minus id ex principiis luminis naturalis rueligi potet t. Adversarius autem, cum Naturam, cui homo pars est Deum es ςxodit, per Dei providentiam nil nisi satum ii, eis; ι; . P- - Mςum csse Pergit pag. 8 Sed contra Prophetas circa hac non conpenisse, jam supra ostendini u Q. Ver demonstravimus eum id non os elidisse. 'Mm
tam lumine naturasim Sihoe erum 1 tanto estu, P
Deo determinari posset. Sed ostendat e t -- oi irat, isque promideat. Et tum quilibet videbit, cum iita de fatalit
rum naturalium concatenatione explicaturum.
De sensu verborum Christi Matth. 3.A,I7,ῖ9, o, non lubet cum Adversario disputare, quamdiu Christum pro infallibili doctore legislatore non a noscit, siue quo nihil cum ipso proficeremus. Et siquid Adversarius proficere voluisset, ad aliorum qui de non resiliendis inimicis ex prosessio scripserunt, rationes remondere debuit. Quales sunt renius, Moletooginus, mi Brus, aliique. Q iod cum non siecerit, licebit nobis tantisper praesupponere, Adversarium nil nisi nugas proferre, ad quas liti viri Iamdudum responderunt. Pag. 9 viam nobis praelucere satagit, quomodo menῖProphetarum in rebus mere speculativissit eruenda. Ad quod profundament osternit, Prophetas in rebus mere speculatia is terse dissentire, o rerum narrationes praejudiciis cujusque aevi maxime esse accommodatus, idque se iam ostendita firmat. Quod nos falsum este probavimus, atque adeo omnino licet,imo necesse est, nentem unius Propheta ex locis clarioribus alterius concludere atqite explicare. Cum omnes eodem Spiritu Sancio amatos qui nec diversas neqtie contrarias fovet sententias Piophetias protulisse Apostolus Petrus 2Pet. I. 2I Paulus Tim3.16 aperte testentur inae testimonia si Adversarius rejicit, oportet ad ea quae aliice aut horitate S. Scripturae scripserunt, ii de respondeat. lodum autem intelli endi mentem Sacroruin Scriptorum, non est quod ab Adversario discamus, cum alii)amdudum
94쪽
Mcthodus ero , quam alti indicarunt, hoc pollertu
orum Sinaiis, ad obscuritatis ejusdem causas, quas insuperabiles esse e nam, scrip uia usum noles, eripiat descendamus. Quarum prirnam i linuue Hebraicae cognitione in qua quinque obscuritatis causas, ab alias lammiucatas, annotat Q omnes ab uiu, linguae peritis sunt explicatae , atque ei O- datae , adeo in v. nihil amplus desiderari possit, praeterquam pauossimarumhcrbarum , animalium , ct initi uinentorum musicorum Omma , quorum ignOratio leuam adii odum dissicultatem , ad paucorum locotum interpretatior ic , quoruni usus admodum cxilis est, relinquit Nec opus est tantum concedere, quan- is Maii uel diu hies alibi Adversario absque necessitate imprudenter concedit. autem Adversarius pau. yiae, ostenderit, linguam non pol se corrumpi, hinc sicquitur illan, Obsci iritat is causam facile superari posse Sequitur etiam perinde es sive linguam ab antiquis, sive a recentioribus si iis nationis scriptoribus, per sui ammaticales, rhetolicasi dictionaria discamus. Preterquam quod Gbraicae unguae notitia, qua Vetus cedus est consignatum, Omnino carere possumus, idque duplici nomine. Primum qui Foedus Novum nunc piomul istum est, cujus articuli sive conditioncs. caeteia est lati alia, Graeca lingua sui a conscripti, luae illis difficultatibus, quas Hebraea habet, omininoi si libera. Deinde quia&ipum Vctus Foedus, ab Antiquissimis Hebreis in Graecam linguam et interpret tum quibus liquido constat, illius in uae quam Adversarius obtendit ignoratorierit, lullai fiscultatem parere. Videantur Daci Vosmi de hac mate: lacruditissi ura licitatioi. Ibi se prima obscuritatis causa , c lingua exotica orta,
