장음표시 사용
251쪽
ad illam sequatur mora inuaseris; quia , ut diximus, unusquisque plus
tenetur prouidere vita: suae , quam vibiae alienae , dc nullus interuenit comsensus de morte inuasoris. Hinc re-
Esannes, ait, quod in defensione,
cum moderamine inculpatae tutelae ,
idem actus materialiter est defensio, deest occisio , & quod causa physica o cisionis passivae inu soris est ipse defendens , qui tamen non est causa moralis occisionis , nisi sortE ex vindicta, de odio occidat aggressore eum se desen lit , elum cum modera mine inculpatae tutelae. Debet igitur inuasus suam rectis. care intentionem hoc pacto. Primo debet intendere solum defensionem sui, de propriae vitae conseruationem, sta ut licet praeuideat, quod se desendendo inuadentem occidere possit, eam tamen occisionem,nec intendat, nec velit , nec probet, sed inuitus permittat , de toleret materialiter, ita ut in hoc moraliter non agat, sed patiatur, de eam occisionem nolit euenire, sed quia conseruatio vitae propriae aliter contingere non potest, non demit a desentione sit, ad quam sequi potest illa occisio, undE occisio illa
est inuoluntaria simpliciter . sciat insuper, se non teneri ad desistendum a moderata defensione sui, etiamsi praeuideat ex ea sequi posse mortem inuadentis, idque ob rationem sinpius allatam, quod ipse plus teneatur prouidere vitae propriae, quamyitae alienae. Obiicies, omne, quod licitum est sacere, licitum est intendere, Se vel-k ; undE cum licitum sit occidero inuasorem defindendo se cum moderamine inculpatae tutelae, videtur licitum, re velle occisionem illius, te intendere illam. Respondetur, quod eum dicitur licitum esse dcsendendo se occidere invaserem, sensus est, quod liceat actionem sui desensuam elicere, quae materialiter, sit etiam
occisio inuaseris , sed quod liceat
actionem elicere , quae pro eisectus maliter, sed ab eliciente intento habeat deissonem sui, deproestactu materialiter, seu non intento habeat occisionem, sed mortem inu dentis. Hinc actus voluntatis, quo
licitE intenditur huiusmodi actio, est actus, quo intenditur sola defenso,
alias omnes effectus praeter intenti nem agentis contingentes deberent
esse voliti ab agente;vndὰ ex eo quod licitum sit defindendo se in s uem modo praedicto, hoc est materialiter occidere, deduci non potest, nisi quod
liceat velle invaserem occidere materialiter , id est praeter intentionem, id autem non in intendere inuasoris occisionem, sed potius eam non int
Obiici etiam posset, quod licitumst optare malum temporale,aut mo
tem iniusti persecutoris , ac etiam ipsius inuadentis, ut ab iniusta vexa tione desistat,ergh & licitsi erit intendere morte iniusti inuaseris, dum ibium, defendendo se, occidit: Sed sactu respondetur licitum esse optare
mortem iniusti persecutoris, aut inti foris , non tamen, ut inserendam ab
ipso optante , sed a Deo, vel a Republica; hac autem ratione mors inua
soris non intenditur ab inuasb , ut medium ad conseruationem sui, quia non eligitur ab ipso optante o proin.
252쪽
α; a Raymundi Cardinalis Capilacchi
dh nee intenditur, sed optatur,ut ni dium eligendum a Deo, vel a Republica ad remouendum malum. Quia vero unus, Midem actus es quo invasus defendit seipsum ab inuadente, & quo inuadentem occidit, debet inuasus, cum se ab inuadente defendit, esse ita dispositus, ut intendat actum illum elicere, non quat nus esse potest occisio inuadentis,sed quatenus est defensio sui, seii debet actum illum elicere, quatenus habet pro effectu defensionem sui, non quatenus habet pro effectu occisionem inuadentis, etsi occisionem inuadentis sequuturam praeuideat. Rursus obi jciunt Aduersari,quod In praxi dissicilὸ appareat, quod aliquis vulnus lethale infligat alicui, &non intendat, nec velit illi tale vulnus infligere, ac proindὸ non velit
Respondetur ; quod sicut inuasus seipsum defendens , non debet, uti
iam diximus, intendere, aut velle inuasoris mortem, ita nec debet intentionem habere infligendi vulnus lethale, sed sollim intendere debet propriam defensionem, de hoc in praxi haud erit dissicile, si uti potest, ex duobus illis actionis defensuae eis ctibus, qui sunt sui defensio , & im
uasoris occisio,eum tantum intendat,
scilicet sui defensionem, quae scutest distincta ob occisione,& morte inuaseris, & sne hac dari potest, ita& sne hac potest intendi: Hac ratio.
