장음표시 사용
321쪽
quod ad furandum , non ad occidendum venisset, idque de nocturno discerni non potest, communis tamen
Doctorum illius loci intelligentia est
ea, quam attulimus, eamque stipponit, de amplectitur D. Thomas 2. 2. q. 6q. art. 7. ubi in argumento sed
contra, supponit verba Exodi laudata ita intelligenda, ut licitum sit pro de. sensione ἡomus sit rem occidere, nam ad ea verba subsumit, x concludit, sed mulio maris licitum est d fendere
propriam vitam , quam propriam domum , ergὸ etiamsi aliquis occidat ahqhem pro defensione et suae, non erit
reus homicidii. Secunda limitatio sententiae communis est, non pro quacumque re licere occidere furem : iniquu n enim esset pro uno nummo argenteo, aut etiam aureo hominem perimere. Vn-dὸ a Sanctissimo D. N. Innocentio XI. in decreto 1. Marti j I 679. damnata fuit propositio 3 i. quae est haec Regulariter occidere possum furem pro
conseruatione unius aurei) ut ergo suris occisio licita sit, debet esse ob sur-
tum rei magni valoris, ita ut notabile damnum inde domino sequatur ex
illius amissione, Jc multo magis si res ablata si ei, cui est ablata, ad suae,
suorumque vitae sustentationem necessaria. Tertia limitatio est,ut occisio non fiat ex interuallo, sed ex incontinenti; censetur autem quis ex incontinenti furem percutere, si adhuc cepta inuasio , Se defensio continuetur, velut si fur cum bonis ablatis aus giat, ut si sigiat cum suo equo, potes illum fugientem, telo, vel sagitta occidere, si admonitus, & perterrefactus non desistat, antequam in tutum se recipiat;
toto eni in illo tempore elian flagranti delicto, de ideo non modo,quando raperet, verum etiam quando fugit,
nisi alia via bona recuperari pollini, licet latronem insequi, de a longe, si
potest antequam rem Occultet occudere . Ita cum Sylvestro, & Soto tenent Molina , Lessus, S: Amicus, ac alij recentiores communiter, si periculum sit, ne bona occultet, vel consumat. Non potest autem occidi postquam in domum se recepit, vel ad alia negotia diuertit: tunc enim desinit esse inuaser, Se iam cessauit vis, Scsolum est iniquus detentor; unde adhibenda sunt alia media per iuridicain
actionem; natura autem, iura non permittunt, ut iniquum detentorem,
qui rem occultauit, Se domi iam est pacificus, vel ad alia diuertit, quis occidere possit, ne occasio iurgiis , de rixis praebeatur. Satis igitur eit, quod interficere pollit fugientem, antcqua rem Occultare postit. Vndὸ non videtur admitteda opinio Molinae qui etsi dicat occisi. memsuris non esse licitam, nis cum fit ex incontinenti , & incontinenti res
ablata recuperari possit; Addit tamendari non possie regulam certam ad dignoscendum, quando dici possit occisonem , & recuperationem ex in- eontinenti fieri, sed id arbitrio prudentis viri pensandum esse, spectata qualitate rei,de qua quis expulsus est, qualitate loci, potentia, Sc qualitate expellentis, N expulsi, alijsque circumstantiis . Hinc addit, quod si facile possit inuaser expelli, recuperatio censebitur ex incontinenti facta, si fiat aptequam expulsus ad alia diuer- Qq a tat,
322쪽
3 o a Raymundi Cardinalis Capi cchitat: si vob non possit Acilh expelli ,
adhuc dicetur ex ineontinenti,de non ex interuallo facta recuperatio , licet tantum tempus intercessent, quai tum requirebatur ad conuocandam copiam hominum necessariam ad ii, tum potentiorem inuasorem expellendum , ad quod aliquando duo mε-ses non lassiciunt , immb aliquando ,
