장음표시 사용
291쪽
que iterum proponendo iudici suis
rationes , suamque innocentiam , ex
quibus iudex moueri potest ad sententiam reuocandam ; Vnde periniustam sententiani condemnatus non
impetitur , aut urgetur physicὸ ad mortem , sicut urgetur, qui personaliter invaditur in congressit actuali ab Aduersario, tunc enim nulla alia via euadendi, aut se defendendi occurrit, nisi defensio cum occisione inuasseris. Et cum lex, seu praeceptum de non occidendo strictissimum sit , di vix excipi possit in casu iustae defensionis
sui ipsius, non est admittenda alia exceptio, dc quae admittitur ad nullum alium casum praeter dictum extendi debet. Sed & si iudex aut Princeps tyrannicὸ θc sine processu aliquem ad mortem damnauerit, eumque ad supplicium ducendum in carcere detineat; non posset sic damnatus, de detentus in carcere Iudicem,aut Principem occidere, etiamsi hac via , de non alia possit mortem euadere, idque ex eisdem rationibus , quas modo pro alio casu de iniuste per processum condemnato adduximus , nam illae pro sententia negante in utroque casu militant. Videtur tamen , quod in hoc secundo casu possit ille proripere se de
manibus lictorum, etiam cum illorum occisione quando ad mortem pertrahitur , eisque supponitur nota iniustitia iudicis, aut Principis; nam perinde est, ac si ille a Latronibus inuasus duceretur ad mortem, in quo casu certum est, latronibus etiam cuillorum occisione resisti posse , si ea via, de non alia, mors possit ei fugi,& lictoribus notum sit, illum ad momtem sine processu damnatum suis se Aliter autem dicendum est, cum quis per processum , &per sententia in figura iudicij damnatus est ad montem , de ad supplicium ducitur, non posse videlicet istum de manibus satellitum cum eorum occisione, aut
notabili detrimento se proripere , etiamsi ipsis quoque satellitibus nota
sit iniustitia sententiae; cum enim notitia illa , sit notitia priuata, dc non iudicialis, non potest condemnatus eis tanquam Ministris iniustis eum inuadentibus per vim , dc cum eorum laesione resistere , notitia verbiudicialis non potest in eis praesupponi, dc ideo nullatenus eis per vim, cum eorum notabili laesone resisti potest.
Obiici posset contra dicta S. Tho
si aliquis condemnetur iniuste , tale iudicium simile est violentiae latronum , secundum illud Erech. 22. Principes eius in medio illiuς , quasli pi rapientes praedam ad undendum finguinem ideo subdit S. Doctor, sicut licet resistere latronibus , ita licetra tere in tali casu malis Principi Ius, nisi forte propter sca Ialum vitandum,
cum ex hoc alipsagrauis turbatio tim
Respondetur,quod S. Doctor noli ait, in casu iniusti iudicij licitum esse
resistere malisPrincipibus, aut Iudicibus cum eorum occisione , sed abs lute quod liceat malis Principibus, aut Iudicibus resistere : resistere autem quis poten pluribus modis etiacitra occisionem, aut notabilem linsionem iudicis. Potest enim iniuste
292쪽
α et a Raymundi Cardinalis Capi succhi
damnatus absque peccato iudici iniusto non obedire , fugere de carcere, si possit, etiam cum carceris fractione,reficiendo tamen postea damnum , si sit notabile . Potest etiam aliquam vim inferre Ministris , &Custodibus, non tamen cum eorum
notabili laesione . Potest suas rati nes iterum, atque iterum iudici proponere,suamque innocentiam ostendere. Potest ad superiorem iudicem recurrere , te alia huiusinodi peragore, quae riustentiam imponent sine, occisione, aut laesione notabili. De hac ergo resistentia ei tra occusonem, & laesone loquitur S. Thmmas, cum ait, quod in casu iniusta condemnationis liceat resistere malis Principibus, de de eadem resistentia loquuntur, quos pio sententia afferente resisti posse iudici iniusto , qui
sententiam iniustam tulit plena manu congerit, de sequitur Farinac.
