장음표시 사용
301쪽
re,ia pristiae ei pane condemnati resistentis est bellum iniustum , unde indubitantes peccat. Nec enim diri potest bellum citra ignorantiam, de
deceptionem ex utraq; parte iustum: daretur autem iuxta oppositam sententiam; nam iuxta illam innocens secundam allegata , & probata reus inuentus, & condemnatus, posset iu-M pugnare contra Iudicem, utpote conscius propriae innocentiae; ex alia
parte Iudex absque ignorantia iusiEimpugnaret condemnatum illum resistentem. Iudex enim priuata notutia siue cosnoscat hominem illum esse innocentem, sue non cognoscat,& si quoad informatione decipi possit a testibus, in serenda tamen stimientia nulla deceptione, aut ignorantia laborat: scit enim se iustὸ iudicare, ει sententiam a se latam iusta esse; quia scit, se iudicare secundum
allegata, de probata , ergo daretur bellum ex utraque parte citra ignorantiam . ac deceptionem iustum , quod tamen dari nequit, ut de se
constat, & omnes admittunt. Hac ratione ἈThomas 2.2Ar. . probat iuste condemnato ad mortem
non licere se defendere, & nomine iustὸ condemnati intelligit S. Doctor etiam illum, qui secundum allegata,
dc probata tulis condemnatur: tum quia loquitur de sententia,cui si comdemnatus resisteret, posset eum Iudex licite impugnare ; certum est autem , quod si innocens secundum allegata, & probata reus inuentus Iudici rcsileret, licitὸ posset a Iudice impugnari: tum quia de illo iustὸ
condemnato loquitur S. Doctor,cum
est,eum non posse Iudici resuere, quieontraponitur latusὶ codemnato mi icium , quod sit sinite violentiae
latronum ; Iudicium autem,quo quis licet innocens secundum allegata, de
probata, nocens inuentus condet
natur, non est simile violentiae latronum, immis S iustitiae, & aequitati
conforme; ac prointa cum S. Th mas ait, posse ab iniuste damnato resisti Iudici, aut Principi condet iuram i, loquitur de iniustὸ omnibus in dis ; tale autem non est iudiciuna,quo innocens secundum allegata, N p r
bata nocens inuentus damnatur.
Confirmatur ulterius, quia secum dum iura sollim vim vi repellere licet , iudex autem secundum allegata,& probata aliquem condemnaus,non inseri ei vim, cum sententia iusta si, ει in. ea serenda Iudex non peccat, immo peccaret, si eam non ferret. Ergo innocens sic damnatus non habet ius ad vi eum repellendum: quia non habet ius aduersus innocentem , qualis est Iudex in eo casii ; unde imnocens secundum allegata, de probata nocens inuentus, & ideo condem
natus adhibendo vim, ex qua sequi possit Iudicis mors, dat operam rei illicitae;ac proindE si ex ea vi sequatur mors, de occiso Iudicis incurrit homicidii reatum, etiamsi non intenderetur , nisi conseruatio propriae viatae 3 ut enim docent communiter Theologi cum D.Thoma a. a. q. εφart. 8. contingit,ut quod non est actu, de per se volitum, vel intentum, sit per accidens volitum, vel intentum, secundum quod causa per accidens dicitur remouere prohibens : unde ille, qui non remouet ea, ex quibus
sequitur homicidium, si debeat re
302쪽
,8 a Raymundi Cardinalis Capi succhi
mouere, erit illi quodammodo ho
inicidium voluntarium t praesertina cum dat operam rei illicitae, quam vitare debet i est autem illicitum ad uersus innocentem, qualis est Iudex iudieans secundum allegata x probata, eam adhibere vim, ex qua sequi