nec decem annorum spatium sufficiet. Non inquam admittenda vid tur haec opinio; nam si agatur de R. re, qui bonum aliquod abstulerit,non potest dici occiso, de recuperatio fieri ex incontinenti , nisi statim post rei ablationem contingat , antequam surin tutum se reeipiat. Si veὰ sit sermo de aliquo Principe i nuadente,& auferente initae Ciuitatem, aut ditionem alterius Principis, licitum est etiam post aliquod tempus, usque dum expoliatus milites cogat ipssi inuadere: sed hic est alius casus a praesenti , de quo agimus,scilicet de fure priuato,&de furto a priuato facto: na si sit Princeps,qui possit bellum indicere, S: aduersariu susi armis ad restitutionε cogere,potest id utique vi, Se armis praetare; si aute sit persona priuata, non potest in auferentε sua bona per vim agere, nisi in actuali inuasione id faciat; postquam enim raptor in tutum se recepit, ad alia remedia iuridica recurrendum est; quod si neque per haec possit sbi succurrere, palle uter strat; si ὀs liceret etiam priuatis occidere, non sollim pro retinendis, sed
etiam pro recuperadis bonis externis olim ablatis, quod non est admittendum ;vndὸ multa licent authoritate
publica, qualis in bello interuenit, quae non licent personae priuata,
Et multo minus admittenda vid tur sententia Gabrielis Vasqueet de re. Iii tui. cap. s. qu-m p Obat etiam
Cardinalis de Lugo de iust. π iur.disp. I O. feci. s. qui dicunt, probabile sibi videri, quod quando remedium non suppetit recuperandi rem suam per vires iuridicas, potes eam, si in specie
existat, recuperare per vim . Sicut enim, inquiunt, fugientem latronem, dum aliud non est remedium icitum est eonfigere, de vim Aserre,ne iaci ram rei notabilis facias; cur non poteris, cum domi quietus est possidens rem tuam,illi inferre vim Haec enim, subdunt, non est vindicta, sed tueti
tuum ius, de te destndere a violentia, quam actu pateris. Si enim licet propellere iniuriam, qua quis actu rem tuam austri, de eam in domum sitam
transportat; cur id non licebit, quam
do rem tuam recuperare contendis,
de ille imped i nam licet tunc non sit in uasor personae, est adhuc in uasor
rei, quam continuato adhuc peccato
serti violenter detinet; in uasor enim est, quamdiu iniuriam insert; ergo ut inuaser potest occidi . Haec inquam opinio non videtur admittenda. Nam sicut iura non pe mittunt , quod quis pro defensioneo
propriae Vitae in uasorem occidat e tra inuasionem, de conflictum actu tem, ut supra ostendimus. ita nec permittunt, ut pro defensione aliorum bonorum temporalium, quis furem occidat extra actualem illorum inu sionem, de in uasonis cotinuationem; postquam enim fur in tutum se recepit, dc inuasio non continuatur, no
urget vi dominum bonorum illorum:
ac presnde non potest tune sir ille
323쪽
per vim repelli, nam vi quis repelli
non potest, nisi cum adhibet vim: dei leo secundum iura puniuntur, qui non incontinenti , sed ex interuallorem suam a posse illare per vim propria aut horitate auferunt. Nec valet, quod Vasque 2, ac de Lugo respondent, quando Doctores communiter dicunt, quod domi possidentem o cidere non pollum, ideo id dicere, quia communiter aliud est remedi si, immo semper authoritate Iudicis recuperari potest: sed tamen quando