Prax. crimis rem. primo par. 2: tit. de
Carceribus o Carceratis oeubi sic ait, Iudici iu- iuste me ruenti , eius Osciatibus , σExecutoribus, po in defcἱD r sisti ad
mittunt omnes r num. vero Ioq. in fine
ex Luca de Penna dat regulam, quod in omni casu , quo dictum est posseressti ossiciali excedenti, intelligendum sit de resistentia legitima, non butem effrenata per Text. in cap. Ad haec I 6.1u . prima,quod etiam seripsisse ait, Pari de Put. de Syna. verba
si lentia c. a. num. s. . tom. 2. par. 2.rit. de homicidio quae l. I 2 num. Io I.
se ait Limita primo propositam regulam , cilic/t, quod licet illatam iniuriam nullo modo armis repellere liceat, ins rendam tamen, si aliter quis ne inferatur eougere nequeat, . mani ur , o fustibus comprimere non es illicitum)non procedere aduersus Magistratum,
qui licet in lup al uid faciat, neu potest illi a priuatis r sisti, quia cum iure
publico matur, iniuriam lacere non discitur propterea non en locus propu fationi iniuriae, quia Itiris executio iniuria in non habet, me. Et quoad S. Thomam, notanda sunt eius verba loco citato,non em mali, iudicium iniustum par esse, aut aequiparari violentiae latronum , sed ait iudicium iniustum simile esset vi
lentiae latronum , smilitudo autem, proportionem, non aequalitatem signiticat. Unde ex his verbis , non licet inferre , quod si licet latronibus resistere cum eorum occisone, liceat etiam resistere iudici cum occisione
illius. Immo cum S. Doctor iubdit sicut licet resistere iatronibus , ita licuresistere in tali casu malis Principitur indicat resistentiam malis Principi bus siciendam, non debere esse eiuLdem rationis cum resistentia, quae fit latronibus, sed ad illam inferiorem. Quamuis enim vocula sicut aliquam do significet aequalitatem, aliquando tamen significat solii in similitudine, ut Mattia . . p rfecti sicut oe Pater vestre coelestis perfeἷius est. Ioann.I3.m diligatis iuuicim , sicut dileximos . Act. 3. de r. Prophetamsi scit, At mobis Deus , de fratribus vestris tanquam me, siue ut Deuter. I s. h
betur sicut me, hoc est, similem mei,
ut ex istius c. 18. etes. I 8. patet. Iu ta haec S.I bomas par. prima qu. co. ara. q. ad 2. explicans illud , quod quis naturaliter diligat alium , sicut
seipsum, sic ait, Ad secundum di
293쪽
tia . Vnde naturantem plus diligit , Pod est um numero , qv m quias unum specie, vela sere. Sed na/rales, quia talem diues suem habeo ad Atreum, sicut ad se Usu ,ro . rum adb e, quod sicut seipsum dia giri' prantum vult sibi knum , ita alium diligat in quantum vult eius tintim cr et. qu st 6 a t. ex hoc ipso , quod dicitur Leuitias. de Matth. 2 Diliges proximum tuum sicut tri sum in deducit proximum non esse diligendum aequaliter cum se ipsis, de plus diligendum este seipsum, quam prinximum . Cum enim in eo articulo. quae ilionem proponat , utrum hamo ex charitate magis Lleo diligere se 'sum , quam proximun , de aliqua argus menta proponat , quibus probari videtur , quod homo ex charitate non magis debeat diligere se ipsum, qua nProximum, quaestionem resoluit dicendo , quod homo ex charitate ma gis debet deligere seipsum, qua proximum. Et in argumento , Dico tra sic in Sed cauetra est, quod dicitur Levit. Imst Mart. 22. Diliges proximum tuum , sicut te sum. Ex quo υ-
detur, quia dilectio hominis ad se ipsi est frui MNIM Ll licvir , quae habetur adulteruare, sed exemplar potius est quam exemplatu mi , ergo homo ex charitate magis diaet diligere seipsum, . mproximum ) Me de in eodem sensu accepisse Diuum Thomam particulam sicut dicendunt est , cum ait , Mabs Prmcipibus resisteudum esse sicut Lair
nibus , quod videlicet j sicut , des,met similitudinent. non aequalitate ,
