장음표시 사용
271쪽
lose uiuasorem directὶ occideremon Augustinum pro communi sententia esse solum multorum modernotum, stare,&alios Patres nullatenus a com-l ut ait Aegydius Gabristis, sed esseta muni sementia recedere,vt iam osten generaliter omnium Theologorum, sum est. QuarE immerito opimo ii cum suo Principe Diuo Thoma, A sans licitum esse alicui defendendo omnium Iuristarum ,& pro ea stare . se inuasorem directὰ occidere, inter omnia iura, de ius ipsum natural : opiniones tutiores ab eodem aegreto Nec pro sententia opposita stare. recensetur. D. Ausuilinum , aut alios Patrςs,sed
Vtrum liceat alicui futurum Aggres reni praeuenire illum occidendo.
Vtuti Aggrestaris subse idente illud instans , pro quo
nomine ille hic dicitur esse suturum , undὸ futurum intelligendus est, distinguitur 1 re praesenti in hoc, qui dispositus est, quod haec dicit exilientiam de praeae expeditus ad senti, illud vero connotat negationem praedictae exilientiae in seipso habitae in eo initanti, in quo dicitur esse futurum . A re vero praecia possibili secernitur in hye, quod postibile, ut tale, non est determinatum ad hoc, sit in seipso in aliquo certo, & determinato tenipore; Dictum est autem illud etiam dici suturum, quod
habet determinationem in suis causis aggrediendum, et si de facto nonag-
gredietur Nam de illo, qui supponitur, quod certo aggredietur, cum veriscari nequeat, quod non aggre- dietur, cum contradictoria veriti ita ut
. nequeant,nugatora quaereretur,utru
liceret illum praeuenire. Igitur futuri aegressoris nomine, ille intelligitur,
qui dispositus est, ac expeditus ad ag- ad hoc, ut sit in aliquo determinato grediendum, se in proposito aggre- tempore &c. Non vero selum id, disiadi permanet. Hic enim vere dia quod erit in aliquo determinato terim citu aggressor futurus. Nam sutu- pore: quia ad rationem suturi satis rum non solum est, quod erit, scd est , dc requiritur illud prius. Vndὰ etiam, ut communiter dicitur a Phlia Aristotiles a. de Generat. Text. 6 .losophis, ac Theologis , suturum est, dixit, quod urumi qms inc/dere, nos id, quod habet determinationem tria incidet. Γt Thou as p. I. q. I'. suis causis ad hoc , ut sit in aliquo de- art. 7. ad secundum, inquit: Mutia
terminato tempore , aut dinatione Iuni netirtute, scientia, in volun-
272쪽
αsa Raymundi Cardinalis Capillucchi
rue D na , quae non continentu sub ordine o Misarum ris um , icu, esu jiit m Laetari, 'ν aliquis respiciens ad caisa; tu riores dicere poterat , La- et ui non resur et , respiciens mero ad ausam ima in Diui uim , poterat dicere Liet arus σφι t. Et mirumque ίo
i tum Deus vult , scili i , quod aliquid' udoque sit futura fecundum catι- am infriorem , qu Omm non est δε- iurum fecundum causam superiorem, et e conora: Ideni dicit de veritate
. stimonium illud, quod est Aristotelis nurer adductum, inquit: h undior se dici esse futurum , non solum em , c, quod uta erit, quia ita ordina-itim ea in causis uis, ut sic sitfuturum. Aio fuim Mea cur dicit , iste fanabitur, m, i iur , ct si a ter contingat, fu, fusum dixit , e enim tunc uturum erat ex ordine causarum , quo tamen p bile est impediri, o tunc quo
urum erat, confeJur iter non erit . turum . Vnue Philosophus. dicit in a. degeneration , uturus quis ince- ere , n u incedet. In re nostra igitur
futurus Aggressor, de quo quaerimus y trum liaeat illum praeuenire, liciturale, qui exterius, & interi u dispositus es: ad aggrediendum. a tem quae illo inter D'ciores, utrum liceat praeuenire inimicum, ill imque priusquam aggrediatur occi
In qua re aliqui volunt licitum es se inimicum praeuenire , ipsumque occidere, quando ille aliquid egerit , Mael agat, quod cunsiri posit aggres- sio, vel aggressionis inchoatio. C i-ju lura alterui tur exesi pla, Prii'um est. si quis in Oppidulo,
vel domo aliqua conclusus , undE nullui, pate i effugium, sed necesiὰ sit ei transire per manus inimici ipsum expectantis, ut interficiat. Secundum est, si uxor in eodem cubiculo c6nclusa deprehendat pii - sionem sub ceruicali, certoque sciat, quod pei eum sit a Marito interfi-