an 'o vero Adversarius p g. 9 concedit, mentem unius Prophetae vel Apostoli in rcbus ulu in vitae specialitibus,serveti, alterius explicari posse, nulla ratio ex cc itari porcii, cur id in caeteris non es et licitum Modo conluteos fidos ieraces eii ,&reri inde quibus scribunt optime gnaros, necessirio satendum est unius scripta ad alterius scriptoris explicationem iri servire posse M lcbere, quia veritas scin- per deni sibi consona el . Scriptores autem cieris movi Fce letis tales fuisse, corumque scripta incorrupta ad n s perveoisse , tantisper praesupponimus, donec ad xioni quibusi ab esus, quos superius aliquoties citavinius, o tenditur suffci
Quod is tur Adversaseus in sines 1g. dicit Ex hac linguae Hebre natura tot oriri ambiguitates, ut nulla dari post Methodus. qua ea omnes determinari queant c nihil est
O nun ob ta quae mac Acile tollit, quatenus adelicet necessarium est,& o tabili,
95쪽
eum eius instrumentum Chri iii Di nec credendi, nec vivendi restulas hirihsequitur veteris Foederi mentem nobi non esse scitu necessariam. Ne diei
me esse necessarium, ut Omne ex lingua Hebre oris ambiguitates deterininens hΡag. 93 dicit Adversarius, collationem oratim m Propheticaram, casu tantum fati. ualiquam se illustrare, quandoq*idem nullus Prophetaeosnescripsit, ut verba alteriit uti sua ipsa ex professo explicaret istud argumentum nullius plane est eficaciae. Quoties enun contingit, ut locus alicujus ex antiquis prophanis scriptoribus, per octur alterius scriptoris, qui de eadem redisserit, ab illis qui notis commentariis suis anti
quonim scrinia illustrant, explicetur: cum tamen certum sit, scriptores istos eo finem
nimestra psisse, ut verba alterius vel sua ex prosesi explicarens Conserantur Salmai Epistola de coma, ruteri, Blancardi, Heinfii, Lisi Era mi& omnium sere modernorum notae in Livium, Ovidium, Virgilium, Iustinus, Caesarem, Procopium inanes ferme antiquos Historicos, oratores Poetas. Respectu Prophetarum id casu fieri concedi mus; sed Dei respectu, qui omnia, praesertim quae ipsius inliinctu fiunt , dicuntur aut scribuntur quod Petrus de Prophetarii in eoncionibus testatur 2 Pet. i. si sapienter dirigit, minime. Cum enim nil nisi verissimavi certi si ima Propheta, PAposto
Ios doctusse vel scripsisse merito praesupponamus neccssario sequitur omnia que de iisdem rebus scripserunt vel docuerunt, omnino consona esse, atque adeo unius verba per alterius legitime explicari posse&debere. Altera Adversarii ratio, qua dicit se ostendisse, mentem unius Propheta ex mente alterius concludi non posse in rebus quas mere speculatiras appellat, eam nos antea satis refutavimus. Excooitavit Adversarius methodum Scripturam interpretandi, quae eo tendit, ut
