장음표시 사용
281쪽
aliquem condemnari, ut maneat in loco, unde ducendus est ad mortem,& ut abstineat a cibo sbi oblato. S lum enim damnari nequit,ut seipsum directe occidat. Vnde cum S. Doctor ait ad mortem conἐemnatum posse fugere, nec teneri ad manendum in loco, unde ducitur ad mortem, id est intelligendum. nis hoc specialiter hi-
iungatur,de nisi sententia mortis contineat expresse mandatum, quo reus iubeatur manere in carcere ; tunc
enim damnatus tenetur obedire; Si enim reus per sententiam Iudicis p test ipsa vita priuari, cur non etiam aliquo actu , quo alioquin potuisset
eam seruare Nam non conseruare vitam, non ita pugnat cum inclinatione naturali, ut vel non liceat alicui praetermittere conseruationem
suae vitae , a fuga abstinendo , vel hoc ipsum nequeat per Iudicem statui.
Potest praeteres reus iustὸ ad mo
tem damnatus absque peccato vincula, de carceres rumpere, ut fugiat.
Nam id faciendo utitur iure, quod habet ad fugiendum, it nulli secit iniuriam. Non enim carceres, aut compedes sunt iniuriae capaces. Ipsis autem Iustitiae Ministris nihil vi su ponitur Dcit. Neque id facere est resistere Iustitiae Ministris, aut cum ipsis pugnare, nam sicut fugere E carcere, non est illis resistere . aut cum ipsis pugnare, ita nec vincula, dc carceres rumpere, est illis resistere, aut
cum eis pugnare, sed est se a continentia carceris, de vinculorum absoluere. Haec autem omnia multo magis,
absque peccato saccre potest iniuste ad mortem damnatus, cum hic iussertius habeat ad fugiendum, quam habeat iustὸ damnatus. Nec contra id, quod diximus desiga licita de carceribus reo iustὰ ad mortem damnato, facit, quod si reus figiat, erit causa damni Custodibus, qui propterea punientur a Nam ut citeranus, Bannes , S: alij respondent , damnum, quod Custodibus f
quitur ex fuga eius, qui in carcere detinebatur, per accidens, stupra ter intentionem fugientis sequitur rde propterea cum ipse utatur iure suo, detque operam rei licitae non ei imputatur, nec debet a tali aetii abstinere, ut euit et damnum alterius, sed . bi imputent Custodes, quod & tempus , de locum sugae non impediuerint. Supponendum est autem nullum intercessisse pactum rei de fugia non capienda , si enim intercessiisset, deberet illud seruare . Et similiter siquis iustE morti adiudicandus , eam deprecaretur , ipsique tandem mutaretur poena mortis in perpetuum carcerem, non videtur, quod liceret et sugere, quia tacite videtur renunciare iuri, quod habere posset ad fugiendum, per hoc, quod peroptat poenam carceris loco supplicij mortis. Si verb ad permanentiam
perpetuam in carcere damnetur, extra casum permutationis poenae mosetis in perpetuum carcerem , dice
dum est, quod reus adhuc posset fugere ; nam secundum communem modum intelligendi, reus non condemnatur, ut spontE maneat in carcere ,
sed ut in eo detineatur; Si tamen Iudex non solum damnaret quempiam ad carcerem, sed etiam mandaret, ut
282쪽
α 6 8 RVmundi Cardinalis Capi succhi
in eo maneret, verius videtur , qu0d obligaretur ad manendum , si eius
crimina talem poenam commeruis sente
Contra vero id, quod diximus iu- M ad mortem damnato, licitum esse
carceres, & compedes e fringere non facit, quod tutu condemnatus non possit resistere iustitiae. Nam respondetur cum Sylvio sec. citata quaestio
non esse licitum resistere Iudici , Iustutiaeque Ministris, ita ut personis ipsorum aliqua vis inseratur, licere tamen tum vincula , tum carceres, quae sunt resinanimatae, atque adeo violentiae seu iniuriae incapaces, rumpe
re, si reus non possit aliter sibi coit sulere. Neque iudex debet existimare, tibi ipsi vim inferri , nam vis iblata creaturis irrationalibus non sic redundat in Authorena, vel Dominum
illarum, ut ipse dici possit passus sui si
se vim, seu quod vis fuerit ei illata. Si enim Praelatus Ecclesiasticus que-piam consiciat in vincula, ipse autem ea per vim frangat, ic sugiat , ese
stabor iste non erit excommunicatus. At si Iudici vim inserret, in excommunicationem incideret. Similiter si damnatus ad bestias, cum cis pugnaret , easque occideret, nulla censeretur vis illata Iudici, uti nec si damnatus ad ignem, eum extingueret. Coeterum sicut leuitas materim in aliis peccatorum generibus excusat a mortali, se Min proposto, de propterea si reus vim exiguam inserat Custodi, ut si dormienti manus alli-set , si obsistentem fugae a se excutiat, tu terramque prosternat, siae laesi
Quae aute diximus de reis iuste ad mortem damnatis intelligenda suo , non solam de reis ad mortem dam
natis, qui detinentur in carcere in o
dine ad Iudicem , aliosque Iustitiae Ministros , sed eadem intelligenda.