omnia sunt perturbata liceret occidere , sicut & liceret occidere, quando nulla prorsus remaneret spes bona propria recuperandi . Non inquam, id valet, quia licet omnia es.sent perturbata, & nulla superesset spes bona sublata recuperandi, notia licet alicui furem extra actualem c5flictum,& inuasionem rerum suarum occidere ex ratione adducta:& si non possit recuperare, potius debet patienter serte, quam furem tunc occidere: nam iniuste illii occideret extra actualem inuasionem, cum id priuatae personae non sit concessum. Assertio nostra sic limitata probatur primo aut horitate inducta Exodi
fῶιus, rit inuentus, CP accepto mulnere m risus fuerit, percuser non erit
reus sanguinis) igitur pro defensione
facultatum, seu bonorum tempor lium licet furem occidere. Nec obstant verba sequem ia, scilicet, quod si orto Sole ne fecerit, homicidium pera Ietrauit, . ipse morietur nam ut dictum est, haee subduntur, quia in die supponitur alia via posse bona suta lata recuperari, quam per occisionem filiis: sed si etiam in die alia via nunpossent ablata bona recuperari, pos set te in die fur occidi ineoatinenti
tamen,ut dictum est. Probatur secundo ex eap. olim I. d. restit. spoliat. dc ex cap. a. de H-cidio, in quibus id licitum esse sudiponitur: nam licet in eo eap. a. dica tur, occidi te quoque tiberando, undὶ aliqui volunt,non sufficere necessita tem liberandi tua, nisi necessὰ etiam sit, te ipsum liberare: Verius tamen, est, verba illa non intelligi copulatita, sed disiunctive, ut senius si iu-Drfecisti te Merando non peccasti, v Isi
At fecisti tua liberando, nec εtiam λα- casti, quemadmodum interpretatus est Petrus Nauarra lib. 2. cap. num. os. ω alij communiter, de quomm .dis eadem phrasis accipitur ri p. rum, tu. ae tureiurando, ubi C l sitinus Tertius a iurameto ab luit eos qui pro vita, & rebus seruandis inuiti iurauerant. Vel dicatur, quod sensus coniunctuus est duplex, alius copulatus, ut quando praedicaturn non conuenit,nisi omnisus subiectis coniunctim acceptis, ut Petrus, & Paulus,& Ioannes sunt tres praedicatum hoc non conuenit nisi omnibus simul copulatim acceptis: alius copulativus, ut quando praedicatum conuenit omnibus,& singulis singillatim acceptis, ut Petrus, & Paulus, & Ioannes sunt
homo , de singulis singillatim hoc
praedicatum veri ficatur. in hoc posteriori sensu sumitiir coniunctio copulativa in cis.cap. alioquin nunquamlieeret contra iniustum inuasorem,
cum ipsius morte se defendere, nisi propter tutelam vitae: Se bonorum s mul. Quia verb in euentu, de quo
324쪽
3ro Raymundi Cardinalis Capilucchi
ibi Pontifex fuerat consultus, defende ndo res externas, simul necessὸ erat defendere propriam per nam, eo modo fuit loquutus, alioquin, ut dictum est,nec suffceret sola necessitas liberandi te,nisi adesset necessitas etialiberandi tua bona . Si autem sola necessitas liberandi te, est quae attenditur, frustra additum est, tuaque, cum defensio bonorum nullo m*do e
Tertio probatur . . Quia plus excedit vita spiritualis aggressoris vitam
temporalem tuam, quam eius vita
temporalis bona externa tua, sed p tes defendere vitam corporalem propriam cum dispendio salutis aeternaraggressoris,ergb a sortiori poteris de-Jendere facultates tuas cum dispen. dio vitae corporalis eiusdem aggres.soris .