ostenderet eam minime intelligi posse. Quoniam vero primam ipsius dissicultatem, ut fpero, feliciter superavitnus, ad reliquas minoris momenti descendamus. Altera igitur quam objicit Pag in eo sita est, quod ipsus methodus historiam casuum omnium librorum Scriptura exigit. Qui ergo ipsius methodum non admittit, de ista historia non est quod sit sollicitus Nostrae ni in methodus jubet ut in omnibus libris veteris instrumenti, de quorum authoritate, depravatione, sensi aliisve circumstantiis dubito mus, ad Christi doctrinas Apostolorum epistolas confugiamus quae omnia inco rupta ad nos pervenisse, lib. capite ostendemus in quibus si nulla de istiusmodi rebus decisio inveniatur, non est quod anxie de istis simus solliciti, cum Vetusice diis non amplius nostra fidei & morum regula existat, modo pro falsis non habeamus quae non intelligimus. Praeterea ostendii nus veram methodun Scripturam interpretandi, non exigere hanc historiam, 'us preterea requirit Adversarius, tio deinceps es artias patescet. Addit enim pag. 93 cujus Historiae casuum maximam partem ignoramus. Etsi eam ignoraremus, id adsensum librorum percipiendum, de quo hic tantum erat agendum, non vero de inhoritate librorum nihil facit. Adeoque negamus, veram meth uin
96쪽
hi. Revelati Refutata. Lib. . . r
ibo . Scripturam intei pretandi, exigere hanc historiam. Ad mentem libri ase
emi tam, ut necessariun est, praeter considerationem eorum quae Sed ut exacte omnia quae seribit intelligamus, necesse est praeterea, ut scriptoris, occasio scribendi similia perspecta habeamus Hecautem om
nia in Scriptis veteris, precipue vero Novi Foederis, in neces Iarus cuivis Obvia, reliquis superabilia, in pauculis quibusdam non necessariis, parum utilitati Shabentibus, incognita sunt. Sed postrema haec absque salutis periculo praeterire possumus. Quae ornma capite sequenti latius explicabunus&ostendemus. Per it pag. S. Multorum enim librorum authores, et si maris)siriptores, clp-su ignotamus, vel de iisdem dubitamus, ut in sequentibus fuse ostendam. Ubi igitur ad sequetitia illa deventum erit , fusus ad ea respondebimus. Notandum est autem Adversarium nihil istorum de libris Novi Foederis dicere. in Veteris Foederis libroruin non exigua parte, xc etiam locum non hincrcostcndemus. Ad ias. 93. Dcmuc, ncque etiamscimus qua occasione, neque quo tempore hi sit bri, ureum stipioici Et ramus, scripti fuerint. Nec hoc concedimus , de si concederenius, non multum in coitum ilhi. De Novi Foederis libris id plane negamus, de reliquis etiam non concedimus. Et cum plerique libri Vetris Foederi sinthi lorici , nihil refert tempus occasionem scribendi scire, modo de veritate historia certi invis. Quod ad libros Propiaeticos attinet, ex iis qua occasione Pr
phetiae sint edit . facillime investigari potest, cum ista circumitantiae in omniabus crine sint express. Nepimus praeiere in quorum manus libri omnes inciderint. Nec id scire nostra refert, modo non sint depravati. Quod si quis statuere velit, rationes cur id statuat in mediu: proscrat, ad eas quae in contrarium adferuntur respondeat. N. quem quorum exemplaribus tot variae lectiones reperta sint. Quid tandem non proferet, ut librorum istorum authoritatem lubricam reddat Cum tantum ea nunc adserre debuerit, quae ad mentem libroruin percipiendam pertinent: Sufficit si collatio emplarium variantes lectiones indicet quarum annotatio summam annotatorum iidelitatem arguit, de libros incorruptos ad nos pervenisse essicacissitae demonstrate iura nulla est varietas in re ipsa, sed tantum quae scribarum oscitantiam , vel in illis huniane naturae imbecillitatem indicet. Praeterquam quod optime sciamus, inquibus excit iplarinus lectio varici.