sunt de reis ad mortiam da auiatis e tra carcerem manentibus, qui sunt.
contumaces, de dissidati, de in ordi. ne non solum ad Iudicem, dc alius Iustitia: Ministros, sed etiam in ordi, ne ad alias petrisaas priuata , qua
eos aggrediuntur, ut pinnam contradictos reos statutam exequantur: ac proindὶ dicimus contumacib*s extra carcerein degentibus non licere sea
Iudiue, de aliis Ministris Iustitiae M.
sendere eos occidendo , aut vulne
rando , sed neque id eisdem licere in
personas priuatas, quae eos ita sequuntur , dc aggrediuntur , ut illos capiant, de iudici silant, vel ut eo in exequutionem impolitae poetiae Vita priuent . Ratio est, quod posita i sta sententia de tuorte alicuius, nullus ex praedictis est iniustus aggres , nam omnes illi authoritate publica, ea Republica collata, reum illum ad mortem iam damnatum aggrediuntur, ac proindet rcus ille, etsi extra
carceres sit, dc personaei, quae eum aggrediuntur, priuatae personae sint, non potest st defendendo illos occidere, vulnerate, aut notabiliter tridere , Haec enim licita sunt, de praestari possunt solum aduersus iniustos aggressores, ut dicium est sipra. Porro Sanctum Thomam in hac etiam sententia esse, colligitur ex his quae docet artic- quaestionis 6 . s
culo illo .solum iniustos aggressores licitum esse alicui defendenta se occi
283쪽
ἐere, docet; quales esse addit priuatas personas publica authoritate non fungentes; priuatas autem personas publica sungentes authoritate, quales dicit esse milites aduersus hostes, vel Iustitiae Ministros aduersus Latrones Pugnantes , non esie alicui licitum occidere docet , eo quod aduersus hostes , & latrones ex publica pugnent authoritate, idque ad publicum reserat bonum; Privatae autem persolve , quae capitales baianitos ag. rediuntur, ut eos capiant, vel occiant, aequiparantur Iustitia: Ministris, quia collataeis a Republica potestate id praestant, idque reserunt ad publicum bonum; Vndὸ sicut non licet priuatis persenis Iustitia: Ministros eos aggredientes uu inerare, aut occidere, ita nee bannitis licet priuatas personas eos aggredientes vulnerare , aut occidere, etiamsi ptiuatae illae personae eos exodio , vel vindicta aggrediantur; nam id solum probat, quod personae aggredientes peccent, ii quit S. Thoa; as , non vero quod illieuh aggrediantur, ac proindὸ non licet inuasis eas occidere. Et hanc ecie Sancti Doctoris mentem suadent etiam rationes, quas idems, Doctor assert art.σ. citH-'-s69 nam ibi. docet, non esse potestati resistendum
ex illo Apostoli , ρουφii resi tmi Ordinatio i resistit ; Cum autem priuatae personae facultatem habeant publica potestate capitales bannitos capiendi, ac oceidendi, si eas isti Vulnerent, aut occidant, potestati resistunt, ae proindE Dei ordinationi , quod non licet. Rursus alia ratio in eodem articulo a S. Doctore adducta idem probat , nam si contumax ad mortem damnatus . res stat personae pri uatae ipsum aggedienti; licitum esset Iudici, eum sic resistentem, Ic o cidentem maiori