mulo , qui te sint absque ullo dubio thterfecturi, nisi tu ipse illum prius
quam aduenerint, interficias. Quartum. Si quis Dissis crini i-bus apud Iudicem agat in mort a terius, nequς alias sit spes ei si ijj quam per mortem talis accusatoris, ut falsoriam Testium. In primo casu licitum esse inimicum pr. aeuenire, ipsumque occidere tradunt Dominicus Soto lib. de I
sitia, iure quaest. I. an. 8. de non-
nulli alio. Ite in secundo casu licitu esse as
iure disp. ia.& speculative hanc sententiam probabilem putat restius u . 8. num. 07. valde probabilem Bonacina et . d restitutiq. Ut
E L I. punct. 9. num. T. canaque ani plectuntur alij recentiores,&alij quos congerit Diana par. s. tract. de homicidio resolui. 7. Famdemque senter tiam nonnullis argumentis probat
Cardinalis de Lugo tom i. de Iu ilitia, . tu e d p. t o. feci 7. num. Is .m seque i. qiua uiuis in fine addat ; quod in praxi vix po eli occurrere casus, in quo
273쪽
quo sit necessirium, & Iicitum. ca-.lumniatorem occidere
At in quaestione, utrum liceat iniani cum praeuerum tria dicit Cardinoli de Lugofct. citi in m. 16. Primum, non esie licitam praeuentionem, quando ille. alius. no dum decreuit te occidere, scis tamen, quod cras decerne vel ex certa reum latione, vel coniecturis humano m
do certis., quia scis cras habiturum. notitiam de ostensi aliqua a te illi irrogata, v. g. de tuo adulterio, de ab tenta eius natura, & ingenio, certum. moraliter est, quod volet se vindic re, nec eius manus. poteris effigere..
In his casibus, inquit de Lugo, non licet praeuenire, quia verE adhuc est innocens, nec coepit de hoc cogitare: Vndὶ nonnisi tyrannicE secerunt aliqui Principes, qui leguntur tentasse occidere infantes, quos ex oraculis, . vel praedictionibus nouerat Regnum usurpaturos: Ossensa enim sutura, dum causa nullo modo posita es non dat ius se defendςndi ab eo, qui nihil adhuc contra se machinatur. Secundum, quod de Lugo ait, est.. Certum videri, non requiri, quod itule iam imaeperit te laedere; nam defenso inquit, non estinordine ad os . sensim factam, sed ad impediendam suturam, ne fiat : Quare si iam praeparauit arma, vel quid aliud fecerit ad exequendum. decretum te occidendi Liam incepit te inuadere, Scpotes in defendere. Sic Rex ceribstiens, alium Regem adornasse classem , vel praeparare exercitum , ut eum inuadat, potest praeuenire, Ut eius causam impediat, quia iam aduersarius incepit ostendere,dum cO tra eum necessaria disposuit,. ut laedat.
Tertium. odsi ad defensionem. cun detrimento aduersarii sessicit ut videtur suscere) quod decreuit te occidere,idque aliquibus amicis cum fidenter inani sestauit,sufficeret etiam decretum meia internum h bere, des tibi ex Dei. reuelatione, Vet ali M. via constaret; quia per illam manifestationem amico sectam non si inuasor , sed solum est manifestatio inuasonis, vel decreti inuadendi , ergo
non magis inuaderis. in uno casu, quam. in alio. Re tamen vera it utroque inuaderis aliquo modo, quia iam l. lese incςpit mouere ad laedendum e primus enim , dc praecipuus. motus est , quo. voluntas se ipsim mouet, & proseri sententiam contrate, quia iam posuit primum principium, Mimperium totius exequutiois
nis subsequentis,quod est principium totius belli inius εἶ, quod tibi infe
Et addit. Quod licet ad poenam x Iudice, vel a lege humana infligendam non sussciat delfinum internum, milia Iudex humanus attendit solum. ad regula pictumanam, & visibilenta, de ideo non potest. de merὰ internis iudicare, eaud punire, quia sunt extra sphoeram suae iurisdictionis, & sui
finis; ad defensionem tamen procurandam, sufficit voluntas esicax Aduersarii de te occidendo quia ius, quod iure naturae habes ad te defendendum, non est ad puniendum inam licet ille alius non peccet,quia amens est, potes te iure naturali defendere ;sed. ordinatur omnino. ad defensio
nem tuam: Defendere autem non A.