possit illius occisio; unde si haec sequatur vim illam adhibens reus erit homicidij . Hoe autem non contingit, cum quis iniuste ab aliquo invaditur: nam cum ille iniustὸ inuadat, inuasus habet ius defendendo se adhibendi eam etiam vim, ex qua sequi possit inuasoris mors, nam dat operam rei licitae, nempe defensioni propriae , dummodo adhibeat m
de ramen inculpatae tutelae, &non intendat, nisi defensionem sui, ab hae enim non tenetur abstinere, ut euitet mortem iniusti inuaseris,ut di ctum est supra;immo Iudex condemnans ad mortem secundum allegata,
de probata nocentem repertum, non
offendit innocentem, ut de se patet; ergo innocens ille non potest licith, se ab illo per vim defendere: nam ius pet vim se defendendi ab aliquo locum non habet, nisi quando quis ab
illo ostenditur. Dixi innocentem seeundiim allegata, de probata a Iudice condemn tum dare operam rei illicitae,si aduersus Iudicem adhibeat vim, ex qua
sequi possit mors, de occiso Iudicis:
nam aliqualem vim adhibere citra mortem, aut graue damnum Iudicis, Et ministiorum licitam esse innocenti eo pacto damnato, si per .eam pos
sit mortem euadere , iam diximus
Contra haec obiicit Bannes. Pri-mb. Quod sententia lata contra in . nocentem secundum allegata, & pr bata reum inuentum nulla est in s ro conscientiae, neque conseri ver utritus accusatori, aut Iudici, ut habet
communis opinio, ergo per se loqu&do potest condemnatus ille se desendere , nisi obstet circumstantia boni,
vel mali publici. Secundo, si per sententiam illei
nocens esset damnatus pinna pecuniaria, poterit adhibere omnem imdustriam , ne soluat pecunias, dc a scondere bona sua, ergo in casu, ubi agitur de periculo vitae, poterit se e-
Tertiis, sententia excommunicationis, quae sertur secundum allegata,
de probata, fundatur tamen in salsa praesumptione, non obligat in foro
conscientiae M se excommunicatus: potest se gerere, ut non excommunicatus , secluso scandalo . Eadem autem ratio est in casu posito. Ex his Bannes inseri, quod innocens secundum allegata de probat nocens repertus possit in sui de ii sionem Iudicem occidere seclusis dato. Et in solutionibus argumentorum tria addit. Primum sententiam , qua innocens damnatur st-cundum allegata, & probata esse i stam, quatenus fundatur in falsa praesumptione sed secundum rem esse
Secundum quod Iudex si potestsne scandalo sententiam non exequi, non possit, nec teneatur illa exequi, tunc enim, inquit, daretur bellum iniustum ex parte Iudicis. Tertium : Quod innocens ille damnatus si resistat punietur 3 quia
303쪽
praesuinitur culpa saltem scandali,sed ,bsolute pollit resistere, quia, ut habetur in regulis laris, in 6. Licit; μ- res usiquis puniri sine culpa, on tamen pur causa. At haec nullius est, momenti patet ex dictis ; unde ad primum respondetur, sententiam latam contra imnocentem secundum allegata,& pr bata reum inuentum, nullam dici in foro conscientiae, quatenus non assicit, nec ligat in conscientia innocem tem illum sic damnatum, nec suppinnit, aut inducit in eum aliquam cutipam: at ex hoc non aliud probatur, nisi quod innoces ille damnatus possit omnes vias intentare,citra sanguia
nem tamen, & mortem, aut graue
damnum ludicis, εe ministrorum, ut mortem euadat ; unde potest licitE se defendere , vel fugiendo si possit, etiam frangendo carceres violenter sine nimio damno, vel scandalo, ut dictum est supra ; vel enitendo cum aliqua etiam vi,sine sanguine tamen, vel vulnere, vel graui percussione, Emanibus ministrorum habentium illum apprehensum se proripere: non tamen ex eo, quod sententia illa non afficiat innocentem in foro conscien