poena punire,mai remque poenam imponere; Vnd. argumentum desumitur , quod ille non pollit vulnerare, aut interficere aggredientem . . Hanc autem sententi m comm nem esse inter Doctores affirmant L Vman. operi morat. Tom. I. lib. 3.L Iustiti traἱL3. Anton. de Ballis Orion tractat. lib. 3. casu I. num. III. de Farinac. in Prax. Cram. quo. Io 3. num. I 29. qui de longam Aut horrem seriem eam semientiam tenentium affert. Libet autem argumenta hic assem re,quibus tres Authores praefati hanc sententiam propugnant, ut eorum au. thoritate, ac ratione sententia ham sm
Igitur Layman. hoc argumento comi nunem sententiam firmat. Nam
si aggrestor , velut publicae Iustitiae Minister ius habet occidendi proscriptum quod supponimus, ta omnes fatentur Iconsequen&est, quod Proscriptus ei iniuriam inserat , &publicae potestati telistat, si se dese dendo aggrestarem mutilet, vel o cidat.Non enim est permissi defende- di facultas, ubi offendendi est data
libertas, aiunt Doctores in I. I. I.
quando liceat sine iudicese vindicare . Coofirmat primo. Nam alioquin fateri cogemur, licitum esse recipublicos lictores, vel Carnificem a quibus ad carcerem, vel supplicium ducitur propriae vitae saluandae causa occidere , quod nemo unquam dixit.
Confirmat secundb . Alioquin fateri
284쪽
α o Raymundi Cardinalis Capi succhi
cogemur dari posse bellum ex viraque parte pet se, ac formaliter iustum seclivi ignorantia: quod omnes negant. His addit quod LI. tr a. Cod.
facubas et zicui1Me concedatur occid/ndi
aes, qui itinera insidijs aggressionis
obsederint : Et milites desertores capiendi, sin autem resistant occidendi. Hax Layman. Farinacius vero eo utitur argum to ad eamdem sententiam firmanis dam, quod occidens bannitum repsetatur Minister Iustitiae, et sicut bann, to non est permissa defensio aduersus Ministrum Iustitiae volentem ipsum occidere, ita nec etiam aduersus pri
id autem multδ magis procedere dicit, quando stitutum daret licentiam occidendi bannitos, vel cum praemio homines ad illos occidendos inuitaret, & multo magis si ad proflusandum , & persequendum , prouinciunt nostrat Constitutiones in ceristis casibus, cogeret , de compelleret Sc. Immo addit quod si isto casti bannitus aggressorem occiderit,puniri de . beret ordinaria poena legis corneliai Stear, At Billius loco citato,etsi loquatur de bannito resstente ijs, qui eum capiunt, eius tamen argumenta probant bannitum resistere non posse quibuscumque personis quae illunia, nedum ex ossicio Ministri, quod gerunt, capiunt, & occidunt, verum etiam de quibuscumque alijs personis, quae bannitum capturae sunt, aut occisurae, etiamsi Miniliri cs5cium non serant. Eius autem argumenta praecipua pro hac re hic asseremus. Primum igitur ex praecipuis argumentis,quae Ballius affert illud est. Quod ubi aliquid permittitur, resistere illi actui est prohibitum, de ideo
ubicumque offensio est: iure permissa, prohibitum erit huic actui resistere,ut
omnes Doctores unanimiter admittunt in Lut mim.