274쪽
α 6 o Raymundi Cardinalis Capi succhi
est propriὸ loquendo aduersus eum , qui te laedit haec enim prout sic erit vindicta ted aduersus eum, qui
tela dere vult. Solum ergo respicit voluntatem laedendi, ut possis te defendere, & impedire effectum: siue ergb voluntas illa interna manifestetur per signum externum, siuὸ per reuelationem Dei, iam datur totum id contra quod ius naturale te armat ad defensionem tuam, nempὸ Voluntas esticax te laedendi. Nec reseri, quod non dicendus sit inuaser extemnus: defensio enim, re ius ad ipsam
non magis oritur ex actu externo, quam ex interno inuasionis, cui uterque actus constituat te in aequali
periculo, a quo nonnis per tale in dium effugere non poteris. Hinc inseri, quid dicendum si, quando scis aliquem petere tuam vitam, dc convenisse cum aliis, ut te ex insidijs occidat, quas aliter effag re non poteris, niti illum, qui perassassinos te vult delere,interfici cures. Et poli relat m Bannesij sententiam amrmantem ait , id etiam Lessum assirmare, quando periculum si iam praesens, ut si actu mandet, vel suadeat famulo, vel sicario, ut te occidat ; Parum enim refert, inquit de Lugo, quod per se, vel per alium inuaderet: α hanc sententiam ipse non reprobat. Si vero periculum esset longinquum, ut si coniurauit in tuam necem, iamque cum sicanis egit, ut opportunitatem quaerant te occiden. di, ait, Lessum non probare eam doctrinam in praxi propter periculum abusus, de quia perrarum est, ut non semper suppetat alia ratio mortis euadendae. Addit tamen de Lugo, casum illum etsi rarum, non tamen metaphysicum esse, & se non credere naturale ius homines absque remedio reliquit se aduersus iniquissimos aggres res. Et concludit, M linam uniuersaliter docere, fas cisa interficere eum, qui nos interficere decreuit,quando aliter non patet via, graue periculum euad .ndi , quod nobis ex illo decreto imminet. Per quod Cardinalis de Lugo videtur imclinare in eamdem sententiam.
Pro quaesionis resolutiori iti ASSERTIO UNICA. In nullo ex praedictis casibus , aut consimilibus , immo nunquam , licitum est alicui inimicum
ille aliquid egerit, aut agat in ordine ad aggre sionem, si actu, oc physice personam alterius in actuali conflictu non aggrediatur, seu non inu
R Axio est. Qitia quicquid ali
quis agat, aut egerit ad alium inuadendum, nisi actu illum aggrediatur , & inuadat in actuali conii ictu non est verE, & proprie inuaser, sed aggrestar, nec actiones illae sunt verae inuasiones, aut aggres Itones, immo nulla ex illis actionibus est aggresti nis inchoatio. Aggrestio enim, seu in uaso tunc contingit , cum quis actua
275쪽
actu , se physic agit in personam alicuius, ipsique vim physi es insere, Minchoatio aggrestionis est huiusmodi actionum inchoatio; lura vero no permittunt, quod ab tuis ali uin virepellat, nisi cum ille per vim physicam actu agit, vel agere incipit in alterius personam, cu in illa actu condiagendo, eamq; ad ualiter per seipsum, vel armis impetendo, Et hoc pacto Doctorcs communiter intelligunt illud, quod iure naturae vim vi repellere liceat, in actuali scit et conflictu,
di constat cap. a. de homicidio, ubi dicitur, quamuis vim virepellere omnes leges, rura remittant; idque delerefri cum moderamine IN culpatae tureia, non adsumendam Vndidiam, sed ad iniuriam propulsendam. Certum est autem, quod vis alicui non insertur, nisi cum agitur physcὰ in eius personam, te iniuriam non propulsari, nisi quando actu insertur. Et cap. si vero de senti excomm. di. citur : Si CD itum et im di isse entem vi quis repellat, et I iadat, non deserprapter soc ad Si d in Aps.licam transemuti, si incontin/nti mim mi repellat.