tiae, sequitur quod ipse possit licitὸ sed endere cum occisione Iudicis, aut ministrorum: quia licet sententia illa vocari possit nulla in soro consciemtiae, imm5 & iniusta materialiter, sor- malithr tamen, & ut fertur est iusti Dsma; utpote lata secundum ordinem Iuris, a quo sumendum est, an Iudex iuste procedat, & iudicet: immo si aliter ferretur, esset intulla, de errasset Iudex; & ita obligat subditum,ne per vim illi resistat: nam selum ini,stum aggressorem vi repellere licet; in hoc autem casu nec Iudex, nec iulius ministri sunt iniusti aggressores. Addit tamen Salonius posse innocentem per vim , dc sanguinem se de- sendere, quando videret certo Iudbei constare ipsius innocentiam , nec
Iudicem uti aliqua ex illis vijs licitis ad eum liberandum, vel sestem non condemnandum; de illam defensi nem posse seri citra scandalum: quia tunc reuera iniquὸ Iudex ille ageret,& a Iudice inique procedente potest subditus per vim se tueri, citra scandalum. Haec tamen non videntur admittenda; cum nec in eo casu Iudex actu , de physice congrediatur cum illo innocente ; de coiitra idem recurrunt argumenta,quibus supra probauimus non esse licitum Iudacem ocicidere, a quo iniuste aliquis sit dam
Ide etia Salonius addit,quod in di bijs no est obediendum cum propria iactura,&dano: de ideo in dubio esse Iudicem admonendum de causis, ob qu s prudenter dubitatur de Iustitia sententiae ab ipso latae, ut maturius consideret, di re diligentius inspecta,
vel illam sententiam reuocet,vel eius iustitiam manifestet quod ii noluerit teuocare,& sententia maneret prudenter dubia, potest sic condemnatus citra scandalum,sicut si esset inivisite condemnatus, per vim se defendere ; quia in dubijs, quae sunt in damnum rei, potior est semper latio ipsius rei, qui damnum inique pati potest, quam Iudicis. Haec Salonius. Sed contra hoc idem siciant eadem argumenta , quibus iam probauimus in actuali, & physico dumtaxat coim
304쪽
Lyo RV mundi Cardinalis Capi succhi
qui non contingit in praesenti licitum esse defendendo se aggress
Ad secundum argumentum Bamnesii dicitur , quod sicut innocens damnatus ad poenam pecuniariam potest adhibere omnem industriam , ne soluat pecunias: ita & innocens secundum allegata, & probata n cens repertus, ad mortem damnatus, potest Dhibere omnem industriam, ut sententia executioni non mandetur: non ided tamen potest iudicem licitὸ oecidere. Ad confirmationem pariter dicitur , quod si ante sententiae executionem constaret iuridicὸ de innocentia illius, qui secundum allegata, dc probata reus inuentus, ad mortem damnatus est, sententia non esset executioni mandanda; sed non ideo Iudex, qui innocentem secundum allegata, di probata reum inuentum ad mortem damnauit, licith occidi potest ab innocente,quando de illius innocentia iuridicὸ non constat. Ad tertium respondetur; Quod nec excommunicatio secundiim alis gaia , & probata in aliquem lata, dicenda est fundari in falsa praesumptione, quia fundatur in veritate iuridica , scut diximus de sententia ,
qua innocens secundum allegata, Nprobata reus inuentus damnatur. Et argumentum nil aliud probat. nisi quod sicut excommunicatio, qua innocens secundum allegata, & pr