Quarib probatur a priori. Quia principium illud uniuersaliter est verum, quod vim vi repellere licet,vn-dὶ ad hanc etiam materiam illud applicat Pontifex in cap. dilecto, de se
tentia excommunicationis in s. his verbis r Cum omnes Iges, omnia iura vim
mi repellere cunctisque sese defensi e permittant, licuit ipsi Decano si praedictus Babuus eum ιοnissuis mundanis iniuriose spoliare, mel ea violent r occupare proum erit) contra illius mis- tintiam iniuriamque se tueri. Si dicas licere se tueri armis corporalibus, sed infra mortem sutis, seu inuadentis. Respondetur illam restrictionem nusquam exprimi, quamuis requiratur, ut is, qui bona sua tuetur, non aliud ex intentione agat, quam quod
illa sua bona defendat, idque seruato
moderamine. Eamdem doctrina inlinuat S. Thomas z. r. q. 6q art. 7. ad i. docens enim pro rebus huiusmodi, non licere aliquem interficere ex intentione, satis significat licere interficere per modum iustae, di m deratae desensionis, modo data opera non hoc agatur, ut quis furem inter
fietat, sed ut sua bona defendat; simi. liter enim dicit non pol se interfici in
uasorem intendendo ipsius mortem, ut quis seipsum liberet: cum tamen doceat occidere in uasorem seruato moderamine inculpatae tutelae, nul lam esse culpam. Quinto probatur. Quia bona ter poralia sunt ad vitam necetiaria; eris cui licet vitam tueri, ita etiam haec, quae vitae sunt necessaria, non soluin praeci se, ut vivamus, sed etiam, ut conuenienter,& honeste vivamus. Sex o probatur. Nam alioqui da. retur occasio furibus , & latronibus
viros probos spoliandi, nihil enini ab illis esset tutum, si defensio necessaria non posset opponi: concella autem defensitone, etiam concella tam
fetur occisio, sine qua saepe non pintest esse defensio. Ex quibus constat etiam contrapa. normitanum cap. Suscepimus de iis micidio , licitum hoc esse non tum Laicis , sed etiam Clericis, qualis erat ille Decanus, de quo in cap. dilecto,ut
dictum est;& ideo permittitur illi uni. uersalis regula cuncti seu sese defensare permittant) 3c ratio est: Quia focultas haec de iure naturali competit, neque unquam ure Ecclesiastico reuocata est, ut docent ali j omnes coii muniter in locis supra citatis. Soluun-
325쪽
Soluuntur Argumenta contra positam Assertionem. Contra postam Assertionem Gijci potest primo, quod OR.
22. Exodi reputatur homicida, qui furem diurnum occidit.
Respondetur ex dictis, fui is diu ni occisorem propterea censeri reum homieidii in foro externo, in quo procedit illa lex iudicialis Exodi ii. 4,artim quia fur diurnus, qui non aliud agit, quam furem, ordinarie potest repelli absque occisione, siuἡ
aduocando vicinos in auxilium, siuὸ aliter; partim quia res, quas aufert possunt in iudicio repeti, & recuperari , ac proinde ipsum occidens, ordinariὰ non seruat moderamen inculpatae tutelae ; fatis autem noctiirni occisor declaratur euadere poenam homicidi j, non selum, quia fur praesumitur venire tam ad occidendum, quam ad surandum incerta enim est
eius vis, & intentio) sed etiam quia nec tam securE potest repelli, quam
diurnus , nec tam distincte agnosci, ut rem ab eo ablatam dominus possit in iudicio repetere. Vndξ noctu ablata sere sunt irrecuperabilia . Coete. rum quod ad forum conscientiae attinet , de diurni, & nocturni furis in. terfector reus erit homicidij, si in deramen excesserit, innocens autem, si seruauerit Secundb obiicitur Alexander TertiuS cap. Suscepimus, tit. de homicidio. ubi eos peccasse ait, qui pro conse uandis rebus transitoriis fures occiderent.
Respondetur, illos, de quibus agit
ibi Pontifex excessisse moderamen inculpatae tutelae: nam fures bona illorum non asportauerant, sed sp
liauerant dumtaxat; post spoliationem vero, ab iplis, qui spoliati sus
rant erant ligati, & detenti . Hos autem fures, cum ipsi se soluere niterentur , unus, qui apud eos remans rat occidit, metuens ne ab eis occideretur , cum tamen iacit E potui siet mortem, quam ab eis timebar, eu de re fugiendo. Tertio S. Augustinus Itb. i. d. lib. arb. cap. s. dicit, eos non este immunes a peacato, qui pro his rebus,quas contemni oportet humana caede polluti sunt.