Nec tamque an non plures alia fuerint apud alios lactiones Hoe4 reliqua quae adfert de hoc tractatu 'eolo ic politico ctiam ignoramus nec tamen istud nos hahctL us ii scribri lententiain ipsius expiscareu , nec quidquam aliud
Pergit pag. 3. Si quem librum res incredibiles aut imperceptibiles continentem, vel terminii admodum obseurasser prum legimus. Haec omnia in Scriptura locum habere iam an- ea nili cult. rres iii credibiles miracula, per imperceptibiles ea quae lumini Naturaerepusnare, aut in eius p uicipiis deduci non posse existimat, per terminos suro pheticas
97쪽
pheticas revelationes intelligit. D singuli quantum res postulabat e luiu, Postmodum plenius acturi sumus. eu Addi ρ, g. 9ue Neque ju μμ hqrem ηρνimm nequι etiam quo tempor/ctauab Hsὸserjst,it, frustra W0μ νς βρομ certiore feri conabimur. Faciliti, et HI ad thh quam demonstrare. Primum requisitum, qui nimirum libri fuerit autho amentempercipiendum, quidquid tandem scribat, minime requiritur tatim, '' sarius nos in nere vult, quod ea quae hoc tractatu Theologico politico scripsit in nequeant, quia quis sit, quo impore, qua occasione scripserit iunoramus igitur intelligi non vult, sic mistra scripsit, aut seipsum damnat ipse eri
nostro judicio, non minusquam Scriptura, res imperceptibiles Mineredibile, se ''bit, easque terminis admodum obscuris proponit, quod jam omnibus conliseeoi fido, quales sunt, Deum esse naturam, cujus nos pars sumus, Deum non esse Regem, nec judicem, omnia necessario fieri, etiam humanas actiones, sed iusti L ei, diem tempore ostiae, per restactionem radi irinnsolarium circa laciem durit , Iongiorem fuisse, umbram solarem retrocessiste in horologi , e apparitionem paretiorum,o milia non pauca. Negamus is itur mentein Scriptoris non post intelligi, quidquid tandem scripserit, si quis fuerit vel si ignoramus. Vesimi ut es uni cum ex Scriptura locum adferat, ad cujus mentem in vel tigandum necissest, ut ii thorem sciamus Necesse id interdum est, fiteor, ad id ut diiudicemus antides ei tuto adhiberi possit, tamen non semper, quando nimirum aliquis me lignus Des nomine testatur, librum aliquem Dei nutu esse conscriptum, vel ni nisi vera continere. Quod Christus Iesus de Veteris instrumenti legibus, historiis fecit Temnii,&occasio scriptionis non raro multum luminis, adsensum verborum investi, induit, adserunt, imprimis scribendi occasio. Ea autem cum tempore ubique fere, vel clue vel paulo obscurius, presertim ubi opus estis res postulat, exprimitur. Quod insin' gulis libris facile ostendere possem, passim a commentatoribus est anno tum. In multis etiam quae Sacra Scriptura continet, non multum refert scire quis miotem pore' qua occasione scripserit, ut mentem ipsius percipiamus ut in narrationibus rerum gestarum, expositione praeceptorum moralium quae vocant, credendi repula similibus. At istud non est quo collima Adversarius;sed ut Scriptura omnem auth ritatem deroget. Quam tamen non justis argumentis, sed per ambages, ambiguos I quendi modos, absque fundamento vel probatione objectas absurditates , labe factare contendit. Post narrationem fabularum de Ortando Furiosos Perseo, miraculi da senis, quae omnia ejusdem apud ipsum sunt farinae Pag. 96 subjungit Constat itaque nothiam authorum qui res obscuras, aut intellectu imperceptibiles scripserunt, apprime necessarium se eorumscripta interpretari volumus. Non istud vult, sed id quod statim subjunuit, ninni tum ut dijudicemus verane an falsa scripserunt. Sic ista duo confundit, ut rudiores decipiat hoc enim solum intendit ut Sacrarum Literarum circa narrationes de miraculis
fidem suspectam reddat, sub praetextu interpretationis. Quid enim refert alimentem scripti
98쪽
suain clarius exponere nequit. 1ec extra dubium ponit, prout ex commentariis eruditorum patet. Evange tum