bata , repertus nocens, excommuniis eatur , non obligat excommunic
tum illum in conscientia , ad gerendum se , ut excommunicatum: sed potest, si non adsit scandalum, ger re se uti non excommunicatum : ita innocens secundum allegata, & pr bata nocens inuentus, ad mortem damnatus possit se gerere, ac si nota
esset inuentus nocens , dc ut no damnatus, quantum ad sui desens nem, citra sanguinem tamen,& mo
tem, aut graue damnum Iudicis, dc Ministrorum, ut iam dictum est. Certum igitur ex his relinquitur, non licere innocenti reo secundum allegata , de probara , reperto, ac damnato Iudicem, a quo secundum est Nata , M probata damnatus est, occidere: Id autem nedum s ciales rationes adductae probant, sed etiam
ea communis ratio alia, adducta conuincit. Quod Iudex innocentem secundum allegata, de probata reum inuentum, condemnans, non est iniustus aggressor, immo non est a
gressor, actualiter scilicet, de physi cc , & per physicum congressum, seu conflictum, reum istum aggrediens; nam ab huiusmodi tantum aggressione in uaso licitum est, ac peri Liam defendendo se aggressorem occidere : nam solus eius nodi aggressus constitutus est in necessitate morali ter ineuitabili defendedi se peractu tem, ac physicum conflictum, de ma nus conserendi; & consequenter si Ius eiusmodi aggressor constituit ipsuin morali necessitate vi vim repellendi . In alijs autem casibus, cum non contingat congressus physcus , de manualis duorum inuicem congre dientium , de manus conserentium, non adest ea necessitast nam in alijs casibus non est adia infallibilis mors aggressi; cum sententia mortis a Iudice lata reuocari possit a Iudice, qui
305쪽
eam tulit, vel a supremo Iudicris Iu- possit innocentiam eius, qui secun elax ille non si supremus: & in easu, dum allegata , dc probata reus appa- de quo hic agitur, Iudex adhibitis dia ret. ligentijs, ut diximus, manifesta
QVAESTIO DECIMAVtrum iniuste Aggressus teneatur se ab iniusto Aggrestare defendere.
Iximus , iniustὸ adigresso licere , seip-
sim ab iniusto aggressore , etia eum illius occisione defendere. Hic autem ulterius quaerimus , utrum
iniuste aggressus nedum licitὸ possit se ab iniusto aggrestare defendere , , sed etiam ad se ab iniusto aggrestare defendendum teneatur: itaut si se ab iniusto aggre re non defendat , grauiter delinquat , vel possit absque peccato se ipsum iniusto aggressori perimendum permittere. Quod peccet, qui se non desindit, si potest , ac proindE quod unusquisique ad sui defensionem teneatur , E. firmant Ioannes de Lignano in tractat. de bello cap. 8 3. Paulus de Castrol. prima f. turgentium nuae. 9. Ne iustitia , cir iure, Hyppolitus de Marsi-
lijs in L unius I. cognitum num. dequastionibur, Petrus a Plaza in epitome delictorum cap. 23. num. I. col. 6.
τε sy'iissimum, Abulensis in cap. II. Iosue quaest. II. & quamuis Au-ihores isti uno excepto Abulensi , qui aperte asserit teneri inuasum subi eatu culpae lethalis interficere inua, sorem , si possit, quando non potest aliter vitam suam conseruare ) non asserant expressὸ teneri unumquemq, ad sui defensionem, etiam cum Occisione aggrestaris , si aliter mortem euadere nequeat: id ipsum tamen videntur sentire, cum sentiant nemini licitum ess esit occisionem permittere, & unumquemque ad propriam vitam defendendam teneri , posito quod vita propria seruari nequeat , nisi cum occisione aggretaris.