nam hoc modo accepit se ibi particula insciis constat exilis , quae ex e dem Diuo Thoma adduximus supra: adprobandumquod si a n in adhu si de physico duorum condictu liceat inuise defendendose, inuadentem ocincidere, ac pronde, cum ait Sanctus Thomas, Riasi 'dum esse mus Pri es bus, sicut risistitur crat νοσibur, non est senses, quia eodem modo , quo resistitur latronibus resisti possit mare lis Principibus ; sed quod sicut latro. imbus resisti potest cum eoru in Ocrisione , ita aliquo pacto resisti possiemalis Principibus: de cuia resilientia quae fidi latronibus, sit velut exemplar resiaeciae, quae potest fieri malis Pri cipibus, de exemplar potius. sit,quain. exemplatum, ex hoc deducitur, quod iuxta ea de S Doct , id maior resiste tu facienda six latronibus,quam in iis Principibus, quibus proina: mi'ndri resilientia restiti debiat, ac proi de infra occisionem , ac notaui lenia laesionem. Vnde non iurit S. ΓΛ mas, quod Met res stare milis II ii cipibu , eo mod. , quo resili turl . tronibus , sed dixit quod licet resistere malis Principibuo, sicut licet resistere latronibus, qui nioduSloquet di designat proportiomin inter utra quς resistentiam. , non. aequalita
Obijcies s.Thoma: est. exf 69.2.2. dicentem, quod liceat in tali cassi resistere ni lis Principibus, nisi sorte propter scandalum. vitandu, cum ex hoc aliqua grauis turbatio timeretur. Et grauis turbatio oriri non. posse, nisi in casu occissionis, aut linsionis notabilis iudicis, aut 'cincipis, ac proinde cum D.Thomas ait . Li-
294쪽
α s o Raymundi Cardinalis apisucchi
citum esse ressteia malisprincipibus,
loquitur de resistentia cum occisione, aut graui laesione Principis. Respondetur, quod etiam ex res- stentia sine occisione, & graui laesi ne Principis, aut iudicis potest oriri grauis turbatio Reipublicae , de ideo obiectio nullius est momelis .
Modus autem , quo proportione seruata inter malos Principes , de Latrones, resistendum est malis Principibus citra eorum occissionem, eit ille,
quod iniustὸ damnatis a malis Principibus lineat eisdem exprobrare illorum iniustitiam,& iniquitatem ob latam contra ipsos iniqua sententia &aduersiis eos exclamare, ac de illorum manibus, violenter etiam, si postitit se proripere, citra tamen eorum demdem occisionem, Je laesionem , & Ω-gam etiam arripere , si posssint, quod quidem licet etiam a iuste ad mortem
damnatis praestari possit, ut diximus,pUti Uri iure praestari poteli ab iniustὸ
damnatis, obius, quod retinent sugiendi etiam post cond. mnationem; in ulte veto danatis sugere licet etiaob iniustitiam , 'quam patiun riir. Potest etiam dici, cum S. Thomas dicit . licere ad mortem damnatis, resistere malis Principibus, sicut resistitur latronibus , S. Doctorem loqui de Principibus, qui absque serma iudi-oj , & more latronum innocentem ad mortem damnant; tunc enim eis resisti potest , ac si essent latroncs, Occidendo eorum lictores ,& sateli ites, dum alligare, Se adducere curant innocentem ad mortem, id enim eis r
silere malis Pi incipibus , ac si essent lationcs, etiamsi mali Principes non occidantur, scd soluin occidantur ec-rum lictores, si damnationis titilistas notoria sit, & certa apud omnes
Si autem quis ad inlusiam mortem a Tyranno damnatur , llatia potest
Tyrannum occidere, non quia illum iniuste ad mortem damnauit, sed
quia Tyrannus est , ea ommuni ratione, quia cuilibet licet occidere Tyrannum . In hoc tamen iupponenda est communis Doctorum doctrina;
quod is , qui solo regimine est Tyrannus , siue qui lu' , 't tuto regnum , aut principatum obtinet, sed tyrannich dominatur, non lic tili- cui priuato illum occidere, quia huiusmodi Tyrannus habet teritimum
ius, manetque Superior: non licet autem inferioribus occidere Suoeriores , sed debent eis tametsi discolis, piorumque persecutoribus Ob dire ad Rom. 33.& 1. Petri 2. Vnde in Concilio Constantiens 1 F.