the Pu braice laute scriptum . solius Papia nititur testimonio, reserente Euebi De quoio a te latur Eusebius . eum multa fabulosa, tanquam ab Apostolis p ire trinar tui ite solitum De epistola ad id inso
tet imites caeli: et iis lis iliolas invenerunt. De libro Jobi, an lingua Hebinu caluer: coiis craptu si quod lane multa indicia verisimile reddunt nec ne non plane cem
stimus. Cum vero Evangelium Matthati Mepitiola ad Hebraeos, eodem tempore Diti in Hebraea quam Graeca lingua exstitisse dicatur, nulla ex versione obscuritas oriri potuit quandoquido ea per collationem exemplarium Graecorum cum Hebraicia, facile tolli possit. Obscuritas quae in libro Jobi reperitur, non ex versione, sed ex poetica adornatione, qua conscriptus est , originem trahit Praeterquam quod nec I i. geliuin lati heri nec etiam epistola adHebraeos, ullam ex lingua obscuritatern beat: Omnes tere di incultates, hominum errores, tertinax in multis praejudicium attulerunt, quibus sepositis, omnia fere repente clara perspicua evadunt. Et sic itin limus omnes tuas, quas Adversarius undique corrasi QScripturae affixit dirncultates . facili negotio superari posse, multo quidem faciliori, quam in rerum
naturali iam indagatio e in quarum tamen certa cognitione summum bonum consistere asserit in qua infinitae se produnt inextricabiles tenebrq, adeo ut ad certam earum cognitioncm nullus pervenit lactenus potuerit. Cum Adversarius miracula fieri pos- : negat etiam mortuos reviviscere posse, quod an verumst necne, interea qua plusculiositatas luam utilitatis habent, reponerescensendus est, circa finem Pag. r. cim vero ibidem asicrit, nos nientem Scripturae circa res salutares, ct ad beatitudi-xem necessalias certo eqι ipse, nullam habuit justam tot disscultates, de Scripturae interpretatione moveri .lic illam. Sed quis extra rerum necessariarum censum dogma de mortuoru D resurrecti ne removere potest Eam enim vita nunquam finienda&in inita gaudia excirent . t ut Nicra itidcin Scriptu a potissime docit, quae larro vero imminis summi bono reputari possiliar, non vero ea quae Advcrsatius pag. qa summum bonum csse asseruit, res naturales videlico, per prunas suas causas intellia
re quod in paucissimis quidem improbo labore acquiritur' a mones domatilem non si molestissima tigatione, ab iis solis qui Christi praecepta lucrant, eiusque spiritus auxilio sustentantur, persci potest identile securect pore virere , in quo duo praecedentia nec acquiri , nec ad ea adspirari,
99쪽
potest, di quod in nostra potestatem celi, De esse potest; non tantum Euacq iisitionem , sed etiam quo dux ti*Πζm Unde cuivis est manifestum upio summo bono minime esse h) nda Praesertim cum aliud bonum o, a longe praestantius , sed etiam fixum labiles, nobis innotuerit , dia 'aterna, a cujus p0ssessione 'ranquilla fiuitione, nemo ullo unquiti. -' ' V marcere vel deturbare potest, ad quod unusquisque certo certius pervehi. '
Et an haec plus curiositatis quam utilitates habent Id Adversarius ex animo dnon potest. Si enim nihil post hanc vitam exspectari possit, prosecto misi iiii, T
mus, qui omnia vita incommoda, spe futuri istius praemii negli uinus Ad Vesstius autem, si nostra sententia vera est. Addit p. 98 Praterea non dubito,quin unusquisquejam videat, hanc methodum nullum umennater ipsum naturale exigere Nostra etiam methodus, quam aliquatenus indicabimus, illud non necessario requirit per lumen enim naturale omnia quo in Scripturi occurrunt, expendi quantum necessarium est intelligi possunt. Si quae autem accedente lumine aliquo supranaturali rectius Marius intellio antur ea pro necessariis in tume sunt habenda, utilia esse nemo negaverit, qui supranaturali aliqua rati a Decialiquando donatus