Respondetur pii mis, Augustinum loqui in casu, quo pro defensio nobonorum temporalium , intenditur mors inuasbris, quod non licet, ut supra diximus, cum de propriae personae desensione ageremus. Respondetur secundo Augustinum non asisertiae illi e loqui, sed disputatiuὸmeque hoc agere, ut ostendat, esse peccatum occidere inuasorem seruato moderamine, sed ut inuestisci moduac rationem, qua possiit a peccato ex- eusari. Paulo enim ante dixerat. Quaproprar legem non reFreb ndo, quae
tales permittit interfici , sed qua pacto illor d/fendam , qui intersciuur, non in
Quartδ secundum ordinem Charitatis tenemur vitam proximi dilige - re, plus quam bona fortunae nobis propria, ergo, &c. Respondetur,quod ille ordo Charitatis , secundum quem debemus velle pati iacturam noli rorum bono-
326쪽
3 i α Raymundi Cardinalis Capisii cchi
rtim ad vitam proximi seruandam, non obligat, nisi quando proximus est in urgetitissima necessitate perdendi vitam . Quod in proposito I cum no habet; cum cestando ab iniuria possit vitam suam solus conseruare et rursus vita proximi corporalis praeserenda est bonis externis, quando proximus extremὸ illis indiget, non autem quando eis non indiget , sed sua nequitia vult ea occupare. arres virum quis nedum licithpossit bona temporalia defendendo illorum inuasorem occidere, sed etiaad id teneatur Respondetur non teneti, sed licitὸ, ω xbsque ullo peccato, posse bonorutemporalium defensionem omittere, ac illa inuaseri diripienda permitere ad seruandam vitam inuasistis pro' ter Deum, ad exercitium Charit tis: nam sicut potest quis licitὸ pro priae vitae de sensionem omittere, seque illius inuasori perimendum Perniittere, ad seruanda propter minavitam inuaseris: ita N ad seruandani propter Deum vitam latronis pota quis licite bonorum temporalium de. sensionem omittere, & ea latroni diripienda permitrere: cum longe minus bonum sint bona temporalia, quam vita corporalis, & hcmo sit M.
proinde de illis disponere possit iij,
OVAESTIO DUODECIMAVtrum alicui liceat, honorem, famam,
Onoris nomine hie non intelligitur te. stificatio de excellentia alicuius, quae fit per externa signa, eiusmodi sunt inclinationes, Ob-
uiationes, & alia huiusmodi , in quibus honor conssiit, ut ait S.I homas 2. IO s. an. I. sed honoris nomine hic intelligitur honorabilitas, di aestimabilitas illa intrinseca,
quam quilibet homo habet in seipse
ex propria conditione , ut creatura
nobilis, & rationabs , ob quam unusquisque honore aliquo, de aestaritione dignus est : & est status, seu conditio honorificabilis: &praeter hanc aestimabilitatem, datur alia in aliquibus personis ex virtute, vel ei.
gnitate excellenti resultans. Honorabilitas autem,seu aesiimabilitas conmsieuit appellari honor, eo quod hinnore digna sit, & honorem, seu ve.