ne Colonus, qui terram fodit ad eam - lendam, etiamsi sciat, se in eo Ioco facile inuenire posse thesaurum, commode intendere potest, & velle solam terrae culturam , ita ut
inuentio thesauri sit essectus per accidens, de pti ter eius intentionem etiamsi ab eo sit probabiliter, vel etiaeerto praevisa, iuxta ea, quae superius diximus. Idque in casu defensionis propriae magis apparet, quo quis seipsum defendens, dc imis i sui defensionem in invaserem via brans , non est certus, quod ictus vibratus , si lethalis, ta quod inuasi
mors ex eo sequutura illide hoc enita certus ese nequit, nisi sequuta inu
soris morte; nam tempore antec
denti, cum ictium vibrat, & si re i a lethalis sit, hoc tamen ictum vibram ii certum esse nequit, ac proindὶ
tempore illo mortem inuasoris ant
cedenti , capax est invasus ad non habendam intentionem occidendi inuasorem, & in ipsum lethales ictus vibrandi: nam incertitudo illa futurae mortis inuaseris, de lethalitatis ictus , iuuat ad hoc, quod inuasus de fendens se, possit non habere inten tionem ipsum occidendi Sc aliis haec intentio non est necessarid coniuncta cum intentione se defendendi; Quapropter cum eo tempore, quo icti exit E manibus inuasi erga inuasorem, nondum sit inflictum vulnus lethale, nec mors si illata, nec certus sit i uasus , quod per ictum illum in socris mors sit ponenda, benὸ potest habere intentionem selum se defendendi, non vero intentionem occidendi inuasorem. Inflicto vero lethali vulnere, de iam sequuta morte inuas ris ita rectificare potest invasus suam
mentem, ut non probet eius mor
tem , eiusque occisonem, sed probet tantum suam defensionem, de de illa gaudeat, de morte vero inuasi d trad
253쪽
liat;&actiorum per quam seipsum invasere defendit, probet, q-- defensio sit Lit , non qua fuit occisio inuaseris. enim actio, & sint sui defensio, M inuaseris occisio, debenὰ potest probari, ut desensio, non verb, ut est ocelsio. Nec inaudietum est in Scholis, quod eadem actio ex diuerso rejectu ponit esse bona , de
mala , de approbari secundum unam rationem, &mundum aliam rati nem improbari: Sla eadem crucifixio Christi, ut erat a Iudaeis ipsum crucifigentibus. impia erat, de grauissimum peccatum , ac Deicidium , ac detestanda; sed ut recipiebatur in Christo , & ab eo acceptabatur bona erat, de probanda. Et idem dicitur de actione, qua Martyres a Gentilibus cruciabantur; Sic igitur in casta nostro, potest optimh, qui inuas rem defindendo se occidit, gaudere de acti te illa qua invaserem occisdit, non qua occisio fuit , sed qua si ii sui defensio- Et ex his patet , quinam si sensi;
nostrae astertionis , cum dicimus,
quod liceat alicui defendendo se aliquem occidere,est enim sensis, quod liceat alicui eam actionem elicere, qua se defendat,etiamsi ad eam actionem sequatur mors inuasoris per a cidens , Se praeter intentionem se defendentis, & quod mors illa ei non imputetur ad culpam, eo quod liceat se ab iniusto inuasore defendere, &quod ab ea defensione csi moderamine inculpatae tutelae praetuta, non tenetur abstinere ad seruandam vitam alterius, ut dictum est. Diximus autem, quod liceat ali-
eui defendendo se aliquem occidere, hac enim loquedi sermula utitur Sanctus Thomas in titulo articuli, nam quaestionem excitat sub his verbis
d 1sentndose; dc respondet assirma 6 riam quaestio, & resolutio sub
his verbis. cocepta,rem melius expli cat, casualitate videlicet, & sertustare mortis inuasoris, quam si diceretur, quod liceat in defensonem propriae vitae inuasorem occidere; Cum enim dicitur , quod liceat alicui desindemdo se aliquem occidere, perlaec Ggnificatur, quod occisio illa accidat,