Cum vim mi repelleνe omnes leges omniaque iura permittant. Vbi etiam dicitur secundum iura licitum esse vim vi repellere, si incontinenti vim vi quis repellat, quod quidem non fit, nisi cum actu, & physicὰ infertur vis in perlbnam alicuius. Vndὰ supponitur uti necessarium ad licitam de- sensionem, ut vis sit illata; certum est amem, quod vis non insertur, nisi cum invaditur physicὸ persona. vn-dὰ re vera actio, qua quis agit in eum, qui adhuc personaliter non laesit, nec laedere incepit, non est defensio, sed aggressio, haec autem non est licita De quarto easu, in quo iuxta Authores praedictos licitum est occidere illum, qui falsis crimin . tionibus apud Iudicem agit in morte n alterius, si
non sit alia spes ei fugit nisi per mortem accusatoris , aut salsorum T stium,notandum est opinionem istant damnatam fuisse in decreto Alexam
dri Septimi Summi Pontificis a
Septembris i 661. nam inter propositiones in eo decreto damnatas, de-eima octaua haec est Licet in te sic refulsum ac usta em , fisos testes , ac
etiam iudicem . qua iniqua cert. immi
nocens damnum euitare Haec autem
propositio est illa , qua ii in quarto
casu docent pr edicti Autho es. Immb in damnatione huius propositionis videntur aliquo pacto damnatae reliquae proposition 's de praeuentione inimici in reliquis casibus. recensitis, N in quocumque alio casu, Nam& falsius accusator,& falsi testes, iam aliquid egerunt aduersiiS. aecusatum, illum falso accusando, de contra eum testificando apud ludicem , 5c Iudex ipse aliquid contra accusatum es sie iupponitur, processim
stilici t, de alia necessaria ad sententiam serendam, quae propter hoc imminere dicitur; & tameia damnat est opinio, quae asserit licitum ei le t
les accusatores , & testes, talemque Iudicem occidere, etiam antequam,
iniquam sententiam serat, de accusatum morti tradat , ergo iuxta haec non est licitum inimicum praeuenire , de occidere, etiamsi aliquid egerit in ordine ad aggressionem alterius. Nec ea, quae pro contraria sententia
276쪽
α 6 α Raymundi Cardinalis Capi succhi
tia ass)n Cardinalis de Lugo sunt alia
cuius momenti. Nam quod ait i certum videri, non requiri, quod illo iam inceperit te laedere , eo quod defensio non sit in ordine ad ostensania factam,sed ad impediendam futuram, ne sat, de hinc si iam praeparauit arma , vel quid aliud secit ad exequendum decretum te occidendi, una incepit te inuadere, di potes te destia-dere , est salsum: nam dicendum est potius, oppositum certum esse. Nam
ut quis ab alio se defindat, debet vim pati ab illo, ut constat ex dictis, ac proindὰ requiritur, quod ille iam imcet rit te laedere ; Non enim potest quis pati vim ab aliquo , nisi ille incipiat cum laedere. Nec verum est de-Dnsonem esse in ordine ad impedie dam offensa in suturam et nam ex ipsuterminis patet, id falsum esse; dest so enim dicitur per ordinem ad osse sonem,& cum desensio si in actu,M cons stat in actu secundo, respicit vecorrelatiuum ossensionem actualeati,
de praesentem, & in actu secundo positam, alias d findens se ipsum noci desenderet se ab offendente, sed apta parante se ad offendendum , de actio illa non esset defenso, sed aggressio . Quare licet desensio non sit in ordine ad of&nsam factam,& completam, est tamen in ordine ad ossin sam inceptam; offensio autem non dicitur incepta, nisi cum pei solia in se, aut in suis bonis offenditur, ac
proindὸ falsum est, quod qui praeparauit arma , vel quid aliud fecit ad
exequendum decretum te occidendi, iam inceperit te inuadere, de posse te
ab illo defendere. Explicatur magis hoc ipsum , Meonfirmatur assertio nostra contra
Cardinalem de Lugo. Nam dese so est ad repellendam offensionen , quae actu, & praesentialiter fat, non ad impedis cun offensionem sut ram; nullus enim dicitur se defende
re ab eo, a quo nondum ostend tur,