Iniuste aggressus non tenetur se ab iniusto aggressere defendere, sed licite potest se iniusto aggressori perimedum permitatere. Pa communiter Theologi, ac Iuristae, minicus Soto de iustitia, . iure Iibro s. quast. I. art. 8. Cardinalis Caietanus, & Aragonius in secundam secunia quast. 6q. artic. 7 Sylvius ibidem 1uasito I. dc Salonius
306쪽
α9α RV mundi Cardinalis Capi succhi
tantrouers. I. conesus D Victoria istas ad laudata verba sic enim ait. Amisi R. lecta. Homicidio num. 2q. Bannes hic enim vocantur nos qui diligunt,sed in a. t. q. 3 3 . t. 3 .dub.Φin responsio- qui diliguntur , quales possunt etiam Usene ad confirmationem terti j argume- inimici, maior dilectio e se neruit, 'amti. Sylvester in Summa, verbo Bellum sit illius, qui vitam ponit, . mortem
a. quaest. 3. Ludovicus Messia in 'oppetit pro amictἔ, id es pro 's, tuos dr- Pragmat. Taxae panis ccncl. 6. n. 833. ligit, cy' loco amicorum habet, etiamsi Si mancas in Cathan instit. tit. 18. n. 3. Usi reuera eius non sint amrci,sed hoster, Couarruv. a. pari de Sponsalibus cap. inimici, πc. 8. S. I 2. n. i T. Petrus Nauarra i , Nec refert sententiam illam potis tria. de restitui. lib. 2. cap. 3 . nu. 39. si inlim esse intelligendam de vita no-. 62. Molina tom. ae iustitia, oe stri corporis exponenda pro saluto iure disp. Iq. proximi spirituali. Potest enim etiam Ratio est, quia omissio propriae generaliter accipi, ut obseruat hiade sensionis esse potest moraliter per , uius loco citata, de salute proximo una sectior,& lauda Silior, ac magis apud etiam temporali, quomodo priorem Deum meritoria,etiam ex praescripto accepit Chrysoliona libr. a. de Sacer. ipsius Dei, quam sit ipsa desentio , dolio. Ergo iniustὸ aggressus non tenetur se Cum igitur ex duobus illis, quae ab iniusto aggressore defiendere: Con- sunt ponere vitam propriam pro vi. sequentia est optima, nam nemo te- ta corporali al: erius, laudabilius, acnetur ad actum,cuius omissio sit mo- perfectius , magisque apud Deumraliter persectior, & laudabilior, ac meritorium sit , .vitam corporalem magis meritoria, quam sit actus ponere pro vita corporali alterius; ido millas. Antecedens autem proba- que contingat, cum iniuste aggrestur. Nam potes .iniustE aggressus sus a sui defensione ab itinet, tenerio mittere defensionem sui ex charita- non potest aggrestus ad sui desensi te erga Deum ἱ tunc autem omissio nem, ita ut peccet, si se non desem propriae desensionis ex hoc motivo dat: nam peccatum esse non potest, consequens, est moraliter persectior, id quod est laudabilius, persectius cac laudabilior, magisque apud Deum magis meritorium.
meritoria, quam sit ipsa defensio, ex kd ut vis huius rationis sunditus auctoritate ipsius Christi Domini percipiatur, Se ralix huius rei pro-
Ioannis Is . dicentis: Maiorem hac di- fundius attingatur. Animaduerten- Iectione nemo habet, it ammim seu an dum est,quod si spectetur praecisὰ vi ponat quis pro amicis suis. Amicorum ta corporalis aggressi, de vita corpo-, autem nomine in hac authoritate, ratis aggredientis, de nullum aliud cum dicitur. Vt animam suam ponat motivum aggressum ad sui defensi quis pro amicis 1uis, intelliguntur om- nem omittendam moueat , quamnes homines , siue amici, silue in in i- conteruatio praecisa vitae corporalisci, ut benEobseruat Cornel.i Lapide aggredientis, non licet aggresso ex in Commentario dicti capitis I s. Ioannis hoc motivo praecise , a sui defensione
307쪽
aostinere , sed grauiter delinqueret
sui defensionem omittendo: nam cum patia bona sint, vita corporalis aggressi, de vita corporalis aggredientis, & nullum aliud praeter haec inter ueniat, non est maior ratio, ob quam aggressus ponere debeat vitam suam corporalem pro veta corporali aggressoris, & aggrestoris vita poni non debeat, pro yita corporali aggres It .