dum aliquis se defendit, seu defendendo se , ac proinde sit sortuita: sive o quis dicat, quod liceat in sui de-
sensionem aliquem occidere, videtur
sensus esse, quod liceat eligere, & o
dinare occisionem inuasoris, uti m
dium in sui defensionem, 5e conseruationem, idenim significare videtur
propositio illa in , vel ad ue quod fieri
non posse supra ostendimus Nec obstat, quod S. Thomas in
argumento, sed contra articuli sexti, quoianis 6 citi ex allata Exodi authoritate, concludat, quod occidere
aliquem prodestiasone vitae licitumst, nam Sanctus Doctor non semper in argumento, sed contra quaestionem soluit, nec iis formulis utitur, quibus quaestio soluenda est. Id enim praestat in corpore articuli. At aliquando in argumento , sed contra proposuit argumentum contrarium alijs a
gumentis, quae primo proposuit, deinde quaestionem in corpore seluit.
Quare cum in prioribus argumentis
authoritatem S. Augusti ni proposuisset, in qua sinugustinus asseruit, quod
non liceat pro conseruanda vita aggresis
254쪽
, o Raymundi Cardinalis Capi succhi
gressorem occidere , proposuit in a sumento sed contra Exodi authorietatem, in qua haberi videtur, quod liceat pro conseruanda vita aggress rem occidere: sed quaestionem postea soluit in corpore, de in solutionibus
argumentorum. Ad authoritates allatas ex S. Augustino. respondet S. Augustinum in eis velle, non esse licitum aggre rem ex intentione occidere, seu agpretaris occisionem intendere,
ει hanc intentionem designari per illam praepositionem Pro in verbis Augustini,cum ait, non licere pro his,
quae contemnenda sunt aggressorem occidere, quod scilicet non liceat intendere aggressoris occisonem. At vero in argumento, sed contra, ex illa aut horitate Exodi arguit, licitum esse defensione vitae aggressorem occidere, non ut sententiam stam Sanctus
Doctor ijs verbis exprimat, quibus explicanda erat, de postmodum explicat, sed utitur verbis contrariis verbis contentis in primis argumentis, ut quaestionem hine indὸ argumentis vallatam proponat, eadem postea in corpore, & in si lutionibus a Sumentorum , ut par est , solutu
Itaque iuxta S. Thomam cum dicitur, licitum esse pro defensione, aut conseruatione propitae vitae aggressorem occidere, sensus est, quod liceat ordinare , seu referre, ac eligere occi sonem aggrestaris, ut medium ordinatum ad conseruationem, vel defensionem propriae vitae, quod est occiasonem illam intendere, de hoc ego licitum negat S. Thomas idque etiam S. Augustinum negare dicit. QuarE in praesenti quaestione, non cut ea so mula usurpanda, qua dicatur, licitum
esse pro conseruatione, aut pro defensione propriae vitae aggressorem occidere, sed ea sermula usurpanda est, qua dicatur, quod licitum sit alicui, se defendendo aggressorem occi
Ex intentione licitum est stando in Iure Diuino sollim, & naturali o cidere hominem noxium Reipublicae,
quia homo est membrum Communitatis. Et idia sicut licitum est a scindere membrum corruptum, aenocens toti corpori, ita est licitum iure Diuino, & naturali hominem
perniciosum , te boni communis co ruptorε interficere,de est notu lumine naturae, quod maius bonum debet
praeserri minori bono ,& priuato b no publicum bonum. Tale aute homicidiu de iure nat rati, de Dinino est solii in c5missu Re, publieae, aut publicis Magistratibus,&Principibus,qui habent curam Re publicae, ut patet ex Paulo ad Rom.i3. Non sine cause gladium portat,