nerationem mereatur . Pro eodem
etiam accipitur aliquando honor, εἰ
fama, quae a Iuristis ecs nitur, quod si illaesae dignitatis satus, legibus, dc
327쪽
non accipitur pro famae, seu incurupatae vitae existiniatione, quae de aliquo habetur, quae potissimum consistit in opinione virtutis, it sapientiae actionibusque illarum: sed sumitur hie fama pro existimabilitate, seu profundamento, quo innititur bona illa existimatio de aliquo, & est ipsa b nitas , de inculpata vita alicuius. Iniuria verb in tr plici statu considerari potest. Primo enim iniuria considerari potest antequam actu inseratur,sed postquam eius illatio iam
decreta est ab inimico, eamque in-Drre est paratus. Secundo considerari potest, quando proximε intentatur, sed nondum est illata . Tertio, eonsiderari potest postquam iam estillata. Primus casus est, cum quisug, decernit aliquem fuste, vel alapa percutere . Secundus casus est cum quis suste, vel alapa nititur aliquem percutere . Tertius , cum quis alia quem fuste vel alapa iam percussit. lidem casus distinguedi sunt qu ad calumniam. Potest enim calum- . nia considerari; antequam sit illata, sed iam inserri decreta est. Secundo, cum ferri intentatur . Terti5, cum iam est illata. Quoad iniuriam decretam , sed nondum illatam , aut intentatam, nullus est, qui asserat, ad eam auer- tedam posse aliquem occidi. Id enim esset aduersarium praeuenire , quod
certum est non licere ; cum iniuriam nodum illatam nec intentatam aucta tere non liceat per occisionem A versarij, qui tantum decreuit eam, inferrer cum non sit decretum d
inserenda morte, de quo aliqui dubitant, ut supra diximus, sed tar
tum de inferenda iniuria, quam ProindE iniquum esset per mortem aduersari; auertere: sed cum neque liceat praeuenire cum occisione inimicum, qui alium occidere decreuit, ut supra diximus, multo minus licet praeuenire cum occisione inimicum, qui tantam decreuit iniuriam inse re. Et idem dicendum de illo, qui calumniari decreuit, quod nempe non liceat eum occidendo praeue
Hine non est audiendus Franciscus Amicus, qui tin. s. sibi cursus Theologici disp. 3 6. ρἱl. 7. num. II S. ex obligatione, quam, ut ipse inquit, Religiosus habet defendendi honorem , bc famam, quae ex virtute, de sapientia nascitur, ita concludit. Unde he bit Clerira, mel Religis calumniatorem grauia crimina rise, et i de sua R Ilione spargere minantem occiis dere , ruanda alius d/sendendi modus ηρ suppetat, uti s petere non videtur ,lsi calumniator fit paratus, ea , vel
ipsi Rebroso , vel rius Religioni publi-c , ac coram grauissimis miris impinge
re, nisi occidatuν . Nam si tali eos licitum .' inquit Amicus Religiose,
ne ipse occidatur inuasorem prius Oecia
tere , si sua na possit, quia ante se
hostem kabet , morum uadινε, licitum quoque eidem eris , ad uitandam grauis mam oui ouaeque Riationis infamiam , si abut modus non senetat, ea
Amnia rem occidere ; nam quo rure tiacitum est facula/i tali easti calumniatorem occidere , eodem iure licitum uide
tur Clerica , ae Religioso , cum in hoc Rcligiosus, insecularissint omniso p
reM. nec minos ius in talem honor.ns s
328쪽
3 14 RVmundi Cardinalis Capi succhi
Iarti in suum, immo maius , qua tomaior est possessio sapientia, ct rarium, ex qua hic honor Curico, π Rebrios progignitur, quam sit valor,indexteritas armorum, ex qua honor saecularis nascitur. Id ipsum confirmi, quod eum lieitum sit ciericis, ac Religiosis larem facultatum occidere,si alius modus eas defendendi non supersit: multo magis, inquit, id licitum videtur in tutelam famae , de honoris ex virtute, & sapientia Consurgentis. Haec Amicust . qui licet haec apud alios Authores hcripta non legisse fateatur soc selum disputandi gratia, haec se proponere dicat, maturo iudicio penes prudentem Lectorem reis licto; in eam tamen opinionem incli
nat, dum eam argumentis munire
studet, quae in soluta relinquit. At merito doctrina haec a Sacra Cogregatione Indicis damnata fuit, proinipto Tomo quinto eiusdem Authoris: de iterum damnata fuit in Decreto S. Romanae, de uniuersalis Inquisitionis 24. Septembris I 663. ubi damnatur haec propositio,quq est decimaseptima. Ese licitum R/ligiosemel Clerico, calumniatorem grauia cri.
mina dese, vel de sua Religione spargere minantem Occidere , quando alius
motas defendendi non suppetis,urisv- petere non videtur , fi calumniator sit paratus , vel ipsi Religiose , id eius R.ligioni publicὸ,'coramgraui finis miris praedicta imping/re, nisi accidatur.