sed essendendus est; Hallucinatio a tem Cardinalis de Lugo contingit ex eo, quod non distinguat nisi ossen. sionem factam , & saturam , cum praeter has offensiones ponenda st os sensio , quae incepit, & continuatur in aliquem ; haec enim est offensi illa,
a qua quis defendit seipsum , ita visi sit a persona priuata, possit ofsensus
se ab ea desendere, etiam cum osset dentis occisione, si hac via, de ito alia necem sibi intentatam possit euadere. Nec iuste quis potest diei illu triin persona, aut in eius bonis offendore, qui eum in his nondum laesit,&si laedere decreuerit, de necessaria ad lisione praeparauerit; undὰ no distinguit de Luso laesione, & ostensam futura a praesenti,cu tamen haec distinguem da snt, & uti distincta attendend , Quis enim dicet praeparationem ad laesionem, esse laesionem si praeparan
se ad laedendum nondum laesit, de
adhuc posta praeparatione ad laedendum potest mutare sententiam , &non laederes are scut contra aequibtatem est, ut ix laedatur, qui nondum laesit, ita contra aequitatem est, ut is omniatur,& laedatur, qui decreuit laedere , de praeparauit necessaria ad lassionem, si nondum realiter laesit. Potest quidem is, quem aliquis ostendere decreuit, & contra quem in iucus praeparauit necessaria ad offen-
cindum, praeparare seipsum ad de-
277쪽
sentionem, seque ipsum munire, ne ab aduerserio offendatur; sed nis ' pote i aduersarium nondum offen- dentem offendere . Sic salio addit de Lugo, quod Rex certo sciens alium Regem adornasse classem, vel praeparare exercitum, ut eum inuadat, pos- sit praeuenire, ut eius causam imp diat , quia iani aduersarius incepit oia
fendere, dum contra eum neccisana,
disposuit, vi laedat; salso, inquam, haec addit de Lugo, nam si Rex ille nondu ά Rege aduersario sit laesus in se, vel in suis bonis, aut in suis subdit s, neque aliqua iniuria si affectias, non potest illum praeuenire laedendo, cum ille nondum laeserit, sed nec laedere caeperit. Hinc Theologi communiter docent, causam iussam ad bellandum unam tantum ei te, scilicet iniuriam illatam, nec res attam; de ratio est, quia bellum iustum ossensuum eis ad iustam vindictam, adiatisfactionem de hostibus capienda :sed i ulla vindicia esse non potes , ubi vel nulla praece it iniuria, vel si prae: cessit, eis iussicienter reparata. Vn- de Auguilinus 1 o. Iosue , ait, tu tabem flent ii rim i , quae et
Usu tur iniurias, ligens, mel Ciuitu
cyuda est, vel vindicare Aetl xerit, quod afui, improbe fictum hi, mi reduere, quo p r iniuriam am-rum e l. b causa vero iniuriae variae cau-
se continctitur. Prima est, recuperatio eius, quod debetur Principi secunda, si Rex aliquis graui is minia at secerit Legatos alterius. Tertia, si praebeat auxilium bellantibus iniuste contra ipsim . Ruarta, si tuetur impios contra bonita, publicum, ne iniustὸ puniantur. Quinta . si violauerit pacium magni momenti.
sexta. Si Tributarii negent iusiuri tributum. septima , si subditi, res bellent, vel ad Heresim declinent octaua, si Rex, aut Princeps gerat bellum ad opem illis serendam, qui cum vel thius E opprimantur , vel
causam iustain tueantur, opem eius implorarunt . Nona, si ad impediendum, ne innocentes Idolis immolen tur, & occidantur. Decima, si infideles impediant Euangelii praedicationem. Undecima, si negent transitum inno,iunx; Vnde Augustinus quae8. .l . per Numeras , ait Notandum est, quema linodum iusta b Ingerebantur , innoxius enim transitus ne tantu , qui iure humanae focietatis
usi in par re L bai; Addunt aliqui
duodecimam,s gentes aliquae negent peregrinationem, habitationem, nauigationem , piscationem gemmarum, aut commercia 3 putant enit ista esse omnibus iure gentium communia ; Verum hoc non ab omnibus conceditur, Postquam enim iure 'gentium facta fuit rerum diuisio, non videtur iniustum, si una Respublica neget alteri mercatum, habitationem, aut usum rerum sui loci, modo noti sint necessaria.