mindex est enim. At ex intentione occidere hominem semper est prohibitum homini
priuato , nunquam enim id licet. Non enim est commissa cura publici
boni defendendi, nisi publicis pese
senis, ergo nulli priuato sis authoriatate licet ex intentione occidere, Minui se minus licet homini priuato ex intentione occidere intuitu boni pruuati, ut ad defendendam vitam suculus, vel etiam sui ipsius. Omne aliud homicidium ex intemtione est prohibitum in praecepto, Non ocrides, seu publicae, seu priuatae personae, praeterquam in casu praemissis,
255쪽
nuta quando vita. alicuius propter Peccatum eius est petiticios . Reipublicae . Nam de homicidio non ex intentione , quale contingit , Cum quis defendit seipsitan, vel Rempublicam , est alia quaestio , dc ex moti uo naturali cognosci potest. Hinc nemo. potest interficere se silui, cum enim nemo si Iudex sui ipsius, neque habeat authoritatem pr se ipsum, nulli licebit se interfi-cςre , etiamsi dignus non esset, de perniciosse 1 Reipublicae. Rursus animaduertendum , quod desensio sui nedum consistit in repel-lςndo ictusAduersarij lauadenti edetiam. in infligendo oppositos. ictus inuadenti, ipsumque contrariis icti-bio impetendo: si enim inuadenad Hiere liolit ata impetendo licitum est inuaso ipsam ictibus directe impetere , dire se, inquam, non quia1r
cte intendere possit occisionem inu dentis, iam enim dimus, quod o cisio inuadentis nec directe, nec indirect potest licitὸ intendi sed dicimus, quod inuasus potest licit E ictiubus dilecte impetere inuadentem, hoc est , quod licitὶ posit inuadentem petere ictibus dilectὸ physcὸ in combpus ipsius tendentibus, seu quod lic,
te possit elicere actum externum,quo
smul,&semel se defendat,&inua. dentem directe imperat; Neque enim. dum inuasus iam videt veris mile periculum vitae sibi imniinere expectare tenetur, quod prilis sibi ab Aggressore vulnus infligatur, sed tuta eou- scientiam ectere potest Aggrestarem desistere nolentem ; ita tamen, Vt in
hoc ipse actu, quo Aggressorem duxecie impetit, non intendat ipsum impetere sed solum se defendere, idque insuper siciat cum. moderamianet inculpatae tutela Vnde non est quaestio de occisio . ne indirecta, qualis est, cum quis defendendo se ipsum , α inuadentis ictus 'reijciendo , inuadens ex seipso
in ensem inuasi irruens, occidatur; tunc enim inuasus. inuadentem dire ctε non occideret vi inuasu seipsum occideret, temeia in ensem inuasi irruens . In hac enim occisone nulla est dissicultas, quod nulla interueniat lpa inuasi, de hac occisioire nulta unquam. mora est quaestio inter
Dissiculta igitur est de occisione directa , An videlicet alicui liceat occidere directὶ inuasorem defendendo propriam vitam, hoc est, an liceat per actum direct tendentem ad occisionem aliquem occidere , vibrando directE ensem eiusque ictum in i uas em defendendo. proeriam. vii
De hac igitur directa occisiotae lorquendo, dicimus licitum esse directEoccidere in uasorem desendendo propriam vitam, non quidem intende do inuasoris occisonem, sed suam sui defensorium , itaui etiamst inua sis. imperat direm inuasorem Perictum ad eius necem tendentem dc praeuideat inuasorem per i lem ictum se te occide dum , non intcndat i men illius occisi
256쪽
1 is et Raymundi Cardinalis Capi succhi
In quo consistat moderamen incitipatae
muni faciat, quantum praecisὸ est necessarium in defensione, & consese Datione propriae vitae, de non plus, ita ut in vi, seu violentia non sit exiscessus, & non plus faciat cum se defendit, quam sit necessarium ad m, radum malum, quod sibi intentatur.