Est autem opinio haec execranda, cum ob comminatam solum calumniam , vel detractionem, occisionem comminantis licitam esse velit; nam nec post decretam alicuius occisione,
quod maius est comminatione calumniae ) licitum est, ut diximus oticisionem decernentem occidere: id que nec Religiose licitum est e cum nulli liceat extra casum actualis inuasionis aduersarium occidendo praeuenire,ut supra firmauimus. Est autem alia ratio de occisione inuaseris, ' urcontingit, cum quis ab eo se actus liter defendit, de nisi in uasorem ocicidat, non potest mortem euadere, vel cum aliter bona sua recuperare nequit,nisi cum morte latronis: nam in casu comminationis ealumniae, n5 agitur de actuali inuasione ad mo tem , vel de bonis temporalibus iam ablatis,sed de sutura calumnia; unde valde iniquum esset profutura calumnia, quae fortassis etiam non conti get , mortem inferre minanti calum.
niam : eo magis, quod calumnia alijs modis vitari potest, quam per mortem comminantis. Idque Clericis te Religiosis multo minus licti, qui famam propriam non saeculari, aut militari modo tueri debent; & rationestatus, quem elegerunt, de in quo se
Deo consecrarunt, renuntiarunt mu-
danis honoribus, profitenturque Christi, cuius vestigijs insistunt, humili. tatis, & mansuetudinis se imitatores esse potius, quam mundanorumhγnorum sectatores.
His ergo communiter ab omnibus reiectis, ad duas quaestiones praesens
dissicultas deuoluitur. Prima est de iniuria personali, quae iam physic ,& actu in alicuius persenam intent tur et seu quae est in seri, ut si quis viarum nobilem , de honoratum fuste , vel alapa percutere nitatur. Vtrum
videlicet viro illi nobili fas sit occiadere invaserem, qui eum suste, Vel alapa
329쪽
alapa percutere nititur , ut ignominiam inserat, si aliter vitari haec iniuria non possit. Altera quaestio est de iniuria alleui iam irrogata, ut si vir nobilis sustri vel alapa iam percussus, ad abstergendam iniuriam, qua est assectus possit lacontinenti repem tere , vel occidere Aduersarium.
oad primam quaestionem plures , grauesque Doliores affirmant, fas esse viro nobili eum occidere,quiei iniuriam aliquam realem , ac personalem actu , & realiter inferre conatur. Ita Sylvester in Summa verbo a. &verbo G νnici Larim 2. δἱis s. soto de Iustitia
o Iurr u. I. art. 8. circa finem Nauarta in Summa cap. - Toletus ιι. s. eap. 6. 6. Secundus es.sus , Valentia Σ. Σ. disp. 8. de homitidio par. q. f. Porro ex hac doctsep bell. ιι. s. de siligati ex disyo,qu. I L. Petrus Nauarra M. a. cap. 3.
Lessius is Itistitia σIure M. et cap.9. dubis. I a. VasqueZ de restit. cap. s. s. r. Ab. . Cardinalis de Lugo lib. Iae Iustitia ς' Iure do. io sect. io. Franciscus Amicus tom. , de Iustitia em Iura diis 3 6. M.A. 7. de alis. In secunda verb quaestione. Utrum videlicet vir nobilis, qui vulnus, alapam,conuitium,aut aliam iniuria accepit,qua eius honor grauiter letatur, possit licia incontinenti repercutere Aduersarium, vel occidere ad me eum honorem,quem amittet, si inii ria accepta, aduersarium illaesum abire sinat; affirmant id licere Nauar-
ctorii Releia. de Iure belli n. .HenriaqueZ de Irretularit. cap. Io, ubi plures resert pro eadem sententia, quam
refol. I l. Lessius vero, & alij dicunt esse speculative probabilem, non tamen in praxi propter magna incomvenientia, quae in Republica sequerentur e sed ut rem obseruat Cardinalis de Lugo, si haec inconuenientia per se ex illa sententia sequuntur, nec speculatiuὸ erit probabilis adprobabilitatem enim speculativam
rei moralis, oportet, quod materiast talis. ut in circumstantijs hvitianis non afferat inconuenientia, quae eam
redddant illicitam; fi autem ex se talia incommoda affert, eo ipso est intrinsect illicita etiam speculatiuὸ l quendo. Praeterquam quod dii finimo illa de probabilitate speculativa, Scprachica inanis videtur , nam quod non est probabile practice, nec specu latiue probabile censeri debet .