Sic ergb non dicitur os sensus Rex aliquis , si alius Rex nulla eum
iniuria ast cerit ; Certum est autem , quod decernere brilum, se prini parare necessaria ad illud, nondui i t Regem illum iniuria afficere. Quare bene poterit Rex, aduexsus quem,
alius classem adornauit , aut exercitum praeparauit , aliam classem ado nare, aut, cx icitum praeparare, ut se
278쪽
α6 Raymundi Cardinalis Capi succhi
ab illo , cum inuaserit, defendat; At non licet ipsum inuadendo pNruenire, nam prout sic non seruaretur aequitas,& proportio esset offensio , non defensio. Vnde nec priuato licet inimicum occidendo praeuenire , aut ei damnum inferre, si ille tantum decreuit aliquem occidere, idque alteri vel
per reuelationem, vel alia via constet,
si nondum laesit , aut laedere incepit physicE,& actu per personanu alterius, aut cius bona.
Quod vero addit de Lugo in casa,
quo quis coniurauer i in tuam necem, iamque cum sicariis egit, ut opportunitatem quaerant te occidendi, se non credere, quod naturale iusti mines absque remedio reliquerit aduersiis iniquis limos aggrestores, nullatenus urget; nam remedium, quod naturale ius in eo casu hominibus
prascri psit , est quod caucant ab inimico, seque circumspcctὰ custodiant,
ac mu niant , vel fugiant, aut alio se transierant, &quod si actu invadantur, scitὰ posti ni se ab illis defendore, etiam cum illorum occisione, si hac via,& non alia possint mortem euadere, idque agant cum moderamine inculpatae tutelae, ut dictum est supra, per i laec patet ad alia, quae pio se aiseri Cardinalis de Lupo.
In uno dumtaxat casu videtur Aduersarius posse praeueniri, de est cum aduersarius arcum tetendit , de triualium dirigit, ut iam ictus imminear, tunc aduersarius videtur praeueniri posse, & occidi, ne alios. occidatur, ut enim ait Cardinalis Toletus in Summa, ridiculum est dicere, quodyt quis licite se defendat expectare
debeat, ut alius arcum remitta tunc Lenim non posset amplius se defendere; immo tunc non est proprid aduer sarium praeuenire, sed illum iam aggredientem occidere ; iam enim a uersarius est in actu secundo ostendendi, ac proinde potest alius contra
ipsum se defendere, ipsum contrario ictu appetendo, si alias ille non possit
se tueri, vel alia via mortem euadere.
Verum & hoc, disii cultate non caret apud aliquos Theologos. Nam negant, archibus una, vel arcum in aliquem dirigeniem, physicec meo actualiter confligere, cum non a sit
contactus physicus actualis, quo illum immediat E per seipsum, vel per
arma contingat, Ze noli sit certum ,
quod is, qui in alium archi bustum , vel arcum direxit, habeat intentio nem eum impetendi, de occidendi , cum fieri possit, ut ea directione simulet, se alium occidere velle, M s liim arcum dirigat ad eum perterri, faciendum ; Vnde negant licere homini sic inuasi, praeuenire aduersa rium eo pacto inuadentem. Quod si contingat eo pacto inuasum sic occi di, erit per accidens; nam ea occisio non sequitur necessario,& infallibit, ter ad eam actionem, qua quis arcum in alium direxit, cum etiam ea posi-ia , potuerit non sequi occiso. Id autem non contingit cum quis actus ter clim alio confligit, de uterque in
tuis ictibus impetitur, nam in hoc casu invasus, si se non defendat cui inuasoris occisione, insallibiliter occidetur . It cum praeceptum de occi dendo strictissimum sit, occidendi ii centia praesumi non potest, nisi in
279쪽
ella ineuitabilis, δέ maximae necessi- utriusque e dictum , nee eertum qualis non apparet in casu posi- esse, quod ictus ad eum , in quem diuto, ad quem proindὸ non debet ex- rigitur peruenturias sit. Praeterqua studi . Et licet occidςns alium, qui in quod is, in quem archibusum diris eum archi busium direxit , secundum gitur , potest pluribus modis declin lege, et uiles non sit reus homicidi j , re ictum,ni esset mouere se in utram. apud Deum tamen, & in foro con- que partem , ut ictus ad ipsum non. scientiae reus homicidij videtur, cum perueniat, vel cum ille archi busium