Qirare cum nullum bonum , aut c modum, nec etiam spirituale, resultet in aggresta ex omitIione propriae defensionis ob motivum praecisum
conseruandi vitam corporalem aggre. dientis, aggressus ex motivo isto pr
priam desensionem omittens, diligeret proximum suum plusquam selysium, praeferendo stilicet vitam proximi vitae propriae . Id autem elico mira Diuinu in praeceptiim , quo praecipitur, ut quisque diligat proximum suu in, sicut Lipsum, id est ini a se, ipsum, ut diximus supra . Et ideo
S. Augustinus lib. demendacio F.
ait: Si quis exponat et itam corporale fretria ra vita corpor ab alterius, iam
non dititit proximum, sicut seipsum, sed
plui Mam seipsum, quod do Arma regu Iam ex edit. Et in hoc sensu puto qu- thores in principio allegatos, negas se licitum esse alicui sui defensione in
Praeterea est contra naturalem inclinationem , quod quis, ex solo mOtiuo struandi vitam alterius, propria vitam contemnat, eat iique pro isto tradat: immo est contra charitatem ;nam charitas dictat, ut propria vita non prodigatur, prodigeretur autem,
si quis Nssim alio non existente mini tuo , nisi seruandi vitam aggressoris,
propriam vitam traderet , seque ab alio occidi permitteret λ mortuum enim seruandi vitam aggrestoris,non eli rationabile, sufficiens, ut quis lici se propriam vitam exponat , ac proinde sic earn exponere, est et eam prodigere, quod non licet: cum homo non habeat dominium sui corporis: nec ex aliquo loco Saciae Scripturae habetur, quod Deus probet vitae alicuius hominis expositionsi, ex hoc praeciso motiuo , ut construet vitam alterius ac proindὸ non potest homo de propria vita, eo pacto disponere, de ita id apertό docent Bannes, Valentia, de alij communiter, de nos
cum ipsis in controuers. de eleemosyna qu se. s. S.I. idem diximus. Sic igitur motivum praecisum seruandi vitam corporalem aggrestaris, si in eo sistatur, ulterius non ordinetur , non est aequum , ac tale, ob
quod licita , de absque peccato qu: sabstinere possit a sei defensione. Vn-dh inquirendum est, an aliud aliquod motivum occurrere possit, ad quod licite ordinari possit oinisso illa propriae desensionis, ea intermedia intentione , ne aggretior vitam corporalem amittat. Et dicendum tale m tiuum utique occurrere. Et est ipse
Deus propter se, ac se per omnia dilectus, ad quem tanquam ad finem ultimum reserre potest aggressus omissionem illam propriae de nsionis, & sitae occisonis permissionem. Nam cum Deus ipse mani selle declarauerit, quod tradere vitam suam
corporalem pro vita corporali ait
rius, sit opus egregae dilectionis erga proximum, immo talis, ut illa dilectione maiorem nemo habeat,conse
308쪽
α 96 RUmundi Cardinalis Capi succhi
quenter edixit per hoe Deus d ipsum ordinari posse in ipsum Deum, effe-
qne actum egregiae charitatis erga ipsum Deum: nam cum diligitur proximus ex charitate, diligitur propter
Deum; ac proinde dilectio illa, qua quis proximum ita diligit propter
Deum, ut pro seruanda illius vita corporali, propriam vitam corpor lem tradat, resoluitur, ac terminatur in Deum propter se, & super omnia dilectum. Ex his autem demonstratur Asse tio posita. Nam totum hoc, quod
est iniuste aggressum a propriae vitae
corporalis defensione abstinere, ne iniustus aggretar vitam suam corporalem amittat , ordinari potest in Deum; & si ordinetur in Deum, est opus egregiae charitatis erga proxumum , ac etiam erga ipsum Deum. Deus enim talem esse omissionem illam declarauit. Cum igitur licitum sit,immd egregiE,' ac persectissimae charitatis opus id praestare, utique licitum erit , ac laudabilius , quod iniusth aggressus hoc perfectum opus praestet, & praestat, cum a propriae vitae corporalis desensione abstinet, seque iniusto aggretari perimendum permittit, ne iniustus aggressor vitam corporalem amittat, reserendo
haec omnia in ipsum Deum,tanqliam in ultimum finem, propter se, & Ω- per omnia dilectum.