Vnde S. Thomas ait, qubd si aliquis
ad defendeodam propriam vitam,
viatur maiori violentia, quam oportet , erit illicitum; quia tunc non esset proprie vim vi repellere, sed potius vim inserre, quod non licet. Vbi notandum, quod S. Thomas non dicit, esse illicitum maiore desensione tuti, quam oporteat ad se defendeta dum, sed ait, esse illicitum uti maiori violentia, quam oporteat: si quis enim se defendat non impetendo in-Nasorem , ex quo possit esse perici, tum vulnerandi,vel occidendi ipsum sed obiiciendo aliquod obstaculum
Parietis , ostii, vel armorum, aut rei cuiusuis alterius, quo hostiles ictus, vel arceat, vel auertat, parum refert sit ne maior desenso, quam oporteat, dummodo non adhibeatur maior vis,
quam sit necesiaria; supponit enim licitum esse adhibere vim, quia vim vi repellere licet 1 sed ait vim, seu
violentiam non debere esse maiorem, quam oporteat ad defensionem propriae vitae , itaut si ad defensionem propriae vitae, si necessarium imped ire ictum asfretaris etiam per inflictionem oppositorum ictuum in i sum etiam laethalium , si hoc fieri potest infligendo illi unum vulnus, non infligat illi plura vulnera, vel si id fieri potest per vulnus non adeo graue , non sat per vulnus nimis
Praeterea secundum aliquos requia ritur aliqua paritas in armis, vel sabiem, quod non sit inter arma in adentis, ta inuas disparitas notabilis, qualis esset si inuadens percuteret pii gno, de inuasiis se defenderet pugimne, vel si inuadens aggrederetur est: dio, aut pugione, &inuasi de dei et se archi busio. Vlterius requuritur , quod defensio fiat in actuali conflictu, & aggressione, de quod occisio sit ad defensione At Cardinalis de Lugo de iustitia,
mitire t . I. dout. 6. m a s r. cum Molina ait, regulam se uandam tam in externo, quam in foro interno, sumendam non esis ex potentioribus , vel non potentiori biis armis inuasi , 5e inuasbris, vel ex usu armorum ad occidendum imuasorem, qui sine armis aggreditur ;sed sumendam esse ex necessitate;' test enim aliquis armis indigere, ut
se defendat ab aliquo potentiori inermi, & quis dicat, puerum, vel sco. nam non posse ferro uti ad dest
dendum se a viro, qui eos manibus velit suis are
ris nomine intelligem diis sit.
257쪽
gressoris , cum zicitur licitum esse iniustum aggressorem, se defendendo , occidere. Et dicendum est iniusti aggrelibris nomine venire quamcumque personam iniustξ aggredientem , si v E priuatam , suὸ publicam, suὸ subditum, siue Superiorem, seu Principem, siuE silium, siuὸ parentem , sue Clericum, seii Religiosum,
siue Saecularem , siue cuiuscumque gradus, & conditionis existentem, qui priuate, aut ex odio priuato, &non publica authoritate, ac proindE iniustὸ inuadat, nisi fortὰ cum ageretur de oecisione Superioris, seu Principis, ex cuius occitione magnum alia quod damnum sequuturum esset in Republica ; nam si damnum illud
certum non esset, etiamsi timeretur
damnum, non videtur quod propter damnum non certum, sed dubium , aut probabile Reipublicae, debeat in nocens iniustam mortem subire.