damnatus fuit articultis diceris :Quemidet Oi annum posse occidi 'riu in uinque mas iam , Misu bduum eum tamen Tyrannum, qui nullula habens ius ad regnum , illud per vim invadit, seu occupat, licet personis p r uatis inte ficere , quamdiu ReL publica in eum non consensi; modo haec adsint. Primum, quod coniici
eum nullum ius habere. Secundam, quod non eadem , aut maiora mala timeantur eo occso, quam tollerat
Tertium , quod non sit aliquis sis perior, qui possit adiri, ad obviandum isti malo. Ratio est, quia licet vim vi repellere. Cum ergo Re*ublica vim ab illo Tyranno patiatur , licet unicuiq; istius Reipublicae parti eam vim repellere, Tyrannum occidendo γ
295쪽
do, quindo non suppetit alius modus . Im videntur etiam isti, qui non sunt istius Reipublicae Pries posse eumdem Tyrannum occidere , iure defensionis: Licet enim occidere inuasorem innocentis , quando ipse non potest aliter defendi ; nec vetb id est praeuenire futurum inuasorem, sed est actualem inuasorem Reipublicae, ipsam defendendo, cidere. Nam Tyrannus actu, & pli scE Rempublicam invadit, eo ipso, quod in eius dominio tyrannico se
conseruat ; undὸ est continuus aggressor Reipublicae, & continuo permanet in ea aggressione, ita communiter Doctores in hac materia.
Vtrum innocens ad mortem damnatus persententiam secundum allegata, & probata iustam, possit absque peccato Iudicem,qui
eiusmodi sententiam tulit occidere, aut ei damnum inserre, si non positi aliter mortem
Ffirmantem sententiam tenuisse Franciscum victoriania
Eamdem sententiam' tenet Domini. eus Bannes, in Commentario dicti a tic. ncl. 2. & eamdem probabilem
censet Ioannes Cardinalis de Lugose i. a. de iustitia, oe iure disp. o.
to q. num. 3 8. e sel. ubi hanc sententiam sequentibus probat argumentis . Prim , , quia Iudex solum invadit tunc licite ex praesumptionei
ergo qui scit veritatem , potest eir sistere, sicut quando Iudex errat in
persena malefactoris, & vult occidere Petrum loco Ioannis,potest Petrus se defendere. Secundo, qui invaditur a furioso potest eum occidere, licet furiosus non peccet, ergo qui in uaditura Iudice ignorante veritatem,& ideo non peccante, potest etiam ab ipso se defendere. Tertio Princeps, qui invaditur ab alio Principe putau- te se habere iussam causani belli , licite se defindit, si sciat reuera se non esse dignum tali inuasione. Item milites obedientes suo Primipi, dc pu tantes se habete iustam causam belli, licite occiduntur ab aduersarijs scien.