Sed & in hoc ipse,quod quis velit
propriam Vitam corporalem pro alterius vita corporali ex dilectione Dei exponere, inuoluitur exercitium Fidei , spei, & Charitatis, aliarumque virtutum, quae adactum ilhim concurrunt , proper quod licitum est vitam propriam exponere, ex praescripto pariter Diuino declarante illud esse persectissimum actimi chari. tatis, quem profecto actus aliarum irtutum comitantur; Vndὸ propter charitatis,aliarumque virtutum exercitium declarauit Deus, licitum esse alicui propriam vitam corporalem exponere pro vita corporali alterius, ut inde homo vitam propriam sic exponens perfectiorem gradum in ordine spirituali assequatur,de in ipsum Deum ipse homo , & omnes eius actus ordinati remaneant: suit autem necessatia ea Dei dispositio, ac declaratio; quia cum homo non sit D minus , sed custos proprii corporis, non potest de isto etiam in ordine ad spiritualia bona consequenda disponere absque speciali Dei declaratione, ac beneplacito, quo id licitum esse, sibique gratum declararet.Quare quod quis possit licite vitam corporalem exponere pro vita corporali alterius facit, non ut Dominus, sed ut a Domino Deo potestatem harupraeserendi opus virtutis suae corporali vitae r Quo modo depositatius rem alienam apud se depositam potest alienare, si Dominus hoc ei permitteret , ut Sylvius bene obseruat
si es preiculo exponere propriam vi tam corporalem; etenim licet dam ni non simus vitae nostri sed custodes,atque administratores, mus tamen, qm illam nobis concessit, quique dominium illius retinet facultatem illius nobis non densegauit ad tam egregium mistutis actum
309쪽
Iniustὰ igitur aggressus propriam
sui defensionem omittendo ad seruandam aggressoris vitam , si hoe idisum praestet ex dilectione Dii , α ad exercitium charitatis, aliarumque virtutum, opus praestat licitum , laudabile persectissimae charitatis, Msamme meritorium, undES.Thomas 2. 2. q. Iaq. an. 3. ait, quod toler re mortem non est laudabile secundum se, sed solum secundum quod ordinatur ad aliquod bonum , quod consistit in actu virtutis, puta ad Fiadem,le ad dilectionem Dei c. Hac ratione licitum est, si duo in extrema necessitate constituti sint, alterum alteri cedere panem , quem unicum , & uni tantum susscientem habet . Pariter quis potest in suga hostium alteri concedere equum, ut sugiat, etiamsi ipse pedibus effugere non possit. Rursus grassante pestipotest sanus ministrare insectis, etiamsi putet se iasiciendum . Potest etiam quis in naufragio cedere tabulam , quam posset occupate, & saluari.