materialiter. SVnt in his difficultates aliquae
breuiter expediendae, & pri mo, disticultas occurrit de inuadente iniustὸ materialiter, id eis, de illo, qui absque sufficienti notitia, vel libertate alium invadit,qualis esset amens, vel ebrius, aut puer, aut qui inuincibili ignorantia laborans, putat se teneri ad alium o .cidendum. Ex eo autem dicitur inuasor iniustus materialiter , quia licet ipse non peccet ii uadendo, infert tamen realiter damnum indebitum , vel saltem modo
indebito, ac proinde si non inserat iniustum formale , inseri iniustum materiale. De hoe igitur est dissicultas, an talem invaserem possit inuasus defendendo se occidere. Et assim maliue respondendum est, nam qui Lque ius habet conseruandi propriam vitam contra quemcumque iniustum inua rem, ac proinde etiamsi inuasor non peccet inuadendo, quia tamen iniuste invadit, inuasus ius habet seipsum contra ipsum defendendi . Cardinalis de Lugo excipit casum
quando constat ebrium, vel phreneticum esse in statu peccati mortalis, 1 quo post phrenesim, vel ebrietatem poterit resurgere; e contra vero moraliter credas te esse in statu gratiae; quia tunc verὸ non potest proximus sibi consulere, de subuenire in illa extrema necessitate, de periculo certo aeternae damnationis, nisi tu vitam propriam exponas pro eius remedio.
Hic tamen casus, inquit, de Lugo, rartissimus erit, quod constet illum esse in statu peccati iob quod inaete num damnandus sit. Sed adhue in huiusmodi euentis licitὸ posse inuasum contra tales inuasores,propriam vitam, cum moder mine inculpatae tutelae, usque ad necem inuadentis defendere , sentit Frantiscus Amicus tom. s. disp. 3 λhIl. 2. num. 8 q. & rationem reddit, quia non est mihi certum, an talis inuasor sit alias vitam aeternam consecuturus, etiamsi tunc non occidatura nec est mihi certum an ego sim in
gratia Dei; cum his autem dubiis
certam mortem oppetere non teneor.
Adde ebrium inuasorem fuisse in curupa , qui se in huiusmodi angustias eoniecit. Vnde sibi imputare debet.
258쪽
α RV m di Cardinalis Capi succhi
Nec dς amente ad rempus certum est, ill uin ad istipsum Guςrsurum amentortem , ςtiamsi nunc illam euadat. . Oxterum si mihi certum seret mora. liter , bc me moriturυm in gratia, de in uasorem aliquando Vitam aeternam consccuturum , omnino lege charitatis obligarer, permittere mς occidi potius, quam Occidero; non tamen peccarem contra Iustitiam secus ciendo, nec tenerer ad damna resar. cienda. Hac Aiuiiuus.
De inuasio, qui alicui inua- dendi occasionem dedit.
uadente alium, qui sua culpa an vaditur, seu qui causam occasionemque dedit, ut inuadςretur, an
videt licet talem inuadens dicendus sit inivsvi invasor, scit aggressior; ita ut is, qui sua culpa invaditur, possit
se defendere etiam cum occisone inuasorii: Nasirmative respondetur . Ratio est, quia is, qui sua culpa invaditur poteli se tueri etiam occidendo inuasis rem, quando non est aliud remedium euadendi; Quamuis autem ille, qui sua culpa invaditur pec cet faciendo id, quod a sit, iniuste
tamen in uaditur, cum inuλsor no habeat ius ipsum occidendi, ergo inuasus potest se tueri etiam occidendo inuasorem. Ita BRnne. z. λ q,6 a t. 7. Sylvius ivim quaesita a. Pe
alios asserentes, quod licitum sit se
defendendo occidere inuasorem, prae-tςrquam quando i. , qui invaditur dedit culpabilem causim aggressi, i ,
qualem dat adulter Marito in adest rio deprehensus, ta ille, qui alterutra lacessuit conuicth, ut se aggreder tur . Aiffertur pro eadem sententia etiam Mattinus Nauarrus insonuali c. I s. num. 7. Sed Sylvius secundam fec-d r. 64. a D 7. q Ν-tst r. Obseruat, quod Nauarrus ibi dicit, eiusmodi adulterum, esse homicidam quoad irregularitatem.C x-
rerum , si quis ita per stiam culpatri daret causam aggressionis, ut iussi)posset in uadi, peccaret se defendm-do , de occidendo, quia non licet o cidere iussum aggresserem. Vei mnunquam dicitur iustus aggressoriqui nomine priuato aggreditur; & adulter ex iniuria, quam facit Martio per adulterium non amittit ius naturale de defendenda propria Vita, neque Maritus ex iniuria illa sbi illata acquirit ius inuasorem intersciendi.