Aliud Balli, praecipuum argumentum desumitur ex rextu in I. q. S. sin. ad L, quiti ubi larem diurnum, it demum lex permittit oecidere, si se . telo defendit, & ita ibi, quia lex pe mittit actum offensionis, id est, a 'prehensonis ipsius suris, idcirci defensionem denegat: sic ergo ubi os sensio est ycita, defenso denegat videtur, virule sequitur, quod si ii
tutum permittit bannitum occidi, de sensionem denegare videtur.
Tandem id ipsum probat ex text-2. in L C. quando sic fine Iuc ubi iure permittitur Prouilicialibus facultate appreMdendi,& resistetibus occidei
di, & sic probat, quod defensio est prohibita, ubi offenso est permissa. Ex quibus concludit Ballius , quod
haec sententia sit verissima, quam ἰωnuerunt in d. l. vi vim Bar. Paul.Dec. 5: alij. Nell. de ιannitis in a. 8ari a tempori quast. 69. Et communiter i statur Claud. num. 23. quem rescit Iul. Clar. in F homici versin boc etiam,com. dicit Io: Bolognet.ibi num. I s. Oppositam sententiam tenueret
Baldus, de Mar. Salomon. qui ambo afferunt rationes pro, & contra, de concludunt pro affirmativa; Mariam Soccin. Zab eli. Duent. Canerius imeis relatis a Farinac. d. quaest. Irs.
Horum argumenta refert, & soluit Ballius sic. ciri de nos ea hic affere
285쪽
is, & cum eo solvemus. Obiiciunt igitur primo. Quod ὀ sensio eli de iure gentium, & naturali, ut dicunt Doctores in Lit vim, in l. r. cum Arietes si quat.ρ 'feta dicta iura aure sunt immutabilia instAe iur. ivit. Igitur defensio tolli non potest per dispositiones Iuris ciuilis permittentes bannitos occidi posse ;comprobatur hoc tu Clem. pastoralis S. cmerum de re iudici via expressE di. citur neque ab Imperatore desensio tolli potest , de text. loquitur de iudiciali defensione, multo sortius inde. sensione de iure naturali competente, vim vi repellendo, quae ipsa natura comparatur d. l. I. s. cum arietes , ocdiximus supra.
Secundo arguunt ex texti in L I. g.
mim vi in fines de ii, cy mi arma.o'Lyam. 6- m aliter ad c Aquit. ubi vim vi repellere licet,hocque omni iure, ubi quis aliter tueri non potest ; idem dicitur in cap. significasti Mae homici Tertio. Statutum permittens Opessionem banniti, non loquitur de .
eius defensione prohibita ; igitur non prohibere videtur, nam verba stat torrum stricth sunt accipienda, et ab eis non recedendum l. quod constitv
tum de mihi. resta. LConstitutionibus in D. ad muni. de nullam admittunt extensionem , c. o. de in ruri & praesertim cum sint poenalia, cap. odia, . cap. in pinnis de reg.iuriin 6.
Quario . Vbi illicita est offensio, permittitur defensio d.Letit mim. Se ibi
omnes communiter, nam hic est OD
sensio illicita, quia iure Diuino scriptum est, Non occides: Igitur statutum in contrarium non valet ,& per con
sequens, qui occidit, illicitὸ faeit;
cap. . de consuet. lex quae sine peceato seruari non potest, seruanda non est cap. vlia de praescript. Eatenus lex valet, quatenus est honesta cap. eris . dict. Si ergo hoc statutum inducit homines ad peccandum non valet. Et licet lex, siue statutum impunitatem permittat, negari non potest, quod occidens, non sit delinquens, Bald.