fuerit. De qua frustra apud istiusmodi homines qualis est Adversarius disseritur alias non dissicile foret eam explicare. Legatur Crellii tractatus de Sysitu Sanm, qui de ea copiose,doctripi prolixe satis disserit,etsi absona qua dam intelinisceat, nec opus est istis quidquam praeterea addere. Dona Spiritus Sancti supranaturalia, quanivis ad perfectam Novi Foederis perceptionem ejusque praeceptorum obser rationem, omnino necessaria esse, in eo doceatur , nemo tam n inde detri mentum habet. Ista enim dona cuivis obtingunt, qui ea animo fideli precibus assidui, Deo flagitat. Quamvis Adversarius haec rideat, se istis in dioere minime ex
Ad ea quae pag. 98 contra eos disputat, quos statuere dicit, umen naturale nos habere piniud interpretandum Scripturam c nihil respondeo, quia ineno tana intSed optassem Adversarium eandem adhibuisse diligentiam, in resutanda eoruni opi
nione, qui Sacra Scriptura sensum lumine naturali investigari posse&debere statuunt, tamen ejus methodum praescribunt, longe ab ea quun ipse nobis obtrudit diversam, eamque facilem Mobviam. Nec est quod ea qua Maimonidae adscritat quam fideliter alii judicent curemus non enim concedimus, nec Adversarius ostendit, nec quisquam ostendere poterit, quidquam in Scriptura doceri, quod cum principias recta rationis, experientiae, mathematicis demonstrationibus vel naturali lumine pugnet. Et propterea ad tam absurda, qua Adversarius Maimonidae tribuit figmenta, non opus ei confugere.
Antequam finem huic capiti imponam, obiter notandum est, quod Λdversarius pag. oris fine, hominibus liberum judicium tribuit , cum tamen toties assirmavit Omnia fatali necessitate, etiam ab hominibus seri.
100쪽
Revelata raefutata. Lib. . . s
Atido Adversarii industriam .diligentiam in eo, quod ostendat libros
istos ab istis ipsis quos vulgo putatur eorum suisse Scriptores, non esie conscriptos preterquam quod nimius in eo videri possit, quod nonnulla ad id probantum adferat, quae nimis longe petita videantur. Hiltoriam Scripturae quam memorat, nihil moror, eam enim non esse neces lariam capite sit periori est ostensum. Sed si verum est quod Adversarius urget, unum esse omnium illorum librorum, puta a Geneseos libro, usque ad libros Chronicorum,c in cinnatorem, qua quaeso fronte negare potest, saltem istorum librorum sententia , ex eorundem librorum sententiarum inter se collatione explicati posse
Notandum vero est errare Adversarium, una cum Aben Ezra, affrixantes totam legem Mos s. admodum diserte in ambitu unius Arae fuisse descriptam pag. Ios. id enim neci ut riversu , 8, nec etiam os. 8 is indicatur cum expresse distinguatur ut hi que altare Plapi clibus istis, quibus ut Legem inscriberent Moses injungit. Adeo ut Voles duo fieri jusserit, nimirum altaris dificationem ex lapidibus, non arte secta Natura praeparatis, de praeterea magnos aliquot lapides rigere, quibus Legem inscriberent. Quae duo etiam in libro Josuae expresse a se invicem diltinguuntiar. Adeo ut Omnes le cs, quas Moses Dei nomine populo dederat, lapidibus istis inscriptae sint, .se earum exemplum per nivit secula ibidem inveniri4 describi potuerit. Quod quidem an Pentateuchon intcgrum uerit ignoro leges tamen omnos, quas Miris tulit, ibidem fuisse conscriptas omnino est statuendum Praeterquam quod 36 christi ejusque Apostolorum irrefragabili est in ionio planissime confirmatur, ausi leues&Prophetarum doctrinas revelationes, fideliter ab iis qui ea collegerunt esse exprestas quandoquidem Christus, si id fideliter factum non suisset, id sientio minime praetcriturus fili siet qui omnia quae commiserunt crimina, illis objicere, de frequenter eo nomine illos reprehendere non destitit. Quocirca id noli Obstat quominus verum veteris Foederis exemplum habeamus. Atque adeo non