296쪽
tibus bellum non esse iustum, ergbsmiliter reus in nostro casu poterit se defendere tam contra Miniistros iustitiae, quam contra Iudicem existimantes se habere bellum iustum contra reum; si tamen reus scit secundum veritatem se esse innocem
duabus limitationibus admitti posse dicit. Prima est, quod sat resistentiasne graui scandalo , quod quidem in hac materia sicilius posset dari, quam in alijs, Secunda, quod reus quan
tumuis innocens non resstat eo ni
do, quando primis comprehenditura Iudice , & eius Ministris; nam licet
Iudex non possit punire innocetem , potest tamen comprehendere innocentem interuenientibus indiciis , &sicut culpa se habet ad poenam, ita indicia culpae ad comprehensionem: Eub resistens comprehensioni resisteret Iudici procedenti iusie materialiter , de formaliter , atque ideo iniuste resistereti
AssERTIO UNICA. Innocens danatus ad mo tem per sententiam secudum allegata, dc probata iusta, non potest per vim se defendere, nec absque peccato Iudicem occidere , quamuis non possit
aliter mortem euadere. Ity salonius sera citato, Soto lib. s. d. iustitia, ct iure qu. 6. t. q.
Serra in a. r. q. 69. dub. I MDoctores co m mu iter.
Ratio est , quia iusiὶ condemnato non solam apud omnes id prohibetur in utroque soro, verum etiam non licet ei non redire ad carcerem ,s praestito iuramento se rediturum a Custode carceris suerit ad tempus ro
laxatus , Couarru. libr. I. mariam cat. a. num. 1 o. Se hoc non alio sun
damento, nisi quia iustitiae,ut virtuti, di iuri publico iusta exequi mandati, priuatus resisteret, in iustὸ leges com munes, de iustitiam conculcans se fouendo in delii iis, de impediendo punitionem eorum iudicibus ritὶ, re rectὸ de istis cognoscentibus. Quae ratio militat etiam in inius Acondemnato, quoad rei veritatem, licet iustὸ quoad allegata, & probata, nam cum iustitia, seu iniustitia respicitat leges, per quas dignoscuntur, de iudices per quos operantur , εἰ
reos in quos exercentur,& non alium
dὸ, quam ex allegatis, & probatis, quae sunt media iudicii hominum, cognoscantur et ritum hoc facto iudicandi metiri debet in ordine iamalitiam, aut bonitatem actus, ex iuridico, de rationabili iudicio, quod ex allegatis, de probatis seri debηt: nam Iudex est minister legis, de ius publicum habet pro se, ita ut hos tramites, nec per iudicium , ut priuata persona factum, ex alias visis, de eognitis declinare posssit, nec ali sata , de probata deserere, ut personae priuatae partes ficiat , cum in casipraesenti iam partes Iudicis assumpserit. Hine deducitur hanc veritatem resultantem ex allegatis, & probatis, dici
297쪽
dici formalem, quae constringit iudicem: licet materialiter, & in rei veritate , quoad ipsum iudicem, ut priuatam personam aliter se habeat namius publicum deserens probationi v ritatis , hoc unicum medium scilicet allegare , & probare inuenit, quo praelationem iudici imposuit notitiae suae priuatae in utroque soror de cum
Minister legis sit, hane legem sibi
iuste impositam, te praelationem notitiae suae obseruare debet; praecipu cum in iudicando, ut publicus Minister se gerat, non vero ut priuata persona , quae ut talis notitiam propriam habet. Cum igitur innocens damnatusi maliter ex allegatis, de probatis, reperiatur nocens, Ze iustὸ condemnatus, licet alias Iudici, ut priuato
contrarium constet, executionem,
sciente rem se alIter habere, eum dis serentia tamen Consiliorum a The logis , 5e Canonistis tali Iudici imp sitorum in locis supra allegatis, vel de disserendo quantum potest, vel de condonando, si est iudex absoli