siue his qui b.ut indign. de quamuis ali. qua sine pinna fieri possint, non tamen carent vitio , aut dedecore cap. nec vi I 3. di νη. Quinto hanc partem tenet Scipio Centilis in annot. ad Torquatum Tagum de Hyetusalem liberata istantia prima. Mouetur, quia defensio est legis naturae, di authoritate U- vij, ex dicto cap. . ibi, iustum est bellum quibus necessarium,de pia arma, quibus nulla nisi in armis r linquitur spes , confidens inopinione Alciati, qui reiecta opinione Legistarum Vult, quod ex utraque parte bellum est iustum, ut ibi per eum. Sed has rationes communi sententiae non obstare bene ostendit Ballius lota citato. Non obstat, inquit, prima ratio, in contrarium adducta, nec de secunda , quod defensio non potest tolli, quia procederet ante condemnat onem, hic lana est condemnatus per Statutum, ideo non potest se defendere, ne delicta remaneant impunita. L. Si ira lneratus , ino. adleg. Aquit. & licet defenso non tollatur, intellige sine causa, sed videlicta puniantur, de Statuta non sint
286쪽
α α Raymundi Cardinalis Capi succhi
elusoria , tolluntur 1 nam iura , quae permittunt defensiones, loquuntur ,
ubi offensio est illicita , secus Abi permissa quia a contrario prohibetur defensio, & omnes sic concludunt in
Non obstat quod Statutum non loquitur de defensione, ideo non extendendum , quia in casu isto non fit extensio , immo necessario ex verbis Statuit colligitur, quatenus enim permittit ostensionem , tollit necessaribdesens onem.
Non obstat quartum, quod Stat tum si illicitum contra praeceptum, Non occides, & per consequens,quod ostensio sit illicita , aduersus quam potest fieri defensio per not. in dicta Lut vim, quia ostensio est sacta, de pe missa legis authoritate, nam ius naturale potest per leges humanas distingui,& declarari , ut volunt omnes in L. vlt. C. Si tantra ius vel mi uM. N in eap. suae in E iclisiarum , de quodd citur, occides , intelligitur sine legis permissu, Reos in fine qu. 3. Vel aliter dicas , quod tale Statutum non militat, nec corrigit ius naturato, vel Divinum: sed adimplet
voluntatem Diuinam , ex equitur, Sccoadiuuat ordinatum de iure Diuino, quo iure est Statutum, ne maleficipatiantur vivere super terram cap. 2 2-
Exodi Se idem Dominus iubet coeuntem cum bestijs, adulteros, & blas.
phemos lapidari,absque misericordia,
di morte mulctari ex eodem cap. 2 8.& Deuter. cap. II. ex eodem 32. Se
fuit reputatum ad iustitiam ei, qui transfixit gladio coeuntem cum Madiani in num. 2 3. praeceptum est igitur , ut interficiantur malefici, & ad hoc sunt potestates ordinatae, tamquam Ministri, S ultores Dei: cap. Non solum, cap. 2ui malos, 2 3 . Tu. s. agibus praecepit Dominus omnem animam esse subiectiim , alias morte
moriatur, cap. z. de maior. creberi Ergo merito Statutum licitum coimtra maleficose vera est igitur concluso , Bannitum non posse se defendere : ubi a Statuto, seu lege permittitur ostenso.
Non obstat quinta ratio, quia i quitur in bello generali ; nos loquiamur in particulari, & ubi est expressa lex permittens homicidium Banniti,&illi legi particulari resisti non potest secundum communem opini nem Doctorum.
Ioannes de Lignano in tractatu detillo quesit. 86. & Nellus de Bann.
guunt in hac re asserentes , quod si Statutum permittat bannitum occudere, hoc casu censeri sublata in deo sensionem; secus si Statutum dic ret, Bannitum impunὸ offendi, tune non esse denegatam defensionem, &rationem diuersitatis dicunt esse, quia primo cassi actus occidendi est licitus, ideo defensio denegatur. In secundo casu est impunitus, non licitus, quasi quod tolleratur, non permittitur, eclaudatur, dc hoc longe minus est, quam facere homicidium licitum.