Et confirmatur, nam ius conser
uandi propi iam vitam non sundatur in eo, quud quis non sua culpa inua. datur, sed in eo, quod quisque ius
habet conseruandi sisam vitam con tra quemcumque, qui non invadit publica aut horitate, ergo sue ipse in uasus dederit, vel non dederit causa in , dum priuata aut horitate invaditur , semper ius habet a natura se contra talem inuasorem defendendi. Obseruat tamen Pannes, quod si adulter, vel lacesitor praevidit perbcula morti. suturq exactione propria, peccat certὰ peccato homicidii in corde suo, quando tale periculum praeuidens, ni bilominus statuit se iuillo constituere. At vero pollea is ipso pcriculo positus non amittit ius
259쪽
se defendendi, immis tunc illi est maior ratio se defendendi; donee d leat de peccato , quod non est ita s cile in illo conflictu , perturirati
ne animi. Idem ius conseruandi vitam habent Malefactores contra eos , qui priuata authoritate ipsos inuadunt,
qui proinde aggressores iniusti dicendi sunt ; unde potest publicus malefactor defendendo suam vitam aggressorem occidere ante latam sententiam, & publicam potestatem occidendi factam; nam iure vitam suam possidet, proinde iure potest illatria contra quemcumque iniustum ag-sreisorem tueri.
Quaenam fuerit S. Augustini de Invaseris occisione sententia.
ΡLures propter aliqua loca, quae
mox adducemus putarunt Sanctum Augustinum negasse esse licitu
cidere in uasorem etiam cum moderamine inculpatae tutelae, quorum
nonnulli S. Augustini aut horitate ma. ti eamdem sententiam subscripsere, vel saltem probabilem existimarunt. Hi sunt Augustinus rri plius Augustinianus in lib. d. 'tesate Ectasiastica Tostatus in c. Io 9. VasqueZ cap. 2. de re 't. dub.6.num. I 8. Augustinum eam
sententiam sequutum Lisse aflirmat, quam, inquit, quidam ex Canonistis ampletiuntur, Molina disput. 3.num. 3. ait, vehemens suspicio es Augustinum eius fuisse sententia . Idem pro errore Sancto Augustino tribuit Adamus cap. 3 .lag. 3 8 3.
Loca vero S. Augustini, quae sententia hanc videntur exprimere, sunt sequentia: Primus locus est lib. I. delibera arbitrio ubi disputat, possisne citra culpam interficillus sirrue 3,mes insidiar νβa is , siue pro mira, siue pro ιbertate, siue pro pudicitur,de postquam dixit, lege Romana grassitores posse impune occidi, dum vitam alteri stricto mucrone auferre tentant, ait; Legem quidem non reprehendo,quatalis permittit interfici, sed qu4 pactosai d fendam, qui interficiunt, non ιu
Et rursus in eodem eap.sic ait. Legem quidem satis video esse munitam contra huiuscemodi accusetionem, quae meo ρ' lo, quem regre, minori Ius mal faἴtis, ne maiora committeremur, dedit licentiam; musto emni mitius V, eum squi alienin vita in latur , quam eum , qui suam tuetur , occidi . Ibi autem quaerit: Vtrum homines, quibus ciuiatis leges inuaseris occisiosem premit:.unt, aliqua vehementiore, acsecretissima le
ge teneantur tales non occidere.