non sit illi permissum occidere, nisi iam explosia rus est, prosternendo se actualiter ipsum ictibus impetentem. humi, & sc ictum sugere, vel etiam Sed tamen iuxta priorem sententiam, sugam arripiendo, vel inclinando se, dici posset, quod qui archi busium in ne ictus ad ipsum perueniat die. VndE alium dirigit, iam eum physicE, dc est dispar casus, cum duo manibus,
actu aggreditur, sicut qui dirigit ictum vel pugionibus, aut ensibus connis pugionis in aliquem , dicitur illum gunt, cum enim quis ensein, aut pu- inuadere per directionem ictus praec, gionem in alium dirigit, ut eum vul ,ε , etiam antequam ictus ad illum neret, est constitutus in necessitate, dierueniat, sic de qui archibusium in seu infallibilitate ictum manifestum,lium diligit, eum per directionem recipiendi, nec potest semper ictum illam invadit etiam antecedenter ad declinare, ac proindὸ nisi eo pactoe,plosionem, de ictum. Et quia licet inuadentem occidat, non potest pr se defendere ab actuali inuasore ilia priam vitam conseruare. Quare a actuali conflictu , etiam cum illius solutE secunda sententia relata, quaoeeisione, licebit eo modo inuaso in- dicitur in sum per archi busiij inciuadentem propriam Vitam defenden- ipsum directionem non posse tali mo do occidere. d. inuadentem praeuenire, ipsumq; Ad haee tamen iuxta posteriorem occidere, Videtur probabilior, ac t fententiam diei potest eum, qui ase tior. inibusum etiam cum glade in alium Extra hunc casulli omnes aliae dirigit, nondum verὸ illum physica praep rationes ad inuadendum, cumactu invadere, per eam arcus, aut ase sint mmo , non lassiciunt, ut possiteliabusiij directionem, nec eam archi- quis aduersarium oecidere.
bus j directionem dici posse actualem
280쪽
Vtrum iuste ad mortem damnatis liceat se contra Iudices, aut exequutores defendere.
ASSERTIO UNICA. Iuste ad mortem damnatis non licet se contra Iudi
citum est enim Iudici eos resistentes impugnare , etiam
Vnde relinquitur, quod ex parte itularum sit bellum iniustum, ac proin dὸ indubitanter peccant resistendo.
Praeterea , qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit, de ipse sibi
damnationem acquirit, ait Apostolus Rom. I 3. sed iuste condemnatus se des indendo potestati resistit, quantum ad hoc, in quo est Diuinitus instituta ad vindiciam malefactorum, laudem vero bonorum, ergis peccat se defendendo. Nec dicatur, quod naturae inclinatio eil ad resistendum corrumpentibus non sol iam in hominibus,& animalibus, sed etia in insensibilibus. Id autem ad quod natura inclinat semper est licitum , quasi de iure naturali exiliens. Nam respondetur cum Diuo Thoma art.cita ad I. quod ideo
homini data est ratio, ut ea, ad quae natura inclinat, non passim, sed se
cundum rationis ordinem exequatur.
Et ideo non quaelibet defensio sui est licita, sed solum, quae si cum debito
damnatus fugere; non enim, qui ad mortem damnatur, regulariter eam- natur ad manendum in carcere usque ad executionem sententiae. Nam ut ait art. est. S. Thomas ad a. nullus ita
condemnatur, quod ipse sibi inserat nee etiam indirect E) mortem, sed quod ipse mortem patiatur. Et ideo non tenetur facere id unde mors sequatur, quod est manere in loco,um de ducitur ad mortem ; Tenetur trimen non resistere agenti, quin pativtur, quod iustum est eum pati ; sicut etiam si aliquis condemnatus sit, Vt fame moriatur, non peccat s cibum sibi occulte ministratum sumat,qui non sumere esset seipsum occidere ;Indirectὸ videlicet; Cum enim regulariter, qui ad mortem damnatur,non damnetur, ut faciat actum, quo seipsum indirecte occidat, ideo, inquit S. Thomas, quod nullus ita condemnatur , ut ipse sibi inferat mortem , hoc est indirecte. Certum est enim, quod manere in loco, unde quis ducendus est ad mortem, no est seipsum directe occidere;sicut nec est seipsum directe occidere abstinere a cibo sibi oblato. Alias vero certum est posse aliis