Sed hare: distinctio, inquit Ballius
sustineri nequit, nam essetius verborum Statuti est inspiciedus, quia verba accipiuntur secundum subiectam materiam, L. Si vino F loca, cum simi.cap. huelligentia de vir signi sic. Cum ergo mens Statuti sit, ut bannitus
tanquam hostis occidi possit, parui
287쪽
Yefert 'quomodo eius verba conc 'piantur squia cum utroque modo
rinittat actum , qui alias sui natu ra erat illicitus , dicendum est, quod eumdem actum fecerit lieitum; de ita Statutum non tollerat, sed inducit id, quod ante non erat , ergo actus est licitus , aliis sequeretur absurdum, quod lex induceret, quae sunt illicita cum tamen illicita 1 lege puniantur . L. I. cy r. in leg. me. Haec M alia plura pro hac re apud Laudata Ballisi. Nos vero adὁimus, quod ex illo principio: Defensio sui est dis iuro naturae, nullum contra nostram sententiam desumi potest argumentum. Animaduertendum est enim aliud esse quod aliquid sit de Iure naturae ,&. aliud esse,quod aliquid sit de incilian tione naturae , aliqua enim sunt de inclinatione naturae, quae non lant de iure naturae;nam ius naturae est illud, quod ratio natur ilis.immediaes dictat,ac proinde iustum est,ac aequum: non autem omne , quod est de inclinatione naturae dictatur a ratione naturali , tinnab ratio naturalis plura corrigit in homine, quae sunt de illiu inclinatione physica, te naturali; sic igitur hoc, quod est, tuta damnatum. se defendere, & rosistere Iustitiae Ministris, aut abjs publica aut horitate pollentibus, est quidem de inclinatione naturae , quia natura inclinat naturaliter ad repellendum noctua ;sed hoc ipsu in non est de iure naturq, quia non dictatur 1 recta ratione, im mo recta ratio dictat, ut reus damnatus obediat legibus, & Iudici eisque
non resistat; nam cum reus iam iudicatus est, Se damnatus, iam non
est capax desensionis, de ideo defensio sui ipsus,tunc non est de iure na turae, licet aliquando & in aliquo, vesiniustὸ damnato , vel in damnando
iuta, ante condemnationem defensio sit de iure naturae, de ideo S. Tho, mas loco supra citato docet, quoiunon valet dicere, quod. naturae laesia natio sit ad resistendum corrumpentibus, non solum in hominibus, Seani mali bus, sed etia in insensibilibus,& id ad quod natura inclinat semper
est licitum, quasi de iure naturali existens. Nam ideb inquit S. Doctor. Homini Lita es raris, it ea , ad quAEm tura inclinat , ne passim, sed secun
dum rationis ordinem exequatur , M
ideo non quaelibet defensio sui est ii cita, sed solum, quae fit cum debito. moderamine, quare in re praesenti. malὸ intelligitur , 5; applicatur ab Aduersa ijs principium illud: Defen-H μi est de lare natura , consu nden do id, quod est de inclinatione naturae, cum eo quod est de iure natur e , unde lex non corrigit ius naturae , sessi ratio naturalis corrigit inclinationem. naturalem in his in quibus est corrigenda iaQuamuis ergo in casu de quo agimus , defendere se , de resisteretiit
de inclinatione naturae , non tamen.
est de iure naturae di nam in eo statu , de in illis circumstant ijs , a tuu
non .est resistere: erecta autem ratio
non dictat, nec dictare potest, quod hic, de nunc aequum non est, unde proscriptus non potest licii ξ resistere.
Quare axioma illud , Defense fui. stade iure naturae, non . est ita admittendum, ut abseluth, de in omnibus ca- .sibus admittendum sit, sed distinguedi sum casus, & circumstantiae; alias: M in nimi S
288쪽
α RV mundi Cudinalis Capisii cchi
inis probaret; na probaret,quod iuste damnatus etiam ad mortem , dum actualiter ad eam ducitur, possit resinere Ministris,eos occidedo, si hoc pacto possit vita seruare, quod non licet. Quapropter , ut ea , quae sunt de
inclinatione naturae,sint etiam de iu- Te naturae , ac proinde licita, immo debita, exigitur , ut sint consormia rectae rationi , & nonnisi iuxta di a men re rationis procedant: de se, ut de sensio sui , sit de iure naturae, ac proinde lieita, exigitur, ut sit eo formis rectis rationi, te nonnisi iuxtadiistam rectae rationis procedat, alias erit illegitima , & irrationabilis. At recta ratio dictat, ut homo non se defendat aduersius euim qui supra ipsim Iegitimam habet pote itatem , cuius modi sunt Praesides,eorumque Mini. stri ; unde est contra ius naturae, de contra Ius Diuinum eis resistere, i
xta illud Apostoli: aut psestati resistit D i ordinationi resistit. Rursus recta ratio dictat , ut homo aduersus eum, qui supra ipsum legitimam pintestatem non habet , se ipsum dese dat , sed cum moderamine, ita ut se defendendo non adhibeat maiorem vim, quam oporteat , ut diximus supra , ac Haeterea recta ratio dictat, ut cum quis aduersus iniustum aggressorem se defendit illius occisionem non intendar, etiamsi haec sequutura sit, eamque se defendens sequuturam praeuideat, ut con stat ex diciis .