ASSERTIO PRIMA. Non licet alicui honorem, aut famam propriamo defendendo, actualiter
illum de honorante, On uitiantem, iniuriantem, vel calumniantem occi
CAsus est,cu quis alapa,vel sustε
Iat, ita ut percussio sit aliquo modo. in actu,de ut sic dicamus in fieri, pa:
330쪽
3 16 Raymundi Cardinalis Capi succhi
riter si quis actu, & praesente aliquo ipsum contumelsis afficiat, & conuitijs dehonoret: vel etiam ei actu, &praesentialiter detrahat, falsa ei crimina imponendo e In casu isto, dicimus non licere sic dehonorato, de
conuitiato, suum honorem defindendo dehonorantem, de conuitiantem occidere; ita ut quamuis liceat illi honorem suum contrarijs verbis defendere, & contra se dehonorantem, de conuitiantena clamare: non potest tamen honorem suum defendendo se de honorantem , dc conuitiantem occidere. Assertio ista est contra Authores relatos,sed docet eam in primis Tan-
dus. num. q. ubi sic ait. Non etiam placet, quod absolute dicit Lessius sis.
Marrum, Siluestrum, soci fares viros, unie. q. in fine, in eamdem sentea tiam inclinat: nam eam defensonem per ea, quae tradit Alexander Lb. 7. cons. I I9. appellat immoderatam, de
inhumanam, barbaris potius, qui nutris ratione praeditis, & Religione Christiana institutis conuenientem: quibus ipse Couamiuias haec addit.
iniquam es hanc commutationem, .
tem non omnino aequam, ruod οἷ tui umboneris proprij inam quis adimat ah ri, praesi tim ob honorem ad mor prolus minime pertinentem , nec Rei V cis utilem, aut Religioni Catholica com
Et certε honor ille, qui tanti aesti
matur ab hominibus mundanis, ecpoliticis, non est verus honor, sed honoris imago ; nam verus honor, seu vera honorabilitas laedi non potest, aut auferri. Quare etsi liceat
honorato occidere inuasorem quiIustem, furem occidere, qui ab inuasone vel alapam nititur impingere, et i igno- bonorum temporalium,non vult demimam inserat aliter vitari haec iniu- sistere, eaque eripere tentat: non taria nequit; tum quia fr potest, ut seres in occulto agatur ea re honor parum Liatur . Tum quia etiam iasus ita honor via Iuris, aut altis modis recuperari
potes. Respondit Cardinalis de Lugo,
quod apud homines non censetur sussicienter reintegrari ille honor per Iuris remediamen licet eum occidere,qui iniuriam
Vir igitur nobilis,de quisquis alius, cui aliquis alapam impingere nititur, potest contraniti, ne iniuria illa aetaciatur e si autem Aduersarius ipsum conetur occidere, potest ipse defendendo propriam vitam illum occidere : tal tunc non occidit defendendo
Sed contra est, quod apud homi- honorem, sed defendendo vitam,vel nes probos, & prudentes suffcienter personam suam. reintegratur honor per Iuris remedia , de improbis autem, & mundanis , qui de rebus iuxta mundanas te. ges dijudicant non curandum praesertim a Christiano. Unde Coua mutas rem. I, cum. Durisurpa 3. Rationes istae probant, nec etiam licitum esse alicui propriam famanti defendendo, conuitiatorem, vel detractorem occidere . Nam & iniqua commutatio est , ob tutelam fima vitam proximo adimere, cum id nsque