res,le merum mixtumque imperium
habeat, vel alias iuxta Doctores , de quo in praesenti non est quaestio. Innocentia in rei veritate, de qua eonscius est Iudex, ut priuata persona soldm operatur , ut prudentibus medijs executionem fugere tentet: n5 tamen, ut his non iuuantibus, impedire possit ; quia ut Minister legis solam ex allegatis, dc probatis executionem di nantem tanquam merus executor operatur. Quoad reum
smiliter innocentia ad aliud non se extendit,nisi ut modis omnibus hanc manifesset , tentando dilationes,
modis prudentibus allatis a Theolo- fugiendo earceres sine trandato, gis Soto M. Dd institia, . iure custodum , vel Reipublicae nimio
in practica titulo de homicidio an. 26. Paris de Syndicam,ven. carceratus in med.resii lentia, Felyn. in cap. cinfanguinei de re iudicam , Hippolyto in l. a. 3.1ῖ-muro , de Bartol. is t. a Diuo Pis, s. snuntiam Ro ,st in re iudicata in praescriptis, Sc non
iuuantibus, omittere non poterit, Vt praeter relatos siprἱ pro omnibus t net D.Thomas Ecclesiae lumen artia . de Couar i. aebi supra num. IEt licet communiter quaestio si solum de Iudice innocentis, qui aliter rem se habere nesciens iuxta allegata , dc probata eum condemnat, Mexecutionem mandat 3 idem est in praeiudicio; non tamen cum fracti ne carceris violenta , & scandalosi,
eum Reipublicae,de Custodum nimio damno; quia tam Custodes, quam Respublica habent respectiuὸ sicuti
Iudex fundatam intentionem contra innocentem ex allegatis, eg probatis reum inuentum, Couarru. ubi Apranum. Iq. Paris deS3ndicat. v Carrceratus, m verbo Resistentia. Dixi sine nimio damno , vel stan dato: quia cum aliquo damno, obliugatione tamen resciεdi carceris praeiudicium, de Custodum, sugere po terit, ut permittunt innocentia in pellente supra memorati Doctores,
sed cum nimio, id est impossibilem
faciente restitutionem, vel scandalo turbante iudiciorum ordinem,adhuc Nn a inno-
298쪽
innocetia impellente facere non poterit; quia est priuatum bonsi,de quid extraneum, vel non subiectum Iudici, innocentia extra iudicium, lecontra processum cognita priuato
His sic firmatis minimὸ obstantr tiones, quas praefatus Cardinalis de
Lugo in num. 39. pro contraria sententia licite resistentiam reo concedenti in hoe ea se adducit.
Non prima sciliceti Quod Iudex
contra reum innocentem, ut nocen
tem inuentum ex allegatis, & probatis,solum procedit ex praesumptione; Cumqae reus ex veritate innocentiae tuae, restitit,& veritas prae
sumptioni praeualeat, licit E resistet, sicut quando Iudex insequendo malefactorem, qui vete eit Petrus, &errando vellet occidere Paulum, ille licite poterit resistere. Haec inquam ratio non obstat,quia deficit in fundamento: supponit enim solam praesumptionem, & non veritatem ex allegatis resultare, quod in iure falsim est, cum apud ius, Iudicem, de ius publicum Reipublicae veritas formalis, de non praeiumptio sit, ut per se patet. ruamuis enim ex allegatis , & probatis non resultet certitudo physica, aut metapbysica de admisso delicto, resultat tamen certitudo moralis. Nec vero ad iudiciu ii serendum de delicto requiritur certitudo physica, sed sat est certitudo moralis, oc moraliter habita: nam
de humanis actibus, dissicit E est haberi certitudinem physicam : Dii ergo supponit Cardinalis de Lugo,