Nec verb in praesenti locum ha bent, quae de iniusti aggressoris o cisione diximus supra, quod nempe liceat iniustum aggresserem occidere , intendendo tamen selam Di d stnsionem, non vero aggressoris o
cisonem, haec, inquam, inpraesemii locum non habent: nam cum in
praesenti non sit quamo de iniustoahgressore, sed de aggrestare iusto, ac de illo, qui publica polleat auth
ritate in malefactorem , non potest malefactor iam ad mortem damn tus seipsum aduersus eunt defendere actione,quae coniunctam habere pos si illius occisionem, aut laesionem.
etiamsi eius occisionem ,. aut laesi nem non intenderet: nam cum sit iustὰ damnatus ad mortem , non
licet ei ullo modo iustum aggregbrem occidere, idest, nec per acti nem desensuam , ad quam praeter eius intentionem sequi possit aggretaris occisio, aut laesio; nam non tenetur iustE damnatus ad mortem conseruare suam vitam aduersus iustum aggretarem, ac proinia non Met ei actionem praestare, quae sit iu- si aggressoris occisua : eatenus enim diximus,licitum esse alicui occidere iniustum aggressorem se defendendo, quatenus est iniustus aggiellor, ides persona nulla publica aut horitate hi ipsum pollens , cuius vitae proloctdebeat inuasus propriam vitam prae ferre: at si aggressor non sit intuitus, nec priuata persona , sed si persona publica, de publica pollens auth
ritate, non tenetur inuasus propriam vitam praeferre vitae illius, ac proin-M non habet unde licitE ipsum o cidere , vel Ledere possit se defendendo.
Potest tamen ad mortem prostri Ptus, sugere persecutores, de quantum potest eos declinare, ne ab ipsis capiatur , vel se domi claudere, de alia impedimenta appouere , bc ri'rsus
289쪽
eum invaditur ictus inuadentium re- Dauid Psaliam ro generatim est Iupellere, & inuadentibus resistere, ci- matutino inresciebam omnes peccatorestra tamen omnem laesionem , & - terrae, ut disperderem de Gu D cisionem inuadentium. Nec facit contrapraeceptum,i conoccides, qui ex Principis edicto occidit ad mortem proscriptos, sicut nec Respublica, aut Princeps, qui malefactores occidi mandat contra illud praeceptum facit; nam de occidendis malefactoribus impositum est praeceptum a Deo, nam idem, qui Ex
di dic. dixerat: Non occides, cap. 2 2. ait, Maloicos non patieris mimere, MLeuit. 2o. Adulteros, cap. 2q. Blamini omnes operantes iniquitatem. Et
Apost ad Rom. I Si malum feceris, time nenim sine causastidium po tat, Dei enim minister est,et index in iraei, sui malum agis . Sic ergo eum Princeps, aut Respublica possit malefactores occidere, facultatem eos
occidendi alijs committere potest, de hi sunt eorum Minimi , de alij; unde qui proscriptos occidit , simpliciter qui em est priuata persena, sed in eo
facto , seu casu habet authoritatem Iphenios, Deut. I9. Homicidas, c. ii. publicam cocestam a Principe, qui si Filios contumaces iussit morte puniri, est supremus potest huiusmo1 pr generaliter cap. illo et r. pronunciati scriptiones facere, quando fatis eon inaudis peccauerit homo, quod morte stat de crimine , neque vel malum
ρυ ZZndum est , in a iudicatus morti, impendens, alia via impediri potest, a pensus fuerit in patibulo, non te se vel peccator,quem omnino expedit mauisit cadauer eius in ligno ; seu de de medio tolli,aliter no potest haberi
Vtrum iniuste ad mortem damnato liceat se per vim defendere cum occisione Iudicis, qui sententiam iniustam tulit, si alia via
de damnato iniuste, vel quia dat natus sit sine processu, vel quia in
codemnatione Iuris ordo non sit seruatus, vel quia condemnatus sit contra allegata , leprobata, nam de innocente secundam allegata, & prubata reo inuento, de condenanato est alia dissicultas de qua sequenti quaestione. In praesenti autem quaestione as- firmativam sententiam sustinet Mo lina de Iuctitia, s Iure tr. 3. disp. I a.