contra nostram asse tionem, & confirmatur eadem assertio. Ozi Dies . Quod unusquisque de
iure naturae teneatur se ab iniusto aggrelsore defendere; nam de hoc rectit ratio dictat, & unusquisque
de iure naturae tenetur magis conseruare propriam vitam,quam si nam, ergo inium aggressus grauiter delinquet propriam defensionem omittendo, ut iniusti aggressistis vitam conseruet; ac proinde salsum est, quod in assertione posita dictum est, iniu- aggressum ad sui desensionem non
De iure quoque Diuino tenetur unusquisque se ipsum magis diligere, quam proximum: nam est Diuinum praeceptum,quod quisque proximum
suum dili at, sicut se ipsum, id est insta seipsum, ut dictum est supra. Si autem iniustὸ aggressus propriae
vitae defensionem omitteret, ut iniusti aggrestaris vitam conseruet, iam non diligeret proximum sicut seipsum, sed plus quam seipsum, ergo
Praeterea ordo charitatis postulat, ut corpus proprium, propriaque vita corporalis praeseratur corpori,& vitae corporali alterius ; Undὸ iuxta ordinem charitatis vita propria corporalis praeserri debet vitae corporali ali nae, igitur non licet inlusu aggrestavitam alienam propriae praeserre, uti praeferret, si a propria defensone abstineret, ut iniusti aggressoris vitam
Respondetur ex his, quae diximus supra, unumquemque de iure naturae teneri se ab iniusto aggretare defendere , magisque propriam vitam, quam alienam conseruare, idque eL se rectae rationi consorme, si spectentur praecia vita corporalis aggressi, de vira corporalis aggressoris: nam cum vita corporalis aggressi, ta vita corporalis aggrestaris, sint bona n turalia aequalis valoris , de in vita
corporali aggressistis nihil appareat
310쪽
α96 RVmundi Cardinalis Capisucchi
dignius vita corporali aggressi, contra dictamen rectae rationis esset, quod jectatis vita , de vita, una alteri praeserretur:cum non si maior ratio praelationis unius, quam alterius; nec Deus facultatem alicui concessit, aut indulsit, ut praecise pro vita corporali alterius, in ea sistendo propriam vitam corporalem iacturae periculo exponat; Et ideo peccaret, qui spectata praecisὸ vita corporali alterius, S pi o ea praecisE seruanda , atque in hoc silendo sui defensionem omitteret : teneretur enim tunc se defendere , ac proinde defensionis omissio culpabilis esset. At s iniustὶ aggressus non spectet praecise vitam corporalem aggressoris . nec in conseruatione vitae aggressoris sistat, sed spectet :d, quoὸ Deus, ut supremus ὸ minus naturae disposuit, quod scilicet homini liceat propter ipsum Deusumine dilectum exponerς propriam
vitam cQrporalem pro conseruatione vitae corporalis aggrestaris,eana conseruationem intentiendo,at in ca non
sii tendo, sed tantum hoc in De uin, ut suptr omnia d ectum reserendo si hoc, inquam, spectetur, licet alicui a sui defensione abstinere, propriam que defensionem omittere : talem enim omissionem probauit Deus, uti actum egregiae charitatis, de dilectionis, cum dixit, Maiorem hac dilectione nemo salet, eti animam suam ponat quis pro amicis suis.Tune enim aliquid
infinite dignius apparet vita propria corporali, ob quod periculo iacturae exponi possit vita propria corporalis,
scilicet ipse Deus, pro cuius amore propriam vitam corporalem exponit , de exercitium charitatis, ac dii ctionis erga Deum: nam de dilectio
illa proximi, qua illum ita diligit , ut
eius vitam propriae praeferat, tendit vltimate in Deum. Vnde omissio illa propriae defensonis, prout se non est culpabilis; quia posito motivo praedicto placendi Deo talem omissionem probanti, non tenetur homo
ad propriam defensionem: omisso
autem tunc est culpabilis , quando omittens posset elicere actum omisssum , 5c ad illum tenetur. Estoamen omissio haec propri edesensionis, omittendi voluntaria, quia omittens, eam omissionem vult per specialem suae voluntatis actum, S licitum est ei talem omissionem velle: quia Deus eam omissionem,
uti ad persectissimam charitatem spectant cm probauit, de commendauit,
indulsitque, ut in Dei obsequium, dilectionem posset homo propriam
vitam non custodire, de idem accidit in martyribus. Quare si spectentur tantum vita, evita inuasoris , di inuas, inuasus nedum potest in uasorem , seipsum defendendo , occidere: sed tenetur λ, defendere etiam cum occisione inu seris: nam cum paria sint vita utriusque, inuasus tenetur plus prouidere vitae suae, quam vitae alienae; vnia si non habeat susciens motivum, unde moueatur, aut moueri possit ad postponendam vitam propriam vitae diliis nae, tenebitur propriam vitam defendere : de cum hanc defendere non possit, nisi cum occisione in uasoris, tenetur illam defendere, etiam cum cisione in uasoris, non intendendo