eum supponit, quod iudicium, quo Iudex innocentem secundum allegata, M probata nocentem inuentum damnat, procedat ex praesumptione: Exemplum autem ab ipso allatum est longὶ distans ab applicatione casus; Quia Iudex subitb ex aliquorum i soraiatione extraiudicialiter ductus, insequens Petrum , ut reum, cum
Paulus si, erronia procedit, & non ex allegatis, & probatis, de ideo potest ei Paulus ressiere; si verb Iudex ex allegatis, de probatis iudicet Paulum esse Petrum, etsi reuera Petrus non sit, idem dicendum erit, ac de innocente secundum allegatara probata ad mortem damnato, quia scilicet in eo casu, non pollit Paulus Iudicem occidere, idque ex eisdem rationibus, quibus firmauimus innocentem secundit in allegata,& probata damnatum, non posse Iudicem
Alia ratio Cardinalis de Lugo de
paritate resistentiae firioso legitimὶ facti ab illo, quem occidere tentat, etiam occidendo ipsum, licet furi sus non peccet: arguendo eo modo posse fieri Iudici licet non peccet,quis ignorat veritatem, non subsistit: quia furiosus nullo mentis , & rationis actu procedit, sed selum animali m tu , uti cuiusuis animalis usu rationis carentis, & si aliter quis ab eius impulsu euadere non potest, occidere licite poterit: Iudex autem cum ex allegatis, & probatis procedat, ra tione iuris utitur politice, & prudenter : & non ignorantia, vel veritatis nescientia, ut supponitur; quia aliter scientia rei unius nisi ex allegatis,& probatis iuridice non fit, & quod ex ipsis operatur dicitur iustum,qua re disertisti me, & benE Lessus pro hoc
299쪽
hoe sensu allegauit Diuum Thomam q.69. art. q. qui dicit sententiae iustae non poste resisti, quia iusta est, quae ex allegatis, & probatis resultat , &male carpitur a Cardinali de Lugo, quia allegat pro hac sententia Diuumi Thomam.
Alia tertia ratio de Principe iuste se defendente a bello moto contra eum ab alio Principe, quia scit sine ratione moueri , nihil obstat: quia uterque Princeps suis hinc inde rationibus mouetur ad existimandam iustitiam belli, dc defensionis; Inu dens iudicat se ius habere ad inuadendum , inuasus ius naturale habere ad se defendendum putat , quin sciat aliud in Principe inuadente adesse nisi probabilitatem quoad se belli iusti:
In nostro autem casu Iudex ex allegatis, & probatis habet ius publicum
pro se, non probabilitatem , & veritatem formalem ex probationibus resul antem, & reus solum habet pro se veritatem materialem, quae in soccasu non subuertit iudicium, quia ex modis a iure dispositis non apparet, de habetur a Iudice, quasi, ut non existens, ut communiter solet dici, non est in Processu , non est in Mundo.
Quarta ratio de militibus Principis occisis ini uste ab illis, Principis inuadentis iniuste, M scientibus bellum esse iniustum, quasi parificans, reum innocentem posse similiter occidere Iudicem habentem quasi ita dicamus ) bellum iustum ob allegata,& probata contra eum: Non adapt
tur , ob iam dicta de existimata iustitia belli quoad Principem inuadentem ob ignorantiam vetitatis, vel ob aliorum consalium, vel iunx m di. scussionem non ita exacte factam,&specialia iura belli, ut ait Losius, etsi supra in practica tu. de homicidio n. I o. per Tex. in La. S.in bello, g de re milia
Et recognoscat Cardinalis de L
go d. num. 4o. hanc rationem non obstare nostrae sententiae, quia reus
nulli alteri nisi iuri publico ex allegatis, & probatis exequi mandrati obedire potest, nec ex impulsu innocentiae resistere valet : cum haec quoad iudicium, ta processum non sit, &quod non est in processu, non est se tectum Iudici, qui iudicium deprocellu facere tenctur.