Rursus eodem cap. haec ait S. Doctor . Quomodo apud Guinam proui-dεutiam a peccato tiberi sunt, qui pro his rebus, quas eo utemni oportet hum na caed/ polluti sunt Eas autem res dicit esse eontemnendas, quas homines inu: ti amittere possi int. Horum autem praecipuum est vita corporalis, ergo iuxta Augustinum pro consem uanda vita colporali,nulli licitum est, hominem occidere. Praeterea epist. Is . ad Pulticolam, sic ait . De Occideudis hominibus, ab eis quisquam occidatur, non mihi placet co bum, nisi forte sit miles , aut publica suactione teneatur, ut non pro se
260쪽
RV mundi Cardinalis Capi succhi
hoc faciat, sedpro a*s accepta legitima potestate, si eius congruat perfna. Dicendum tamen est S. Augustinum communem , de veram sententiam perpetuo docuisse, quod scilicet inuaso liceat inuasorem se defendendo cum moderamine inculpatae tutelae occidere, de ab hac sententia nunquam recessiste . Ita clarὸ ostendit Henricus Norius Augi illinianus indici,s Augustinianis f. s. ex his, quae Sanctus Augustiniis habet remqquaest. 8 q. in Excdum. Ibi enim S. Doctor docet, quod in dubio, An sur me velit occidere possum iuxta legem itinam citra peccatum homicidij
illum occidere, potiori iure eumdem potero interficere , si certam mihi mortem stricto mucrone intentet mecenim sus est dicere, Deum permisisse peccatum , de veluti lata lege nomina probasse ; etenim licet lex illa lata esset ad firmandam ciuilem Rempublicam Hebraeorum , patet tamen Diuinam voluntatem permisisse homicidium , uti permisere mundani Legislatores, bc sicut occidens inua.
sorem non agit contra voluntatenia Legislatoris ciuilis, ita neque contra Legislatoris Dei voluntatem agere dicendus est. Haec Norius .
Ibi autem ad illa Exodi verba . Si os ingens fur domum , siue s odior
fuerit inuentus, m accepto vulnere me tuus fuerit, percusor non erit reus sanguinis, quod si orto Sole Defecerit , ha-micidium perpetrauit, Eri e morietur.
Ibi enim S. Augustinus )isparitatem assignat, cur nocturnus fur citra homicidium interfici possit, non vero diurnus, ita inquiens . Inteliigitur ergo tunc non pertinere ad homicidium si Iurnocturnus orat litur , si autem dure1 inpertinere me. poterat quippe discerni; quod ad furandum , non ad occidendum venisset,i ideo non de rei occidi. Hoem in ligidus antiquis secularibus Tadi. Aquit. l. q. Euibus tam n ista est a
liquior , inuenitur, nempe occidi nocturi num furem quoquo modo, diurnum au
tem si secum telo defenderit, iam enim plus esit quam fur . Haec Sanctus Au
gustinus . t Ex quibus constat illum in ea esse sententia, ut censeat licitum esse ab eui defendendo propriam vitam inuti rem iniustum occidere, squidem de furem nocturnum occidere licitum esse dicit in dubio, an fur me velit oc
Ad loca verb eiusdem Augustini a principio allata, in quibus videtur
oppositum sentire, variae ab Authoribus adhibentur expositiones. Nani
aliqui volunt S. Augustinum solum
velle non esse licitum praeuenire u lentem occidere ipsum occidendo. iniae intelligentia videtur congruere authoritati allatae ex epistola ad Publicolam: nam Publicola quaesuit ab August. Primo; Utrum quis iuste se interficere matii, ne ipsi alios occiderenes Et respondet, quod non, nisi sit miles, vel puellas, qui ficiat non pro se, sed pro utilitate aliorum i dcc. oc
cidere autem malos, ne ipsi alios o cidant, est malos praeuenire occidedo.
Alij volunt quod S. Augustiniis
loquatur de eo, qui absque moderamine inculpatae tutelet inuasorem O cidit .
Alij dicunt Augustinum loqui de
illis, qui ex liuore, odio, aut vindicta inuadentem occidunt. Notius