290쪽
α 6 RV mundi Cardinalis Capi succhi
νsum. 3. ubi ait. Certum esse, quod iniustὶ damnatus ad mortem , si ei constet de iniusta sententia, aut quia poena inflicta per sententiam culpam excedat , aut quia culpa non fuit sunscienter probata, potest se ipsum armis defendere ab iniquoIudice ,etiam eum occidendo, & ab iniquis Ministris, eo quod per iniquam sententisi ipsum iniusta aggrediantum, iniuriam
autem imminentem iniustae mortis, quisque propulsare potest, etiam o cidendo inuasorem. Quod autenia aliquis aggrediatur aliquem amnis, vel iniqua sententia perinde est. Haec VasqueZ.
As SERTIO UNICA Iniuste ad mortem damnato non licet se destiadere, Cum occisione Iudi
cis, qui sententiam initisiam tulit, etiamsi hac via , & non alia possit
mortem euadere. IN hanc sententiam venire omnes
illos Authores necesie est, qui aDcerunt, non esse licitum alicui inimicum praeuenire, quamuis ille aliquid agat, aut egerit in ordine ad aggreDsionem, q uam sententiam veram, ac omnino tenendam diximus. Eadem enim argumenta pro utraque sententia militant; nam Iudex, qui sententiam iniustam aduersus aliquenti
pronunciat, dici nequit inuasor, seu aggressor illius, nec sententiam aduersus aliquem pronunciare, est illum inuadere, aut aggredi ininsione, &aggressione illa, cui secunddin iura
resistentia cum vi permittitur, nam iura resistentiam cum vi permittunt aduersiis aggredientem aliquem per
physicam vim in ipsam personat directam , ita ut inseratur physica
violentia personae ab alia persona, , per operationes, aut ictus actualiter tendentes in eius necem in actuali confictu ; id autem non verificatur, cum Iudex sententiam, quantumuis iniustam in aliquem pronunciat, qua-uis enim Iudex iniustam sententiam aduersus aliquem pronunciet,ipsumque ad mortem deducendum in carcere detineat, non ideo cum illo personaliter, Se actu confligit; Sc sententiam in aliquem pronunciare, non
est physicE in illum agere, sed moraliter, & detinere in carcere non est consigere.
Ratio autem quare licitum sit s luminactuali personali conflictu seipsum defendendo aduersarium occidere , illa est, quia tunc solum alicui licet se defendere, cum occisione imuaseris, cum ille ad necem inii di us,& ita ad necem invaditur , ut inu sus constitutus sit in extremo periculo, & mortem euadere, nequeat, nisi aggressorem occidat; haec autem locum no habent, nisi cum quis actualiter, de persenaliter ab Aduersario invaditur in actuali congressu ; nani in casu iniustae sententiae a Iudice latae, non adest hoc extremum periculum, tunc enim ille non est propriEinuasus, se Iudex semper mutare potest iudicium, de reuocare sententia; Rursus condemnatus potest ante sententiae executionem alijs vijs se ipsum defendere, nempe iterum , alaque