Nee duae illae limitationes, quibus sententiam hanc probabilem reddi ait Cardinalis de Lugo, illam vere probabilem relinquunt: non prima, qua dicit, resistentiam faciendam esse sine graui scandalo : nam si propter
scandalum innocens secundum allegata , de probata damnatus abstinere debet ab occisione Iudicis , multo magis ab ea abstinere debet, ex eo quod Iudex iuste contra eum pro cellit; nam hoc est sortius motivum, priori, cum non liceat illum occidere, qui nec iniustὸ egit nec peccatum admisit. Et praeterea semper aderit scandalum, si iustὸ secundum allegata & probata damnatus Iudicem occidat, nam reflecti Oportet,
scandalum non ex alio oriri, nisi quia populus videret Iudici ex allegatis,& probatis iudicanti resisti : ergo si propter scandalum abstinendum est ab occisione Iudicis, semper erit ab ea abstinendum: si ergo in hoc casu resilientia non est legitima per Cais
300쪽
α a 6 RVmundi Cardinalis Capilacchi
dinalem de Lugo, te cum hae limitatione placet ipsi sententia resistentia
firmans , non inuenio in quo casu probabilis ipsi videatur sententi Mi permittens resistentiam liberh, in casia innocentiae , cum solum in his terminis sit contraria nostrae; nam
in nullo casu desinet esse scandalum ob resistentiam, quia supponimus ex allegatis , & probatis procedere Iudicem , ex quo cum resistentia rei prouenit scandalum, & hoc existente, faciliter ut asserit de Lugoὶ re- siti Iudici non potest. Ergo in nullo
casu est contra nostram sententiam, nec contrariam fundat, nec probabilitas, quae ipsi placet veriscatur ex ipsius discursu, licet ad illam inclinet aliquo modo sibi practicὰ contrarius. vlterius aliam limitationem istius probabilitatis adducit: quod scilicet
reus non eo modo faciat resstentiam quando primo comprehenditur a Iudice: nam licet Iudex non possit punire innocentem, potest tamen interuenientibus indicisis eum comprehendere;& tunc procedet iudex materialiter, ex s.rmaliter iustE. Nam non apparet disserentia resistentiae, quam facilius concedit ex cutioni , quam comprehensioni rei, dicendo in secundo casu non eo modo debere fieri. a scuti se habent indicia in Iudice, quoad comprehensionem rei, ita se habent allegata,& probata quoad executionem sententiat; & si indicia mouent ad capturam legitimam, est, quia sint iuri consona, ita ut re silere innocens non possi. Ergo cum etiam iuri consonum sit, ut ex allegatis, & probatis detur, de exequutioni mandetur sententia, nulla differentia est restientiae in casu ex cutionis ad casam comprehensionis: ergo similiter non poterit in executione resisti; cum per Cardinalem MLugo in casu comprehensionis, quia iuridice Iudex procedit, non possit ei
resisti: nam & in casu executionis etiam iuridice ex allegatis operatur.
Quid autem sacere debeat Iudex , qui scit aliquem esse innmentem o-cet S. Thomas in sicunda secuta,
stione G articulo 6. ad 3. ibi enim
ait, quod Iudex si scit diquem l
nocentem esse,qui falsis testibus co uincitur , debet diligentius examin re testes, Ut inueniat occasionem luberandi innoxium, sicut Daniel secit. Si autem hoc non potest, non peccat,secundum allegata sententiam serens et quia ipse non occidit innicentem , sed illi . qui asserunt eum
nocentem. Minister autem Iudicis condemnantis innocentem, si sententia intollerabilem errorem contineat, non debet obedire: alias excusare tur carnifices, qui Martyres octi&runt. Si vero non contineat mani,
festam iniustitiam non peccat prae' ceptum exequendo , quia ipse non habet discutere Superioris sententia, nec ipse occidit innocentem, sed I dex , cui ministerium exhibet. Ex his omnibus confirmari potest
nostra sententia . Posito enim , Ut poni debet,quod sententia contra innocentem secundum allegata, de probata reum inuentum lata sit iusta, &quod Iudex in ea serenda non peccet , immo ad eam ferendam teneatur , licitum est Iudici innocentem condeamatum resistentem impugna